Page 1


WAKE UP!

a day

July 2015

2

ในขณะที่ทีมงาน a day กำ�ลังเร่งมือทำ�งานแข่งกับเวลาเพื่อ ปิดเล่ม Tokyo’s 100 Hidden Places อยู่ที่กรุงเทพฯ ผมก็กำ�ลัง เดินทางเข้าใกล้โตเกียวขึ้นเรื่อยๆ ผมได้รบั เชิญจากรัฐบาลญีป่ นุ่ ให้รว่ มเดินทางในทริปตามรอย แอนิเมชันเรื่อง Your Name ซึ่งรัฐบาลตั้งใจจะใช้หนังเรื่องนี้เป็น อาวุธหนักในการโปรโมตการท่องเที่ยวด้วยการตามรอยฉากใน แอนิเมชัน ทริปนี้ผู้ร่วมเดินทางได้รับบทบาทที่หลากหลาย เริ่มตั้งแต่ บทบาทของ Inflflfluencer ช่วยโปรโมต ตามมาด้วยบทบาทของ ที่ปรึกษา ช่วยแนะนำ�ว่าควรปรุงและปรับโปรแกรมอย่างไร และ บทบาทสุดท้าย เป็นตัวแทนนักท่องเที่ยวชาวไทยให้รัฐบาลญี่ปุ่น ได้ศึกษาพฤติกรรม ซึ่งกิจกรรมส่วนนี้เรียกว่า Monitor Trip พวกเราได้รับแจกอุปกรณ์ 2 อย่างให้พกติดตัวไว้ตลอด การเดินทาง อย่างแรกคือ จีพเี อสแบบห้อยคอ และอย่างทีส่ องคือ สมาร์ทโฟนให้เอาไว้ใช้ถ่ายรูป ทีมผู้จัดงานอยากรู้ว่า นักท่องเที่ยวชาวไทยอย่างเราๆ มีเส้นทางในการเดินเที่ยวแต่ละสถานที่อย่างไร เดินไปไหน แวะดูอะไร มีเส้นทางในการเดินเลือกร้านอาหารอย่างไร และ หากปล่อยให้เราไปเดินเที่ยวที่ไหนก็ได้ในเมือง เราจะไปที่ไหน ส่วนสมาร์ทโฟนนั้นใช้แค่วันแรกแล้วเขาก็เก็บคืน เปลี่ยนไป ใช้วธิ ใี ห้เราส่งรูปทีถ่ า่ ยทัง้ หมดจากโทรศัพท์มอื ถือและกล้องถ่ายรูป ของเราให้เขาแทน เพราะเขาอยากเห็นว่า สายตานักท่องเที่ยว อย่างเราสนใจอะไรบ้าง รวมถึงการสัมภาษณ์ระหว่างวัน และการประชุมสรุปงาน ทุกคืน ว่าเรามีความเห็นกับแต่ละสถานที่อย่างไร ถ้าเขารู้ว่านักท่องเที่ยวชอบไปไหนและชอบดูอะไร จะได้ โปรโมตการท่องเที่ยวได้อย่างถูกต้อง ความคิดเห็นหนึง่ ทีผ่ มเสนอไปก็คอื ถึงแม้จะเป็นทริปตามรอย แอนิเมชันซึ่งแฟนๆ อาจคาดหวังเพียงได้ไปเยือนสถานที่ที่เป็น ฉากในเรื่อง แต่สิ่งที่น่าทำ�เป็นอย่างยิ่งก็คือ การอธิบายเรื่องราว เพื่อให้คนไทยได้เข้าใจวัฒนธรรมญี่ปุ่นมากขึ้น การสอนถักเชือกแบบในหนัง สอนเช้าบ่ายก็ลืม แต่ถ้า เล่าถึงความเชื่อของคนญี่ปุ่นเกี่ยวกับการถักเชือกหรือคุมิฮิโมะ ความเข้าใจนั้นน่าจะอยู่ยงยืนยาวกว่า และเมื่อเราเข้าใจกันก็เกิด มิตรภาพขึ้นตามมา อย่างฉากที่นางเอกเคี้ยวข้าวเพื่อใช้ยีสต์ในน้ำ�ลายหมักสาเก คนไทยอย่างเราๆ ดูแล้วก็ตกใจว่า มันมีแบบนี้จริงๆ เหรอ แล้วก็ ชวนให้คิดต่อว่า คนจะกินกันลงเหรอ แต่คนญี่ปุ่นกลับมองฉากนี้ ต่างออกไป ในประเทศญีป่ นุ่ มีกฎหมายควบคุมการผลิตแอลกอฮอล์ ทีเ่ ข้มงวดมาก ถ้าใครทำ�เหล้าเองโดยไม่ได้รบั อนุญาตและเสียภาษี

จะโดนปรับหนักมาก เวลาคนญีป่ นุ่ เห็นฉากนีจ้ งึ รูส้ กึ ว่า มันทำ�จริง ไม่ได้หรอกเพราะผิดกฎหมาย ไม่ตา่ งจากภูมปิ ญ ั ญาพืน้ บ้านในการหมักเครือ่ งดืม่ แอลกอฮอล์ ของไทยที่กำ�ลังสูญหายไปเหมือนญี่ปุ่น ด้วยเหตุผลเดียวกัน การเดินทางครั้งนี้เริ่มต้นจากเมืองเล็กๆ อันสงบเงียบอย่าง ฮิดะ ซึ่งเป็นต้นแบบเมืองอิโตโมริที่มิตสึฮะอาศัยอยู่ แล้วค่อยๆ เดินทางไปยังชิราคาวะ ต่อด้วยทาคายามะ แล้วปิดท้ายด้วย โตเกียว ซึ่งเป็นเมืองที่ทากิพระเอกของเรื่องอาศัยอยู่ มีสถานที่ธรรมดามากมายที่ปรากฏในหนัง เช่น สถานีรถไฟ ชินจูกุ สถานีรถไฟเซ็นดะงะยะ สถานีรถไฟยตซึยะ สถานีรถไฟ โยะโยะงิ สถานีโตเกียว Tokyo City View ในรปปงงิฮิลส์ และ สะพานลอยที่หน้าสถานีฌินะโนะมะจิ คนทั่วไปคงสงสัยว่าทำ�ไม นักท่องเที่ยวมากมายถึงเดินทางมาดูสถานที่เหล่านี้ คงคล้ายกับร้าน Harmonique บนหน้าปก a day ฉบับ Bangkok’s 100 Hidden Places ที่มีคนมากมายตามไปโพสท่า ถ่ายรูปมุมเดียวกับกรรณ สวัสดิวัตน์ นายแบบของเรา ถ้าเราชอบอะไร ก็อยากไปตามรอยสิ่งนั้น นั่นทำ�ให้สถานที่ ธรรมดาๆ กลับกลายเป็นสถานที่พิเศษ ผมนึกถึงชื่อทริป ‘เดินทางตามรอย Your Name’ ถ้าคำ�ว่า Your Name ไม่ใช่ชื่อหนัง แต่เป็นชื่อเราก็น่าจะ สนุกไปอีกแบบ เดินทางตามรอย a day 198 หรือ เดินทางตามรอยทรงกลด เดินทางตามรอยมาโนช เดินทางตามรอยวิรัตน์ ผมไม่แน่ใจว่าทีมงานชาวญี่ปุ่นที่ชวนผมมาตามรอย Your Name เอาจีพีเอสกับภาพถ่ายของผมไปวิเคราะห์แล้วจะรู้จัก นักท่องเที่ยวชาวไทยดีขึ้นไหม แต่เขาจะรู้จักผมดีขึ้นแน่ๆ เหมือนกับที่ผู้อ่านเห็นลิสต์สถานที่ท่องเที่ยวในโตเกียว 100 แห่งในเล่มนี้ แล้วจะรู้จัก a day ดีขึ้น ลองเลือกเมืองทีเ่ ราคุน้ เคยขึน้ มาสักเมือง คัดสรรสถานทีโ่ ปรด ซึ่งเราอยากให้คนอื่นได้ตามรอยสัก 10 ที่ แล้วเอาไปแบ่งปันกัน ในหมู่เพื่อนพ้อง เราน่าจะรู้จักกันและกัน รวมไปถึงรู้จักตัวเอง เพิ่มมากขึ้น แล้วเราก็จะได้การเดินทางตามรอย Your Name ซึ่งเป็นการ เดินทางตามรอย Your Name จริงๆ ทรงกลด บางยี่ขัน บรรณาธิการบริหาร zcongklod@yahoo.co.uk


a team P U BLI S HE R

EDITORIAL

A DV ERTIS IN G

วงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์ นิติพัฒน์ สุขสวย ภาสกร ประมูลวงศ์ ผู้ก่อตั้ง

ทรงกลด บางยี่ขัน บรรณาธิการบริหาร

สิริวรรณ กะสินธุ์รัมย์ ผู้จัดการฝ่ายโฆษณา

ศิวะภาค เจียรวนาลี บรรณาธิการบทความ

สุรพงษ์ เตรียมชาญชัย ที่ปรึกษา

จิรเดช โอภาสพันธ์วงศ์ บรรณาธิการบทสัมภาษณ์

ณิชชา วัชระชยะกูร ณัฏฐ์รมณ ประสิทธิโชค ฝ่ายโฆษณาอาวุโส

วงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์ บรรณาธิการอำ�นวยการ

กันตพร สวนศิลป์พงศ์ บรรณาธิการสารคดี

นิติพัฒน์ สุขสวย บรรณาธิการผู้พิมพ์โฆษณา

ไอรดา รื่นภิรมย์ใจ หัวหน้ากองบรรณาธิการ

MAR K E T ING ช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา ผู้อำ�นวยการฝ่ายการตลาด นันทิวรรธน์ จอมคำ�สิงห์ อุไรภรณ์ ทองนอก ครีเอทีฟ สวรส พิลาวรรณ ออนไลน์มาร์เก็ตติ้ง สาวิตรี เหล่ารอด ผู้จัดการฝ่ายประชาสัมพันธ์ นีรนาท ไตรเพิ่ม ผู้จัดการฝ่ายโฆษณาอีเวนต์ ภิตินันท์ ดายงค์ ศุภมณฑา กัญโส ปณดา อุ้มเครือ ฝ่ายโฆษณาอีเวนต์ ขจรศิริ อุ่ยมานะชัย บัญชีการเงินอีเวนต์ น้องเนย ธรรมสโรช อีเวนต์โปรดิวเซอร์ เชาวลิต ประสงค์สิน ผู้จัดการฝ่ายโปรดักชันดีไซเนอร์ นพพร ทัตสิริวรวัฒน์ สิริลักษณ์ ตะเภาหิรัญ โปรดักชันดีไซเนอร์ ศศิมา เหลืองศิริฉาย ปิยมาศ บัวแดง พรเพชร ตติยปัญญาเลิศ ธนพัต กิมทรงชนาสิน ธัญลักษณ์ โกมุทรัตนานนท์ ประสานงานอีเวนต์ ศศิกาญจน์ ตั้งบุญเติม วางแผนกลยุทธ์

ปวรพล รุุ่งรจนา กองบรรณาธิการ ธารริน อดุลยานนท์ ภาณุพันธ์ วีรวภูษิต ภัทรียา พัวพงศกร กองบรรณาธิการออนไลน์ อชิรญา นันทนานนท์ เลขากองบรรณาธิการ ศกุนตลา แย้มปิ๋ว อิสรีย์ ฉัตรไชยศิริ พิสูจน์อักษร ทรงพล จั่นลา ที่ปรึกษาบรรณาธิการศิลปกรรม จิรณรงค์ วงษ์สุนทร บรรณาธิการศิลปกรรม วัชรพงศ์ แหล่งหล้า สุวิชา พุทซาคำ� พนิดา มีเดช กราฟิกดีไซเนอร์ นิติพัฒน์ สุขสวย บรรณาธิการภาพ คเชนทร์ วงศ์แหลมทอง หัวหน้าช่างภาพ นวลตา วงศ์เจริญ ณัฐพล วุฒิเพ็ชร์ สลัก แก้วเชื้อ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ ดวงสุดา กิตติวัฒนานนท์ ช่างภาพ นันท์นภัส พลเศรษฐเลิศ จักรพงษ์ วิชญสกุล นักศึกษาฝึกงาน

PROD U CT I ON สุกัญญา ทศวงศ์ชาย ผู้จัดการผลิต

ณัชชาวีณ์ สุนทรหงษ์ พภัสสรณ์ บุญสม ฝ่ายโฆษณา

ON L IN E S TORE พิมพ์นารา มีฤทธิ์ ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์ ผู้จัดการฝ่ายขายออนไลน์ เทียนจรัส วงศ์พิเศษกุล ศิลปกรรมสื่อออนไลน์ จุฬชาติ รักษ์ใหญ่ อภิสิทธิ์ หรรษาภิรมย์โชค ลูกค้าสัมพันธ์ ชลธร จารุสุวรรณวงค์ ส่งเสริมการตลาด

A DMIN IS TRATOR ณัฐธยาน์ อึ้งตระกูลนิธิศ ผู้จัดการ ณัฐรดา ตระกูลสม ฝ่ายธุรการ นริศรา ธาระพุฒ ฝ่ายสมาชิก

DIGITA L C ON TEN T วิมลพร รัชตกนก ผู้จัดการฝ่ายดิจิทัลคอนเทนต์ นิรชา กิจรักษา ผู้ประสานงานโครงการฝ่ายดิจิทัลคอนเทนต์ รุจิรา จำ�ปาวัน ผูจ้ ดั ทำ�คลังข้อมูลฝ่ายดิจทิ ลั คอนเทนต์

a day ปีที่ 17 ฉบับ 198 ประจำ�เดือนกุมภาพันธ์ 2560 ถ่ายปก: ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

CONTACT บริษัท เดย์ โพเอทส์ จำ�กัด เลขที่ 33 ซอยศูนย์วจิ ยั 4 แขวงบางกะปิ เขตห้วยขวาง กรุงเทพฯ 10310 0 2716 6900-4 ต่อ 501 day poets co., ltd. 33 soi soonvijai 4 bangkapi, huay kwang bangkok 10310 thailand 0 2716 6900-4 ext. 501 aday@daypoets.com adaymagazine adaymagazine adaymagazine adaymagazine.com

COLOR S EP ER AT I N G บริษทั คลาสสิคสแกน จำ�กัด www.classicscan.co.th

P RI NTI NG บริษทั โรงพิมพ์ตะวันออก จำ�กัด (มหาชน) www.epco.co.th

DI S TRI BUTOR บริษทั เพ็ญบุญ จัดจำ�หน่าย จำ�กัด 0 2615 8625


contents

AP 159RTIC LE - P 183 follow me

ข่าวออนไลน์ต้องเล็ก สั้น ขยัน ซอย - p160 นภพัฒน์จักษ์ อัตตนนท์ เรื่องเล่าสาววินเทจ

Haute Couture เสื้อผ้า ชั้นสูงของคนใจถึง - p161 มาลี

M AI N COU R S E P1 1 - P 106

Tokyo’s 100 Hidden Places - p11

london museums

IN TERVP 119IEW - P 157

Take One Picture โรงเรียนทั่วประเทศ vs. หนึ่งภาพสีน้ำ�มัน - p162

interview

anthropologue

สันติ ลอรัชวี - p120 interview

Ebony Bizys - p132 interview

มานิต อุดมคุณธรรม - p136 interview

สมชัย ส่งวัฒนา - p144 a pen interview

เกษม อภิชนตระกูล - p156

โอ๊ต มณเฑียร

Many Layers of Chinese Pastry ชัน้ ขนมเชิงจีน - p164 กาย ไล มิตรวิจารณ์ world while web

สมมติวา่ เราฆ่ากัน - p166 ทีปกร วุฒิพิทยามงคล visionary city

Miami บ้านหลังใหม่ของ Uber Wealth - p168 Little thoughts คิดแล้วธรรม

RE P O R T

instaDham #slowlife - p170

report

มณฑล จิราภรณ์

Southern Comfort #SouthernWelcome - p108

มือทีส่ ามในโลกทีส่ าม - p172

P 107 - P117

report

คนไร้บ้านในกระแสโลก - p110

ประสิทธิ์ วิทยสัมฤทธิ์

จิราภรณ์ วิหวา a spiritual day talking - p174 ไตรรงค์ ประสิทธิผล hesheit

report

หัวใจ - p175

ขอนแก่น Think Tank - p114

วิศุทธิ์ พรนิมิตร


contributors

ณิชมน หิรัญพฤกษ์

ปองทิพย์ วนิชชากร

ผู้ชำ�นาญการด้านญี่ปุ่นของ a day เรียนจบปริญญาโทที่ โตเกียวแล้วแต่ยังไม่ยอม กลับบ้าน คอยเขียนคอลัมน์ และช่วยเหลือชาว a day ยามไปญี่ปุ่น (ทั้งทางการและ ไม่ทางการ) ชอบใช้เวลาว่าง ไปกับการหาคาเฟ่กรุบกริบ jannyjan9@hotmail.com

แม่บ้านฟูลไทม์สายเอนเตอร์เทน ชาวกรุงเทพฯ แต่โชคชะตาพามาอยูญ ่ ป่ี นุ่ ผูส้ นใจใน ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่าง ขนาดของนิว้ ชีก้ บั รูจมูก สถานะ แต่งงาน มีลูกแล้ว รักลูกมาก งานอดิเรกคือกระเตงลูกเที่ยว มีความชำ�นาญมากในด้านการ จัดซื้อ (หรือแถวบ้านเรียก ช้อปปิ้ง) อย่าถามอายุ เพราะ เป็นอัลไซเมอร์

main course

main course

วิมลพร รัชตกนก

ขจรชัย นันทชัยพร

ยรรยง ยามาซากิ

พงศกร ว่องชาญกิจ

สุธิศา ปิตตะรงค์

ทำ�งานประจำ�เป็น Digital Content Manager ที่ daypoets และรับงานดีไซน์เว็บอิสระ ชอบวาดรูปและถ่ายภาพเป็น งานอดิเรก เอกเขนกอยู่ร้าน ของตัวเองชื่อ Spacebar สเปซ เล็กๆ ทีก่ �ำ ลังพยายามสร้างให้ เป็นพื้นที่สำ�หรับคนรักงาน สายอาร์ตและหนังสือทำ�มือ www.gospacebar.com

หนุม่ หน้ายาวผูพ้ เนจรย้ายบ้าน มา 5 ครั้ง 4 ย่าน ใน 8 ปี ซอกแซกทั้งด้านสว่างและ ดาร์กไซด์ของโตเกียว ถือคติ อยากลองต้องได้ลอง ตอนนี้ กลับมาทำ�งานใช้กรรมที่ไทย เพื่อหาโอกาสกลับไปตะลุย เมืองสุดครึกครื้นอีกครั้ง

มนุษย์ลงุ ชาวโคเอนจิ ผูม้ อี าชีพ ชำ�แหละปลาเป็นงานหลัก ตระเวนจิบกาแฟเป็นงานอดิเรก และมีกล้องโพลารอยด์เป็น ของสะสม

เด็กกรุงเทพฯ ที่ไปอยู่ญี่ปุ่น ตั้งแต่มัธยมปลาย เริ่มใช้ชีวิต ในบ้านนอกญี่ปุ่นแต่หลงใหล เสน่ห์เมืองกรุง ทว่าตอนนี้ กลับมาหลงรักบ้านนอกญี่ปุ่น แล้ว ฟังแต่เพลงญี่ปุ่น ไม่รู้จัก ทั้งเพลงไทยหรือฝรั่ง รู้สึกแย่ เป็นบางทีเมือ่ โดนทักด้วยภาษา ญี่ปุ่นเวลาเข้าร้านนวดที่ เมืองไทย

นักเรียนไทยในญี่ปุ่นที่ชื่นชอบ การเล่าเรื่องด้วยภาพ ทั้ง ภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหว ผู้ใช้เวลาว่างส่วนใหญ่ไปกับ การคิดและบ่นออกมาเป็นภาพ ในบางที เวลาเจอซีนในชีวิต ประจำ�วันดีๆ ชอบถ่ายรูปลง อินสตาแกรม ปัจจุบันกำ�ลัง ศึกษาอยู่ที่โรงเรียนเฉพาะทาง เกี่ยวกับภาพยนตร์ที่โตเกียว @somewhereonlymeknow

main course

main course

main course

main course

Integrated Field ผักแว่น ไม้สนธิ์

บริษัทที่เกิดจากการรวมตัว ของสถาปนิกและนักออกแบบ นามปากกาของ ลายบุหงา รุ่นใหม่ที่ชอบงานออกแบบ ไม้สนธิ์ นักเขียนอิสระฝีมือดี ที่หลากหลายมากกว่าแค่ ตลอด 14 ปีหลังจบปริญญาโท สถาปัตยกรรม (ทีเ่ ป็นงานหลัก) นิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์แต่ยังใช้แก้ปัญหาสังคมและ มหาวิทยาลัย เธออ่านและ ทำ�งานศิลปะร่วมสมัยอยูเ่ สมอ เขียนหนังสือ ฝึกฝนความคิด ด้วยการตั้งต้นด้วยคำ�ถามกับ ไม่หยุดนิ่งในการค้นหาความรู้ ทุกงานเหมือนชือ่ ย่อของเขาว่า พูดคุยกับผู้คนหลากหลาย ‘IF’ สนใจเรื่องราวของ ‘คน’ ที่ ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอย่าง พอดีและเรียบเรียงคำ�ธรรมดา ให้น่ามหัศจรรย์ เพื่อแบ่งปัน เรื่องราวดีๆ แก่ทุกคน

report

ผศ. ดร.บุญเลิศ วิเศษปรีชา report

นักมานุษยวิทยาและอาจารย์ ประจำ�คณะสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยา มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ เคยใช้ชีวิตเป็น คนไร้บ้านเพื่อลงลึกเก็บข้อมูล ทำ�วิจยั อยูห่ ลายหน พ.ศ. 2546 วิทยานิพนธ์เรือ่ ง ‘เปิดพรมแดน : โลกของคนไร้บ้าน’ ของเขา ได้รับเกียรติบัตรวิทยานิพนธ์ ดีเด่น จากบัณฑิตวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และตีพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ โลกของคนไร้บ้าน บุญเลิศ ขยับขยายความสนใจไปทำ� วิจัยหัวข้อคนไร้บ้านที่โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น นอกจากนี้ยัง เดินทางไปลงภาคสนามเพื่อ ทำ�วิจัยที่กรุงมะนิลาอย่าง จริงจังในช่วง พ.ศ. 2556 2557 เป็นเวลาถึง 14 เดือน

คิดแล้วธรรม

main course


good project

Breathe a Sigh of Relief Innovation Haifa, Israel

aaday day

february january 2016 2017

6

หลายคนอาจเคยได้ยินได้เห็นกันมาบ้างแล้วสำ�หรับ เทคโนโลยีการตรวจโรคที่ใช้สมาร์ทโฟนเป็นสื่อกลาง เช่น smart jacket ที่ใช้ตรวจโรคปอดบวมในเด็ก หรือ application Uchek ที่วิเคราะห์โรคจากการเปลี่ยนแปลงสีของแผ่นทดสอบ ปัสสาวะ แต่ยังมีอีกเทคโนโลยีที่สามารถตรวจโรคได้อย่าง ง่ายดายเพียงแค่การเป่าลมหายใจออกไปเท่านั้น Na-Nose เป็นอุปกรณ์ที่สามารถแยกแยะโรคต่างๆ จากสารเคมีในกลิ่นที่ปล่อยออกมาทางลมหายใจมนุษย์ ตอนนี้สามารถตรวจพบได้ถึง 17 โรค และอาจตรวจได้ มากกว่านี้ในอนาคต จากการทดสอบกับผู้ป่วยมากกว่า 1,400 คนพบว่ามีความแม่นยำ�สูงถึง 86 เปอร์เซ็นต์ อีกทั้งยัง ตรวจเจอโรคร้ายแรงทั้งหลาย เช่น โรคมะเร็ง โรคพาร์กินสัน โรคไตได้ ต้นแบบของเทคโนโลยีทว่ี า่ กำ�ลังถูกพัฒนาให้กลายเป็น อุปกรณ์ตรวจโรคขนาดพกพาและใช้ร่วมกับสมาร์ทโฟนได้ ‘SniffPhone’ คือผลลัพธ์ที่ว่า เป็นผลงานต่อยอดที่ยังอยู่ ระหว่างการวิจยั และพัฒนาของ ศาสตราจารย์ Hossam Haick

และทีมวิจัยในเมืองไฮฟา ประเทศอิสราเอล พวกเขาใช้ทุนวิจัยจาก EU’s Horizon 2020 มาสร้างเครื่องมือตรวจที่มีความแม่นยำ�สูง แต่มีค่าใช้จ่ายต่ำ� ใช้งานง่ายและสะดวก สำ�หรับผู้ป่วย ตรวจซ้ำ�ด้วยตัวเองได้เลย อุปกรณ์นม้ี ขี นาดกะทัดรัด สัดส่วนประมาณ 1 ใน 4 ของสมาร์ทโฟนเท่านั้น เป็น plug-in เชื่อมต่อผ่าน microUSB ใช้งานง่ายดาย เพียงแค่ยกขึน้ เป่าลมหายใจเข้าไปในอุปกรณ์ ข้อมูลก็จะถูกส่งเข้าสู่เซิร์ฟเวอร์ภายนอก โดยสัญญาณอินเทอร์เน็ตในมือถือ เพื่อให้ แพทย์นำ�ไปวิเคราะห์ขั้นลึกต่อ ถึงตอนนี้

จะยังใช้ตรวจได้เฉพาะโรคมะเร็งปอดเท่านั้น แต่ความแม่นยำ�แทบจะไม่ตา่ งจากตัวต้นแบบ Na-Nose เลย นี่เป็นนวัตกรรมที่อาจเข้ามาพลิก เทคโนโลยีการแพทย์ต่อไปในอนาคต เพราะถ้าสามารถเพิม่ ฟังก์ชนั ในการตรวจโรค ได้หลากหลายยิ่งขึ้นและซื้อหาง่ายตาม ท้องตลาด พวกเราคงตรวจโรคเบื้องต้น ด้วยตัวเองเพือ่ รักษาได้ทนั ท่วงที ช่วยลดภาระ ความกังวลใจที่จะเกิดกับตัวเองและคนที่ เรารักไปได้อีกมากทีเดียว


good project

Food for the Future Culture Bangkok, Thailand

ตัวด้วง จิ้งหรีด ดักแด้ ตั๊กแตน รถด่วน เราไม่ได้กำ�ลังพูดถึงแมลงประหลาดที่ทำ�ให้คุณร้องยี้และ เมินหน้าหนี แต่กำ�ลังพูดถึงสัตว์ที่กระบวนการเติบโตเป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อมกว่าสัตว์ชนิดไหนๆ เป็นวัตถุดิบโปรตีนสูงแหล่งใหม่ เป็นอาหารแห่งโลกอนาคต และกำ�ลังจะกลายเป็นหนึง่ ในส่วนประกอบ เมนูอาหารให้เราได้ลม้ิ ลองในเดือนเมษายนนีท้ ่ี Insect in the Backyard ร้านอาหารทีเ่ ปิดให้เราได้ลม้ิ รสเมนูแมลง อาหารทางเลือกทีก่ �ำ ลังเป็น กระแสโลก บนพื้นที่ ‘ช่างชุ่ย’ แหล่งรวมงานสร้างสรรค์ของ สมชัย ส่งวัฒนา ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Flynow ซึ่งเขาชักชวน Seven Spoon ร้านอาหารฟิวชันทีม่ คี วามเข้าใจเรือ่ งแมลง มาร่วมกันรังสรรค์อาหาร จานหลักทั้งเมนูแมลงเพียวๆ และเมนูดัดแปลงผสมผสาน ที่คนทาน อาจไม่รู้เลยว่ามีแมลงเป็นส่วนประกอบ ให้ได้ทั้งคุณค่า คุณภาพ และความสะอาด “ประเทศเราอยู่ในฐานะที่เป็นแหล่งกำ�เนิดแมลง เรากินแมลง อยู่แล้วในสมัยก่อน หรือตามต่างจังหวัด จนกระทั่งเป็นยุคอุตสาหกรรม หมูทั้งตัวอยู่ในกรงขัง ไก่ทั้งตัวมีชีวิตที่สั้นนักเพื่อให้เราได้เนื้อ

a day

december 2016

ที่รวดเร็ว มันทำ�ให้เราตั้งคำ�ถามว่าเนื้อหมู ไก่ ปลา ทีเ่ รากินอยูใ่ ห้คณ ุ ค่าทางโภชนาการ ที่แท้จริงหรือเปล่า เรากำ�ลังมองหาสิ่งที่ เป็นธรรมชาติ แล้วมนุษย์ก็เป็นสัตว์ที่เป็น ธรรมชาติอยู่แล้ว” สมชัยเล่าถึงความตั้งใจ ในการทำ� Insect in the Backyard นอกจากเมนูอาหารที่ผ่านการคิดโดย ผู้เชี่ยวชาญด้านแมลงและตรวจสอบโดย นักโภชนาการ บรรยากาศของร้านออกแบบ ภายใต้แนวคิด Nothing is useless นำ�สิ่งที่ ถูกทิง้ ขว้างกลับมาปรับใช้ใหม่และนำ�แนวคิด เรื่อง Fine Art มาผสมผสานตั้งแต่ผนัง วัสดุ อุปกรณ์ แม้แต่เครือ่ งแต่งกายของเชฟไปจนถึง พนักงานเสิร์ฟก็มีสไตล์ “ก้าวเข้ามาแล้วคนต้องรู้สึกเหมือน ดูงานศิลปะชิ้นหนึ่ง ไม่เหมือนการเดินเข้า

7

ร้านอาหารทั่วไป ซึ่งแต่ละคนอาจจะตี ความหมายต่างกัน ไม่จำ�เป็นต้องรู้สึก เหมือนกัน ความรู้สึกมันเป็นพลังที่น่าสนใจ สำ�หรับนักชิมหรือคนทีต่ อ้ งการประสบการณ์ ใหม่ๆ” เขาบอกทิ้งท้าย ในวันนี้ที่เราพยายามหลีกเลี่ยงอาหาร ดัดแปลงและไม่ได้เป็นผลดีต่อร่างกาย Insect in the Backyard เป็นตัวอย่างความ พยายามในการสร้างทางเลือกใหม่ๆ ซึง่ หาก เราไม่หยุดค้นหาก็อาจจะเจอสิ่งที่ทำ�ให้ เข้าใกล้ความมั่นคงและมั่งคั่งทางอาหาร มากขึ้นก็เป็นได้


notice board

Missile 12th Anniversary THE GREATEST HITS ‘มิซซาย’ จัด exhibition ฉลองครบรอบ 12 ปี โดย ติ๋ม-พันธ์สิริ สิริเวชชะพันธ์ ช่างภาพ แฟชั่นชื่อดังของเมืองไทย ในฐานะผู้ก่อตั้งแบรนด์ ได้จัดงาน ‘Missile 12th Anniversary THE GREATEST HITS’ นิทรรศการศิลปะทีน่ �ำ เสนอแนวคิดและแรงบันดาลใจในการออกแบบจิวเวลรี่ และยังมีนิทรรศการภาพถ่าย ‘Stupid Love Songs’ จากเหล่าคนดัง 12 คน ที่มีคาแรกเตอร์ใกล้เคียงกับแบรนด์ เปิดให้เยี่ยมชมตั้งแต่วันที่ 18 - 31 มกราคม 2560 ที่บริเวณลานเอเทรียม ชั้น 1 ศูนย์การค้าสยามเซ็นเตอร์

a day

february 2017

8

ฟินโนมีนา ฟินเทค จาก ดีแทค แอคเซอเลอเรท ส่งผลิตภัณฑ์ ใหม่รับปีใหม่ ฟินโนมีนา (FINNOMENA) ฟินเทคจาก ครอบครัวดีแทค แอคเซอเลอเรท แนะนำ� ผลิตภัณฑ์ใหม่ NTER GIF ภายใต้แพลตฟอร์ม การลงทุน เอนเทอร์ (NTER) เอาใจนักลงทุน ทุกเซกเมนต์ หลังจากประสบความสำ�เร็จ อย่างมากจาก NTER Goal, NTER GAR และ NTER RL ในปีที่ผ่านมา ล่าสุดคลอดน้องใหม่ NTER GIF สำ�หรับคนที่มีเงินก้อนแต่อยากสร้าง รายได้ไว้ใช้จ่ายรายเดือนในอัตราผลตอบแทนที่ สูงกว่าเงินฝากประจำ� สามารถจองสิทธิ์ในการ พาย เฟสซ์ ต้อนรับปี ใหม่ด้วยพายชีส รับคำ�แนะนำ�การลงทุนได้ที่ bit.ly/NTER-APPLY 3 รสชาติใหม่ พาย เฟสซ์ (Pie Face) ต้อนรับเทศกาล ปีใหม่ด้วย ทริปเปิล ชีส พาย 3 รสชาติใหม่ เริม่ ด้วย เบคอน ทริปเปิล ชีส, ทูนา่ ทริปเปิล ชีส และมัชรูม ทริปเปิล ชีส ในราคาชิน้ ละ 35 บาท และยังมี พาย เฟสซ์ กิ๊ฟเซ็ต ชุดของขวัญ แสนอร่อย สั่งพายชนิดคาวรสใดก็ได้ 12 ชิ้น ในราคา 299 บาท ร่วมส่งมอบรอยยิม้ และความ อร่อยระดับพรีเมียมให้คนทีค่ ณ ุ รักทีร่ า้ นพาย เฟสซ์ ทั้ง 3 สาขา (ชั้น B ศูนย์การค้าดิ เอ็มควอเทียร์, ชั้น 1 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา เวสต์เกต และสาขาวิคตอเรีย การ์เด้นส์) ติดตาม เปิดตัว 2 ดิจิทัลเอเจนซี่น้องใหม่ Rocket ความเคลื่อนไหวได้ที่ Pie Face Thailand Cat และ Submarine ในเครือ CJ WORX LINE @piefacethai และ #Piefacethai #pieface ดิจิทัลเอเจนซี่ชื่อดัง ซีเจ เวิร์ค สร้าง เซอร์ไพรส์เปิดเอเจนซี่เพิ่มอีก 2 บริษัทที่ ตึก AIA Sathorn Tower กับการออกแบบ สุดล้�ำ แนวยานบินและเรือดำ�น้�ำ ด้วยแนวคิด ที่ไม่เหมือนใคร ‘The new breed of ad agency for the digital era’ เอเจนซี่โฆษณา สายพันธุ์ใหม่เพื่อคนยุคดิจิทัล แนวคิด แรกเริ่มนี้ทำ�ให้กลายเป็นเอเจนซี่ที่ประสบ ความสำ�เร็จ การันตีด้วยรางวัล Independent Agency of the Year 2016 และ Digital Agency of the Year 2016 จาก Campaign Asia ติดตามข่าวสารอืน่ ๆ ได้ท่ี www.cjworx.com

YAMAHA สนับสนุนเอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด เป็นปีที่ 10 ติดต่อกัน ประพันธ์ พลธนะวสิทธิ์ รองประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยยามาฮ่ามอเตอร์ จำ�กัด และ พงษ์ศกั ดิ์ ผลอนันต์ ประธานสโมสร เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด ร่วมแถลงข่าวเปิดตัว ทีม ‘กิเลนผยอง’ เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด เพือ่ แสดงความพร้อมก่อนเปิดฤดูกาลการแข่งขัน ฟุตบอลไทยพรีเมียร์ลีก 2017 โดยในปีนี้ทีมมา ภายใต้แคมเปญ ‘WAR OF HEROES’ พร้อม เปิดตัวชุดแข่งขันใหม่ทง้ั เหย้า-เยือนเป็นครัง้ แรก โดย YAMAHA ได้ให้การสนับสนุนทีมเป็นปีท่ี 10 ติดต่อกัน งานนี้จัดขึ้น ณ สนามหญ้าเทียม สิงห์ ฟุตบอลปาร์ค ภายในสนามเอสซีจี สเตเดี้ยม เมืองทองธานี

โอสถสภา พลังอาสาช่วยผู้ประสบอุทกภัยใต้ บริจาคผลิตภัณฑ์ 5 ล้านบาทแก่กองทัพบก บริษัท โอสถสภา จำ�กัด นำ�โดย สมรักษ์ ชัยศุภมงคลลาภ ผูช้ ว่ ยกรรมการผูจ้ ดั การ และ สุธิดา เสียมหาญ ผู้อำ�นวยการสื่อสารองค์กร มอบผลิตภัณฑ์มูลค่า 5,000,000 บาทในพิธี มอบสิ่งของบริจาคและปล่อยขบวนคาราวาน ช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยภาคใต้ โดยมี พล.อ. เฉลิมชัย สิทธิสาท ผูบ้ ญ ั ชาการทหารบก เป็นผู้รับมอบ ณ กองบัญชาการกองทัพบก


notice board

มูลนิธิโอสถานุเคราะห์ สมทบทุน 1 ล้านบาท ร่วมสร้างอาคารนวมินทรบพิตร 84 พรรษา สุรนิ ทร์ โอสถานุเคราะห์ ประธานกรรมการ มูลนิธโิ อสถานุเคราะห์ มอบเงิน 1,000,000 บาท เพือ่ สมทบทุนแก่ศริ ริ าชมูลนิธใิ นการสร้างอาคาร นวมินทรบพิตร 84 พรรษา โดยมี ผศ. นพ.วิศษิ ฎ์ วามวาณิชย์ ผู้อำ�นวยการโรงพยาบาลศิริราช เป็นผูร้ บั มอบ ณ โรงพยาบาลศิรริ าช เมือ่ เร็วๆ นี้

SHOW DC ศูนย์การค้าและเอนเตอร์เทนเมนต์ สุดหรูครบวงจรแห่งแรกของไทย SHOW DC พลิกหน้าประวัติศาสตร์ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและเปิดมิติใหม่ ให้การท่องเที่ยวกรุงเทพฯ ด้วยการเปิดตัว แนวคิดใหม่ที่เหมาะกับความต้องการและความ ชอบของนักท่องเที่ยวสมัยใหม่ชาวไทยและ ต่างชาติ นำ�เสนอสิ่งที่ดีที่สุดของไทยและเอเชีย ในบรรยากาศร่วมสมัย มอบประสบการณ์ชอ้ ปปิง้ และความบันเทิงครบครัน SHOW DC ตัง้ อยูต่ รงข้าม โรงแรมโกลเด้น ทิวลิป ซูเวอร์รนิ จ์ ใกล้กบั อาร์ซเี อ ติดตามความเคลือ่ นไหวได้ท่ี www.showdc.co.th ซานโตรินีฯ จัด 3 โปรโมชันต้อนรับเครื่องเล่นพีก ระดับโลกต้อนรับปี ไก่ คงภัทร ตันติจิรสกุล รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท ธีม แอสเซ็ทส์ พาร์ค แอนด์โฮเต็ล จำ�กัด เผยว่าสวนน้ำ�ซานโตรินีฯ จัด 3 โปรโมชันสุดพิเศษ กับโปรโมชัน ‘ราคาเดิม เพิ่มเติม คือ ความพีค กับ 3 เครื่องเล่นใหม่ สุดมันส์ ระดับโลก’ ประกอบด้วย TORNADO, CRAZY RIVER และ STINGRAY CURVED SURF นอกจากนี้ยังมีโปรโมชัน 1 แถม 1 วันนี้ - 31 มีนาคม และโปรโมชันซือ้ ตัว๋ ออนไลน์ จองล่วงหน้า 3 วัน ในราคาพิเศษ 700 บาท จากปกติ 900 บาท เปิดบริการ 10.00 - 18.30 น. ทุกวัน สอบถามเพิ่มเติม 08-1809-6853 www.santoriniparkwater ventures.com และ Santorini Park Waterventures

9

a day

february 2017

ROBOT BOY เพื่อนใหม่ หัวใจจักรกล ละคอนเวทีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ลาดกระบัง ปีที่ 13 ละคอนเวทีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ลาดกระบัง ปีที่ 13 เสนอ ‘ROBOT BOY เพือ่ นใหม่ หัวใจจักรกล’ ว่าด้วยเรือ่ งราวในเมืองที่ แยกเป็นฝั่งตะวันตกและตะวันออก และมีความ ขัดแย้งกันเรื่องเทคโนโลยีการสร้างแอนดรอยด์ ดรอยด์รับใช้ที่มีชีวิตจิตใจ SB13 ได้ถูกใส่ร้าย และหลบหนีไปซ่อนตัวก่อนจะถูกพบในเมืองฝัง่ ที่ ห้ามใช้ดรอยด์เป็นอันขาด ติดตามชะตาชีวติ ของ ดรอยด์ตัวหนึ่งได้ในการแสดงในวันที่ 9 - 12 มีนาคม 2560 ณ หอประชุมใหญ่ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง บัตรราคา 200 บาท บัตรมีจำ�หน่ายหน้า U-STORE คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ หรือ www.showbeekmitl.com 08-5725-5506

คาซ่าลาแปง จับมือ กลาซซิค ส่งมอบ ประสบการณ์การซื้อแว่นตารูปแบบใหม่ คาซ่าลาแปง ร้านคาเฟ่ยอดนิยม นำ�โดย สองผู้ก่อตั้งและรองประธาน ต่อพงษ์ อยู่วิทยา, จักรินทร์ อักษราวดีวัฒน์ พร้อมด้วย ปริณดา ประจักษ์ธรรม และ พิริยะ ตันตราติวุฒิ สองผูก้ อ่ ตัง้ กลาซซิคธุรกิจสตาร์ทอัพ จำ�หน่าย แว่นตาแบบ อี คอมเมิร์ซ เปิดตัว Glazziq Showroom ในร้านคาซ่าลาแปง สาขาเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สุขุมวิท สร้างประสบการณ์การ เลือกซื้อแว่นตารูปแบบใหม่ที่ลูกค้าสามารถ ช้อปแว่นตาพร้อมดืม่ ด่�ำ กับเครือ่ งดืม่ และอาหาร ในคราวเดียวกัน และเพิ่มทางเลือกให้แก่การ ช้อปปิ้งแว่นตาในยุคดิจิทัลได้ที่ @glazziq Glazziq และ www.glazziq.com

ของขวัญส่งท้ายปี 2016 จาก LACOSTE ลาคอสท์ ขอแนะนำ� ฮอลิเดย์คอลเลคเตอร์ 2016 ซึ่งปีนี้ลาคอสท์เปิดไฟเขียว มอบอิสระใน การออกแบบทั้งหมดให้กับศิลปินตั้งแต่โลโก้ที่ ใช้กับสินค้ารุ่นลิมิเต็ดเอดิชัน อย่างโปโลเชิ้ต บอมเบอร์แจ็กเก็ต กระเป๋า และคลัช รวมถึง หีบห่อต่างๆ และแคมเปญโฆษณาสำ�หรับช่วง เทศกาลคริสต์มาส เลือกชมเซ็ตของขวัญจาก ลาคอสท์ได้ที่ Lacoste Flagship Store สาขา เซ็นทรัลเวิลด์ และ ลาคอสท์ บูทิค ทุกสาขา และ Lacoste 0-2613-1083


away

a day

december 2016

10

เล่นซ่อนหากับโตเกียว โตเกียวเป็นสถานที่สุดแสนป๊อปปูลาร์ แต่กส็ ดุ ช้�ำ ในเวลาเดียวกัน เป็นการยากจะหา ภาพโตเกียวมุมเซอร์ไพรส์ที่คนไม่เคยเห็น แต่ทำ�เล่ม Tokyo’s 100 Hidden Places ทั้งที ยังไงโจทย์ก็คือการตามหาภาพปกมหานคร แห่งนี้ที่ดูแปลกตา ลึกลับ ชวนให้อยาก ออกเดินทางมาให้จงได้ เราเลยตัง้ ต้นจากการ เลือกสถานทีผ่ ทู้ า้ ชิงในลิสต์ 100 ทีม่ าราว 5 ที่ แต่หลายที่พอลองวางเป็นปกจริงๆ แล้ว กลับดูเข้าใจยาก ไม่สอ่ื สารว่านีค่ อื แหล่งลับ ในโตเกียวที่เราอยากแนะนำ�และต้องพึ่งพา คำ�อธิบาย สุดท้ายคำ�ตอบแสนลงตัวจึงเป็น EdoTokyo Open Air Architectural Museum พิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมกลางแจ้งที่เต็ม ไปด้วยบ้านเรือนเก่าของจริงสมัยเอโดะ เป็นฉากแปลกตาที่ไม่น่าอยู่ในเมืองสมัยใหม่ แบบโตเกียว แถมยังมีอาคารหลากรูปแบบ

ให้เลือกถ่ายได้ในวันเดียว เราเชิญชวน ช่างภาพสาวชาวญี่ปุ่นผู้รักการเดินทาง อย่าง Mari Kojima หญิงสาวผู้เคยลง สัมภาษณ์ในคอลัมน์ main course ของ a day ฉบับ 177 ธีม Tokyo Girl Artists มาเป็นนางแบบให้ปกมีชีวิตชีวามากขึ้น (ซึ่งเธอตอบรับอย่างไม่ลังเลใจและกระตือรือร้นจนเราปลื้ม) ในวันถ่ายทำ�นั้นเองที่ ช่างภาพพบโรงอาบน้ำ�ซึ่งซ่อนตัวอยู่ใน พิพิธภัณฑ์อีกทีโดยไม่ได้ตั้งใจ เพราะไม่รู้ มาก่อน พอมาริซังลองลงไปนอนถ่ายรูปเล่น ในอ่าง องค์ประกอบในภาพก็ลงตัวไปเสีย ทุกอย่าง ทั้งฉากโรงอาบน้ำ�สุดแปลกตาที่ ปกติคงไม่มีวันได้ถ่ายแน่ๆ ฉากภูเขาไฟฟูจิ สะท้อนความเป็นญีป่ นุ่ แต่มาในแบบภาพวาด โทนสีสันดึงดูดสายตา หรือแม้กระทั่งการ หลบซ่อนตัวของนางแบบทีต่ รงกับคำ� hidden ในคอนเซปต์เล่ม

คงไม่ตอ้ งบอกว่าภาพนีช้ นะใจกรรมการ ไปอย่างขาดลอย กลายเป็นภาพปกพี่น้อง ของเล่ม Bangkok’s 100 Hidden Places ที่หลายคนชื่นชอบอย่างสมศักดิ์ศรี


MAIN C O U R S E Tokyo’s 100 Hidden Places


a day

february 2017 12


13

a day

february 2017

โตเกียวอาจไม่ต่างจากกรุงเทพฯ ตรงที่ เป็นเมืองหลวงอันคลาคล่ำ�ด้วยผู้คน เป็นเมืองที่ นักท่องเทีย่ วจากทัว่ โลกต้องเดินทางมาเยือนสักครัง้ หรือหลายๆ ครั้ง มีสถานที่แลนด์มาร์กมากมายที่ ทัวร์ปักหมุด ใช่ว่าสถานที่พวกนั้นไม่มีเสน่ห์ เรายังชอบ เฝ้ามองคนมากมายเดินขวักไขว่ที่ห้าแยกชิบุยะ ยังเอร็ดอร่อยกับร้านราเมนเจ้าดัง และยังหลงใหล ทิวทัศน์ยามค่�ำ คืนของโตเกียวทาวเวอร์ไม่เสือ่ มคลาย แต่หลายต่อหลายครัง้ ความรูส้ กึ พิเศษเกิดขึน้ เมือ่ ได้ เถลไถลออกนอกเส้นทาง ไปพบบางสถานทีท่ ต่ี รงใจโดยไม่ตั้งใจ นี่จึงเป็นอีกครั้งที่เราอยากรวบรวมและคัดสรร 100 สถานที่ลับในเมืองน่าค้นหาอย่างโตเกียวมา

บอกเล่าต่อ ชือ่ สถานทีเ่ หล่านีอ้ าจไม่คนุ้ หู ไม่โด่งดัง บ้างเป็นบ้านเก่า คาเฟ่ ร้านค้า สวนริมแม่น้ำ� พิพธิ ภัณฑ์ หรือดาดฟ้าบนตึกไหนสักแห่ง ท่ามกลาง บรรยากาศแตกต่าง ทั้งอุ่นละมุน เท่เนี้ยบ หรือ จัดจ้าน ทุกที่ล้วนผสมผสานด้วยไอเดียช่างคิด แบบญี่ปุ่นและมีความพิเศษในตัวเอง อาจเพราะความหลากหลายเหล่านี้ที่ทำ�ให้ โตเกียวไม่เคยน่าเบื่อ เเละมีสถานที่ที่เหมาะกับ คนทุกแบบเสมอ ประโยคเบื้องต้นเป็นจริงไหม คำ�ตอบซ่อนอยู่ ในการออกเดินทางของคุณเอง * ตามไปดูแผนที่ระบุพิกัดทั้ง 100 แห่งได้ที่ adaymagazine.com

* ถ้าเห็นสัญลักษณ์นี้ในบทความแปลว่า ห้ามถ่ายรูป ในกรณีนี้ รูปภาพภายในสถานทีซ่ ง่ึ ปรากฏในบทความได้รับการอนุญาต ให้ถ่ายทำ�และตีพิมพ์แล้ว หรือเป็นภาพซึ่งเผยแพร่โดยสื่อของ สถานทีน่ น้ั อยูเ่ ดิม

* ส่วนสัญลักษณ์นี้แปลว่า ถ่ายได้ตามเงื่อนไขสถานที่ ศึกษา กฎระเบียบก่อนถ่ายทุกครั้ง


a day

february 2017 14


EDO-TOKYO OPEN AIR

ARCHITECTURAL MUSEUM 江戸東京たてもの園

เสพสถาปัตยกรรมญี่ปุ่นกรุ่นกลิ่นอดีต เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

tatemonoen.jp

15

february 2017

ดีไซน์ใต้เงาไม้แสนร่มรื่น ราวกับกำ�ลังเดิน ข้ามผ่านเวลาไปแต่ละยุค ความสนุกจะลึกซึง้ ขึน้ อีกขัน้ เมือ่ ได้คยุ กับคุณลุงคุณป้าอาสาสมัคร ที่คอยเล่าความเป็นมา นัยทางสังคม และ การใช้งานส่วนต่างๆ ของบ้านในอดีต ซึ่ง คนปัจจุบันอาจจะคิดภาพไม่ออกแล้ว การ ได้ฟังเรื่องราวน่าสนใจพลางจิบชาบนเสื่อ ทาทามิในบ้านไม้เก่าแก่ คือความสุขสงบ ที่คนรุ่นใหม่แชร์ร่วมกันได้กับผู้หลักผู้ใหญ่ เจ้าของความทรงจำ�

a day

ในสายตาเรา ที่นี่คือสวนสนุกสำ�หรับ ผู้ใหญ่ที่สร้างความเพลิดเพลินได้โดยไม่ต้อง ใช้เครื่องเล่นหวาดเสียวใดๆ แค่เดินชิลล์ใน สวนกว้างใหญ่ พลางแวะเข้าไปดูอาคาร บ้านเรือนเก่าแก่สมัยเอโดะแต่ละแบบก็ สนุกจนลืมเหนื่อย Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum รวบรวมบ้านอาคาร ของจริงที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และ วัฒนธรรมจากทั่วประเทศ โดยรื้อแล้วนำ�มา ประกอบใหม่ในสวนขนาด 7 เอเคอร์ มี ตั้งแต่บ้านชาวนา บ้านขุนนาง โรงอาบน้ำ� ธนาคาร โกดัง ร้านดอกไม้ และป้อมตำ�รวจ แบ่งเป็นโซนให้คนเดินชมอย่างสนุกสนาน ได้มองเห็นวิวัฒนาการทางการก่อสร้างและ


GOTOKUJI 豪徳寺

วัดที่คนรักแมว (กวัก) ต้องอยากมาเยือน เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ สลิลา มหันต์เชิดชูวงศ์

a day

february 2017

16


17

a day

february 2017

วัดเมืองไทยมีคนแก้บนด้วยรูปปั้น ม้าลาย แต่วัด Gotokuji มีคนแก้บนด้วย รูปปัน้ แมวกวัก! ทีน่ เ่ี ป็นหนึง่ ในต้นทางตำ�นาน แมวกวักของญี่ปุ่น เรื่องราวโดยย่อคือที่นี่ เคยมีนักบวชชราอาศัยอยู่กับแมวชื่อทามะ แม้จะมีชวี ติ ยากลำ�บากแต่เขาก็ยงั แบ่งอาหาร ให้เจ้าเหมียวเพื่อนยาก วันหนึ่งเจ้าทามะ ได้ชว่ ยชีวติ ไดเมียวผูค้ รองแคว้นโดยบังเอิญ ด้วยการกวักอุ้งเท้าหน้าเรียกให้ไดเมียว รอดจากสายฟ้าที่ผ่าลงต้นไม้ ไดเมียวรู้สึก ขอบคุณจึงบริจาคเงินจำ�นวนมากให้วัด กลับมาเฟือ่ งฟูอกี ครัง้ เมือ่ ทามะตาย นอกจาก หลุมศพ นักบวชยังสร้างของมงคลเรียก ความสุขที่เป็นรูปแมวยกขาหน้าขึ้นหนึ่งข้าง ปัจจุบันบริเวณโดยรอบสถานีโกโทคุจิ เต็มไปด้วยรูปและสัญลักษณ์แมวกวัก ตัววัด ก็มีชื่อเสียงโด่งดังเรื่องการขอพรกับเทพเจ้า แมวกวัก เทพเจ้าแมวที่นี่ยังพิเศษตรงที่เป็น แมวกวักหน้าตาธรรมดา ไม่ใช่แมวกวักใน รูปลักษณ์เทพเจ้าเหมือนทีอ่ น่ื แต่สง่ิ น่าตกใจ ยิ่งกว่านั้นก็คือบรรดารูปปั้นแมวกวักยุ่บยั่บ ละลานตาที่คนขอพรนำ�มาถวายสักการะ หลังสมปรารถนา! จะแวะมาขอพรกับ เทพเจ้าแมวกวักดูบา้ ง หรือแค่แวะมาถ่ายรูป กับฉากมวลแมวสุดพีกก็ไม่ว่ากัน


KANDA MYOJIN

神田明神

ศาลเจ้าของเหล่าโอตาคุ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

18

Kanda Shrine หรือที่รู้จักในชื่อ Kanda Myojin เป็นศาลเจ้าชินโตเก่าแก่กว่า 1,270 ปี เดิมอยู่ที่ย่านโอะเตะมะจิ (Otemachi) ใน โตเกียว แต่ยา้ ยมาในทีต่ ง้ั ปัจจุบนั เมือ่ ปี 1616 แค่แวะมาที่นี่ที่เดียวก็จะได้สักการะเทพเจ้า 3 องค์ส�ำ คัญทีช่ าวบ้านให้ความเคารพ นัน่ คือ เทพ Daikokuten เทพ Ebisu และ ท่านซามูไร ผู้มีชื่อเรื่องความเฮี้ยน Taira no Masakado ทุกปี ค.ศ. ทีม่ เี ลขลงท้ายเป็นเลขคี่ ช่วงกลาง เดือนพฤษภาคม Kanda Matsuri หรือเทศกาล คันดะ จะถูกจัดขึน้ อย่างยิง่ ใหญ่ เป็นถึงระดับ 1 ใน 3 งานเทศกาลที่ใหญ่ที่สุดในโตเกียว เดิมทีศาลเจ้านีเ้ ป็นทีน่ ยิ มของเหล่าซาลารีม่ งั หรือมนุษย์เงินเดือนที่มาขอพรเกี่ยวกับเรื่อง ธุรกิจและการทำ�งาน แต่ปัจจุบันด้วยที่ตั้ง อยูใ่ กล้กบั อากิฮาบาระ (Akihabara) ย่านแห่ง เทคโนโลยีและการ์ตูนมังงะ จึงกลายเป็น ที่ศรัทธาเลื่อมใสของเหล่าโอตาคุไปโดย ปริยาย การขอพรยอดฮิตเปลี่ยนมาเป็นเรื่อง

เทคโนโลยีและแอนิเมะ แผ่นป้ายไม้ขอพร รุ่นแรกๆ ยังเป็นแผ่นป้ายที่เหล่าสาวก แสดงฝีไม้ลายมือวาดการ์ตูนลงไปพร้อมพร ที่ขอ จนป้ายแบบนี้ฮิตสุดๆ และกลายเป็น เอกลักษณ์ ทางศาลเจ้าก็เลยตามเทรนด์ สนองความต้องการผูม้ าเยือนด้วยการจัดทำ� แผ่นป้ายพิมพ์ลายการ์ตูนที่กำ�ลังนิยมใน เวลานั้นๆ ให้เสียเลย ไอเทมยอดฮิตติดมือ กลับบ้านนอกจากเครือ่ งรางลายการ์ตนู น่ารัก ไม่เหมือนใครแล้ว เห็นจะเป็นเครื่องรางสาย IT อย่างแผ่นการ์ดคุ้มครองเรื่องเกี่ยวกับ IT ในหนึ่งชุดประกอบด้วยแผ่นใหญ่สุดให้ เก็บในกระเป๋าสตางค์ แผ่นขนาดกลาง ไว้ติดคอมพิวเตอร์ และแผ่นเล็กสุดไว้ติด โทรศัพท์มือถือ คุ้มครองกันครบเครื่องเรื่อง เทคโนโลยีจริงๆ www.kandamyoujin.or.jp

MAHIKA MANO HAMMOCK CAFÉ

ハンモックカフェ マヒカマノ

อยากจะชวนเธอมา นอนเล่นในเปลญวน เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

คาเฟ่น่ารักอบอุ่นนั่งเพลินที่ไม่ใช้เก้าอี้ ธรรมดาแต่วา่ แขวนเปลญวนไว้เต็มร้าน ชวน ให้ทิ้งตัวลงนอนตลอดเวลาแม้ว่าขนมหวาน ที่อยู่ตรงหน้าจะอร่อยมากๆ ก็ตาม ที่นี่ คั่วกาแฟเอง ชาสมุนไพรก็เป็นของร้านเอง แถมยังคิดเมนูเครือ่ งดืม่ ออริจนิ ลั ใหม่ๆ จับนูน่ ผสมนี่กลายเป็นความกรุบกริบแก้วต่อแก้ว อาหารและขนมหวานเน้นผักเพื่อสุขภาพ เป็นหลัก เซ็ตอาหารกลางวันจะขายแค่ช่วง

เทีย่ งถึงบ่ายสองเท่านัน้ ถ้ามาเวลาอืน่ จะมีแต่ ขนมหวานและเครื่องดื่มให้ทาน ตัวอย่าง เมนู เช่น บานาน่าชีสเค้ก ฟงด็องต์ชอ็ กโกลา แครมบรูเู ล่ นัง่ สบายระดับนี้ ใครๆ ก็อยากมา ดังนัน้ ช่วงเวลาทีม่ ลี กู ค้ามาต่อคิวเยอะหน่อย ทางร้านจะจำ�กัดเวลาให้นั่งเล่นต่อโต๊ะได้แค่ 1 ชั่วโมงครึ่งหรือ 2 ชั่วโมงเท่านั้น ที่สำ�คัญ ห้ามถ่ายรูปนะ! mahikamano.com


EST

エスト

แหล่งความบันเทิงที่สนุก ได้ยันเช้า แถมปลอดภัย หายห่วง เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

เวลามาเที่ยวแถวชิบุยะแล้วสนุกเพลิน จนตกรถไฟเทีย่ วสุดท้าย ถ้าไม่มที ไ่ี ป EST คือ ทีพ่ ง่ึ ทีว่ างใจได้ในความรืน่ เริงบันเทิงก๊อกสอง เพราะเปิดตั้งแต่ 10.00 น. ยันเช้า มีอะไร ให้ทำ�ฆ่าเวลาจนรถไฟเที่ยวแรกกลับมาวิ่ง อีกครัง้ กิจกรรมในร้านก็มใี ห้เลือกหลากหลาย ทั้งโบว์ลิ่ง บิลเลียด คาราโอเกะ (ซึ่งมีเพลง ฝรัง่ หรือเกาหลีทไ่ี ม่มใี ห้รอ้ งในไทยเยอะมาก!) ปาลูกดอก ตู้เกม ปิงปอง แถมมีอุปกรณ์ ให้พร้อม ค่าบริการถือว่ามิตรภาพ เมือ่ เทียบ กับค่าครองชีพและค่าแท็กซี่ที่เรียกกลับ ทีพ่ กั แถมดีไม่ดอี าจได้เพือ่ นใหม่ทไ่ี ลฟ์สไตล์ คล้ายกันก็ได้

19

a day

www.shibuyaest.co.jp

SHINJUKU ROOFTOP

「NEWoMan」の屋上

ดาดฟ้าห้างกลางเมืองใหญ่ที่มอบ ความสงบให้ผู้คนในราคา 0 เยน

เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

february 2017

NEWOMAN

ชินจูกุคือโซนแห่งออฟฟิศอันดับต้นๆ ของโตเกียว (ที่จริง จะเรียกว่าของญี่ปุ่นก็ว่าได้) และเป็นย่านที่มีทุกอย่างที่คนจะ สรรหา เลยไม่ต้องแปลกใจที่ย่านนี้จะพลุกพล่านไปด้วยผู้คน สถานีรถไฟไซส์บก๊ิ ของชินจูกกุ ม็ คี นใช้บริการมากทีส่ ดุ ในญีป่ นุ่ คือ 3 ล้านคนต่อวัน แต่บางทีความแออัดก็น�ำ มาสูค่ วามอึดอัด ถ้าเดินไปเรื่อยๆ ตามทางออกทิศใต้ของสถานี เราจะมาถึง ห้างสรรพสินค้าเปิดใหม่ชื่อ NEWoMan ตัวห้างมีความดีงาม ตามมาตรฐาน แต่ซอ่ นของล้�ำ ค่าเป็นดาดฟ้าชัน้ 6 อันเงียบสงบ ไม่ตา่ งจากโอเอซิสกลางความวุน่ วายแห่งชินจูกุ เปิดให้คนขึน้ มา นั่งเล่นได้ฟรี มีทิวทัศน์เป็นทางรถไฟและทิวตึกอันโด่งดังของ ชินจูกุให้ชมอย่างใกล้ชิดจนเกินคุ้ม มีสวนเล็กๆ ให้หย่อนใจ ได้บา้ ง วันดีคนื ดีกม็ รี า้ นรวงน่าสนใจมาเปิดเพิม่ ความน่าสนใจ เช่น ร้านกาแฟป๊อปอัพช็อปชื่อ Minedrip ที่ให้ลกู ค้าได้ทดลอง ดริปกาแฟของตัวเอง หรือ urban camping ชือ่ Farm to Green Table ที่ได้เชฟชื่อดังมาทำ�อาหารด้วยวัตถุดิบสดใหม่จากไร่ ท่ามกลางบรรยากาศเหมือนกำ�ลังแคมปิ้งกลางป่าแต่ย้ายมา จัดบนดาดฟ้าใจกลางเมือง เหนื่อยล้าเมื่อไหร่ก็หนีขึ้นมาเจอ อากาศดีที่นี่กันนะ www.newoman.jp


a day

february 2017 20


21

浅草御蔵前書房

ร้านหนังสือเก่าที่ตึกดันเก่ากว่าหนังสือ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ร้าน Asakusa O-Kuramae Shobo เป็นร้านหนังสือมือสองในย่านคุรามาเอะ (Kuramae) เมืองเก่าของโตเกียว (คงคอนเซปต์ ตั้งแต่คำ�ในชื่อร้าน Shobo 書房 ที่เป็น คำ�โบราณของคำ�ว่า ร้านหนังสือ) ด้วยตัวตึก ที่มีอายุอานามมากกว่า 70 ปี สร้างขึ้นสมัย หลังสงครามโลกครัง้ ที่ 2 ยืนหยัดผ่านลมฝน มรสุม แผ่นดินไหว มาจนถึงวันนี้และไม่เคย ผ่านการบูรณะสักครัง้ แม้จะมีสภาพทรุดโทรม ตามกาลเวลาแต่มันกลับเป็นความเก่าที่มี มนตร์ขลัง ราวกับได้พบคุณยายที่สะสม ประสบการณ์ไว้ในริว้ รอยบนใบหน้า หนังสือ มือสองทีม่ มี ากในร้านคือหนังสือและนิตยสาร เกี่ยวกับซูโม่ซึ่งเป็นกีฬาประจำ�ชาติ (อาจ

เพราะตั้งอยู่ในละแวกใกล้สนามซูโม่) นอกจากนี้ยังมีหนังสือเก่าเกี่ยวกับญี่ปุ่นใน ยุคเอโดะและยุคเมจิ หนังสือการ์ตูน นิยาย วรรณกรรม นิตยสารอื่นๆ แต่การจะคุ้ยหา หนังสืออาจต้องใช้กำ�ลังภายในสักหน่อย เพราะพื้นที่ร้านแสนจำ�กัด หนังสือถูกวาง ทับซ้อนกันขึ้นไปเหมือนภูเขาสูง มีซอย 3 ซอยที่กว้างขนาดหนึ่งคนให้เดินสำ�รวจ เพราะฉะนั้นก่อนไป ฝึกพูดขอโทษและ ขอบคุณเพื่อขอทางไว้ให้คล่องปาก ถ้าได้ หนังสือเล่มที่ชอบแล้วให้เดินเข้าไปจน สุดซอย เจ้าของจะนั่งอยู่หลังเคาน์เตอร์ที่มี หนังสือสูงท่วมหัว ช่างเป็นร้านทีใ่ ห้ความรูส้ กึ แบบเรียลๆ ตั้งแต่ต้นจนจบจริงๆ

february 2017

SHOBO

a day

ASAKUSA O-KURAMAE


ARAKAWA NISHIARAIBASHI GROUND

荒川西新井橋緑地

ทอดน่องริมน้ำ�ดูงานดอกไม้ไฟ เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์์

แม่น้ำ�อะระคะวะ (Arakawa) เป็นแม่น้ำ� อีกสายที่ไหลผ่านโตเกียว มีต้นกำ�เนิดจาก จังหวัดไซตามะ ไหลลงมาผ่านโตเกียวรวมเป็น ระยะทางทั้งสิ้นเกือบ 173 กิโลเมตร ดังนั้น โตเกียวจะมีลานริมแม่น้ำ�เยอะมาก แล้วแต่ เขตไป แต่ที่อยากแนะนำ�ลานสาธารณะ ริมแม่น้ำ�อะระคะวะ ในเขตอะดะชิ (Adachi) ก็เพราะมาง่ายสุด อยู่ใกล้สถานีใหญ่อย่าง คิตะเซนจู (Kita-Senju) เดินไกลสักหน่อย แต่รับรองว่าคุ้ม เพราะจะได้เห็นเนิน สนามหญ้าสีเขียวตัดกับท้องฟ้าสีฟ้าสวย มองลงไปเห็นลานกิจกรรมกีฬาต่างๆ และ ทางจักรยานสลับกับพืน้ หญ้าแสนจะสบายตา ลานกิจกรรมนี้มีสนามเบสบอลหลายสนาม หลายไซส์ รวมทัง้ สนามฟุตบอลขนาดกลาง

ทางวิง่ และทางจักรยานก็เป็นทีน่ ยิ มสุดๆ มีคน มาทำ�กิจกรรมทั้งเดี่ยวและกลุ่มอย่างคึกคัก แทบทุกวัน แต่สิ่งที่ทำ�ให้ลานริมน้ำ�แห่งนี้ พิเศษและเป็นที่รู้จักของคนโตเกียวทุกคน คือการเป็นสถานที่จัดงาน Adachi Fireworks Festival เทศกาลดอกไม้ไฟสุดยิ่งใหญ่ ตระการตาที่จัดขึ้นทุกหน้าร้อน ถือเป็น เทศกาลดอกไม้ไฟทีม่ ชี อ่ื เสียงทีส่ ดุ ในโตเกียว รองจากงานดอกไม้ไฟริมแม่น้ำ�สุมิดะ (Sumida) เท่านัน้ ลานกิจกรรมแห่งนีก้ ว้างขวาง สะดวก เย็นสบาย เลยมองเห็นดอกไม้ไฟ ชัดเจน โชว์ดอกไม้ไฟก็จัดเต็มยาวนาน ติดต่อกันร่วมชั่วโมง ถ้าอยากหาที่สงบใน โตเกียวรับรองถูกใจ แต่หน้าหนาวขอให้ระวัง ลมแรงเย็นเยือกจนอาจหมดสนุก


SUGINAMI

ANIMATION MUSEUM

杉並アニメーションミュージアム

ย้อนวัยหวาน ในบ้านการ์ตูน เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร

RINKAI DISASTER PREVENTION PARK

東京臨海広域防災公園

ฝึกเอาตัวรอด จากแผ่นดินไหวที่ ศูนย์การเรียนรู้สุดล้ำ� เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ญีป่ นุ่ มีแผ่นดินไหวมากกว่า 1,000 ครัง้ ต่อปี คนทีน่ เ่ี ลยให้ความสำ�คัญกับมาตรการ รับมือภัยธรรมชาติอย่างมาก Tokyo Rinkai Disaster Prevention Park ตั้งขึ้นจากความ ร่วมมือของกรุงโตเกียวและกระทรวงต่างๆ เพือ่ เป็นศูนย์กลางข้อมูลว่าด้วยการรับมือและ ป้องกันเหตุภัยพิบัติในกรุงโตเกียว เมื่อใด ที่เกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ที่นี่จะผันตัวเป็น ศูนย์กลางใหญ่ในการปฏิบัติงาน สั่งการ ส่งกำ�ลังสนับสนุน และประสานงานกับ ทุกหน่วยงานเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย ส่วนเวลาปกติจะทำ�หน้าทีส่ ร้างความตระหนัก และให้ความรู้แก่ผู้คนผ่านศูนย์การเรียนรู้ เสมือนจริง ด้วยแนวคิดว่าการเรียนรู้ที่ดี ควรมาพร้อมบรรยากาศผ่อนคลาย ที่นี่ เลยมีวิธีนำ�เสนอความรู้แบบล้ำ�ๆ ทุกคนจะ ได้รับแทบเล็ตที่นำ�ไปพบความตื่นเต้นใน การจำ�ลองเหตุแผ่นดินไหวระดับ 6 และ ได้เรียนรู้วิธีเอาตัวรอดภายใน 72 ชั่วโมง

หลังเกิดแผ่นดินไหว (เป็นเวลาโดยเฉลี่ยที่ ผู้ประสบภัยต้องได้รับการช่วยเหลือก่อน เสียชีวิต) ลองไปฝึกเอาชีวิตรอดแล้วรับ ความรู้กลับบ้านแบบระทึก บริเวณสวน ด้านหน้ายังมีลานจอดเครื่องบิน ลานรักษา คนเจ็บ และลานตัง้ แคมป์ส�ำ หรับอาสาสมัคร และผูป้ ระสบภัยซึง่ มีอปุ กรณ์ด�ำ รงชีพครบครัน พร้อมพืน้ ทีพ่ กั ผ่อนด้วย ประสบการณ์แบบนี้ หาไม่ได้แน่ๆ ที่เมืองไทย ที่สำ�คัญคือมันฟรี

sam.or.jp

www.tokyorinkai-koen.jp

23

february 2017

TOKYO

ยุคทำ�มือสู่ยุคคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน ส่อง โต๊ะทำ�งานจำ�ลองของนักวาดการ์ตูนชื่อดัง ทดลองลงเสียงในฟิล์มของการ์ตนู ในตำ�นาน อย่าง เจ้าหนูอะตอม (แม้คำ�บรรยายจะเป็น ภาษาญี่ปุ่น แต่จะลองพากษ์ไทยแบบฮาๆ ก็ไม่มีใครว่า) และทดลองวาดการ์ตูนด้วย เครื่องมือดิจิทัล นอกจากนี้ยังมีห้องสมุด การ์ตูน mini theater และส่วนนิทรรศการที่ จัดแสดงผลงานและมีงานเสวนาของนักเขียน ชื่อดังเป็นระยะ จุดที่ต้องหยุดชมยกให้ บอร์ดทรงกลมกลางพิพิธภัณฑ์ที่เต็มเอี้ยด ไปด้วยตัวการ์ตูนและลายเซ็นกำ�กับของ นักเขียนชื่อดังที่ฝากความทรงจำ�เอาไว้ แวะ ไปเจอเพื่อนเก่าครั้งเยาว์วัยในลายเส้นคุ้นตา กันเถอะ 

a day

By courtesy of Suginami Animation Museum

เชื่อว่าหลายคนที่อินกับการ์ตูนญี่ปุ่น เมือ่ ครัง้ เยาว์วยั ต้องชอบ Suginami Animation Museum พิพิธภัณฑ์การ์ตูนในเขตซุกินามิ  (Suginami) ที่รู้กันในหมู่โอตาคุว่าเป็น แหล่งกระจุกตัวของสตูดิโอแอนิเมะมากกว่า 70 แห่ง และเป็นหนึ่งในย่านมีชื่อเรื่องการ สร้างสรรค์การ์ตูน พิพิธภัณฑ์นี้เปิดเมื่อ ปี 2005 ที่ชั้น 3 ของตึก Suginami Kaikan ด้วยพลังแพสชันของกลุ่มบุคคลผู้คร่ำ�หวอด ในวงการมานาน พวกเขาเล็งเห็นว่านอกจาก ความสนุกและรอยยิม้ ทีไ่ ด้จากการชมการ์ตนู น่าจะมีสถานที่รวบรวมประวัติศาสตร์ความ เป็นมา พัฒนาการการปลูกปัน้ ตัวการ์ตนู จาก ลายเส้นไม่มีชีวิตให้มาโลดแล่นบนหน้าจอ ตั้งแต่สมัยเริ่มแรกในปี 1917 จนกลายเป็น อุตสาหกรรมพันล้านตอนนี้ เราจะได้เห็น แผนภาพประวัติเวลาการถือกำ�เนิดของ การ์ตูนเรื่องต่างๆ เจาะลึกขั้นตอนทำ�การ์ตูน


a day

february 2017

24

3331 ARTS

CHIYODA アーツ千代田 3331

สนุกกับศิลปะใน โรงเรียนเก่าแสนน่ารัก เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

3331 (ออกเสียงว่า ซันซันซันอิจ)ิ เป็นชือ่ พื้นที่ศิลปะที่แปลงร่างมาจากตึกโรงเรียนเก่า ใจกลางโตเกียว ให้บรรยากาศอบอุ่นคุ้นเคย ชือ่ นีม้ าจากจังหวะการปรบมือ 3 ครัง้ - 3 ครัง้ - 3 ครั้ง - 1 ครั้ง ที่มีมาตั้งแต่สมัยเอโดะ ใช้เมื่อต้องการร่วมยินดีและปลุกใจ ที่นี่ตั้งใจ จะเป็นพืน้ ทีเ่ ชือ่ มโยงศิลปะเข้ากับชุมชน ผ่าน การทำ�ให้ศลิ ปะเป็นเรือ่ งเข้าถึงง่ายในสถานที่ ที่ใครๆ ก็เข้ามาได้ ไม่ต้องเป็นสายอาร์ต ก็สนุก คนที่แวะเวียนมาเลยมีทั้งคุณแม่ที่ พาลูกมาเล่น กลุ่มนักเรียนอนุบาลที่เข้ามา ทัศนศึกษา นักเรียนที่เข้ามานั่งทำ�การบ้าน นักท่องเที่ยวที่แวะดูงานศิลป์ กลุ่มศิลปิน ทีม่ านั่งระดมไอเดีย หรือแม้แต่ลุงๆ ป้าๆ

ผู้มาออกกำ�ลังกาย 3331 มีพื้นที่กิจกรรม หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นสตูดิโอแสดงงาน ทั้งงานนักศึกษาและงานศิลป์เชิงพาณิชย์ พืน้ ทีเ่ สวนาและกิจกรรมหลากหลายไม่เฉพาะ งานศิลปะ เช่น งานในธีมมังงะ งานจำ�หน่าย สินค้าจากคนพิการ ร้านขายงานศิลป์ที่ คนธรรมดาก็เอางานไปวางขายได้ ร้าน ขายขององค์กรการกุศล ร้านกล้อง Lomo แกลเลอรี่ที่ให้เด็กๆ เอาของเล่นไม่ใช้แล้ว ไปแบ่งปันให้เพื่อนๆ ได้เล่นต่อ เวิร์กช็อป เอาของเล่นเก่ามาสร้างงานศิลปะ ที่ชั้น ดาดฟ้ายังมีโปรเจกต์ปลูกผักออร์แกนิก ด้านหน้าตึกเป็นลานบันไดไม้ ทอดตัวยาวสู่ สนามหญ้าสีเขียว มีคาเฟ่เสิร์ฟอาหารและ เครื่องดื่มที่พร้อมเติมพลังระหว่างเรานั่ง อาบแดดเพลินๆ ท่ามกลางเสียงหัวเราะของ เด็กๆ บรรยากาศช่างกันเองเสียจนรู้สึก เหมือนเป็นคนในชุมชนคนหนึ่งเลยล่ะ www.3331.jp


FUTABA-EN 二葉苑

คาเฟ่ย้อมผ้า

เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ Futaba-En และ สุธิศา ปิตตะรงค์

จริงๆ แล้วฟุตะบะเอ็นคือกิจการย้อมผ้า แบบดั้งเดิมของญี่ปุ่น ก่อตั้งมาตั้งแต่สมัย เอโดะ รับทำ�ทัง้ งานอลังการอย่างกิโมโนและ งานย้อมผ้าทั่วไป หลังจากสืบทอดธุรกิจ ครอบครัวมาหลายรุน่ ผูบ้ ริหารรุน่ ที่ 3 เล็งเห็น คุณค่าของภูมปิ ญ ั ญาของช่างฝีมอื สุดประณีต และอยากส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจ งานฝีมือซึ่งคนญี่ปุ่นพัฒนาเทคนิคขึ้นเอง จึงจัดส่วนหนึง่ ของร้านเป็นคล้ายๆ พิพธิ ภัณฑ์ จัดนิทรรศการโชว์ผ้าแต่ละยุค พร้อมเปิด วิดีโอโชว์ขั้นตอนการทำ�งานต่างๆ โซนพื้นที่ ย้อมผ้าด้านในก็เปิดเวิรก์ ช็อปให้ผสู้ นใจเข้ามา เรียนรู้และลองทำ�กันได้ (ภาษาญี่ปุ่นล้วน

นะจ๊ะ) แต่ละคอร์สมีระดับความยากง่าย และราคาต่างกันไป โซนด้านหน้านอกจาก จะขายสินค้าแล้วบางส่วนยังปรับเป็นคาเฟ่ ตัง้ โต๊ะเล็กๆ ให้ลกู ค้าสายคราฟต์หรือนักเรียน เวิรก์ ช็อปมานัง่ ชืน่ ชมผ้าย้อมสวยๆ พลางกิน จุบจิบอย่างเพลิดเพลินระหว่างรอนึง่ ผ้าทีล่ งสี เสร็จแล้ว แม้จะเป็นโซนคาเฟ่กม็ ผี า้ ย้อมหลาก เทคนิคหลายสไตล์มาจัดแสดง หมอนอิงทีใ่ ช้ ยังเป็นของที่ทางร้านย้อมและตัดเย็บเองเลย www.futaba-en.jp

25

a day

february 2017


a day

february 2017 26


OKUTAMA-KO 奥多摩湖

เขื่อนเมืองหลวงที่ทำ�ให้ ทุกคนหลงใหลในแสงดาว เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

www.okutama.gr.jp

27

february 2017

สถานีรถไฟโอคุทามะ ซึ่งใกล้กับเขื่อนที่สุด ก็เป็นฉากเที่ยวแสนสวย มีแม่น้ำ�ไหลผ่าน ตลอดเวลา และจะยิ่งทวีความงามในฤดู ใบไม้ร่วงซึ่งแมกไม้พากันผลัดใบ แต่ถ้าจะ ไปให้ถึงตัวเขื่อนต้องนั่งรถบัสจากสถานีที่ว่า ไปอีกประมาณ 20 นาที เขือ่ นนีเ้ ป็นจุดดูดาว ใกล้เมืองหลวงแสนวุ่นวายอันหาได้ยากยิ่ง เป็นพื้นที่สังสรรค์ปิกนิกของเหล่าครอบครัว เพือ่ นฝูง มีทง้ั อากาศสะอาด ท้องฟ้าใส ทีต่ ง้ั โอบล้อมด้วยภูเขาทำ�ให้ไม่มีไฟประดิษฐ์มา รบกวนแสงดาว จะไปชมวิวตอนเช้าตรูห่ น่อย หรือตอนฟ้ากลายเป็นสีดำ�ยามค่ำ�คืนก็ล้วน สวยตรึงใจทั้งนั้น

a day

หลายคนคงคาดไม่ถึงว่าเมืองหลวง แบบโตเกียวจะมีเขือ่ นทีเ่ ต็มไปด้วยธรรมชาติ อุดมสมบูรณ์อย่างเขื่อน Okutama แห่งนี้ เขื่อนนี้สร้างเสร็จเมื่อปี 1957 เพื่อใช้เป็น เขือ่ นกักน้�ำ สำ�หรับน้�ำ ประปา ปัจจุบนั ก็ยงั เป็น เขือ่ นกักน้�ำ ประปาทีใ่ หญ่ทส่ี ดุ ในญีป่ นุ่ คำ�ว่า Ko ในชื่อเรียกญี่ปุ่นแปลได้ว่าทะเลสาบ (คนญีป่ นุ่ ชอบเรียกเขือ่ นว่าทะเลสาบ) ดินแดน อาทิตย์อทุ ยั มีภเู ขาอยูเ่ ยอะ ก็เลยตามมาด้วย การมีทะเลสาบจากธรรมชาติอยู่มากมาย ตามชนบท กลายเป็นประเภทสถานที่เที่ยว ฮอตฮิต การตัง้ ชือ่ เขือ่ นเป็นทะเลสาบ จึงเป็น อีกหนึ่งไอเดียเรียกนักท่องเที่ยวที่ดีไม่น้อย เขือ่ นนีต้ ง้ั อยูท่ เ่ี มืองทามะ (Tama) ของโตเกียว (ซึง่ ทีจ่ ริงกินพืน้ ทีข่ องจังหวัด Yamanashi ด้วย) สามารถเดินทางจากในตัวเมืองโตเกียวโดย ใช้เวลาเพียงชั่วโมงครึ่ง พิกัดสวนด้านหน้า


KASAI RINKAI PARK 葛西臨海公園

พักผ่อนอย่างปลอดโปร่งในสวนสาธารณะใหญ่ที่สุดของโตเกียวตอนกลาง เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

28


february 2017

www.city.edogawa.tokyo.jp/shisetsu guide/bunya/koendobutsuen/kasai. html

29

a day

บอกลาความมุ้งมิ้งแบบเด็กๆ ที่ดิสนีย์แลนด์แล้วมาเดินเล่นที่สวนสาธารณะฝั่ง ตรงข้ามซึง่ ให้ความเพลิดเพลินอีกแบบแล้วจะ ติดใจ สวนคะไซรินไค (Kasai Rinkai Park) คือสวนสาธารณะขนาดใหญ่ติดริมทะเล ที่หันหน้าหาวิวดิสนีย์แลนด์ ทีเด็ดอยู่ที่ หอชมวิวขนาดใหญ่กลางสวนชื่อ Crystal View ที่เปิดให้ขึ้นไปเสพวิวทะเลได้เต็มที่ เพราะตัวตึกทำ�จากกระจกแทบทั้งตึก มอง ด้านนอกก็สวย มองด้านในก็เห็นวิวแบบ 360 องศา (ชั้นหนึ่งมีตู้กดบะหมี่ถ้วยพร้อม ชุดโต๊ะเก้าอีใ้ ห้นง่ั หม่�ำ ด้วยนะ) ชมวิวเสร็จแล้ว สามารถเดินมายังลานสนามหญ้าขนาดใหญ่ ด้านล่าง จุดศูนย์กลางของสวนซึ่งมีคน มากมายมาทำ�กิจกรรม ทั้งปิกนิกครอบครัว เล่นแคทช์บอล หรือมาเดตหวานๆ กับแฟน ท่ามกลางทิวทัศน์น้ำ�ทะเลสีฟ้าสุดลูกหู ลูกตา เบื่อแล้วก็ชวนกันเดินทอดน่องข้าม สะพานเชือ่ มไปยังเกาะ 2 เกาะทีอ่ ยูต่ รงหน้า เกาะฝั่งซ้ายเป็นพื้นทรายให้คนได้เดินเล่น ริมทะเล ส่วนเกาะฝัง่ ขวาเป็นพืน้ หญ้า เหมาะ สำ�หรับเล่นว่าวในวันอากาศดี เท่านีย้ งั ไม่หมด ที่นี่ยังมีชิงช้าสวรรค์ พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ� และ เขตรักษาพันธุน์ กด้วย ใครมองหาทีเ่ ทีย่ วไกลๆ หนีความวุ่นวายขอให้ปักหมุดแบบไม่ต้อง ลังเล ความดีงามของทีน่ เ่ี หมาะกับคนทุกเพศ ทุกวัย และทุกโอกาสจริงๆ แต่ถ้าจะให้ดี ควรมาแต่เช้า เพราะ 5 โมงเย็นก็ได้เวลา สวนปิดแล้ว


TOKYO SHITAMACHI BUS 東京-下町バス

แบบเพลินๆ รถเมล์ที่ชื่อแปลว่า ‘เมืองเก่า’ รถเมล์สไตล์เรโทรพาท่อง ใครบางคนเคยบอกว่าการได้เห็น สิ ่ ง ที ่ เ กิ ด ขึ ้ น ระหว่ า งทางสำ � คั ญ กว่ า จุ ด หมาย (Old Downtown) สายนี้เริ่มเปิดให้บริการมา โตเกียวยุคอดีต เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ปลายทาง ถ้านิยมการท่องเที่ยวแบบเนิบช้า รักการชมบรรยากาศย่านเมืองเก่า ลอง บอกลารถไฟ JR และรถไฟใต้ดิน (ที่ไม่ค่อย เห็นวิวสวยๆ เท่าไหร่) สักวัน แล้วกระโดดขึน้ Tokyo Shitamachi Bus รถเมล์ที่จะพาเรา ท่องไปในบรรยากาศเมืองเก่าของโตเกียว

a day

february 2017

30

ตั้งแต่ปี 2008 เส้นทางรถเมล์จะวิ่งผ่านเขต เมืองเก่าในโตเกียวและจอดรับส่งผู้โดยสาร ที่ป้ายรถเมล์ใกล้กับสถานที่ท่องเที่ยวสำ�คัญ อย่าง Tokyo Sky Tree, Asakusa, Ueno และ ขยายเส้นทางไปต่อถึง Akihabara, Nihombashi ไปสุดที่ Tokyo Station ในวันหยุด ใครไม่คนุ้ ก็ไม่ต้องกลัวว่าจะหลงขึ้นผิดคันผิดสาย เพราะฌิตะมะชิบัสได้รับการออกแบบ ให้สวยคลาสสิกเตะตาแบบเรโทร เข้าอก เข้าใจนักท่องเที่ยว มีที่นั่งกว้างสบายพร้อม กระจกบานใหญ่ให้ชมทิวทัศน์สองข้างทาง อย่างหนำ�ใจ ตารางรถมีออกทุกครึ่งชั่วโมง ถ้าอยากจะแวะมันทุกป้ายขอแนะนำ�ให้ซื้อ ตัว๋ แบบ One day pass มานัง่ รถเมล์ดวู ถิ ชี วี ติ ชาวเมืองเก่าโตเกียวสองข้างทางแบบช้าๆ แล้วจะได้รจู้ กั โตเกียวในบรรยากาศทีแ่ ปลกไป www.kotsu.metro.tokyo.jp/bus/ shitamachi

TODEN ARAKAWA LINE

都電荒川線

รถรางสายสุดท้ายของ โตเกียว

มีช่วงต่อระหว่างสถานีค่อนข้างสั้นและมี จำ�นวนสถานีมากถึงราว 30 สถานี โครงสร้าง สถานีเป็นเพียงเพิงเล็กๆ คล้ายป้ายรถเมล์ เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์ บ้านเรา แต่กม็ บี างป้ายทีใ่ ช้โครงสร้างไม้และ ตกแต่งอย่างมีเอกลักษณ์แบบญี่ปุ่น ส่วน โตเกียวถือเป็นเมืองที่การคมนาคม ขนส่งสาธารณะรวดเร็ว มีหลากหลายพาหนะ ตัวรถรางถึงจะมีขนาดเล็กแต่ก็นั่งสบาย ให้เลือกใช้ แถมยังมีหลายเส้นทางจนขนาด ใช้สะดวก ชำ�ระค่าโดยสารที่ประตูทางขึ้นได้ คนญี่ปุ่นเองก็งงได้เหมือนกัน ท่ามกลาง ทัง้ เงินสดและบัตรเงินสด PASMO และ Suica ความวุ่นวายที่ว่ายังมีรถรางสายสุดท้าย เหมือนรถสาธารณะทั่วไป วันไหนมีเวลา อย่าง Toden Arakawa Line หลงเหลืออยู่ ลองมานั่งจนสุดสายเพื่อชมวิวเมืองโตเกียว เป็นเส้นทางเงียบสงบทีค่ นนัง่ จะได้ผอ่ นคลาย แบบที่รถไฟ JR และใต้ดินให้ไม่ได้ บอกใบ้ อีกนิดว่าที่ถ้าชมวิวจากสะพานลอยที่สถานี จิตใจ เริ่มต้นที่สถานีต้นทางมินิวาบาชิ อะสุคายาม่า (Asukayama) จะได้เห็นรถราง (Miniwabashi) จนถึงปลายทางที่สถานี สวนกันที่สี่แยกพอดิบพอดีเลย วาเซดะ (Waseda) ราคาเดียวตลอดสาย ผู้ใหญ่ 160 เยนและเด็ก 80 เยน เส้นทางนี้ www.kotsu.metro.tokyo.jp/eng/ services/streetcar.html


SAKURA TEI さくら亭

อิ่มใจกับงานศิลปะและโอโคโนมิยากิฝีมือคุณเอง เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

หลังชมงานศิลปะที่ Design Festa Gallery Space เสร็จแล้ว ขอให้ไปชมงาน ศิลปะอีกสไตล์ในร้านโอโคโนมิยากิที่อยู่ ข้างๆ กัน งานนี้ต่อให้ไม่หิวแต่กลิ่นหอมๆ ที่ลอยมาเตะจมูกก็อาจทำ�ให้น้ำ�ลายสอ โดยอัตโนมัติ ร้าน Sakura Tei เป็นร้าน โอโคโนมิยากิสไตล์ลยุ ทำ�เอง กินเอง อร่อยเอง เหมาะแก่การมากินกับเพื่อนฝูง มีจุดเด่น ที่งานศิลปะหลากลายเส้นจากหลายศิลปิน บนกำ�แพงทัว่ ร้าน ประตูทางเข้าร้านก็มรี ปู วาด ใส่กรอบจากศิลปินจัดเรียงไว้ให้ชม (กำ�แพง ด้านนอกมีผลงานศิลปินไทยอย่าง Alex Face ด้วย) ถ้ามาครั้งแรกก็ไม่ต้องกลัวเขินเพราะ

ร้านมีใบวิธีทำ�ให้อ่าน เมนูก็มีภาษาอังกฤษ ขอให้ได้ลองเมนู Sakura Yaki Okonomiyaki ซึ่งเป็นเมนูยอดนิยมอันดับหนึ่งประจำ�ร้าน แป้งเป็นโอโคโนมิยากิไส้พื้นฐาน โปะด้วย หมูสามชั้นย่างกรอบและไข่ดาวในสไตล์ของ เราเอง นอกจากโอโคโนมิยากิหลากไส้ ยังมี มนจายากิ (โอโคโนมิยากิสไตล์โตเกียว เนื้อ เหนียวๆ คล้ายออส่วนบ้านเรา) ยากิโซบะ และเครือ่ งเคียงพร้อมหน้า เช่น มันฝรัง่ ผัดเนย เห็ดย่าง ถ้าได้กนิ คูเ่ บียร์สดรับรองหายเหนือ่ ย เป็นปลิดทิง้ อิม่ อร่อยทัง้ งานศิลปะและอาหาร แน่นอน www.sakuratei.co.jp


a day

february 2017

32

KOMAZAWA OLYMPIC PARK

GENERAL SPORTS GROUND 駒沢オリンピック公園総合運動場

สวมวิญญาณนักกีฬาไปออกกำ�ลังกาย ในอดีตสนามกีฬาโอลิมปิก เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ถ้าพูดถึงสวนสาธารณะที่มีคุณภาพ ที่นี่คือต้นแบบชั้นดี เพราะสวนสาธารณะ Komazawa Olympic Park ซึ่งอยู่ติด Komazawa University ถูกคิดมาเพื่อคนชอบ ออกกำ�ลังกายอย่างแท้จริง เดิมทีสถานที่ แห่งนี้ถูกสร้างเพื่องาน Tokyo Olympics ปี 1964 ต่อมาจึงเปิดให้คนทัว่ ไปมาใช้บริการ ภายในมีสนามกีฬาหลากหลายชนิด ไม่ว่า จะเป็นสเตเดียมขนาดใหญ่ส�ำ หรับการแข่งขัน จริงจังอย่างฟุตบอลหรืออเมริกันฟุตบอล สนามสำ�หรับเช่าหลายสนาม ทั้งฟุตบอล เบสบอล เทนนิส และลานสเกตบอร์ดที่ฮิต มากๆ ไฮไลต์ทอ่ี ยากแนะนำ�คือถนนสายหลัก ภายในสวนที่ดีไซน์แบ่งเป็น 3 เลนใหญ่ๆ ได้แก่ เลนจักรยาน เลนสำ�หรับคนวิง่ จ็อกกิง้

หรือสเกตบอร์ด และเลนสำ�หรับคนเดินเล่น เมื่อมีการจัดระเบียบเส้นทางชัดเจนแบบนี้ ก็ทำ�ให้ผู้ใช้บริการไม่เป็นอันตราย ไม่สับสน เส้นทาง ใช้งานง่ายและใช้ได้จริง มาที่นี่ ยังได้ชมวิวสิ่งก่อสร้างยุค 60 ในฤดูใบไม้ผลิ ต้นซากุระที่ปลูกเป็นแนวยาวตลอดสองฝั่ง ถนนก็จะพากันออกดอก คิดดูว่าถ้าได้ วิ่งออกกำ�ลังกายท่ามกลางดอกซากุระ โปรยปรายจะฟินขนาดไหน อีกหนึ่งข้อดีคือ สวนนี้อยู่ห่างจากชิบุยะเพียง 3 สถานี เท่านัน้ ไม่จำ�เป็นต้องไปเล่นกีฬาก็ได้ แค่ไป เดินเล่นชมนกชมไม้ หรือแอบส่องหนุ่มสาว มหาวิทยาลัยญี่ปุ่น แค่นี้ก็สนุกแล้ว www.tef.or.jp/kopgp


OKUNO

BUILDING 奥野ビル

อพาร์ตเมนต์เก่าแก่ ในย่านหรูที่ผู้เช่าคือ ผลงานศิลปะ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ทรงกลด บางยี่ขัน

SHRINE

今戸神社

เสริมพลังรักให้หวานชื่น รื่นรมย์

เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ใครกำ�ลังนก กำ�ลังตามหาคู่ อยากมี แฟน ต้องมาแวะขอพรที่ศาลเจ้าอิมะโดะซึ่ง เป็นต้นกำ�เนิดแมวกวัก Manekineko ชือ่ เสียง เลื่องลือเกี่ยวกับความรักและการแต่งงาน ทำ�ให้ที่นี่เป็นที่นิยมอย่างมาก โดยเฉพาะ สำ�หรับเหล่าสาวๆ ช่วงวันวาเลนไทน์คนโสด ทัง้ หลายจะมุง่ หน้ามาขอพรให้พบเนือ้ คู่ คูร่ กั จะมาอธิษฐานร่วมกันอย่างคึกคัก บรรยากาศ เลยอบอวลไปด้วยความรักไม่เว้นกลางวัน กลางคืน ถ้าให้ครบเครือ่ งเรือ่ งโชคดี ช่วงปีใหม่ จะมีซุ้มลอด (Chinowa) ให้ผู้ศรัทธาตาม ความเชื่อทางศาสนาเดินลอดรับโชคปีใหม่ เดินเทีย่ วรอบๆ จะเห็นรูปปัน้ แมวกวักทัง้ สอง ตั้งตระหง่านที่ด้านหน้าของอาคารศาลเจ้า ส่วนด้านในศาลเจ้าเป็นพื้นที่สักการะบูชา เทพเจ้าอิซานามิและเทพเจ้าอิซานากิ เทพผู้ ให้กำ�เนิดประเทศญี่ปุ่นตามตำ�นาน ใครที่ ชอบเที่ยวศาลเจ้าอยู่เดิมอาจแปลกใจใน ความน่ารักกุ๊กกิ๊กผิดมาตรฐานของศาลเจ้า

แห่งนี้ เพราะบริเวณโดยรอบจะถูกประดับ ประดาด้วยรูปปั้นแมวน้อยใหญ่ ติดกัน ยังมีไฮไลต์อย่างห้องรวบรวมรูปปั้นแมวกวัก ทุกไซส์สดุ น่ารักให้ชม แต่มาถึงนีแ่ ค่อธิษฐาน ในใจยังไม่พอ ก่อนกลับสามารถเขียนป้ายไม้ ขอพรแล้วนำ�มาแขวนให้สมใจดังหวัง และ ซือ้ หาเครือ่ งรางไว้พกติดตัวเสริมดวงความรัก ซึ่งเป็นเวอร์ชันทำ�พิเศษของศาลเจ้าอิมะโดะ เท่านั้น!

33

february 2017

IMADO

ประเทศด้วย) มาถึงปี 2017 เขาพลิกความเก่า มาใช้ให้เป็นประโยชน์ ห้องต่างๆ แปลงร่าง เป็นแหล่งชุมนุมของแกลเลอรี่เล็กๆ กว่า 20 - 50 ห้อง ให้ศิลปินหลากสไตล์มาใช้ แสดงงาน บางงานก็ล้ำ�เกินหน้าเกินตาตึก รุ่นคุณปู่ สมควรอย่างมากที่จะไปเดินท่อง บรรยากาศน่าค้นหาแบบนี้ ความสนุกที่ ไม่ควรพลาดส่องคือลิฟต์แบบแมนวลที่ มีความวินเทจขั้นสุด หน้าปัดโชว์ชั้นยังเป็น เข็มทองเหลืองอยู่เลย เวลาใช้งานกรุณา ปฏิบัติตามคำ�อธิบายอย่างเคร่งครัดเพื่อเสพ ความวินเทจอย่างปลอดภัย

a day

กินซ่าไม่ได้มีดีแค่ตึกอลังการและ ร้านหรูแบรนด์เนม สายเสพศิลป์ก็หาความ สนุกแถวนี้ได้เหมือนกันที่ Okuno Building ด้วยความที่กินซ่าเป็นพื้นที่แรกๆ ในญี่ปุ่น ที่เกิดสิ่งก่อสร้างสไตล์ตะวันตกเพื่อแสดง ความล้�ำ สมัย วันหนึง่ เมือ่ เวลาผ่านไป ความ ทันสมัยเปลี่ยนรูปแบบ ตึกเหล่านี้กลายเป็น มรดกที่ยังเหลืออยู่ ตึกนี้เองก็เช่นกัน สมัยก่อนทีน่ ม่ี ศี กั ดิศ์ รีเป็นอพาร์ตเมนต์สดุ หรู แห่งหนึง่ ของย่าน สร้างตัง้ แต่ปี 1932 ปัจจุบนั ภายนอกเป็นตึกอพาร์ตเมนต์เก่าโทรมและ เหงา ครอบครองตำ�แหน่งตึกที่เก่าที่สุด ในกินซ่า (และเป็นหนึ่งในตึกที่เก่าที่สุดใน


Yushukan

遊就館

พบปะรถไฟทหารกล้าที่เคยอยู่เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ในอนุสรณ์สงคราม เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

34


february 2017

yusyukan.yasukuni.jp

35

a day

ยูฌูคัง คือพิพิธภัณฑ์การทหารและ สงครามที่อยู่ในศาลเจ้า Yasukuni ฐานที่มั่น ของกลุ่มขวาจัดที่ยังหลงเหลืออยู่ในญี่ปุ่น บอกเล่าความเป็นมาของศาลเจ้าซึ่งถูก สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงเหล่าทหารที่เสียชีวิต ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ถึงตัวศาลเจ้าจะ เป็นหัวข้อถกเถียงเรือ่ งความเหมาะสมมานาน แต่พพิ ธิ ภัณฑ์นไ้ี ม่ได้ชวนเราเข้าข้างฝัง่ ใดตรงๆ เขารวบรวมเอกสารหลายประเภท ภาพวาด และงานศิลปะอืน่ ๆ รวมไปถึงอาวุธในการรบ ต่างๆ เช่น เครื่องบิน Kamikaze รถถัง เรือดำ�น้ำ�ที่ใช้สำ�หรับภารกิจ Suiside Mission ไว้ให้เราเลือกศึกษาตามความสนใจ คนไทย อย่างเราถึงไม่อินเรื่องสงครามก็แวะไปได้ เพราะมีรถไฟหัวรถจักรไอน้ำ� C5631 ซึ่งเป็น รถไฟที่ใช้วิ่งในสะพานข้ามแม่น้ำ�แควช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2 จริงๆ ให้ดู รถไฟคันนี้ มีชื่อเก่าจากไทยว่า 725 เป็นหนึ่งในรถจักร ไอน้ำ� 90 คันที่กองทัพญี่ปุ่นเคยขนมาใช้ใน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไว้ล�ำ เลียงไพร่พลและ อาวุธ เมื่อสงครามจบลงจึงยกรถไฟเหล่านี้ ให้ไทยไว้ใช้แทนรถไฟซึง่ เสียหายช่วงสงคราม พออายุงานสิ้นสุดลงใน พ.ศ. 2522 คุณปู่ รถไฟคันนีก้ เ็ ป็นหนึง่ ในรถไฟ 2 คันทีถ่ กู ซือ้ ตัว กลับบ้านเกิดให้คนได้สัมผัสประวัติศาสตร์ ของจริงตรงหน้า ถ้าไปถึงที่แล้วอย่าพลาด ทักทายวีรบุรุษสงครามผู้เคยอยู่เมืองไทยล่ะ


TOKYO CAMII &

TURKISH CULTURE CENTER

東京ジャーミー&トルコ文化センター

มัสยิดใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่นที่พร้อมด้วย ความสวยงามและวัฒนธรรมตุรกี

เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

36

มาเทีย่ วญีป่ นุ่ ไม่จ�ำ เป็นต้องไปแต่วดั หรือ ศาลเจ้า เราขอชวนไปดูมัสยิดสวยๆ ที่เปี่ยม ไปด้วยความสงบจากศรัทธาและข้อมูลเชิง วัฒนธรรมต่างๆ ของประเทศตุรกีที่ Tokyo Camii & Turkish Culture Center ซึ่งตั้งอยู่ใน ย่านชิกๆ อย่าง Yoyogi-Uehara เขตชิบุยะ ชือ่ Camii ฟังดูคาวาอี้ แต่จริงๆ แล้วเป็นภาษา ตุรกีแปลว่า มัสยิด ก่อตั้งขึ้นในปี 1938 โดย ผู้อพยพจาก October Revolution ในรัสเซีย ตัวอาคารออกแบบโดยสถาปนิกชาวตุรกี ผู้นำ�สถาปัตยกรรมแบบออตโตมันมาตั้ง ไว้ในภูมิทัศน์เมืองแบบญี่ปุ่นได้อย่างลงตัว

ด้วยพื้นที่กว่า 1,000 ตารางเมตรทำ�ให้ที่นี่ กลายเป็นมัสยิดที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น การ ตกแต่งตามจุดต่างๆ ของอาคารได้ช่าง ผู้เชี่ยวชาญชาวตุรกีตัวจริงมาจัดเต็มให้ สุดฝีมือ หินอ่อนส่วนใหญ่นำ�เข้ามาจากตุรกี จะบอกว่าเป็นผลงาน Made in Tokyo by Turkish ก็คงไม่ผิดนัก ถ้ามาชมแล้วติดใจ ลองแวะไป Information Center เขามีข้อมูล มากมายพร้อมแชร์ มีห้องสมุดให้ใช้บริการ และอยากชวนมาร่วมอีเวนต์เชิงวัฒนธรรม สนุกๆ อยู่แล้ว www.tokyocamii.org

NIGHT

CANOEING

カヌー夜景ツアー

ชมวิวพร้อมออกกำ�ลัง แบบทูอินวันกลางแม่น้ำ� กรุงโตเกียว เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ Outdoor Sports Club Zac

ถ้ากำ�ลังมองหากิจกรรมกลางแจ้งสนุกๆ พร้อมชมวิวเมืองโตเกียวผ่านมุมมองใหม่ๆ การพายเรือแคนูล่องแม่น้ำ�ถือเป็นทางเลือก ทีโ่ รแมนติกและดีตอ่ สุขภาพทีเดียว zacsports มีบริการเรือแคนูให้เราเช่าพายกลางเมือง โตเกียว โดยมีแพ็กเกจทัวร์ให้เลือกหลายแบบ ทัง้ คลองและแม่น�ำ้ จะพายเช้า พายกลางวัน หรือพายกลางคืน ก็ย่อมได้ แต่ทั้งหมดเป็น ไพรเวททัวร์สำ�หรับกลุ่มเล็กๆ มีความเป็น ส่วนตัว ส่วนคนที่ไม่มั่นใจในกำ�ลังแขนและ วงสวิง มือจะไม่พายก็ไม่เป็นไร เจ้าหน้าที่

พร้อมพาล่องเรือชมวิวอย่างปลอดภัยหายห่วง เส้นทางมีให้เลือกหลากหลาย แต่ทางยอดฮิต คงหนีไม่พน้ การพายเรือชมวิวโตเกียวสกายทรี แลนด์มาร์กน้องใหม่ของโตเกียวที่สวยมากๆ ทัง้ ในช่วงซากุระผลิบานและช่วงใบไม้เปลีย่ นสี ราคาเริ่มต้นที่ 5,500 เยน สามารถจองได้ ผ่านเว็บไซต์ซง่ึ มีภาษาอังกฤษหรือโทรคุยกับ ร้านโดยตรงได้เลย www.zacsports.com/kayak.htm


FLEUR UNIVERSELLE フルール・ユニヴェセール

หอมกลิ่นดอกไม้ใกล้บ้านต้นไม้ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

แค่เป็นคาเฟ่ในร้านขายดอกไม้ก็น่ารัก จะแย่แล้ว นี่ยังมีบ้านต้นไม้ให้ขึ้นไปเล่น สนุกอีก สายรักธรรมชาติต้องปลื้ม Fleur Universelle ร้านขายดอกไม้และคาเฟ่ที่ เกิดจากความตัง้ ใจอยากออกแบบสินค้าและ บรรยากาศให้คนสัมผัสได้ถึงลมหายใจของ ธรรมชาติ ร้านดอกไม้นี้เชื่อว่าตนสามารถ สร้างสรรค์ความพิเศษขึ้นมาจากดอกไม้ และหัวใจ เลยตั้งใจให้ร้านทำ�หน้าที่เป็น เหมือน ‘ล็อบบีโ้ รงแรม’ ของคนทีอ่ ยูแ่ ถวนัน้ คล้ายเป็นสถานที่ที่คนพร้อมจะแวะมาชาร์จ พลังใจท่ามกลางความสดใสของดอกไม้และ

สีเขียวชอุ่ม นอกจากนี้ยังจัดเวิร์กช็อปสอน จัดดอกไม้ดว้ ย ส่วนคาเฟ่แน่นอนว่ามาสไตล์ สวนดอกไม้ เป็นโอเอซิสสีเขียวใจกลางเมือง อันเร่งรีบ เมนูอาหารต่างๆ ได้นักโภชนาการ มาช่วยดูแลเลือกวัตถุดิบที่สดใหม่ ดีต่อ สุขภาพและช่วยบำ�รุงความงาม แต่ไม่ได้มี แค่ผักผลไม้ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็มีขาย ตามปกติเช่นกัน บ้านต้นไม้ที่อยู่หน้าร้าน เปิดให้ลกู ค้าใช้ก�ำ ลังขาพาตัวเองไปอยูใ่ กล้ชดิ กับธรรมชาติมากขึ้นตามอัธยาศัย บันได อาจจะชันและสูงนิดหน่อย ขอแค่ปีนอย่าง ระวังก็ได้สนุกกับธรรมชาติอย่างปลอดภัยแล้ว fleur-universelle.com


a day

february 2017

38

KAWAII MONSTER

CAFÉ

カワイイモンスターカフェ

โลกแห่งความสดใสและจินตนาการสไตล์ฮาราจูกุ เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์


february 2017

kawaiimonster.jp

39

a day

หากอยากสัมผัสวัฒนธรรม Harajuku Land ที่แท้จริงต้องมา Kawaii Monster Caféé คาเฟ่ตกแต่งแบบแฟนตาซีจ๋าที่เข้ามาแล้ว จะเหมือนหลุดไปอยู่อีกโลกนึง! ไอเดียการ ตกแต่งร้านแบบโคตรสุดทาง เช่น ม้าหมุน อลังการ เชอร์รี่ลูกใหญ่สีแดงสด เห็ดสีสัน ฉูดฉาดที่ห้อมล้อม เพิ่มความคึกคักด้วย เสียงเพลงและแสงไฟวูบวาบ แม้แต่อาหารที่ ขายยังคุมธีมคัลเลอร์ฟูล ทั้งหมดนี้เป็นฝีมือ ของเซบาสเตียน มะสึดะ (Sebastian Masuda) ครีเอทีฟไดเรกเตอร์ชื่อดังเจ้าของลายเซ็น เพี้ยนป๊อปสดใส ผู้อยู่เบื้องหลัง MV เพลง PONPONPON ของ Kyary Pamyu Pamyu และผู้ก่อตั้งแบรนด์ 6%DOKIDOKI ลูกค้า สามารถเลือกห้องทานอาหารที่ต้องการจาก ทั้งหมด 4 ห้อง คือ MUSHROOM DISCO, MILK STAND, Bar Experiment และ Mel-Tea ROOM ซึ่งแต่ละห้องก็จะมีดีไซน์ต่างกันไป มี Harajuku Girl ซึ่งเป็นมาสคอตร้านคอย แนะนำ� ถ่ายรูป อำ�นวยความสนุกสนานกับ ทุกโต๊ะอย่างทั่วถึง พอหม่ำ�อาหารเสร็จก็ เดินวนถ่ายรูปได้ทกุ ซอกทุกมุม ไม่มขี อ้ ยกเว้น และไม่จำ�กัดเวลา (ร้านลักษณะนี้หาได้ ยากมากในญีป่ นุ่ ) ถึงมีคา่ เข้าคนละ 500 เยน ราคาอาหารค่อนข้างสูงแถมยังต้องสัง่ ให้ครบ ทั้งอาหารและเครื่องดื่ม แต่เมื่อเทียบกับ ประสบการณ์โลกความคาวาอี้ของแท้และ ถ่ายรูปได้แบบไม่ยั้งมือ ก็ถือว่าคุ้มค่าและ น่าลองสักครั้งนะ


PRINTING MUSEUM TOKYO

印刷博物館

ที่ของหนอนหนังสือผู้หลงใหลสิ่งพิมพ์

เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ Printing Museum Tokyo และ สุธิศา ปิตตะรงค์

ตอนนีส้ อ่ื ออนไลน์มาแรงก็จริง แต่เสน่ห์ ของสิง่ พิมพ์กย็ งั คงเป็นสิง่ ทีส่ ามารถทำ�ให้ผคู้ น หลงใหล ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการพิมพ์ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้อาสามาเล่าคุณค่าและ ความสามารถของสิ่งพิมพ์ในฐานะสื่อกลาง ในการสื่อสาร และที่สำ�คัญไม่ลืมเล่าถึง ความน่าสนใจใหม่ๆ ของอนาคตการพิมพ์ ด้วย ที่นี่มองว่าเทคโนโลยีในการพิมพ์ก็เป็น งานคราฟต์อย่างหนึ่งที่ควรค่าแก่การศึกษา จึงนำ�เรื่องราวการพิมพ์ทั้งเชิงวิทยาศาสตร์ และเชิงวัฒนธรรมในญี่ปุ่นและเอเชียมา

นำ�เสนอ แต่เดินอ่านอย่างเดียวเดีย๋ วคนจะเบือ่ โซน VR Theatre และเวิร์กช็อป letterpress เลยถูกนำ�มาสร้างความบันเทิงและเสริม ประสบการณ์กับการพิมพ์จริงๆ งาน นิทรรศการที่จัดเป็นระยะก็น่าสนใจ เช่น World Book Design หรือ Printing and Samurai และข่าวดีสำ�หรับทีมเนิร์ด ที่นี่มี ห้องสมุดที่รวมเรื่องราวเกี่ยวกับการพิมพ์ โดยเฉพาะให้เข้าไปค้นคว้าได้ฟรีด้วย www.printing-museum.org


ARAIYAKUSHI

BAISHOUIN TEMPLE 新井薬師 梅照院

วิตามินทางใจเพื่อ ดวงตาสดใส เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

新吉原

ร้านขายของฝาก สไตล์ดั้งเดิมผสม ความ 18+ (!?) เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

เวลาไปย่านอาซากุสะ (Asakusa) นอกจากวัดโคมแดงอันเลือ่ งชือ่ ถนนช้อปปิง้ นะคะมิเซะ (Nakamise) และไอศครีม ชาเขียวความเข้มข้น 7 ระดับ ยังมีร้าน Shin Yoshiwara เป็นอีกทางเลือกที่น่าแวะ ไปชม ช้อป เลือกซื้อ ของที่มีความญี่ปุ่น อยู่ทุกอณูไม่แพ้ตุ๊กตาคิตตี้ใส่ชุดกิโมโน แต่อาจจะมีความเป็นผู้ใหญ่กระเดียด ไปทาง 18+ นิดหน่อย ไม่ถงึ กับโจ๋งครึม่ และ รับรองว่ายังอยู่ใน ระดับที่กำ�ลังน่ารัก ชวนยิ้ม เพราะที่นี่ ขายของฝาก รูปแบบใหม่ที่ นำ�เอกลักษณ์

ทางวัฒนธรรมตัวของย่านโยชิวาระ (Yoshiwara) ซึ่งเป็นย่านรื่นเริงยามค่ำ�คืน อันแสนคึกคักในอดีต (ประมาณคาบูกิโจใน ปัจจุบัน) มาทำ�เป็นสินค้า ของที่ขายก็เป็น ของทีใ่ ช้ได้ทว่ั ไปในชีวติ ประจำ�วัน เช่น ปากกา ถุงกระดาษ สบู่ หรือผ้าเอนกประสงค์ สามารถหยิบมาใช้ได้อย่างมั่นใจ ไม่ต้องเขิน เพราะมีแค่ความขี้เล่นผสมวัฒนธรรมเก่าแก่ แต่ไม่อนาจาร

www.araiyakushi.or.jp 41

february 2017

YOSHIWARA

เชื่อกันว่าเป็นเทพแห่งดวงตาและการเลี้ยงดู บุตร เรื่องนี้มาจากความเชื่อเมื่อครั้งที่บุตร ของโชกุน Tokugawa Hidetada ซึ่งป่วยเป็น โรคทางตาหายจากโรคด้วยการมาขอพรจาก เทพเจ้าองค์น้ี ในวัดเราจึงเห็นแผ่นป้ายขอพร ที่มีตัวอักษร め (เมะ) ซึ่งแปลว่า ตา ป้ายนี้ เอาไว้ใช้อธิษฐานให้หายจากโรค หลังเพิ่ม พลังความหวังในการรักษาแล้ว ยังเพิ่มการ บำ�รุงทางกายได้ด้วยยาสมุนไพรรักษาตาซึ่ง มีวางขายในวัด เกร็ดเล็กๆ ที่ไม่เกี่ยวกับตา แต่น่าสนุกคือ ทุกต้นเดือนบริเวณวัดจะ ถูกใช้เป็นพื้นที่จัด Antique Flea Market ขนาดย่อมๆ ด้วย

a day

SHIN

วัด Araiyakushi Baishouin หรือเรียกสัน้ ๆ ว่า Baishouin ถือกำ�เนิดขึน้ กว่า 400 ปีมาแล้ว พร้อมตำ�นานเรือ่ งเล่าทีส่ ง่ ต่อกันมาว่า ทีแ่ ห่งนี้ เคยเป็นกระท่อมโบราณสร้างขึ้นโดยพระ รูปหนึ่งแต่ถูกปล่อยให้รกร้าง จนมาวันหนึ่ง ในสมัยเอโดะเกิดเหตุประหลาดที่ต้นบ๊วย ซึ่งปลูกอยู่ในบริเวณวัดส่องแสงเป็นประกาย เมื่อคนตามไปดู จึงพบพระพุทธรูป ขนาด 5.5 เซนติเมตร เลยนำ�มา สักการะบูชา เกิดเป็นจุดเริ่มต้น ของวัด ปัจจุบันที่นี่ จึงเป็นวัดทีด่ �ำ เนินพิธี ทางศาสนาโดยทัว่ ไป และมีจุดเด่นเป็น พระพุทธรูปศักดิส์ ทิ ธิ์ ที่ถูกค้นพบ ได้รับ ความนับถือและ

shin-yoshiwara.com


TAKEO

竹尾

ร้านสุดเนี้ยบ ผู้เชี่ยวชาญเรื่องกระดาษ มานับร้อยปี เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

MOUNT

ZINE

マウントジン

ชุมนุมสิ่งพิมพ์อิสระ ในบ้านหลังน้อย เรื่องและภาพ วิมลพร รัชตกนก

จากหน้าร้านเก่าแก่ในโตเกียว ก่อตัง้ โดย เอจิ ทาคาโอะ (Eichi Takeo) ดีไซเนอร์ชื่อดัง ตั้งแต่ปี 1899 บริษัท TAKEO กลายเป็นร้าน สไตล์โมเดิร์นซึ่งยังคงความเก๋าด้วยความ เชี่ยวชาญเรื่องกระดาษไม่เปลี่ยนแปลง ที่นี่ เชื่อว่าแม้ในยุคดิจิทัล กระดาษยังคงผสมผสานเป็นหนึง่ กับชีวติ ประจำ�วันเหมือนน้�ำ หรือ อากาศ และยังเป็นสื่อบันทึกความทรงจำ� ที่เติมเต็มความรู้สึก ผู้คน จึงยังมุ่งมั่น ทำ�งานวิจัยพัฒนา กระดาษ และ รวบรวมกระดาษ ชั้นดีจากทั่วโลก มาวางจำ�หน่าย มี หลากสีหลากเทคนิค การผลิต แต่แน่นอน ว่าพระเอกของร้าน ย่อมเป็นกระดาษ ญี่ปุ่นสีอ่อนโยน

ที่ได้รับการยอมรับทั้งในเอเชียและยุโรป มั่นใจได้เลยว่าถ้าแวะเข้ามาจะได้พบ กระดาษที่ทั้งสวยและเหมาะกับการใช้งาน โดยเฉพาะคนทำ�งานออกแบบ ที่โตเกียว มีหน้าร้าน 2 สาขาคือ MIHONCHO HONTEN สำ�นักงานใหญ่ที่เปิดเป็นโชว์รูม ให้คนเข้ามาทำ�ความรู้จักกระดาษ เป็นพื้นที่ จัดนิทรรศการเกีย่ วกับกระดาษและงานดีไซน์ กับ Aoyama MIHONCHO สาขานี้เน้นวาง จำ�หน่ายกระดาษคุณภาพดีสำ�หรับใช้งาน โดยเฉพาะ แค่เปิดลิน้ ชักไม้ทร่ี ายล้อม ใช้เวลา ลูบๆ คลำ�ๆ ดมๆ พิจารณากระดาษที่มีมาก ถึง 7,000 แบบก็เพลิดเพลิน (แต่จำ�กัดการ ซื้อแค่แบบละ 3 แผ่นต่อคนเท่านั้นนะ) นอกจากนี้ที่นี่ยังมีคลังข้อมูลเฉพาะทางของ กระดาษและการพิมพ์ให้ศึกษาด้วยล่ะ ผู้หลงใหลกระดาษทุกท่านห้ามพลาด

เชื่อว่าคนรักงานสิ่งพิมพ์หลายคน เมื่อไปถึงถิ่นโตเกียวก็อยากเก็บสะสม งานกระดาษกลับมาเชยชมทั้งนั้น ซึ่งหาก เบื่อการเดินดูสิ่งพิมพ์ตามท้องตลาดทั่วไป เราขอแนะนำ� MOUNT ZINE ร้านซีน (หนังสือ ทำ�มือ) ที่ขึ้นชื่อว่ามีซีนเยอะที่สุดในโตเกียว อีกร้านหนึ่ง ความพิเศษของร้านคือเป็นร้าน เน้นขายซีนโดยเฉพาะ ไม่มสี ง่ิ อืน่ มารบกวนใจ หน้าร้านเป็นบ้านทรงญี่ปุ่นโบราณ 1 ห้อง น่ารัก เปิดประตูเข้าไปจะพบซีนจำ�นวนมาก ถูกจัดวางอย่างเรียบง่าย รายล้อมอยู่รอบ กำ�แพงร้าน ซีนทัง้ หมดเป็นซีนฝีมอื ชาวญีป่ นุ่ สนนราคาตั้งแต่ 100 เยน ถึงประมาณ 2,000 เยน และเป็นผลผลิตจากกิจกรรม ของ MOUNT ZINE ที่จัดทุก 2 ครั้งในช่วง ต้นฤดูใบไม้ผลิ (มีนาคม) และปลายฤดู ใบใม้ร่วง (พฤศจิกายน) เป็นต้นไปของปี ร้านจะเชิญชวนให้คนมาสมัครร่วมทำ�ซีน ผ่านเว็บไซต์ เริ่มสอนตั้งแต่กระบวนการทำ� ไอเดีย วิธีคิด ช่วยผลิต และจัดหาช่องทาง การขายให้ เมือ่ หมดงานก็น�ำ มาวางขายทีร่ า้ น

มีตั้งแต่ซีนบทกลอน ซีนภาพวาด ซีนการ์ตูน ซีนภาพถ่าย ไปจนถึงซีนแปลกๆ น่าสะสม อย่างซีนรูปกล่องแผ่นเสียงทีข่ า้ งในมีกระดาษ ลายแผ่นเสียงชื่อดังมากมาย ทุกเล่มสร้างสรรค์ดว้ ยกระดาษและเส้นสายทีม่ เี อกลักษณ์ มีทง้ั งานของเด็กๆ หนุม่ สาวและผูใ้ หญ่ ในร้าน ยังมีโซนแกลเลอรี่และพื้นที่แสดงงานของ ศิลปินญี่ปุ่นสายอิสระเพื่อจำ�หน่าย เช่น อาร์ตพรินต์ โปสการ์ด และสินค้าทำ�มือเล็กๆ เก๋ๆ ในราคาย่อมเยาอีกด้วย

www.takeo.co.jp

zine.mount.co.jp


ACOS

AKIHABARA

アコス , 秋葉原店

มือใหม่อยากคอสเพลย์ ขอเชิญเร่มาทางนี้ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

蔦屋家電

ร้านไลฟ์สไตล์แห่งใหม่ ขวัญใจมวลชน เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ Tsutaya Electrics

เป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่า Tsutaya คือบริษัท ที่โด่งดังเรื่องการให้เช่าวิดีโอและขายหนังสือ แล้วเราก็น่าจะพอรู้ด้วยว่าบริการเช่าวิดีโอ หรือดีวีดีนั้นอยู่ยากขึ้นทุกวันในโลกที่เราดู หนังสตรีมมิง่ ได้บนมือถือ การก่อเกิดของร้าน Tsutaya Electrics เป็นการปรับตัวของแบรนด์ ที่ทำ�ให้ร้านตัวเองมีความพิเศษมากกว่าการ เป็นร้านเช่าวิดโี อ เขาวางตัวเป็นร้านเครือ่ งใช้ ไฟฟ้าในบ้านทีค่ นมาหาซือ้ ไลฟ์สไตล์เติมสีสนั ให้ชีวิตประจำ�วันได้ด้วย ในพื้นที่ 2 ชั้น เลยมีสิ่งเพลิดเพลินผ่านการคัดสรรครบครัน ทุกอย่าง ทั้งประเภทแอนะล็อกอย่างหนังสือ

ต้นไม้และอุปกรณ์แต่งสวน เครื่องเขียน จักรยาน ของเล่น ผสมผสานกับประเภท ดิจิทัลอย่างโซนคอมพิวเตอร์ มือถือ กล้อง เครื่องเสียง ที่สำ�คัญคือมีพื้นที่กว้างขวาง จากอดีตร้านเช่าวิดีโอเลยกลายเป็น community space ที่คนถือคอมพิวเตอร์มา นั่งทำ�งานหรือมาจิบกาแฟพูดคุยกันคึกคัก สรุปได้ว่าเป็นอีกพื้นที่ทางเลือกที่มาใช้เวลา ได้นานๆ แบบไม่ต้องเขิน

www.acos.me

43

real.tsite.jp/futakotamagawa

february 2017

ELECTRICS

ที่มีในโลก หรือแม้แต่เปลี่ยนแววตาให้ สดใสหรือเท่ขรึมแบบแฟนตาซีดว้ ยคอนแทคเลนส์ มีทุกอย่างตลอดจนบริการเปลี่ยนสี เล็บเท้า อุปกรณ์ประกอบชุดอย่างดาบญีป่ นุ่ ดาวกระจายของนินจา หน้ากากปีศาจญีป่ นุ่ หูยาวๆ ของชาวเอลฟ์ ถ้าไม่แต่งเอง จะ หอบหิว้ เป็นของฝากแปลกๆ ก็แหวกอารมณ์ดี แต่ถ้าให้สุดทางลองแปลงร่างแบบครบชุด เป็นสาวน้อยนักเรียนญี่ปุ่นแบบเซเลอร์มูน หรือสวมบทบาทเจ้าโจรสลัดลูฟี่แล้วออกมา เดินเล่นในย่านอย่างมาดมั่น รับรองเลยว่า จะเป็นประสบการณ์สุดจี๊ดไม่มีวันลืม

a day

TSUTAYA

หากใจอยากแปลงร่างเป็นไอดอลของ การ์ตูนสักเรื่องที่ชื่นชอบ แต่ไม่รู้จะเริ่มยังไง เราแนะนำ�ให้มาที่ ACOS ร้านจำ�หน่าย อุปกรณ์แปลงร่างเพื่อการคอสเพลย์ใน ใจกลางย่านอากิฮาบาระ (Akihabara) เมืองหลวงของผู้คลั่งไคล้แอนิเมะที่มีพร็อพ พร้อมสรรพทุกสิ่ง ให้เลือกสรร พร้อม คำ�แนะนำ�ในการ แปลงโฉม มีจ�ำ หน่าย ทัง้ ชุดเสือ้ ผ้าทีต่ ดั เย็บ มาแบบเหมือนเปีย๊ บ ทุกรายละเอียด ไม่มีวันตกเทรนด์ แอนิเมะเรื่องดัง เมกอัพและวิกที่จะ ทำ�ให้เราเปลี่ยนได้ ทั้งสีหน้า สีผม ทุกทรง ทุกเฉด


KITE

MUSEUM 凧の博物館

ติดลมในพิพิธภัณฑ์ว่าว

เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ


february 2017

www.tako.gr.jp

45

a day

เห็นอะไรที่เป็นเส้นๆ ยาวๆ ก็ชวนให้ คิดถึงสายสัมพันธ์ที่ถักร้อยผู้คนเข้าหากัน แต่ไม่เคยคิดมาก่อนเลยว่า ‘ว่าว’ ก็เป็นไอเทม โรแมนติกตัวแทนความผูกพันกับเขาได้ด้วย เรื่องนี้ได้รับการยืนยันโดยพิพิธภัณฑ์ว่าวใน โตเกียวซึง่ บอกเราว่า อยากส่งเสริมมิตรภาพ และแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมผ่านการทำ�และ เล่นว่าว ภายในพิพิธภัณฑ์เล็กๆ เงียบๆ แห่งนี้ มีวา่ วสัญชาติญป่ี นุ่ แท้ๆ ให้ดมู ากมาย บางตัว เป็นของท้องถิ่นต่างจังหวัดที่หาดูยากแล้ว นอกจากนี้ยังมีว่าวต่างวัฒนธรรมจากจีน และประเทศอื่นๆ ในเอเชียอีกนิดหน่อย ลายบนว่าวญี่ปุ่นส่วนมากเป็นภาพพิมพ์ แกะสลักไม้ (Ukiyo-e) บนกระดาษญี่ปุ่นที่ เรียกว่า Washi ขึงบนโครงไม้ไผ่คล้ายๆ บ้านเรา ใครชอบงานภาพพิมพ์น่าจะอิน กับที่นี่เหมือนได้ดูแกลเลอรี่งาน Ukiyo-e รูปแบบใหม่ที่บินได้ จับต้องได้ ส่วนคนที่ อยากหาเพื่อนเล่นว่าวในญี่ปุ่น สมัครเป็น สมาชิกสมาคมทีน่ ก่ี ไ็ ด้ เพราะเขามีนดั ชวนกัน ไปเล่นบ่อยๆ แถมมีงานแข่งเล่นว่าวประจำ�ปี ทุกปีด้วย แวะมาสร้างความคึกคักให้ พิพิธภัณฑ์จิ๋วที่อัดแน่นด้วยเจตนาดีกันได้นะ


PORTER CLASSIC GINZA

ポータークラシック 銀座

สมาคมสุดคึกคักของ ผู้รักแบรนด์ Porter เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ผู้ร่วมงานสามารถเลือกดูสินค้าชิ้นพิเศษที่ นำ�มาเปิดตัววันนัน้ แถมยังได้พดู คุยกับคุณลุง คัตซึยุกิ (Katsuyuki) เจ้าของแบรนด์และ ลีโอ (Leo) ลูกชายลูกครึ่งสุดคูลซึ่งร่วมกัน ก่อตัง้ แบรนด์ในปี 2007 ด้วยคอนเซปต์ Made in Japan & Global Design ไม่ต้องเกร็งมาก เพราะงานนี้อบอุ่นเป็นกันเอง ได้พูดคุย แลกเปลี่ยนกับเพื่อนผู้มีใจรักในสิ่งเดียวกัน โซนอื่นๆ ของร้านยังเกิดจากการชักชวน เพื่อนพี่น้องของคุณลุงเจ้าของให้มาร่วม สร้างสรรค์สินค้า แตกไลน์จนมีผลิตภัณฑ์ หลากหลายเดินสนุก มาแล้วได้ทั้งอัพเดต เทรนด์และร่วมวงสังสรรค์ บอกเลยว่าออกรส ออกชาติแน่ๆ

โอโมเตะซันโดะ (Omotesando) เป็นเขต ที่เทรนด์ใหม่ล่าสุดในโตเกียวต่างมารวมกัน Urasando Garden คืออีกพื้นที่ช่างคิดที่มา ปักหลักอยูใ่ นย่านนี้ โดยสร้างเป็น community space ให้คนทัว่ ไปทีอ่ ยากมาสัมผัสความเป็น ญี่ปุ่นที่แท้จริงผ่านอาหารและวัฒนธรรม ตัวร้านหาไม่ง่ายนักเพราะฝังตัวอยู่ในซอย และดูภายนอกเป็นอพาร์ตเมนต์เก่าธรรมดา แต่ถ้าอยู่แถวนี้ก็มั่นใจได้เลยว่าต้องมีอะไร ครีเอทีฟและน่าสนใจ ภายในอาคารปรับปรุง ให้เป็นพืน้ ทีร่ า้ นอาหารชัน้ ดีกว่า 8 ร้าน เวลานี้ ยังเปิดกันไม่ครบแต่กม็ รี า้ นทีค่ วรค่าแก่การไป ได้แก่ ร้านชาทีม่ รี ากเหง้าจากการค้าขายชาที่ เกียวโตนับร้อยปีก่อนอย่าง UJIEN ร้านขนม ดังโงะ MICAN CLUB ที่ลูกค้าจะได้ทดลอง ปิ้งดังโงะด้วยตัวเองก่อนเพิ่มรสชาติด้วยการ ราดซอสโฮมเมดหลากรส ร้านแพนเค้กและ ชิฟฟ่อนเค้ก Riz Labo Kitchen ที่ใช้แป้งข้าว เป็นวัตถุดิบและปราศจากกลูเตน แต่ให้

สัมผัสหนานุม่ คัดสรรเฉพาะวัตถุดบิ ดีๆ มาใช้ ใครสมัครใจเติมพลังให้กระเพาะและดื่มด่ำ� ความรืน่ รมย์ทางใจทีน่ ่ี ทีช่ น้ั 1 มีทง้ั ทีน่ ง่ั แบบ เคาน์เตอร์และโต๊ะกลางให้เลือกตามอัธยาศัย ในบรรยากาศสบายๆ รสชาติความเป็นญีป่ นุ่ สมัยใหม่ที่กลมกล่อมเป็นยังไง แวะมาชิม ได้เลย

porterclassic.com

a day

february 2017

46

สาวกผู้ชื่นชอบแบรนด์ดังสัญชาติ ญี่ปุ่นไม่ควรพลาดแวะชมร้านดั้งเดิมของ แบรนด์ Porter สาขานี้จะเน้นผลิตภัณฑ์ที่ เป็นผ้ามัดย้อมและผ้าดิบ ทุกชิ้นเป็นงาน ละเอียดทำ�ด้วยมือทั้งหมด ภายในร้านยังมี โซนแกลเลอรี่ที่นำ�ผลงานศิลปะน่าสนใจ มาจัดโชว์หมุนเวียนตลอดเวลา แต่ที่ทุกคน เฝ้ารอสุดๆ คือ ทุกวันศุกร์แรก ของเดือนจะมี กิจกรรมรวมตัว เล็กๆ ให้แฟนคลับแบรนด์มา พบปะเจอหน้า มีแอลกอฮอล์ บริการให้ดื่มฟรี

URASANDO

GARDEN 裏参道ガーデン

ชุมชนชวนลิ้มรสอาหาร ผสมวัฒนธรรม เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

www.urasando-garden.jp


TARO OKAMOTO MEMORIAL MUSEUM

岡本太郎記念館

เยี่ยมบ้านศิลปินคนแปลกผู้โด่งดัง เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

บางคนอาจเคยได้ยินชื่อ ทะโร โอกะโมะโตะ (Taro Okamoto) ในฐานะศิลปิน คนสร้างประติมากรรมหน้าตาประหลาดอย่าง Tower of the Sun ซึ่งมีชื่อเสียงไปทั่วโลก (ปรากฏในงานมหกรรมระดับโลกที่จัดที่ โอซาก้าอย่าง Expo’70 และการ์ตูนดังเรื่อง 20th Century Boys ด้วย) แถมเขายังเป็น เจ้าของประโยคคำ�พูด「芸術は爆発だ」 ที่แปลว่า ‘ศิลปะคือระเบิด’ ทั้งหมดทั้งมวล ทำ�ให้คนคนนี้กลายเป็นศิลปินบุคลิกแปลก คนหนึ่งในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น ปัจจุบัน เสียชีวติ ไปแล้วในวัย 84 ปี แต่ภายใต้เปลือก แห่งความแปลกลองทำ�ความรู้จักชีวิตเขา

ให้มากขึ้นได้ที่ Taro Okamoto Memorial Museum เพราะที่นี่คือบ้านเก่าของจริงที่ ศิลปินเคยพักอาศัย เป็นแหล่งกำ�เนิดไอเดีย ผลงานทั้งหมดที่โลกได้เห็น ตั้งอยู่ในเขต อาโอยามะ (Aoyama) ที่ปัจจุบันกลายเป็น แหล่งแฟชั่นและร้านค้าระดับท็อปคลาสของ ญีป่ นุ่ ในพืน้ ทีข่ นาดบ้านเดีย่ ว 2 ชัน้ มีผลงาน ศิลปะที่หาชมไม่ได้ง่ายๆ ห้องทำ�งานที่เขา เคยใช้ทำ�งานตอนยังมีชีวิตก็ยังถูกรักษาไว้ เหมือนเดิม ซึมซับบรรยากาศแล้วยังมี ของฝากเกีย่ วกับทะโร โอกะโมะโตะ ให้ซอ้ื ติดมือกลับบ้านด้วย www.taro-okamoto.or.jp


february 2017

TOKYO SARYO

東京茶寮

a day

48

จิบดริปชาเขียวกลางโตเกียวเก๋ๆ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

พูดถึงการดริป ใครๆ ก็ตอ้ งคิดถึงกาแฟ แต่ Tokyo Saryo ปรับกระบวนท่าใหม่ นำ�การ ดริปมาใช้กับการชงชาเขียว! แนวคิดใหม่ อุปกรณ์ใหม่ ร้านก็ใหม่เพราะเพิ่งเปิดเมื่อ มกราคม 2017 เจ้าของร้านซึ่งเป็นอดีต บาริสต้าจากร้านดัง Blue Bottle เล่าว่า เขาเป็นคนออกแบบทีด่ ริปสำ�หรับใบชาขึน้ มา ด้วยตนเอง แม้ชาที่ได้จากการดริปจะไม่ได้ ต่างจากชาชงในกา แต่ท่ามกลางกระแส กาแฟ เขาคิดว่าชาเขียวก็นำ�เสนอประสบการณ์นา่ สนใจให้ลกู ค้าได้เช่นกัน คนทีก่ งั วล เรือ่ งคาเฟอีนอย่างเด็กหรือคนท้องก็มสี ว่ นร่วม ได้ด้วย ร้านไม่ใหญ่มาก มีเคาน์เตอร์ไม้ รูปตัวยูอยู่กลางห้องให้ Tea Master ดริปชา ให้ดื่มอย่างใกล้ชิดและสนุกสนาน ลูกค้า สามารถเลือกชาที่ชอบได้ 2 ชนิด และขนม 1 อย่างได้ในชา 1 เซ็ต ได้ดื่มชาเขียวดริป

ทั้งหมด 5 แก้ว รอบแรกดริปชาด้วย ความร้อน 70 องศาซึ่งดึงรสอร่อยหรือ รสอุมะมิของชาออกมา รสจะหวานสดชื่น ชุ่มคอ ส่วนการดริปครั้งที่ 2 ใช้น้ำ�ร้อน 80 องศา รสชาจะขมและฝาดขึ้น ส่วน แก้วสุดท้าย เราสามารถเลือกชาที่ชอบ 1 ชนิดแล้วนำ�ไปใส่ข้าวเก็นไมดริปให้ทาน หอมๆ เป็นอันสิ้นสุดการจิบ นอกจาก ความคิดสร้างสรรค์ ที่นี่ยังใส่ใจในรายละเอียดมาก ทัง้ การ์ดข้อมูลชาทีม่ ี QR code แก้วชาเซรามิกที่เปลี่ยนทรงทุกครั้งที่ดริป น้ำ�ใหม่ ตลอดจนดีไซน์ของสิ่งต่างๆ ในร้าน ที่ดูโมเดิร์นเฉี่ยวเปรี้ยวแต่กลับกลมเกลียว ไปกับการจิบชาตามขนบ สาวกชาเขียวขอให้ เลี้ยวมาร้านนี้โดยไว www.tokyosaryo.jp


DESIGN FESTA GALLERY

デザインフェスタギャラリー

แกลเลอรี่ตามอำ�เภอใจศิลปิน เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ในซอกหลืบของฮาราจูกุ (Harajuku) เป็นที่ซ่อนตัวของ Design Festa Gallery  แกลเลอรี่สุดจี๊ดแห่งโตเกียวที่เปิดตัวอย่าง เป็นทางการในปี 1998 ด้วยตึกเก่าทีรีโนเวท มาจากอพาร์ตเมนต์รุ่นคุณป้า ชุบตัวใหม่ ด้วยการละเลงสาดงานศิลป์บนตัวตึกแบบ ไม่คิดถึงหลักการและความกลมกลืนใดๆ แกลเลอรี่ดำ�เนินการโดยกลุ่มบุคคลนามว่า International Art Event Design Festa ที่ ประกาศชัดเจนว่า ทุกคนควรมีสทิ ธิเท่าเทียม ที่จะแสดงออกถึงงานศิลป์ ไม่ว่าคนคนนั้น จะเป็นใคร มาจากไหน ชาติอะไร มีชื่อเสียง หรือไม่ งานจะเป็นแบบไหนหรือจัดแสดง ยังไง ในโลกแห่งศิลปะใครจะทำ�อะไรก็ได้ ทั้งนั้น แกลเลอรี่ประกอบด้วยตึกฝั่ง East

และ West จัดสรรออกเป็นพื้นที่รวมทั้งสิ้น 71 โลเคชันในรูปแบบต่างๆ เพื่อเป็นพื้นที่ให้ ศิลปินเช่าแสดงงานในราคาย่อมเยา เลือกใช้ พื้นที่ได้ทุกซอกทุกมุมของตึก ไม่ว่าจะเป็น ห้องโถง ทางเดิน กำ�แพง บันได หรือแม้แต่ ห้องน้ำ� ทุกคนจะได้พบงานศิลปะที่ทุบ ทุกกฎเกณฑ์และข้อจำ�กัด ส่วนใหญ่ศิลปิน จะคอยนั่งเฝ้าพื้นที่ตัวเองหรืออาจกำ�ลัง บรรเลงชิ้นงาน ดังนั้นจะใช้เวลาชื่นชม พูดคุยแลกเปลี่ยนยังไงก็ได้ หรือจะชวน ออกไปจิบกาแฟที่ DF Cafe คาเฟ่สีแสบสัน ในแกลเลอรี่ก็เป็นไอเดียที่ไม่เลว www.designfestagallery.com


a day

february 2017

50

PASONA URBAN FARM

アーバンファーム

ทำ�นาบนออฟฟิศ

เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ


february 2017

www.pasona.co.jp/blog/area/ ootemachi/20150108_01.html

51

a day

ความเป็นอาคารสำ�นักงานใหญ่ใน เมืองหลวงไม่สามารถหยุดหัวใจสีเขียวของ บริษัท Pasona ได้ ที่นี่สร้างตึกภายใต้ คอนเซปต์ Agriculture, Health และ Ecofriendly โดยมี Urban Farm ที่ชั้น 1 เป็น พื้นที่สีเขียวประกาศจุดยืนอย่างชัดเจน Pasona ส่งเสริมการสร้างงานในวงการเกษตร มาตั้งแต่ปี 2003 และลองสร้าง Pasona Challenge Farm ในปี 2008 เพือ่ สนับสนุนให้ คนที่สนใจสามารถผันตัวเป็นเกษตรกรที่ เลี้ยงตนเองได้จริง จากนั้นต่อยอดสู่การ จัดกิจกรรมอบรมเกษตรกรรุ่นใหม่ๆ คืนสู่ ท้องนา ซึ่งได้ผลตอบรับดีขึ้นเรื่อยๆ จน นำ�มาสู่การสร้างออฟฟิศสะท้อนความตั้งใจ ในโปรเจกต์นี้อย่างจริงจัง เมื่อเดินเข้ามา ด้านในจะพบนาข้าวของจริงเรียงตัวสวย เต็มห้องโถง มีโต๊ะเก้าอีใ้ ห้นง่ั ใกล้ชดิ ธรรมชาติ ได้จำ�นวนหนึ่ง หรือจะไปนั่งมองจากคาเฟ่ ร่มรื่นที่อยู่ติดกันก็ได้ ห้องข้างๆ นาข้าว เป็นสถานที่จัดแสดงพันธุ์ข้าวและพืชต่างๆ ทีป่ ลูกในญีป่ นุ่ พร้อมป้ายอธิบายความพิเศษ ของแต่ละชนิดอย่างคร่าวๆ ชั้น 2 เป็นพื้นที่ ประชุมพบปะพูดคุยกับลูกค้า รายล้อมไปด้วย พืชน้อยใหญ่ที่แผ่กิ่งก้านใบ ดูแล้วสบายตา สบายใจ ใครสนใจไปขอรับข้อมูลเพิม่ เติมจาก เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์ได้ พนักงานต้อนรับ พร้อมให้ความช่วยเหลือด้วยรอยยิ้มและ ความทะเล้นของ pepper เจ้าหุ่นยนต์แสนรู้


KAYABA COFFEE

カヤバ珈琲

ร้านกาแฟโบราณที่คืนชีพในฐานะพื้นที่ของทุกคน เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

พูดถึงร้านกาแฟในย่านเมืองเก่า ยานากะ (Yanaka) ร้าน Kayaba Coffee เป็น หนึ่งในร้านที่มีคนต่อแถวแทบจะตลอดเวลา ที่มาที่ไปของร้านไม่ธรรมดาเพราะตั้งอยู่บน บ้านไม้ที่สร้างตั้งแต่ปี 1916 นู่น ร้านกาแฟ ดั้งเดิมเปิดมาตั้งแต่ปี 1938 และอยู่ยืนยง มาถึงปี 2006 ก่อนต้องปิดตัวลงเพราะ เจ้าของร้านเสียชีวติ แต่เรือ่ งไม่ได้จบลงเศร้าๆ เพราะร้านได้ฟื้นคืนชีพอีกครั้งในปี 2008 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างร้าน SCAI The Bathhouse และ องค์กร Taito Cultural & Historical เพื่อให้ร้านกาแฟแห่งนี้เป็นเหมือน ศูนย์กลางชุมชน แหล่งรวมตัวคนรุ่นเก่า รุ่นใหม่ในย่านนี้ไว้ด้วยกัน (ขนาดตะเกียบ

ในร้านยังมาจากอีกเจ้าเก่าแก่ในย่านเลย) พอกลับมาโฉมใหม่ ภายนอกยังดูเป็นบ้านไม้ โบราณ แต่ภายในเป็นลุคใหม่ด้วยสไตล์ ลอฟต์และไม้สีเข้ม ดูทันสมัยและอบอุ่น ด้วยแสงที่ส่องผ่านหน้าต่าง ใครอยากนั่ง โต๊ะเตี้ยอันเป็นเอกลักษณ์ของญี่ปุ่นเชิญที่ ชั้น 2 ส่วนเมนูขึ้นชื่อของร้านคือแซนด์วิชไข่ ไส้อัดแน่นน่ากิน อร่อยเข้ากันกับกาแฟ ของร้าน ใครมากินเซ็ตอาหารกลางวันยังได้ สลัดและซุปแถมเพิ่มให้อีก ผ่านมาทางนี้ เมือ่ ไรให้เดินเข้ามาทักทายร้านได้ แต่อย่าลืม เผื่อเวลาต่อแถวเพราะที่นี่ฮิตในหมู่คนญี่ปุ่น มากจริงๆ kayaba-coffee.com


Masakado no Kubizuka

平将門の首塚

รู้หรือไม่ ใกล้ๆ พระราชวังอิมพีเรียล เฮี้ยนแรง หลอกหลอนคนต่อมาอีกเป็นพันปี สุสานซามูไรคนสำ�คัญ รับประกันเรือ ่ งความเฮีย ้ น มีสถานทีท่ เ่ี ลือ่ งลือด้านความสยอง มีเรือ่ งเล่า เช่น เมื่อสร้างอาคารของกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

下御隠殿橋

พิพธิ ภัณฑ์รถไฟกลางแจ้ง ลอยฟ้าเข้าชมฟรี 24 ชั่วโมง เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ทรงกลด บางยี่ขัน

นี่คือจุดส่องรถไฟที่ดีที่สุดมุมหนึ่งใน โตเกียว เพราะมีรถไฟมากหน้าหลายตา หลากขบวนมาวิ่งสวนกันขวักไขว่ ทำ�ให้ เป็นที่รักยิ่งของเหล่าโอตาคุรถไฟและเด็กๆ (ความบันเทิงรูปแบบหนึ่งในครอบครัว ชาวญีป่ นุ่ คือการทีพ่ อ่ แม่พาลูกๆ ไปดูรถไฟ) เมื่อก้าวออกมาจากสถานี JR Nippori จะ พบกับสะพานที่มีทางเท้าค่อนข้างกว้าง สะพานนี้อยู่เหนือชุมทางรถไฟที่วิ่งเข้าออก สถานีนี้พอดี จึงเห็นได้หมด แต่ต้องทดสอบ พลังความไวสายตากันนิดนึงเพราะอาจมอง ไม่ทันชินคันเซ็นแล่นผ่าน ทุกคนพร้อมใจกัน เรียกพื้นที่ตรงกลางสะพานซึ่งกว้างกว่า ส่วนอื่นว่า ‘พิพิธภัณฑ์รถไฟ’ ป้ายที่ติดอยู่ ใกล้ๆ บอกข้อมูลรูปรถไฟที่แล่นผ่านที่นี่ พร้อมชื่อรุ่น อำ�นวยความสะดวกให้มือใหม่

หัดส่อง ส่วนขบวนดังหรือขบวนลับที่เหล่า แฟนคลับเฝ้ารอคอยนัน้ ส่วนมากเหล่าแฟนๆ จะไปค้นคว้าตารางวิง่ มาก่อน แล้วจึงพกกล้อง พร้อมเลนส์เทพมาดักเจอไอดอลในดวงใจ

53

february 2017

-DENBASHI

ทับศาลเจ้าซึ่งเป็นจุดที่ศีรษะถูกฝัง รัฐมนตรี และข้าราชการอีกสิบกว่าคนก็ล้มป่วยและ เสียชีวิตอย่างกะทันหัน เกือบ 20 ปีต่อมา ในวันครบรอบวันตายของมะซะกะโดะ ฟ้าผ่าอาคารดังกล่าวทำ�ให้ไฟไหม้เสียหาย ครัง้ ใหญ่ ในทีส่ ดุ กระทรวงพาณิชย์จงึ ย้ายไป อยูท่ อ่ี น่ื พอทหารอเมริกนั จะสร้างทีจ่ อดรถทับ ก็มีคนงานเสียชีวิตจนการก่อสร้างถูกยกเลิก ไป สุดท้ายด้วยแรงกดดันจากประชาชน แท่นบูชาของมะซะกะโดะจึงถูกสร้างขึ้น มาใหม่ให้คนไปสักการะได้ที่ศาลเจ้า Kanda Myojin ส่วนที่นี่ทำ�เป็นสุสานให้คนเอาของ มาไหว้ได้เช่นกัน ทุกวันนี้คนแถวนั้นก็ยัง กลัวกันอยู่ แต่ถ้าคุณไม่กลัว...เชิญได้เลย

a day

SHIMOGO-IN

ต่อๆ กันมาหลายสายว่าใครอยากลองของ เป็นได้เจอดี จะไม่ให้เฮี้ยนได้ยังไงในเมื่อมี ศีรษะของซามูไรจอมพยศผูน้ �ำ การก่อจลาจล ต่อต้านรัฐบาลฝังอยู่ตรงนั้น ไทระโนะ มะซะกะโดะ (Taira no Masakado) คือ ซามูไรคนดังกล่าว ในช่วงศตวรรษที่ 10 เขาล้มเหลวในการ พยายามตั้งตนเป็น จักรพรรดิของญี่ปุ่น และถูกตัดศีรษะ เสียบประจาน เป็นการเชือดไก่ ให้ซามูไรคนอื่นดู แต่เรื่องไม่จบแค่นั้น ตำ�นานเล่าว่า วิญญาณซามูไรนี้


HACHIKO STATUE,

UNIVERSITY OF TOKYO 上野英三郎博士とハチ公

เฉลิมฉลองการพบกัน อีกครั้งระหว่างฮาจิโกะ กับเจ้านาย เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์์

โปรเจกต์ Todai Hachiko Monogatari เพื่อ บอกเล่าเรื่องราวเจ้าของฮาจิโกะที่ขาดหาย เขาคนนั้นคือ อุเอโนะ ฮิเดะซาบุโระ (Ueno Hidesaburo) อาจารย์คณะเกษตรศาสตร์ แห่งมหาวิทยาลัยโตเกียว รูปปั้นสำ�ริดของ ฮาจิโกะตัวที่สองกับอาจารย์อุเอโนะใน ช่วงเวลาแสนสุขแห่งการพบหน้าหลังจากกัน นานถึง 90 ปี ได้ถูกสร้างสรรค์ขึ้นใหม่โดย ประติมากรชื่อ ทซึโตมุ อุเอดะ (Tsutomu Ueda) และเปิดตัวแก่สาธารณะในวันที่ 8 มีนาคม 2015 ซึง่ เป็นวันครบรอบการจากไป ปีที่ 80 ของฮาจิโกะพอดิบพอดี รูปปั้นนี้ ตั้งอยู่บริเวณประตูมหาวิทยาลัยใกล้สถานี รถไฟใต้ดนิ โทไดมาเอะ (Todaimae) ช่วงเวลา ที่น่าชมที่สุดอาจเป็นยามพลบค่ำ� เพราะ แสงไฟจะส่องให้เห็นฉากสมจริง ยามอาจารย์ เดินทางกลับบ้านและมีฮาจิโกะผู้ซื่อสัตย์ รอต้อนรับอย่างอบอุ่นในยามค่ำ�คืน

สถานีนากะโนะ (Nakano) ซึ่งอยู่ไม่ไกล จากชินจูกุ (Shinjuku) อาจจะเป็นที่รู้จัก อย่างเงียบๆ ในฐานะแหล่งซื้อของเล่นและ นาฬิกาแบรนด์เนมทีด่ ไี ม่แพ้ยา่ นอากิฮาบาระ (Akihabara) แต่จริงๆ แล้วทีน่ ย่ี งั มีวดั Jouganji อันเงียบสงบอีกแห่งที่เราอยากชวนไปดู วัดนีส้ ร้างขึน้ ตัง้ แต่ปี 1438 โดย​พอ่ ค้าผูม้ ง่ั คัง่ เขาเสียใจมากทีล่ กู สาว เพียงคนเดียวป่วยและ เสียชีวิตตอนอายุแค่ 18 ปี จึงสร้างวัดนี้ขึ้น เพื่อให้ศาสนาช่วย เยียวยาจิตใจคนอื่น ที่อาจจะกำ�ลังมี ความทุกข์เหมือนกัน ความพิเศษของวัดที่ เกี่ยวข้องกับความสุข

ของแฟนหนังเรื่อง Lost in Translation คือ การได้ตามรอยชาร์ล็อต Charlotte นางเอก ของเรื่องที่แวะมาที่นี่คนเดียวตอนต้นเรื่อง แต่อย่าคาดหวังว่าจะเจอพระสวดมนต์ ตลอดเวลาเหมือนในหนังนะ ที่สำ�คัญ เจ๊สกาโจพูดผิด ที่นี่เป็นวัด ไม่ใช่ศาลเจ้า

a day

february 2017

54

เกือบทุกคนรู้ชื่อเสียงของเจ้าฮาจิโกะ (Hachiko) สุนัขพันธุ์อาคิตะ (Akita) ซึ่งมี รูปปั้นตั้งอยู่หน้าสถานีชิบุยะ (Shibuya) เพื่อจดจำ�ถึงวีรกรรมความซื่อสัตย์ที่ฮาจิโกะ มารอเจ้านายกลับจากทำ�งานที่เดิมทุกวัน นานถึง 9 ปี โดยไม่รู้ว่าเจ้านายได้เสียชีวิต ไปแล้ว รูปปั้นฮาจิโกะในกิริยานั่งรอด้วย ใจจดจ่ออยู่ยืนยงตรงนั้นมาตั้งแต่ปี 1934 หลังสงครามโลก ครั้งที่ 2 ทุกวันนี้ เป็นทั้งจุดนัดพบ และฉากถ่ายรูป สุดฮิตที่นักท่องเทีย่ วต้องมาเยือน ทว่าแทบไม่มีใคร รู้จักเจ้าของฮาจิโกะเลยว่าเป็นใคร กลุ่มอาสาสมัคร กลุ่มหนึ่งจึงริเริ่ม

JOUGANJI TEMPLE

成願寺

ตามรอยนางเอกฮอลลีวด ู้ ไปไหว้พระ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

www.nakanojouganji.jp


SUMIDA HOKUSAI MUSEUM

すみだ北斎美術館

สัมผัสชีวิตศิลปินญี่ปุ่นเจ้าของภาพคลื่นที่ดังไปทั่วโลก เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์

By courtesy of the Sumida Hokusai Museum

หลายคนน่าจะเคยเห็นรูปคลื่นทะเล ถาโถมที่ดูเวรี่เจแปนนีสกันมาบ้าง นั่นคือ The Great Wave off the Coast of Kanagawa จากซีรีส์ 36 มุมภาพภูเขาไฟฟูจิ ผลงานของ โฮะคุไซ (Hokusai) ศิลปินภาพพิมพ์แกะไม้ (Ukiyo-e) คนสำ�คัญและดังที่สุดคนหนึ่งของ ญี่ปุ่น พิพิธภัณฑ์สุดโมเดิร์นแห่งนี้ตั้งอยู่ใน เขตสุมิดะ (Sumida) ซึ่งเป็นบ้านเกิดของ โฮะคุไซ ผสมผสานใช้เทคโนโลยีล้ำ�สมัยมา เล่าเรื่องเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยกลิ่นอายและ จิตวิญญาณความเป็นญี่ปุ่นในอดีตอย่าง น่าสนใจและเข้าใจง่าย แม้คนทีไ่ ม่ได้รจู้ กั เขา มาก่อนก็น่าจะสนุกไปด้วย โซนนิทรรศการ

ถาวรเล่าเรื่องความเป็นมาของโฮะคุไซ ผลงานชิ้นสำ�คัญต่างๆ ตลอดจนอุปกรณ์ และวิธกี ารทำ�งานอย่างละเอียด โซนอีเวนต์ และนิทรรศการชัว่ คราวก็มกี ารนำ�คอลเลกชัน งานของโฮะคุไซ จากนักสะสมท่านอื่นๆ มาจัดแสดงด้วย ทีเ่ ลอค่าทีส่ ดุ คือโซนห้องสมุด ที่รวบรวมผลงาน เอกสารสำ�คัญ นิตยสาร หรือข้อมูลงานนิทรรศการต่างๆ ที่เคยจัด ซึง่ เกีย่ วข้องกับงานศิลปะ โดยเน้นผลงานของ โฮะคุไซ ไว้ให้ผู้สนใจเลือกอ่านได้ฟรี hokusai-museum.jp


CAFÉ 1894

カフェイチハチキュウヨン

จิบชาในธนาคารเก่าสุดเก๋า

เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ไม่ได้ชวนมาทำ�ธุรกรรมการเงิน แต่อย่างใด แต่ที่ชั้น 1 ในตึกเดียวกันกับ Mitsubishi Ichigokan Museum ยังมีคาเฟ่ รูปลักษณ์แปลกชือ่ Caféé 1894 หรือชือ่ เต็มยศ คือ The Mitsubishi Ichigokan Museum’s Café 1894 เลข 1894 หมายถึงเป็นปีที่ ตึกอิฐแดงนี้สร้างเสร็จสมบูรณ์และเริ่มเปิด ดำ�เนินงานกิจการธนาคาร (บริษทั Mitsubishi เป็นบริษัทที่มีธุรกิจหลากหลายแขนง) Caféé 1894 คือส่วนแผนกธนาคารทีว่ า่ แม้เคย มีการรีโนเวทภายในตึก แต่ทั้งประตูทางเข้า หน้าต่าง และเคาน์เตอร์รับฝากถอนเงิน ยังคงถูกรักษาความเก๋าไว้เหมือนเดิม คาเฟ่

แห่งนี้เลยให้กลิ่นอายย้อนสมัยแบบสุขุม ลุม่ ลึก ห้องโถงมีเพดานสูงขนาด 2 ชัน้ เสาไม้ ขนาดใหญ่สีเข้มตัดกับสีขาวครีมของกำ�แพง ให้ความรู้สึกน่าเกรงขาม โต๊ะ เก้าอี้ไม้ กับ โซฟาหนังสีเข้ม ก็สอดรับกันเป็นอย่างดี คาเฟ่มีบริการทั้งอาหารกลางวัน อาหารว่าง เวลาน้ำ�ชา และอาหารเย็น นอกจากเมนู ประจำ�ยังมีเมนูพิเศษที่สร้างสรรค์ด้วย แรงบันดาลใจจากงานศิลปะซึ่งจัดแสดง ในขณะนั้นหมุนเวียนมาให้ได้ลิ้มลองกันด้วย mimt.jp/english/cafe1894


MANNEKEN

PIS STATUE 小便小僧 , 浜松町駅

เจ้าหนูแฟชั่นนิสต้าที่ ชานชาลาเบอร์ 3 และ 4 เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

เจ้าหนูมาสคอตของสถานีรถไฟ ฮะมะมัตซึโช (Hamamatsucho) ทีอ่ ยูร่ ะหว่าง ชานชาลาที่ 3 และ 4 คือรูปปั้นเด็กชาย ตัวน้อยที่ยืนฉี่มาตั้งแต่ปี 1952 และจะยังคง ฉี่ต่อไปเรื่อยๆ แบบไม่รู้จบ ทางสถานีได้รับ รูปปัน้ หนูนอ้ ยรุน่ แรกมาจาก ฮิคารุ โคบายาชิ (Hikaru Kobayashi) เนื่องในวาระครบรอบ 80 ปีของทางรถไฟ สายแรก ลักษณะ เป็นเนื้อดินเผา พอร์ซเลนสีขาว (White Bone China) ต่อมาในปี 1968 เจ้าหนูรนุ่ สองได้ถกู

สร้างขึน้ เป็นเนือ้ สำ�ริดและมาอยูแ่ ทนทีเ่ จ้าหนู รุ่นแรกที่เดิมจนถึงทุกวันนี้ นอกจากความ น่ารักน่าเอ็นดูทค่ี งกระพันไม่วา่ จะผ่านไปกีป่ ี ความกิ๊บเก๋ของเจ้าหนูต้องยกให้เสื้อผ้า เครื่องแต่งตัวที่จะเปลี่ยนธีมไปทุกเดือน จุดเริม่ ต้นของความน่ารักเกิดขึน้ เมือ่ ปี 1968 ที่หน่วยดับเพลิงท้องถิ่นมาขอความร่วมมือ ให้เจ้าหนูน้อยแต่งชุดเพื่อรณรงค์การป้องกัน อัคคีภยั จากนัน้ เสือ้ ผ้าของเจ้าหนูกถ็ กู เปลีย่ น ทุกเดือนให้เข้ากับเทศกาลเรื่อยมา ทั้งแฟชั่น ยูกาตะ ยูนฟิ อร์มตำ�รวจ นักฟุตบอล ซานต้า ไปยันอุลตร้าแมน ก่อนแวะไปเยีย่ ม ลองทาย ดูสิว่าเดือนนี้เจ้าเด็กจอมฉี่เขาจะแต่งชุด ธีมอะไร 57

a day

TEAHOUSE 古桑庵

บ้านไม้เก่าแก่กรุ่นกลิ่นชา แสนสงบ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

หากเดินมาพบบ้านไม้หลังเก่าซ่อนตัว ยืนทักทายผู้มาเยือน แล้วจะรู้ว่าการได้นั่ง อยูห่ ลังศาลเจ้า ท่ามกลางหมูแ่ มกไม้เงียบสงบ ละเลียดจิบมัทฉะกลางบรรยากาศเงียบสงบ อาจชวนให้คิดว่าเราได้หลุดออกมาจาก ในบ้านหลังนี้นั้นช่างเพอร์เฟกต์เป็นที่สุด เมืองวุ่นวายอย่างโตเกียวเสียแล้ว ที่นี่คือ kosoan.co.jp Kosoan Teahouse บ้านเสิร์ฟชาเขียวมัทฉะ รสเข้มข้น พร้อมขนมหวานญีป่ นุ่ แบบดัง้ เดิม ทีห่ น้าตาสวยงามจนพานไม่กล้ากินเอาง่ายๆ ดูเผินๆ ที่นี่เหมือนบ้านพักอายุราว 60 ปี ธรรมดา เพราะฉะนัน้ คอยมองหาพิกดั ทางเข้า ให้ดี เมื่อก้าวเข้าไปจะรู้สึกเหมือนกำ�ลังมา เยี่ยมบ้านเพื่อนชาวญี่ปุ่นซึ่งเดิมที่นี่เคยเป็น เรือนรับรองที่ชาวญี่ปุ่นมีฐานะผู้หนึ่งสร้างไว้ สังสรรค์กับเพื่อนกวี เพียงเดินผ่านประตู บานเลื่อนไม้ก็จะสังเกตได้ถึงร่องรอยความ เก่าแก่ ก่อนจิบชาและกินขนม ลองค่อยๆ หย่อนกายบนเบาะรองนัง่ หน้าโต๊ะเตีย้ ในห้อง เสือ่ ทาทามิ ทีป่ ระดับประดาด้วยตุก๊ ตาญีป่ นุ่ โบราณและบรรดาของเก่า ทั้งถ้วยชามและ ตู้ตั่ง มองไปข้างนอกซึมซับความร่มรื่น แบบสวนญีป่ นุ่ ทีม่ ตี น้ ไม้ครึม้ และต้นบอนไซ

february 2017

KOSOAN


a day

february 2017

58

CUL DE SAC

キュル・ド・サック

ครบเครื่องเรื่องงานไม้ (หอม) เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ ยรรยง ยามาซากิ

แค่ผลักประตูสีฟ้าริมถนนนากะเมกุโระ (Nakameguro) เข้าไปก็จะพบร้านอุดมด้วย ผลิตภัณฑ์จากไม้ญี่ปุ่นชื่อ Aomori Hiba ไม้ที่ญี่ปุ่นนิยมใช้ก่อสร้างศาลเจ้า วัด และ ปราสาท มาตั้งแต่สมัยโบราณ เพราะมีคุณสมบัติทนทานแข็งแรง ป้องกันแบคทีเรีย และยังช่วยไล่แมลง (ทัง้ ปลวก ยุง เห็บ หรือ แม้แต่แมลงสาบก็ไม่เว้น) นอกจากนี้ยังมี กลิ่นช่วยผ่อนคลายความรู้สึก แบรนด์ CUL DE SAC เลยหยิบเอาข้อดีข้อเด่นของเจ้าไม้ พิเศษชนิดนี้มานำ�เสนอผ่านสินค้ากระจุก กระจิกในชีวิตประจำ�วันที่คนสายละมุนต้อง แพ้ทาง เช่น น้ำ�มันสกัดเข้มข้น สเปรย์หอม

สำ�หรับเราและสัตว์เลี้ยงของเรา เทียนหอม ก้านไม้หอม ถุงหอมสำ�หรับเสื้อผ้า ไม้หอม สำ�หรับใส่ในรองเท้า แว็กซ์ ที่รองตะเกียบ ที่รองแก้ว สบู่ ไปจนถึงของชิ้นใหญ่ขึ้น มาหน่อยสำ�หรับใช้ในบ้าน เช่น ตะกร้า เก้าอี้ตอไม้ หรือจะเป็นท่อนไม้ชิ้นๆ ก็มีขาย เขาว่าวัตถุดิบธรรมชาติพวกนี้จะช่วยให้ แต่ละวันของเราสดชื่นขึ้นอีกนิด เรียกว่า มาเต็มทัง้ คุณสมบัตใิ ช้งานและความดีตอ่ ใจ ในร้านยังมีเสือ้ ผ้าดีไซน์เรียบง่ายให้ซอ้ื หาด้วย www.culdesac.jp


INTERMEDIATHEQUE

View of the Intermediatheque foyer exhibition © Intermediatheque

インターメディアテク

เพลิดเพลินกับของโบราณที่พิพิธภัณฑ์ ชีววิทยาและประวัติศาสตร์ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ Museography © UMUT works 2013© Intermediatheque

เหตุผลง่ายๆ ที่เราอยากชวนแวะมาที่ พิพิธภัณฑ์ชื่อยากๆ ว่า Intermediatheque เพราะหนึ่ง มันอยู่ตรงข้ามสถานีโตเกียวแค่ ข้ามถนน สองคือ มันตัง้ อยูใ่ นตึกทีอ่ ดุ มคาเฟ่ และร้านอาหาร สามคือ เดินเทีย่ วสบายด้วย พื้นที่ 2 ชั้น สี่คืองานที่จัดแสดงเข้าใจง่าย ไม่ตอ้ งปีนบันไดดู ห้าคือเข้าชมฟรี ชือ่ ทางการ ของทีน่ ค่ี อื JP Tower Museum INTERMEDIATHEQUE พิกัดอยู่ที่ชั้น 2 และ 3 ของตึก JP Tower ในเขตมารุโนจิ (Marunouchi) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดตั้งขึ้นด้วยความร่วมมือ ของ Japan Post และ The University Museum, The University of Tokyo (UMUT) พิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยชั้นนำ�ของญี่ปุ่น เพื่อเป็นสถานที่แสดงงานและวัตถุสะสม มากมายที่ใช้ในการศึกษาและวิจัยของ

มหาวิทยาลัยโตเกียวตัง้ แต่มหาวิทยาลัยเปิด ในปี 1877 ด้วยมองว่างานที่มีคุณค่าเหล่านี้ ควรเผยแพร่ตอ่ สาธารณะให้คนทัว่ ไปมาศึกษา หาความรูไ้ ด้ งานส่วนใหญ่ทจ่ี ดั แสดงเน้นหนัก ทางวัตถุโบราณด้านวิทยาศาสตร์ ชีววิทยา และด้านประวัติศาสตร์วัฒนธรรม เช่น สัตว์สตัฟฟ์และโครงกระดูกสัตว์มากมาย หลายสปีชีส์ ซากฟอสซิล หินสีหายาก และแร่ธาตุ แผนที่และลูกโลกโบราณสมัย ประเทศไทยยังถูกระบุด้วยชื่อ Siam รูปปั้น โบราณและมัมมี่ แถมยังมีลิฟต์โบราณที่ ไอน์สไตน์เคยใช้เมื่อคราวแวะมาพักที่ญี่ปุ่น ในปี 1922 ด้วย งานแสดงทุกชิน้ มีค�ำ อธิบาย กระชับสัน้ อ่านง่ายทัง้ ภาษาญีป่ นุ่ และอังกฤษ จากทีค่ ดิ จะแวะเดินเล่น อาจหลงเพลินอยูใ่ นนี้ ได้เป็นชั่วโมงๆ www.intermediatheque.jp

View of the Intermediatheque 2F permanent exhibition © Intermediatheque

View of the Guimet Room Memorial Exhibition “Small Chamber of Curiosities” within the Intermediatheque © Intermediatheque


TADAO ANDO STREET 安藤ストリート

สัมผัสพลังปูนเปลือยของทาดาโอะ อันโดะ เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ ยรรยง ยามาซากิ

a day

february 2017

60


61

a day

พูดถึงสถาปนิกอันดับต้นๆ ของญี่ปุ่น คงไม่พลาดชื่อ ทาดาโอะ อันโดะ (Tadao Ando) คุณลุงผู้สร้างผลงานมากมายไว้ทั้งใน และนอกประเทศ งานทุกชิ้นล้วนสื่อถึง หัวใจหลักของเขา นั่นคือความสวยงามแบบ มินิมอล ความกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม และแสงธรรมชาติ ผลงานหลายชิ้นเป็น สถานที่ที่แฟนคลับผู้นิยมชมสถาปัตยกรรม ต้องไปปักหมุด ฉะนั้นหากแวะมาโตเกียว ก็อย่าให้เสียเที่ยว มาเยือนถนนเส้นที่ถูก ขนานนามว่า Tadao Ando Street ที่เดียว ได้ทวั ร์ครบ ทีน่ เ่ี ป็นทีน่ ยิ มสำ�หรับแฟนผลงาน ซึ่งจะได้มาเดินเล่นส่องตึก สัมผัสอาคาร ทรงยาวรูปร่างแปลกตา ทีม่ าพร้อมเอกลักษณ์ วัสดุปูนเปลือยผสมกระจกสโมคกลาส มีทั้งหมด 6 อาคารด้วยกัน ทั้ง Tokyo Art Museum โรงละคร โรงเรียนอนุบาล ศูนย์รวม ช็อปร้านค้าต่างๆ และคอนโดมิเนียมแบบ โลว์ไรซ์ กินพื้นที่ยาวทั้งสองฝั่งถนน ทดแทน การเดินส่องโอโมเตะซันโดะฮิลส์ (Omotesando Hills) ผลงานชื่อดังที่ทุกคนแห่แหนไป ได้อย่างดี แถมยังถือว่าได้ส่องทำ�เลทอง เผื่อใครอยากย้ายเข้ามาอยู่ในผลงานของ สถาปนิกในดวงใจสักครั้งในชีวิต

february 2017


SHIRO-HIGE’S CREAM PUFF FACTORY

白髭泡芙工房白髭のシュークリーム工房

ร้านขายครีมพัฟฟ์ที่แฟนคลับ โตโตโร่เห็นแล้วต้องละลาย เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

62

ใครเป็นแฟนโตโตโร่ ตัวละครสุดฮิต จากค่ายการ์ตูนจิบลิ ห้ามพลาดร้านนี้ โดยเด็ดขาด เพราะขนมขึ้นชื่อของร้านคือ ครีมพัฟฟ์สุดน่ารัก รูปร่างหน้าตาเหมือน เจ้าโตโตโร่ไม่มีผิด จนมีลูกค้าทั้งคนญี่ปุ่น และต่างชาติมาเยือนมากมายเพื่อตามรอย ตัวการ์ตูนสุดโปรด ครีมพัฟฟ์รสดั้งเดิม สอดไส้คสั ตาร์ดครีมและมีไส้พเิ ศษหมุนเวียน ตามฤดูกาล พอรสชาติแตกต่าง การแต่งตัว เจ้าครีมพัฟฟ์ก็จะต่างกันไปด้วย เช่น มีหมวกให้ใส่ หรือประดับด้วยใบไม้สีสัน ต่างกัน พอวางเรียงกันแล้วน่ารักอย่าบอกใคร จะเลือกซือ้ กลับบ้านหรือนัง่ กินทีค่ าเฟ่แล้วสัง่ อาหารคาวหรือเครือ่ งดืม่ มาเพิม่ ก็ได้ ถ้าอยาก ซือ้ กลับบ้าน นอกจากครีมพัฟฟ์แล้วยังมีเมนู

คุกกี้ลายการ์ตูนและคุกกี้ใบไม้วางขายให้ซื้อ เป็นของฝากเล็กๆ น้อยๆ ด้วย ข้อแนะนำ�คือ ไม่ควรไปช้าเพราะครีมพัฟฟ์แต่ละตัวใช้เวลา ทำ�นานมาก ขนมที่วางขายอาจขาดช่วง และต้องรอนาน แต่รับรองว่าไม่มีผิดหวัง เพราะไม่ใช่สวยแต่รูป กินแล้วยังอร่อยติดใจ จนอยากแวะกลับมาอีกหลายๆ ครั้ง www.shiro-hige.com

N3331

エヌサンサンサンイチ

คาเฟ่รางคู่ที่เปิดให้นั่งดูรถไฟอย่างใกล้ชิด เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

คาเฟ่ชั้นดีต้องยกให้ญี่ปุ่นอยู่แล้ว อินทีเรียข้างในถ้าไม่เรียบง่ายสบายตาก็ ต้องมีความเก๋ไก๋อะไรสักอย่าง แต่มีร้าน อีกจำ�นวนไม่น้อยที่ขอใช้วิวด้านนอกเป็น จุดขาย N3331 ก็เช่นกัน ทีน่ เ่ี ลือกทำ�เลชัน้ สอง ของโครงการ mAAch เพื่อให้ได้อยู่ใกล้รถไฟ มากที่สุด วิวยามรถไฟวิ่งสัญจรไปมาคือ ประสบการณ์สดุ ยอดที่ N3331 ภูมใิ จนำ�เสนอ จะบอกว่านี่คือคาเฟ่บนชานชาลาก็คง ไม่ผิดนัก เพราะในอดีตอาคารนี้เคยเป็น ชานชาลาสถานีมันเซบาชิ (Manseibashi) มีรางรถไฟประกบร้านทั้งสองด้าน สร้าง ความตื่นเต้นให้ลกู ค้าทุกครั้งที่มีรถไฟวิ่งผ่าน มีทั้งส่วนในร่มและกลางแจ้งให้เลือกระดับ ความใกล้ชิดได้เต็มที่ โอตาคุรถไฟยิ่งตื่นเต้น ยินดีเพราะการได้ลุ้นว่ารถไฟขบวนถัดไป จะเป็นรุ่นไหน หรือจะได้เจอรถไฟรุ่นหายาก หรือไม่ ก็เป็นความสนุกของพวกเขาอีกอย่าง หนึ่ง n3331.com


PIGMENT TOKYO ピグモン

ร้านอุปกรณ์ศิลปะ ที่ทำ�ให้มรดกความรู้ยุคเก่ากลับมาเฉิดฉายอีกครั้ง เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

มองภายนอก PIGMENT Tokyo คือ ร้านขายอุปกรณ์ศิลปะที่ตัวร้านสวยงาม ประหนึง่ งานศิลปะเสียเอง แต่มองดีๆ จะรูว้ า่ นีค่ อื ร้านอุปกรณ์ศลิ ปะทีไ่ ม่เหมือนใคร เพราะ เขาเน้นรวบรวมอุปกรณ์ศิลปะแรร์ไอเทม ที่หาได้ยากในปัจจุบันมาขาย โดยเฉพาะ อุปกรณ์ตามกรรมวิธีสร้างสรรค์ศิลปะ ยุคโบราณของญี่ปุ่นและเอเชีย ที่นับวันจะมี ศิลปินรุ่นใหม่น้อยคนสืบสานนำ�ไปใช้ บริษัท Warehouse Terrada เจ้าของร้านต้องการ ชุบชีวิตให้มรดกความรู้เหล่านี้ยังโลดแล่นใน โลกปัจจุบนั ร้านจึงเต็มไปด้วยสินค้าสุดพิเศษ อย่างสีผงหลากชนิดกว่า 4,200 สี เช่น สีผง จากวัสดุธรรมชาติอย่างแร่ธาตุ ดิน และ เปลือกหอย กาวจากสัตว์ซึ่งเป็นตัวทำ�ผสม กว่า 50 อย่าง เช่น กาวจากหนังกวาง หนังวัว ผลิตโดยช่างมือเก๋า แท่งหมึกและแท่นฝนหมึก โบราณนับร้อย พูก่ นั และแปรงทำ�จากขนแพะ พังพอน กระต่าย คนทำ�งานในร้านส่วนใหญ่ เป็นคนทำ�งานศิลปะที่พร้อมส่งต่อความรู้ ความเข้าใจ มีเวิร์กช็อปจัดโดยผู้เชี่ยวชาญ เป็นระยะ แนวคิดการเป็นคลังความรู้ด้าน

ศิลปะยังนำ�ไปสู่ไอเดียออกแบบร้านของ สถาปนิกคนดังเค็งโกะ คุมะ (Kengo Kuma) ที่ตกแต่งร้านเรียบง่ายด้วยไม้ไผ่โดยช่างฝีมือ จากเกียวโต ปล่อยให้บรรดาอุปกรณ์ศิลปะ โชว์ตวั เป็นพระเอกของร้าน มีก�ำ แพงรวบรวม ขวดโหลสีผงเล็กๆ วางละลานตาให้กลิน่ อาย พิพิธภัณฑ์ ไม่แปลกใจเลยที่ขนาดคนไม่ทำ� งานศิลปะยังอยากแวะมาเยือนให้ได้สักครั้ง pigment.tokyo


AMEZAIKU YOSHIHARA

あめ細工吉原

ปั้นน้ำ�ตาลให้เป็นตัว เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

64


february 2017

ame-yoshihara.com

65

a day

ยังจำ�มังกรสีเขียวชมพูแปร๋นทำ�จาก น้�ำ ตาลปัน้ ตามงานวัดได้มย้ั ถ้าคิดถึงวันเก่าๆ เหล่านั้นขอให้มุ่งหน้าไปร้าน Amezaiku Yoshihara ร้านที่ยังปั้นน้ำ�ตาลแบบโบราณ ให้ทุกคนดูและกินจนความทรงจำ�ในอดีต หอมฟุ้ง ร้านนี้เปิดมาตั้งแต่ปี 2008 โดยคุณ ทาคาฮิโระ โยชิฮาระ (Takahiro Yoshihara) ที่ต้องการเติมเต็มความทรงจำ�วัยเด็กซึ่งเคย ดูคนปั้นน้ำ�ตาลตามงานเทศกาลและฝันว่า อยากทำ�ด้วยตัวเองสักครั้ง ความคิดนี้เกือบ จะเลือนไปจนกระทั่งวันที่น้ำ�ตาลปั้นแบบ โบราณกำ�ลังหายไปจากชีวิตสังคมปัจจุบัน คุณเจ้าของจึงลุกขึ้นมาเปิดร้านน้ำ�ตาลปั้น เพือ่ รักษาศิลปะนีไ้ ว้ ทำ�ให้สงั คมกลับมาสนใจ งานปัน้ น้�ำ ตาลซึง่ เป็นทัง้ งานศิลปะและความ บันเทิงที่มาพร้อมรสชาติหวานลิ้น ในร้าน มีทั้งน้ำ�ตาลปั้นทำ�สำ�เร็จรูปสัตว์ตัวน้อย แบบต่างๆ ให้ลกู ค้าเลือกซือ้ หรือจะเลือกแบบ จากแคตตาล็อกแล้วให้นกั ปัน้ น้�ำ ตาลทำ�แบบ สดใหม่ก็ได้ เราจะได้ยลการรังสรรค์ผลงาน ทีละขั้นตอนแบบเต็มตา สนุกกับการร่ายรำ� ของมือและการเคลื่อนไหวนิ้วอย่างรวดเร็ว ด้วยความความเชี่ยวชาญ ก่อนน้ำ�ตาลปั้น จะเสร็จสมบูรณ์ในไม่กี่นาที คาแรกเตอร์ น้ำ�ตาลปั้นยอดนิยมของร้านต้องยกให้ เจ้ากระต่ายน้อยสีขาว Ame-pyon ที่เจ้าของ ออกแบบเอง (มาจากปีเกิดของเขาล่ะ) ออพชันเสริมคือเราสามารถออกแบบท่าทาง และเติมพร็อพให้เจ้ากระต่ายได้ตามใจชอบ นอกจากนี้ทางร้านยังเปิดเวิร์กช็อปให้คน ได้เรียนศิลปะน้ำ�ตาลปั้นแบบโบราณตาม อัธยาศัย ก่อนถ่ายรูปเป็นที่ระลึกอุดหนุน น้ำ�ตาลปั้นมาชิมสักหน่อยก็ดีนะ


BEAMS JAPAN

ビームス 新宿

ช็อปเสื้อผ้าสุดฮิตของโลกที่แทบไม่ได้วางขายเสื้อผ้า แต่เป็นวัฒนธรรมญี่ปุ่น เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

66

ถ้าเดินเข้ามาใน BEAMS JAPAN ช็อป แบรนด์ดังระดับโลกอย่าง BEAMS ที่ชินจูกุ แล้วคาดหวังจะช้อปปิ้งเสื้อผ้าเขาอาจต้อง ผิดหวัง เพราะสาขานี้แทบไม่มีสินค้าของ แบรนด์เลย! น้อยคนจะรู้ว่าที่นี่นำ�เสนอ ผลิตภัณฑ์สะท้อนวัฒนธรรมญี่ปุ่นร่วมสมัย หลากรูปแบบ ทั้งเสื้อผ้าแฟชั่น งานช่างฝีมือ ของกระจุกกระจิกหรือแม้แต่อาหาร ทั้งหมด ทัง้ มวล มัน่ ใจได้วา่ รสนิยมดีงามเพราะคัดสรร อย่างตัง้ ใจโดยบีมส์เอง เป็นสาขาสุดพิเศษที่ ไม่เหมือนสาขาอืน่ ๆ ในโลก มีพน้ื ทีก่ ว้างใหญ่

ถึง 5 ชั้น ไล่เรียงตั้งแต่ชั้นแรกที่วางขาย ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นจากทั่วญี่ปุ่น ทั้งแนว ร่วมสมัยและภูมิปัญญาดั้งเดิม ทุกชิ้น เต็มไปด้วยเรื่องราวและมาจากแหล่งผลิต ที่เป็นรากเหง้าของมันจริงๆ ตอนเดินเข้ามา อย่าลืมทักทายต้นบอนไซที่วางเป็นสง่า หน้าร้าน เงยหน้าดูจติ รกรรมบนเพดานงามๆ เสพการตกแต่งสวยๆ ของร้านให้เต็มอิ่ม ก่อนจะก้าวไปช้อปปิ้งเครื่องแต่งกายเลิศๆ ที่ชั้น 2 ซึ่งวางขายเสื้อผ้าแบรนด์ญี่ปุ่น เมดอินเจแปนเท่านัน้ และชัน้ 3 ที่วางสินค้า collaboration สุดพิเศษระหว่างบีมส์กับ แบรนด์อื่นๆ ส่วนคนไม่อินแฟชั่น ชั้น 4 ยังมี TOKYO CULTUART by BEAMS พื้นที่ นำ�เสนอสินค้างานศิลปะเจ๋งๆ ทั้งแนวป๊อป และไฟน์อาร์ต รวมถึงสินค้าจำ�พวกซีน (หนังสือทำ�มือ) และสิ่งพิมพ์ของนักเขียน ชื่อดังที่ต้องแวะไปโฉบให้ได้ ปิดท้ายที่ชั้น 5 ซึ่งเป็นพื้นที่ของ B Gallery แกลเลอรี่ที่บีมส์ เริม่ ทำ�มาตัง้ แต่ปี 1998 และ fennica STUDIO พื้นที่โปรเจกต์แบรนด์ fennica ซึ่งคัดสรรงาน ฝีมือชั้นเยี่ยมที่น่าหลงใหลจริงๆ มาจำ�หน่าย ถ้ากลัวกระเป๋าฉีกมาเดินเสพงานดีไซน์เท่ๆ ที่นี่ก็อิ่มใจพอ แต่ถ้าคอแห้งแนะนำ�คาเฟ่ Sarutahiko เจ้าดังของโตเกียวที่ชั้น 1 www.beams.co.jp/beamsjapan/


JUST ANOTHER AGENCY

ジャスト アナザー エージェンシー

บาร์ลึกลับที่แอบซ่อนตัวบนตึก เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

อย่างสนุกสนาน อะไรพวกนี้ทำ�ให้ร้าน ยิง่ มีเสน่หน์ า่ ปักหมุดขึน้ มาทันที เครือ่ งดืม่ ทีน่ ่ี ราคาเป็นมิตรต่อกระเป๋า ซื้อเสร็จแล้วจะหา ทีน่ ง่ั คุยหรือเดินไปอีกฝัง่ ของร้านทีม่ โี ต๊ะปิงปอง ให้ร่วมแจมได้ทุกเมื่อก็ได้ www.justanotherspace.com

UTRECHT

ユトレヒト

ร้านหนังสืออินดี้ที่รวมงานดีมาให้เราสอย เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ที่นี่เป็นทั้งร้านหนังสือและอาร์ตสเปซ ในตัว พื้นที่อาจจะเล็กแต่มีความกรุบกริบ ซ่อนตัวกันอยู่อย่างสงบและมีเสน่ห์ หนังสือ ที่วางขายในร้านส่วนมากมักเกี่ยวกับ ศิลปะและสถานที่ต่างๆ ที่เจ้าของร้านตั้งใจ เลือกสรรมา ที่นี่เลยเต็มไปด้วยเล่มดีๆ ที่ ไม่ค่อยเห็นตามร้านหนังสือทั่วไปรอให้เราไป ค้นพบ อีกอย่างทีด่ ตี อ่ ใจมาก คือการรวบรวม ซีน หรือหนังสือทำ�มือสนุกๆ ทั้งจากในและ

นอกประเทศมาวางขาย จำ�นวนมาก (นี่ถือว่า มากแล้วจริงๆ ถ้าเทียบกับขนาดร้านและ ชั้น 2 ของอพาร์ตเมนต์สีขาวในซอยลึก จำ�นวนซีนที่ขายในร้านอื่น) ส่วนใครที่อยาก ระหว่างชิบุยะกับฮาราจูกุ ชมงานศิลปะของศิลปินท้องถิ่นญี่ปุ่นก็ลอง utrecht.jp แวะมาบ่อยๆ เพราะเขาจัดงานนิทรรศการ น่าสนใจอยู่เป็นระยะ มีทั้งงานภาพวาด งานเย็บ งานถัก ฯลฯ ร้านอาจจะหายาก นิดหน่อย เพราะซ่อนตัวอยู่อย่างเงียบๆ ที่

67

february 2017

เพราะที่นี่ใช้เป็น สถานที่ให้เช่า ถ่ายงานและจัด อีเวนต์ด้วย ไม่ใช่แค่การตกแต่งเท่านั้นที่จับ นูน่ นิดนีห่ น่อยมาผสมกันแบบงงๆ แต่เข้ากัน พอกลางดึกร้านก็จะคลาคล่�ำ ไปด้วยส่วนผสม แปลกๆ ของคนญี่ปุ่นและชาวต่างชาติ มีทั้ง แก๊งวัยรุ่นเล่นสเกตบอร์ด นักธุรกิจในชุดสูท สาวเปรี้ยวจี๊ด และนักท่องเที่ยวแบ็กแพ็ก แต่ส่วนใหญ่ทุกคนก็เป็นมิตร เดินพูดคุยกัน

a day

บาร์ชื่อเก๋ที่ไม่ยอมให้ใครค้นเจอง่ายๆ แต่เข้าไปแล้วจะติดใจในบรรยากาศสบายๆ เหมือนนั่งเล่นอยู่บ้านเพื่อน วิธีกดสูตรหา ทางเข้าคือ ขึ้นตึกที่ไม่มีป้ายบอกชื่อร้านรวง อะไรเลย ไปทีช่ น้ั 3 ซึง่ สัญชาตญาณจะสงสัย ขึน้ มาเองว่ามาถูกทีร่ เึ ปล่า จากนัน้ เดินเข้าไป ตามทางเดินมืดๆ จนเริ่มได้ยินเสียงดนตรี ครึกครื้นก็มั่นใจได้ว่ามาถึง Just Another Agency แล้ว พอเข้าไปสิ่งแรกที่สังเกตได้ คือความไม่เข้ากันของสิ่งของต่างๆ ในร้าน


TOKYO TOY MUSEUM

東京おもちゃ美術館

รวมของเล่นจากทั่วโลกเพื่อเด็กและ ผู้ใหญ่หัวใจเยาว์ เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

68

ใครเบื่อร้านของเล่นเอาใจเด็กดิจิทัล สมัยใหม่ราคาแสนโหด ลองมาเยือน พิพธิ ภัณฑ์ของเล่นบรรยากาศอบอุน่ สถานที่ รวมของเล่นคุณภาพของญี่ปุ่นและทั่วโลก มากกว่า 10,000 ชิ้น ทั้งหมดอัดแน่นอยู่ ภายในอาคาร 3 ชัน้ ดัดแปลงมาจากโรงเรียน ประถมในย่านชินจูกุ รับรองว่าทั้งเด็กและ ผู้ใหญ่สามารถใช้เวลาสนุกสนานด้วยกันได้ ภายใต้แนวคิด 3 แกนหลักของพิพธิ ภัณฑ์คอื เล่น สร้าง และสื่อสาร อาคารแบ่งโซนย่อย เป็นทัง้ หมด 11 โซน มีทง้ั ห้องสำ�หรับเด็กเล็ก ห้องของเล่นไม้ทอ่ี บอวลไปด้วยกลิน่ ไม้ไซเปรส น่าลงไปนอนกลิ้งเล่นกับเด็กๆ ห้องทดลอง ทางวิทยาศาสตร์น่าทึ่ง ห้องของเล่นญี่ปุ่น โบราณย้อนยุค ห้องสอนเวิร์กช็อปที่เปิดให้ หัดทำ�ของเล่นด้วยตัวเอง ห้องรวบรวม ของเล่นที่ได้รางวัลคัดสรรว่าช่วยเรื่อง พัฒนาการเด็ก ในแต่ละห้องจะมีเจ้าหน้าที่ ประจำ�พร้อมคอยช่วยเหลือ จึงไม่ต้อง กังวลเรื่องวิธีการเล่นแม้แต่น้อย ทุกอาทิตย์ จะมีทง้ั อีเวนต์และเวิรก์ ช็อปใหม่ๆ จัดอยูต่ ลอด ให้มากี่ทีก็คงไม่เบื่อแน่นอน goodtoy.org/ttm


TOBACCO & SALT MUSEUM

たばこと塩の博物館

เรื่องเล่าของบุหรี่ และเกลือที่เชื่อมโยงคนทั้งโลก เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

คนญี่ปุ่นชอบสูบบุหรี่ บุหรี่เป็นสินค้า ขายดีในญี่ปุ่น แถมยังมีหลากหลายชนิด สุดๆ แต่นั่นไม่ใช่เหตุผลหลักที่ในโตเกียวมี พิพิธภัณฑ์บุหรี่และเกลือผุดขึ้นมาตั้งแต่ ปี 1978 นูน่ ในอดีต ทัง้ บุหรีแ่ ละเกลือเคยถูก จัดเป็นสินค้าต้องห้ามในญี่ปุ่น มีแต่รัฐบาล เท่านั้นจำ�หน่ายได้ (ถ้าให้ครบ 3 องค์ต้อง มีแอลกอฮอล์ด้วย) ที่สำ�คัญกว่านั้น ทั้งคู่ ล้วนมีประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมผูกพัน อย่างลึกซึ้งกับผู้คนทั้งโลก ไม่เว้นญี่ปุ่น จนปัจจุบนั ก็ยงั เป็นอุตสาหกรรมใหญ่ในตลาด

เรื่องราวที่ว่าตั้งแต่ ยุคโบราณจนปัจจุบนั จึงสมควรถูกร้อยเรียงในคนมาศึกษา ใน Tobacco & Salt Museum โฉมใหม่ทันสมัย ที่ย้ายมาเปิดในย่านสุมิดะ (Sumida) เมื่อ ปี 2015 นอกจากนิทรรศการถาวรที่พาเรา รู้จักบุหรี่และเกลือในมุมไม่ธรรมดา ยังมี นิทรรศการพิเศษหัวข้อหลากหลายหมุนเวียน มาให้ชม (หัวข้อที่ไม่เข้าธีมแต่น่าสนใจก็มี) เช่น นิทรรศการจัดแสดงกระเป๋าใส่เกลือและ พรมซึ่งเป็นศิลปะชนเผ่าในเอเชียตะวันตก

นิทรรศการเครื่องแต่งกายของคนสมัยเอโดะ ที่เราชอบคือโซนโชว์ของสะสมอย่างที่เก็บ บุหรี่และที่รองก้นบุหรี่โบราณซึ่งสวยเหมือน งานศิลปะ ส่วนใครอยากหาความรู้ก็เชิญที่ ชั้น 4 ซึ่งรวบรวมข้อมูลต่างๆ ไว้สำ�หรับ คนทั่วไปได้เลย www.jti.co.jp/Culture/museum

a day

february 2017

CHIHIRO ART MUSEUM TOKYO

ちひろ美術館・東京

ใกล้ชิดรูปวาดลายเส้นละมุน ที่ซ่อนความหวังในยุคสงคราม เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ ดวงสุดา กิตติวัฒนานนท์

นานมาแล้วทีเ่ ราตกหลุมรักรูปวาดเด็กๆ ลายเส้นบางเบา ลงสีด้วยสีน้ำ�สะอาดตา แต่กลับดูมีชีวิตเป็นที่สุด ซึ่งปรากฏอยู่ใน วรรณกรรมเยาวชนเรือ่ ง โต๊ะโตะจัง เด็กหญิง ข้างหน้าต่าง โตมาถึงรูว้ า่ ผูว้ าดภาพคือ จิฮโิ ระ อิวาซากิ (Chihiro Iwasaki) ศิลปินหญิง ญี่ปุ่นผู้ล่วงลับที่เชี่ยวชาญเรื่องการวาด ภาพประกอบหนังสือเด็ก จิฮิโระไม่ได้เป็น คนสำ�คัญแค่เพราะมีฝีมือวาดรูปสุดเทพ แต่ยงั เป็นเพราะเธอซ่อนตัวแทนความหวังของ สันติภาพในยุคสงครามไว้ในตัวเด็กๆ ทีร่ า่ งขึน้

บนกระดาษ บ้านหลัง สุดท้ายทีเ่ ธออยูอ่ าศัยและทำ�งานถูกแปลงเป็น พิพิธภัณฑ์ Chihiro Art Museum Tokyo ให้ ผู้คนได้มาดูภาพต้นฉบับสวยๆ ของเธอใน นิทรรศการหมุนเวียน (ถ้าอยากดูชุดภาพประกอบ โต๊ะโตะจังฯ ต้องเช็กกำ�หนดการ ล่วงหน้า) ที่นี่ยังเจ๋งตรงที่เป็นพิพิธภัณฑ์ ภาพประกอบหนังสือเด็กแห่งแรกๆ ในโลก เลยมีห้องจัดแสดงผลงานภาพประกอบ หนังสือเด็กจากศิลปินทั่วโลกสับเปลี่ยน มาให้ชม ห้องสมุดที่เต็มไปด้วยหนังสือเด็ก

69

เหมาะทั้งอ่านเพื่อความเพลินและเพื่อศึกษา ชั้นล่างยังมีร้านค้าของที่ระลึกที่พาเอา กระเป๋าฟีบไปกับโปสการ์ดและรูปผลงาน ราคาย่อมเยาของจิฮิโระ คาเฟ่เติมพลังก็มี มองออกไปข้างนอกจะเห็นสวนหย่อมซึง่ ปลูก ดอกไม้โปรดของจิฮิโระ เข้ามาชาร์จพลัง ความอ่อนโยนและสัมผัสคุณค่าหนังสือเด็ก ให้มากขึ้นได้ที่นี่เลย www.chihiro.jp/global/en/tokyo


THE PARK HOTEL TOKYO

パークホテル東京

นอนหลับฝันดีในแกลเลอรี่พร้อมผลงานศิลปินในดวงใจ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ The Park Hotel Tokyo

a day

february 2017

70

เคยฝันอยากนอนในแกลเลอรี่บ้างไหม ฝันนั้นเป็นจริงได้แล้วในโตเกียว เพราะ The Park Hotel Tokyo สร้างแคมเปญ ช่างคิด ART Colours เปลี่ยนพื้นที่ในโรงแรม หลายๆ จุด เช่น ร้านอาหารและห้องสูบ บุหรี่ให้เป็นแกลเลอรี่ แถมยังคุมธีมไปถึง ชุดยูนิฟอร์มพนักงาน ด้วยความตั้งใจให้ แขกที่มาพักหรือทานอาหารในโรงแรมได้ ใกล้ชิดกับความงามของศิลปะและดีไซน์ ญี่ปุ่นมากขึ้น ส่วน Artist in Hotel คือ แคมเปญย่อยใน ART Colours ที่ทางโรงแรม ระดมศิลปินหลากสไตล์ในญีป่ นุ่ มาแสดงฝีมอื ฝากผลงานไว้ตามผนัง พื้น เพดาน ห้องพัก ตามถนัด โปรเจกต์นี้เริ่มมาตั้งแต่ปี 2012 จนตอนนี้มีให้เลือกทั้งหมด 29 ห้อง มีทั้ง แนวศิลปะสดใสป๊อปๆ ศิลปะดัง้ เดิมจ๋า หรือ แนวเรียบเท่อย่างเซน โปรเจกต์นี้จะเดินหน้า ต่อไปเรื่อยๆ เพราะทางโรงแรมตั้งใจเปลี่ยน ห้องพักทั้งชั้น 31 ให้เต็มอิ่มด้วยบรรยากาศ ศิลปะอย่างเท่าเทียมกัน ดูตัวอย่างจากห้อง Dragon ฝีมือคิโยะโกะ อาเบะ (Kiyoko Abe) กับห้อง Castle ฝีมือคะสึกิ มิสึงุชิ (Kazuki Mizuguchi) แล้วจะอยากจองตั๋วไปโตเกียว ซะเดี๋ยวนั้น www.parkhoteltokyo.com/artcolours


71

a day

february 2017


D47 ディ47

จ่ายตลาดสินค้าโอทอปสไตล์ญี่ปุ่น เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

72

D&Department Project คือผลงาน ของนากาโอกะ เคนเม (Nagaoka Kenmei) ดีไซเนอร์ทต่ี ง้ั ใจสร้างร้านค้าภายใต้คอนเซปต์ Long Life Design โดยนำ�จุดเด่นของแต่ละ จังหวัดในญี่ปุ่นทั้ง 47 จังหวัดมาเผยแพร่ ผ่านสินค้า อาหาร เครื่องดื่ม งานเขียนและ การท่องเทีย่ ว นอกจากจะทำ� d design travel ไกด์บุ๊กที่เน้นสตอรี่มีตัวหนังสือมากกว่ารูป เขายังตั้งร้านชื่อ D&Department ตามเมือง ใหญ่ๆ รวบรวมสินค้าโอทอปดีไซน์เก๋จาก หลายจังหวัดมาวางขาย ส่วน d47 ที่ชั้น 8 ของห้าง Hikarie นั้นต่างกับสาขาอื่นๆ ตรงที่เหมาทั้งชั้นแบ่งเป็น 3 โซน ได้แก่ d47 MUSEUM อาร์ตมิวเซียมที่เน้นแสดงงาน ดีไซน์ของสินค้าโอทอปและจัดงานสัมมนา มีการแสดงและเวิร์กช็อปอยู่เรื่อยๆ d47 design travel store ร้านค้าที่นำ�ผลิตภัณฑ์ ในโครงการมาขาย มีตง้ั แต่ขา้ วสารอาหารแห้ง ไปถึงผลิตภัณฑ์พน้ื บ้านทีม่ ชี อ่ื เสียงของแต่ละ จังหวัด มั่นใจได้ว่าดีไซน์สวยงามและใช้งาน ได้ดีตามคอนเซปต์ Long Life Design และ d47 SHOKUDO รองรับลูกค้าผู้ท้องกิ่วด้วย ร้านอาหารที่นำ�สินค้าโครงการมาปรุงเสิร์ฟ ในรูปแบบเซ็ตอาหาร ทำ�ให้คนเข้าถึงง่าย แถมสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้า ใครเดินวนชม และชิมครบทัง้ 3 โซนน่าจะอิม่ เอมไปกับเสน่ห์ ของ 47 จังหวัดในญี่ปุ่นอย่างสนุกและอร่อย ตามเป้าหมายของการสร้าง d47 เขาล่ะ www.d-department.com/jp/shop/d47


MORI NO

TOSHOSHITSU 森の図書室

กินเหล้าเข้าห้องสมุดลึกลับ เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ห้องสมุดส่วนใหญ่มักมีบรรยากาศ เหมือนห้องพักครู ห้ามพูดคุยแถมยังห้ามกิน อาหาร เราจึงอยากบอกลายแทงห้องสมุด ลึกลับที่หลายคนต้องหลงรักเอาง่ายๆ ที่นี่ ซ่อนตัวอยู่ที่ชั้น 3 ของตึก Ogiwara Building ถ้าพบทางเข้าหน้าตาเหมือนประตูบ้าน คนญี่ปุ่นจนไม่กล้าเข้าแปลว่ามาถูกที่แล้ว! บนประตูสีขาวจะมีเพียงป้ายชื่อร้านเล็กๆ และกระดาษเขียนด้วยลายมือแปะไว้ว่า ‘กรุณากดกริ่งแล้วรอสักพัก’ ขอให้กด

อย่างมัน่ ใจ แล้วจะมีพนักงานหน้าตายิม้ แย้ม ออกมาต้อนรับเข้าสูห่ อ้ งสมุดไม่กแ่ี ห่งในญีป่ นุ่ ที่อนุญาตให้ดื่มเหล้าไปอ่านหนังสือไป ภายในเป็นห้องยาวกว้างขวาง ตกแต่งด้วย เฟอร์นเิ จอร์ไม้ บรรยากาศสงบขรึม ท้ายห้อง เป็นเคาน์เตอร์บาร์ที่มีขวดเหล้าวางเรียงราย จนเลือกดื่มไม่ถูก ชั้นต่างๆ อัดแน่นด้วย หนังสือหลากหลายชนิด ส่วนใหญ่เป็นภาษา ญี่ปุ่น สามารถเข้ามาจับจองพื้นที่ทำ�งาน หรือนั่งอ่านหนังสือได้ ลองมาจิบเบียร์เย็นๆ

YOU CITY

黒湯の温泉 ゆ〜シティー蒲田

แช่ตัวให้เนียนนุ่มในบ่อน้ำ�ร้อนสีดำ� เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

เดินออกจากสถานีคามาตะ (Kamata) มาแค่ 5 ที ข้ามคลองอีก 1 ครั้งก็จะเห็น ตึก 5 ชัน้ ทีเ่ ขียนว่า 湯 (ยุ) ซึง่ แปลว่า น้�ำ ร้อน เป็นอันมั่นใจได้ว่ามาถูกทางแล้ว ยุซิตี้ คือโรงอาบน้ำ�สาธารณะที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ ปี 1994 แตกต่างจากโรงอาบน้ำ�อื่นๆ ตรงที่ แอบฝักใฝ่วัฒนธรรมตะวันตก แหกขนบการ ตกแต่งร้านแบบญี่ปุ่นหลายจุด เช่น บริเวณ ผนังอ่างแช่น้ำ�รวม ใช้กระเบื้องทำ�เป็นรูป เรือใบในทะเลหรือเทือกเขาในยุโรปแทนรูป ภูเขาไฟฟูจิ แม้แต่ที่ครอบทางระบายน้ำ� ยังแอบทำ�เป็นรูปเรือใบ แต่บรรยากาศ โดยรวมยังคงความวินเทจแบบญีป่ นุ่ ได้อย่าง ครบถ้วน ไอเทมที่ชวนลองไม่แพ้ชวนแช่คือ ไดร์เป่าผมทรงสูงหน้าตาเหมือนที่อบไอน้ำ� บ้านเรา พนักงานเผยว่ารุน่ นีเ้ ลิกผลิตไปแล้ว ถ้าเครือ่ งนีพ้ งั ก็ตอ้ งกลับไปใช้ไดร์จว๋ิ ตามปกติ ซึง่ ลูกค้าคงจะเสียดายกันมากเพราะทุกคน

ชอบที่มันเป่าแรง แห้งเร็ว! ความ พิเศษสูงสุดของ ทีน่ อ่ี ยูท่ ่ี ‘บ่อน้�ำ ดำ�’ ซึ่งเป็นบ่อพิเศษ นอกอาคารรับ แสงแดดธรรมชาติ สาเหตุที่น้ำ�ดำ�ไม่ใช่ เพราะว่าสกปรก แต่เพราะสมัยก่อนแถวนี้ เคยเป็นทะเล ฟอสซิลของพืชทะเลต่างๆ ที่ สะสมอยู่ใต้ดินละลายอยู่ในน้ำ� ทำ�ให้น้ำ� มีสีดำ�และเปี่ยมไปด้วยแร่ธาตุ ช่วยเรื่อง สุขภาพและผิวพรรณ น้ำ�ดำ�ย่านนี้ยังเข้มข้น กว่าย่านอื่น ทำ�ให้ผิวลื่นเนียนเปล่งปลั่ง เห็นผลไวกว่าน้ำ�แร่ทั่วไป (แต่ไม่ช่วยบรรเทา อาการไอ) สนนราคา 460 เยนเท่านัน้ สำ�หรับ การลงอ่างรวมทั้งน้ำ�ใสน้ำ�ดำ� แช่ได้ไม่อั้น ไม่จำ�กัดเวลา youcity.sakura.ne.jp

แกล้มตัวหนังสือแล้วจะติดใจประสบการณ์ รสชาติใหม่ทห่ี าไม่ได้ทอ่ี น่ื ผูม้ าเยือนหน้าใหม่ ต้องเสียค่าเข้า 500 เยนและสั่งเครื่องดื่ม 1 อย่าง แต่สำ�หรับสมาชิกจะได้รับบัตรผ่าน เข้ามาใช้บริการได้ทันที แถมยังมีสิทธิ์เลือก หนังสือที่อยากแนะนำ�ให้คนอื่นได้อ่าน พนักงานจะเอาหนังสือเล่มนั้นไปวางบน เชลฟ์แนะนำ� เป็นความพิเศษเล็กๆ ทีค่ นวงใน เท่านั้นจะทำ�ได้ morinotosyoshitsu.com


BICYCLE CULTURE CENTER

自転車文化センター

ศูนย์กลางเรื่องจักรยาน ที่นักปั่นต้องปักหมุด เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

นักปั่นน่องอ่อนน่องเหล็กทั้งหลาย หากได้แวะมาโตเกียวขอเชิญมาเจิมที่นี่ สักครั้งจะพึงใจ เพราะที่นี่คือศูนย์ข้อมูล เรือ่ งจักรยานชัน้ ดีมมี าตรฐาน รวบรวมข้อมูล มหาศาลมาจัดแสดงได้สนุกน่าสนใจ ทีส่ �ำ คัญ สวยสะอาดไม่แพ้คาเฟ่ชกิ ๆ เลย พืน้ ที่ด้านใน เล่นระดับโดยปล่อยให้ลานกว้างตรงกลาง เป็นสถานที่จัดนิทรรศการ ส่วนบริเวณที่

ยกพื้นขึ้นมาทำ�เป็นห้องสมุด มีหนังสือวาง เรียงรายเต็มผนังตัง้ แต่พน้ื จรดเพดาน แน่นอน ว่าหนังสือทัง้ หมดเกีย่ วกับจักรยานในมิตติ า่ งๆ ใครขีเ้ กียจค้นคว้าเองก็สอบถามเจ้าหน้าทีไ่ ด้ เขามีข้อมูลหลายด้านพร้อมนำ�เสนอ เช่น เส้นทางการปั่น การเลือกซื้อจักรยาน หรือ กฎการขับขี่อย่างปลอดภัย นอกจากนี้ยังมี จักรยานโบราณรุน่ ต่างๆ จัดแสดงให้ชมอย่าง

ใกล้ชิดด้วย ที่นี่จัดเทศกาลจักรยานเล็กๆ ทุกปี มีผู้ผลิตจักรยานแฮนด์เมดและร้านค้า ต่างๆ มาออกบูทถึง 50 ร้าน ถ้าใครได้มา ช่วงนี้พอดีน่าจะได้ของดีราคาน่ารักติดมือ กลับไปแน่ๆ www.cycle-info.bpaj.or.jp

SCAI THE BATHHOUSE

スカイザバスハウス

ศิลปะร่วมสมัยในโรงอาบน้ำ� เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ตึกเก่าแบบญี่ปุ่นโบราณอายุกว่า 200 ปีตึกหนึ่งที่หน้าตาเหมือนเรียวกังใน ย่านยานากะ (Yanaka) เคยเป็นห้องอาบน้ำ� สาธารณะหรือเซ็นโต (Sento) เจ้าดังของ คนแถบนี้ชื่อ Kashiwayu พอยุคหนึ่งที่เซ็นโต เริ่มเสื่อมความนิยม Kashiwayu ก็จำ�ต้อง ปิดตัวลง แต่กลับมาเกิดใหม่ไฉไลกว่าเดิม เมื่อราว 20 ปีที่แล้วในฐานะแกลเลอรี่ศิลปะ ขนาดย่อมชื่อ SCAI The Bathhouse แสดง งานศิลปะเน้นหนักไปทางงานร่วมสมัย ตัวตึก และการตกแต่งภายในยังคงเอกลักษณ์ ความเป็นห้องน้ำ�สาธารณะไว้เหมือนเดิม

เช่น ล็อกเกอร์ไม้ บานไม้กั้นสายตา แผนผัง ห้องอาบน้ำ�ที่ดูไม่ได้ตั้งใจทำ�เป็นแกลเลอรี่ ทว่าความไม่สมบูรณ์บางอย่างเช่น ห้องโถง ด้านในทีม่ หี ลังคาสูงถึง 7 เมตรและมีกระจก เปิดรับแสงรอบด้าน กลับทำ�ให้การโชว์ งานศิลปะในนี้เกิดลักษณะเฉพาะตัว สร้าง อารมณ์แตกต่างเมือ่ เปิดรับแสงในเวลาต่างกัน ความแตกต่างอย่างลงตัวเป็นยังไงมาสัมผัส ได้ที่นี่ แต่เช็กตารางแสดงงานในเว็บไซต์ ล่วงหน้าด้วยล่ะ www.scaithebathhouse.com/en


ARCHI DEPOT

建築倉庫

โกดังมาดเท่ ศูนย์รวมโมเดลตึกจิ๋วแต่แจ๋ว เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

february 2017

archi-depot.com

75

a day

เบื่อดูสถาปัตยกรรมตึกใหญ่ๆ ลองแวะ มาดูตึกหลายสไตล์ขนาดจิ๋วที่นำ�เสนอ ความเท่ เก๋ และน่ารัก ของอาคารต่างๆ ไว้ในอีกรูปแบบ Archi Depot มีดีกรีเป็น พิพธิ ภัณฑ์แบบจำ�ลองสถาปัตยกรรมแห่งแรก ของญี่ปุ่น เกิดขึ้นจากความพยายามที่จะนำ� แนวคิดการจัดนิทรรศการและการเก็บรักษา มารวมกัน เพือ่ ส่งเสริมการอนุรกั ษ์สถาปัตยกรรมของญีป่ นุ่ เขาเชือ่ ว่าโมเดลเล็กๆ เหล่านี้ สามารถเล่าถึงแนวคิดของสถาปนิกและ คุณภาพของงานดีไซน์ได้ดีไม่แพ้ของจริง รูปแบบการจัดแสดงก็แหวกแนว เพราะเขา วางผลงานต่างๆ ไว้บนชั้นเหล็กสีขาวที่เรียง ต่อกันเป็นพรืดแบบโกดัง แบ่งตามเจ้าของ ผลงานหรือบริษัทซึ่งจะวนผลงานใหม่ๆ มา จัดแสดงเรื่อยๆ ใครดูแล้วชอบ อยากได้ ข้อมูลมากกว่านั้น แค่สแกน QR code ที่ ผลงานก็จะพบข้อมูล รูปและพิมพ์เขียว เพิ่มเติมได้อย่างง่ายดาย


SHOUANBUNKO

松庵文庫

จำ�เริญใจในบ้านไม้รุ่นคุณยายแสนรื่นรมย์ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

จะนิยามที่นี่ว่าเป็นคาเฟ่ก็ไม่ถูกนัก เพราะภายในบ้านไม้เก่าแก่อายุกว่า 80 ปี หลังนี้เป็นทั้งห้องสมุดและร้านขายของ กระจุกกระจิกโอทอปในตัว โซนที่เราแนะนำ� คือคาเฟ่ห้องในสุด เพราะเป็นส่วนที่อยู่ติด กับสวน มองเห็นชานบ้าน เหมาะแก่การมา นั่งทอดหุ่ยอ่านหนังสือยามบ่ายรับแสงอุ่นๆ หนังสือในร้านได้เจ้าของร้านหนังสือในละแวก เป็นคนคัดเลือกให้ด้วยตนเอง โดยเล็งให้ เหมาะกับบรรยากาศร้าน ลูกค้าสามารถ เลือกหนังสือทีช่ อบมานัง่ อ่านได้ทลี ะเล่ม และ ต้องนำ�ไปคืนที่เดิมก่อนกลับ ส่วนร้านขาย

ของกระจุกกระจิกนั้น ส่วนมากเป็นสินค้า ของญี่ปุ่น มีทั้งเครื่องเขียน เครื่องครัว เครื่องนุ่งห่ม ที่ดูเรียบง่ายแต่น่าใช้เป็นที่สุด ถ้ามาวันเสาร์อย่าลืมแวะไปดูแผงผักผลไม้ ออร์แกนิกที่หน้าร้านก่อนกลับ เพราะคุณ เจ้าของคัดผักสดผลไม้อร่อยคุณภาพดีฝีมือ ชาวนาญี่ปุ่นจากหลายจังหวัดมาให้จับจ่าย ในราคาย่อมเยา มีน้ำ�ผึ้งจากผึ้งญี่ปุ่นแท้ๆ ที่ไม่ผ่านการแปรรูปใดๆ ด้วยนะ shouanbunko.com


NOMIN CAFÉ

農民カフェ

เสริมสุขภาพด้วยอาหารออร์แกนิก ในคาเฟ่แบบบ้านๆ เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ไม่หวานจัด เข้ากันได้ดกี บั ชาร้อนๆ เป็นทีส่ ดุ ตัวอย่างเช่นชีสเค้กที่เสิร์ฟพร้อมแยมส้ม รสติดขมนิดๆ ในร้านมีสินค้าออร์แกนิกและ สินค้าจากต่างจังหวัดวางขายเป็นซุ้มเล็กๆ ให้ลูกค้าได้เลือกซื้อกลับไปปรุงที่บ้านด้วย ส่วนชั้นสองเป็นพื้นที่จัดกิจกรรมเวิร์กช็อป ที่ผันตัวเป็นแกลเลอรี่บ้างในบางครั้งคราว กิจกรรมขาประจำ�คือโยคะซึ่งกำ�ลังเป็น ที่นิยม ร้านหาไม่ยาก อยู่ห่างจากสถานี ชิโมะคิตาซาว่าแค่ 10 นาทีเท่านั้นเอง

77

www.livemedia.co.jp/wwc/nong/nong_ minkafe.html

a day

february 2017

Nomin Caféé แปลตรงตัวว่า farmer caféé ที่นี่เป็นคาเฟ่สไตล์โฮมเมดที่ซ่อนตัว อยู่ในย่านชิโมคิตะซาว่า (Shimokitazawa) ย่านสุดฮิตของคนโตเกียว เสิร์ฟอาหารแนว ออร์แกนิกดีสำ�หรับคนรักสุขภาพ ตัวร้าน มี 2 ชั้น ชั้นล่างเปิดเป็นคาเฟ่ เลือกนั่งได้ ทั้งในร้านและนอกร้าน ถ้าใครอยากรับลม ด้านนอกในฤดูหนาว เขามีโต๊ะโคทัตสึอุ่นๆ พร้อมผ้าห่มหนาๆ และฮีตเตอร์เตรียมไว้ให้ นั่งแล้วฟินสุดๆ อาหารที่เสิร์ฟมีทั้งของคาว ของหวาน และเครื่องดื่ม เน้นเมนูมังสวิรัติ จานพระเอกคือข้าวแกงกะหรีส่ ตู รประจำ�ร้าน ทุกสิง่ จะถูกปรุงขึน้ ในครัวเล็กๆ ทีค่ อยส่งเสียง เบาๆ ออกมาเรียกน้ำ�ย่อย ของหวานรสชาติ

SONY EXPLORASCIENCE

ソニー・エクスプローラサイエンス

เสกความสนุกให้วิทยาศาสตร์ ด้วยสื่อสุดไฮเทค เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

Sony ExploraScience คือศูนย์รวม ความรูแ้ บบสนุกกระตุกความอยากรูอ้ ยากเห็น ทุกคนจะได้พบเรื่องราววิทยาศาสตร์แต่ละ แขนงที่นำ�มาปรุงใหม่ให้ย่อยง่าย ผ่านการ ใช้แสง เสียง และความบันเทิง โซนหลัก แบ่งเป็น 3 ส่วนคือ โซน Light, Sound และ 3D โซนเสียงและแสงมีเครื่องเล่นที่ดูเผินๆ เหมือนเกมเต้น เกม Playstation หรือ Wii ทัว่ ไป แต่จริงๆ แล้วใช้เทคโนโลยีล�ำ้ สมัยอย่าง

AR สร้างความน่าสนใจ แล้วแอบสอนให้รู้หลัก วิทยาศาสตร์เบื้องต้น เนียนๆ เช่น เครื่องให้คะแนนรอยยิ้มหรือ เกมแข่งกันยิ้ม อธิบายระบบการจดจำ� ใบหน้า (Face Recognition) ส่วนโรงหนัง สามมิติจะพาทุกคนไปยังโลกอันแสนไกล ภายในเสี้ยววินาที ทั้งโลกใต้น้ำ� อวกาศและ จักรวาล นอกจากนี้ยังมีอีเวนต์พิเศษและ

เวิร์กช็อปต่างๆ อีก หลงเข้ามาทีน่าจะอยู่ แช่นาน บริการความสนุกสนานจัดเต็มนี้ ค่าเข้าแค่ 500 เยนเท่านัน้ นอกจากเด็กๆ แล้ว หนุ่มๆ สาวๆ ก็มาเดตกันเยอะเชียวล่ะ www.sonyexplorascience.jp/english


MEGURO SKY GARDEN

目黒天空庭園

สวนสาธารณะลอยฟ้าเพื่อคนเมือง เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

78

คนโตเกียวช่างน่าอิจฉาเพราะมีสวน สาธารณะให้ได้ไปแวะพักผ่อนหย่อนใจกัน มากมายไม่เว้นกระทัง่ บนฟ้า! สวนสาธารณะ ลอยฟ้า Meguro Sky Garden ที่มีโลเคชัน สุดแปลกอยู่บนทางด่วน เกิดจากความ ต้องการลดปัญหามลภาวะทั้งทางเสียงและ อากาศ เพราะทางด่วนแห่งนีจ้ �ำ เป็นต้องตัง้ อยู่ กลางชุมชนเมืองอย่างเลี่ยงไม่ได้ ทีมสร้าง เลยพลิกวิกฤตเป็นโอกาส ทำ�ทางด่วนเป็น อุโมงค์โดยวางแผนให้ดา้ นบนของอุโมงค์เป็น สวนสาธารณะที่ผู้คนแถวนั้นมาใช้บริการได้ ทั่วถึง คนในตึกที่อยู่อาศัยหลายตึกสามารถ เดินเชื่อมเข้ามายังตัวสวนได้เลยแถมยังเปิด ต้อนรับคนนอกด้วย ถ้าจะมาบ้างให้มองหา ลิฟต์ขา้ งตึกทีท่ �ำ การไปรษณียแ์ ล้วกดไปชัน้ 5

ชั้นเริ่มต้นของสวนซึ่งจะวนเป็นทางชันจนถึง ชั้นบนสุด สวนมีทั้งบริเวณปลูกผักสวนครัว และบริเวณศาลาม้านั่งให้คนมาพักผ่อน หย่อนใจ จะพาน้องหมาน้องแมวมาเดินเล่น ก็ได้ ต้นไม้ที่ปลูกไว้ได้รับการดูแลอย่างดี มีพรรณไม้สไตล์ญี่ปุ่นวางให้เห็นเป็นช่วงๆ ตลอดทาง นอกจากจะได้เดินเล่นพักผ่อน เรายังดูววิ เมืองโตเกียวจากมุมสูงแบบแกรนด์ๆ ได้จากที่นี่ ส่วนบริเวณชั้น 1 นั้นทำ�เป็น สนามกีฬาให้คนมาเช่าเล่นกีฬาได้ เป็น สวนสาธารณะครบวงจรที่แฝงตัวอยู่ใน ชุมชนเมืองอย่างลงตัว www.city.meguro.tokyo.jp/shisetsu/ shisetsu/koen/tenku.html


FUJIFILM SQUARE

フジフイルム スクエア

ส่องเลนส์เล่นกล้องในดินแดนฟูจิ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ Fujiflm Square และ สุธิศา ปิตตะรงค์

ถ้าชอบถ่ายรูปหรือดูรปู ถ่ายลองแวะมา ทีน่ ไ่ี ด้ ถึงจะมีโซนชือ่ ว่า Fujififilm Photo Salon แต่ทน่ี ไ่ี ม่ได้รบั เสริมสวยแต่อย่างใด เน้นสร้าง สติปัญญาเสริมความด้านอารมณ์จากความ สุนทรีย์มากกว่า Fujififilm Square แบ่งเป็น 3 โซน ได้แก่ โซนนิทรรศการที่จะหมุนเวียน รูปสวยๆ หลายธีมมาให้ดูทุกสัปดาห์ โซน พิพธิ ภัณฑ์เล่าเรือ่ งราวเกีย่ วกับประวัตศิ าสตร์ ของกล้องและวิวัฒนาการของภาพถ่าย มีกล้องวินเทจเจ๋งๆ และกล้องฟูจิรุ่นเก่าๆ จัดแสดงจำ�นวนมาก และโซนสุดท้ายคือ โซนเล่นกล้องที่มีกล้องรุ่นใหม่ๆ พร้อม

พนักงานคอยให้ความรู้อย่างใกล้ชิด ทั้งหมดนี้ฟรีทุกโซน แถมอยู่ใกล้พิพิธภัณฑ์ ดังๆ อย่าง Mori Art Museum หรือ 21_21 Design Sight รวมถึงร้านกาแฟยอดฮิตอย่าง Blue Bottle เพราะฉะนั้นจะเป็นสาย Nikon, Canon หรือ Fujfifilm ก็แวะมาได้ทั้งสิ้น

79

fujifilmsquare.jp a day

ADVERTISING MUSEUM

february 2017

TOKYO

アド・ミュージアム東京

ท่องโลกโฆษณาละลานตา ในพิพิธภัณฑ์ เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

คนสายโฆษณาคงไม่อยากพลาดถ้ารูว้ า่ ในโตเกียวมีพิพิธภัณฑ์เฉพาะทางดีๆ อย่าง Advertising Museum Tokyo หรือ ADMT ให้ชมอย่างเต็มอิ่ม ความดีตั้งแต่จุดเริ่มต้น คือที่นี่ถูกสร้างขึ้นเพื่อสานต่อเจตนารมณ์ ของฮิเดะโอะ โยะฌิดะ (Hideo Yoshida) ผูบ้ ริหารบริษทั Dentsu เจ้าพ่อวงการโฆษณา ของญีป่ นุ่ ทีเ่ ป็นคนปฏิวตั วิ งการโฆษณาญีป่ นุ่ ให้ก้าวหน้า พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เชื่อว่าโฆษณา มีคุณค่ามากกว่าแค่บทบาทเซลส์ขายของ แต่ยังบันทึกเรื่องราวในสังคมและสะท้อน

ความเป็น มนุษย์ใน มุมต่างๆ เขาเลยรวบรวมงานโฆษณา มากกว่า 2 แสนชิ้นมาไว้ที่นี่! มีนิทรรศการ ถาวรบอกประวัติความเป็นมาของโฆษณา ในญี่ปุ่นตั้งแต่อดีตจนทุกวันนี้ โฆษณา สมัยเอโดะที่สวยวิจิตรหน้าตาเป็นยังไง เมื่อ ญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงคราม โฆษณาเปลี่ยนแปลง ไปยังไงบ้าง เราจะได้เห็น หรือถ้าอยาก อัพเดตคลังไอเดียก็แค่เดินไปห้องนิทรรศการ หมุนเวียน พื้นที่สำ�หรับโฆษณาชิ้นรางวัล

ของญี่ปุ่น (ซึ่งมักดีมาก) และของโลก ต่อให้ ไม่รู้ลึกเรื่องโฆษณา แค่คิดว่ามาเดินดูงาน ออกแบบเจ๋งๆ ก็สนุกแล้ว และแน่นอนว่า เขาไม่ทิ้งโซนความรู้ ในห้องสมุดมีหนังสือ เกี่ยวกับโฆษณาและการตลาดมากมาย ให้เข้ามาศึกษา (ภาษาญี่ปุ่นเป็นส่วนใหญ่) อย่างสุดท้ายทีอ่ ยากบอกคือ ทัง้ หมดเข้าชมฟรี www.admt.jp


YOMIURILAND

よみうりランド

สนุกสุดแอ็กทีฟในสวนสนุก ไอเดียแปลกที่ใหญ่ที่สุดในโตเกียว เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ Yomiuriland

a day

february 2017

80


february 2017

www.yomiuriland.com

81

a day

แค่เริม่ มาก็สนุกแล้ว เพราะ Yomiuriland คือสวนสนุกที่ประตูทางเข้าอยู่เขตจังหวัด คานางาวะ (Kanagawa) แต่ตัวสวนอยู่ใน โตเกียวซะงั้น ที่นี่พกความสนุกมานำ�เสนอ พร้อมเครื่องเล่นกว่า 40 ชนิดที่มีความเสียว และสนุกหลายระดับปะปนกันไป หัวใจของ ที่นี่คือสวนสนุกที่ทุกคนได้ลองทำ�หรือสัมผัส ประสบการณ์อะไรบางอย่างด้วยตนเอง เครือ่ งเล่นหลายอย่างจึงต้องอาศัยพละกำ�ลัง และสติปญ ั ญาของเราร่วมด้วย เช่น บ้านผีสงิ ทีน่ อกจากจะต้องสูก้ บั ความกลัวตอนพยายาม หาทางออก ยังต้องเก็บคำ�ใบ้ในแต่ละจุดไป ไขปริศนาที่ทางออกด้วย! เครื่องเล่นกุ๊กกิ๊ก อย่างการถักไหมพรมเป็นที่รองแก้วพร้อม ชื่อย่อของเรานี่ก็ต้องออกกำ�ลังกายไปด้วย เพื่อให้เครื่องถักไหมพรมทำ�งาน มีกีฬาวิ่ง ปั่นจักรยาน และพายเรือ ให้เลือกตามถนัด แม้แต่โรลเลอร์โคสเตอร์ก็ยังต้องใช้สมอง ต้องเล่นเกมแต่งตัวตุ๊กตาให้เสร็จก่อนรถจะ แล่นไปตามรางรถไฟตีลังกา อีกตัวอย่างที่ เห็นชัดว่า Yomiuriland วางจุดยืนต่างจาก สวนสนุกอื่นๆ คือ มาสค็อตประจำ�สวนสนุก ทีเ่ ป็นน้องหมาหน้าเด๋อชือ่ Dogland ทัง้ หมดนี้ เป็นแผนการตลาดที่ห้าวหาญจากบริษัทแม่ ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ของญี่ปุ่น นอกจากนี้ที่นี่ยังร่วมมือกับหลายบริษัทดัง สร้างเครื่องเล่นแบบออริจินอล เช่น บริษทั ผลิตบะหมี่กึ่งสำ�เร็จรูปชื่อดังอย่างนิสชิน นอกจากโซนทำ�ยากิโซบะแบบ customized ให้พกกลับบ้าน ยังมีโซนเครื่องเล่นที่เรา ได้รับบทเป็นบะหมี่สำ�เร็จรูปในโรงงานที่ต้อง พยายามหนีน้ำ�ร้อนลวกด้วย เพี้ยนขนาดนี้ ยังไปเดตหวานๆ ได้เพราะมีชิงช้าสวรรค์ ม้าหมุน พาเหรดสวยๆ ครบจบในสวนเดียว ช่วงหน้าหนาวก็มกี ารจัดไฟ illumination อย่าง อลังการ ถ้าใจป้ำ�จ่ายตังค์เพิ่มอีกนิด ยังได้ นั่งกระเช้ากอนโดลาเข้ามาจากสถานีรถไฟ ด้วยล่ะ


JGSDF PUBLIC

INFORMATION CENTER

陸上自衛隊広報センター「りっくんランド」

ศูนย์ข้อมูลกองกำ�ลังป้องกันตัวเองญี่ปุ่น ที่มาแล้วมันสมชื่อ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ยรรยง ยามาซากิ

ชื่อ Japan Ground Self-Defence Force (JGSDF) หรือกองกำ�ลังป้องกันตัวเองญี่ปุ่น อาจฟังดูห้าวหาญจริงจัง แต่ศูนย์ให้ความรู้ แห่งนี้เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับตนเองอย่าง เป็นมิตรและสนุกสนาน ที่นี่เปิดตั้งแต่ปี 2002 เพื่อให้เผยแพร่ข้อมูลทั้งในแง่ประวัติ ความเป็นมา เครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ ที่ พวกเขาใช้งาน รวมไปถึงโปรแกรมการฝึก ต่างๆ มีชุดอาหารให้ดูด้วยว่าเหล่าทหาร กินอะไรกันบ้าง ฟังดูเหมือนจะน่าเบื่อแต่ แอบมีมุมสนุกหลายที่ เด็กๆ น่าจะชอบ เพราะได้เห็นรถถัง เฮลิคอปเตอร์หลายรุ่น

วางโชว์อย่างเท่ๆ ส่วนผู้ใหญ่หัวใจแรมโบ้ ต้องลองไปโซน Simulator ซึ่งเราสามารถ ลองสัมผัสประสบการณ์เสมือนถูกยิงเวลา อยู่บนเฮลิคอปเตอร์อย่างสมจริง ที่น่าสนุก ไม่แพ้กันคือ โรงหนัง 3D ที่เหมือนพาเรา เข้าไปอยู่ในกองฝึกกับเขาด้วย ถ้าต้องการ ยกระดับความอินอีกนิดให้เช่าชุดเขาใส่ เดินเที่ยว (ให้ฟีลลิ่งเหมือนตอนเช่ากิโมโน เทีย่ วเกียวโต) ถ้าเทีย่ วสนุกติดใจก็มขี องฝาก ให้ซื้อกลับบ้านเป็นที่ระลึกด้วย สนุกเบอร์นี้ เข้าฟรีนะจ๊ะ www.mod.go.jp/gsdf/eae/prcenter


アーバンドック ららぽーと豊洲

เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

พื้นที่หย่อนใจแสนลงตัวสำ�หรับสาวๆ ที่รักการช้อปปิ้ง แฟนหนุ่มที่อยากนั่งชิลล์ หรือแม้แต่ครอบครัวและสัตว์เลี้ยง Urban Dock คือสวนหย่อมติดทะเลหลังห้างสรรพสินค้าที่หันหน้าสู่อ่าวโตเกียว ให้ความรู้สึก ปลอดโปร่ง พื้นที่บริเวณนี้เคยเป็นอู่เรือเก่า ผูอ้ อกแบบจึงสร้างให้พน้ื ทีแ่ สดงความสัมพันธ์ และความกลมเกลียวระหว่างผืนน้ำ� ผืนดิน กับเรือ ตกแต่งจัดวางอย่างมีลูกเล่นด้วย อุปกรณ์เรือเก่า เช่น สมอเรือและเกียร์ ชวนให้ นึกถึงอดีต มีม้านั่งสีขาวรูปทรงคล้ายก้อน ปะการังที่กระเพื่อมตามแรงน้ำ� ลานเด็กเล่น พืน้ ผิวเป็นสโลปสูงต่�ำ เหมือนเกลียวคลืน่ และ สระน้ำ�ที่สร้างให้มีเกาะกลางน้ำ�เหมือนเกาะ กลางทะเล เพียงมานั่งเล่นที่นี่ก็จะได้ชมวิว อ่าวโตเกียวทีม่ ชี อ่ื เสียง ดูทวิ ทัศน์ตกึ สูงระฟ้า

และสะพาน ชมแสงสุดท้ายก่อนพระอาทิตย์ ลับหายจากยอดตึกท่ามกลางลมเย็นใน ฤดูร้อนและลมยะเยือกในฤดูหนาว ถ้าแรง ยังเหลือที่นี่ยังมีท่าเทียบเรือทัศนาจรให้ออก ไปล่องเรือชมวิวกลางอ่าวโตเกียวกันต่อด้วย toyosu.lalaport.jp

february 2017

กินลมชมอ่าวโตเกียวในสวนที่ ซ่อนตัวอยู่หลังห้างสรรพสินค้า

a day

URBAN DOCK LALAPORT TOYOSU

83


BIBLIOPHILIC

& BOOK UNION

ブリオフィリック - ブックユニオン

ขุมสมบัติสำ�หรับคนรัก หนังสือมือสอง เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

84

ร้าน Bibliophilic & Book Union เป็น ร้านขายหนังสือมือสองทีซ่ อ่ นตัวอยูท่ ช่ี น้ั สาม ตึก Kawase ในย่านชินจูกุ (ตึกหาค่อนข้างยาก จำ�ไว้ว่าร้านอยู่ติดกับตึก L’Occitane) ที่นี่ เป็นร้านในเครือ Disk Union ร้านขายซีดี และแผ่นเสียงมือสองสุดฮอตของญี่ปุ่น ความพิเศษของกรุหนังสือมือสองเจ้านีท้ ไ่ี ด้ใจ เหล่าหนอนคือการรวบรวมหนังสือหายาก แล้วแยกหมวดหมูไ่ ว้ให้หาง่าย ถึงจะมีหนังสือ ไม่มาก แต่ทกุ เล่มก็คดั สรรคุณภาพมาอย่างดี แถมยังมีโปสเตอร์ขนาดใหญ่ห่อพลาสติก อย่างดีให้ลกู ค้าได้เลือกสรร พร้อมโซนสินค้า

สำ�หรับคนรักหนังสือ วางขายสินค้าแบรนด์ Bibliophilic เช่น ปกหนังสือผลิตจากหนัง สมุดโน้ต กล่องใส่แว่น เครื่องเขียน เรียกว่า ครบวงจรสำ�หรับคนรักหนังสือมากๆ ร้านจิ๋ว แต่แจ๋วแห่งนี้จึงมีคนเข้าออกแทบจะตลอด เวลา ถ้าใครอยากเลือกซื้อซีดีและแผ่นเสียง มือสองก็ไปต่อได้ที่ร้าน Dish Union ซึ่งอยู่ ข้างๆ กัน ไม่วา่ จะเป็นหนังสือหรือซีดี ค้นดูดๆี รับรองเจอสมบัติชั้นเยี่ยมที่นี่แน่ๆ blog-bibliophilic-bookunion-shinjuku. diskunion.net

RELAX & HEALTHY

HOGUREST

リラックスアンドヘルシーホグレスト

เปลือยเท้าในน้ำ�ร้อนให้สบาย ในคาเฟ่แห่งความผ่อนคลาย เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

สำ�หรับคนที่เขินอายไม่อยากเปลือย ทั้งกายลงอ่างร่วมกับผู้อื่น แต่ก็อยากสัมผัส การแช่น�ำ้ ร้อนสไตล์ญป่ี นุ่ อะฌิยุ หรือ อนเซ็น สำ�หรับแช่เท้า คือทางเลือกทีเ่ ป็นมิตรเสมอมา ร้าน relax & healthy HOGUREST ยกอนเซ็น มินมิ าตัง้ ไว้ใจกลางโตเกียว โดยสร้างบ่อกลม พร้อมที่นั่งกว้างขวางและภูเขาหินตรงกลาง เพือ่ สร้างความเป็นส่วนตัวให้ลกู ค้าแต่ละคน ลูกค้าสามารถสั่งชา กาแฟ และขนมหวาน มานัง่ จิบนัง่ ทานพลางเพลิดเพลินไปกับน้�ำ แร่ ธรรมชาติ หรือจะขอเพิ่มคอร์สนวดบ่าไหล่

ระหว่างแช่เท้าก็ได้ดว้ ยเพือ่ ความสบายสูงสุด ใครจะเอาหนังสือเล่มโปรดมานัง่ เงียบๆ อุน่ ๆ ก็ฟินไม่แพ้กัน นอกจากนี้ที่นี่ยังเป็นสปา ครบวงจร ใครสนใจนวดอโรมาหรือทำ�เอสเต้ แบบญี่ปุ่นก็ถามรายละเอียดเพิ่มเติมจาก พนักงานหรือในเว็บไซต์ได้เลย hogurest.com


JAPAN FOOTBALL MUSEUM

日本サッカーミュージアム

ประมวลประวัติศาสตร์ฟุตบอล แห่งแดนอาทิตย์อุทัย เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

85

a day

february 2017

ก่อนถึงยุคที่ทีมชาติญี่ปุ่นจะเก่งกาจ จนเข้าชิงรอบสุดท้ายบอลโลกได้เกือบทุกครัง้ ฝีมือฟุตบอลทีมชาติญี่ปุ่นและไทยไม่ต่าง กันมาก จนกระทั่งปี 1993 ที่ญี่ปุ่นเปิดตัว ลีกฟุตบอลที่เรียกว่า เจลีก ซึ่งปัจจุบัน มีลีกถึง 3 ลีกและมี 57 ทีมฟุตบอลเข้าร่วม เป็นหลักฐานว่าญี่ปุ่นพยายามจะพัฒนา วงการฟุตบอลให้ก้าวหน้าขึ้นเรื่อยๆ จนเป็น อันดับหนึ่งของเอเชียได้อย่างน่าทึ่ง เรื่องราว ระหว่างทางที่น่าจดจำ�ทุกอย่างถูกเก็บรักษา ให้มาสัมผัสกันแบบอินๆ ได้ที่พิพิธภัณฑ์

ฟุตบอลญี่ปุ่นแห่งนี้ ทั้งถ้วยรางวัลต่างๆ ที่ ทีมชาติญี่ปุ่นเคยชิงมาได้ ประวัติศาสตร์ ความเป็นมาของทีมชาติญี่ปุ่น รูปสมาชิก ทีมชาติแต่ละปีว่าใครเคยได้ลงเป็นตัวจริง กันบ้าง แฟนบอลตัวจริงมาเห็นคงสนุก น่าดู จุดทีเ่ ราชอบคือการจัดแสดงเสือ้ ทีมชาติ ญี่ปุ่นแต่ละยุคแบบครบครัน ซึ่งทำ�ให้เห็น พัฒนาการการออกแบบทีน่ า่ สนใจ คอลูกหนัง อย่าพลาดทีเดียวเชียว www.jfa.jp/eng/football_museum


TATEKAWA RIVER

BED PARK 堅川河川敷公園

ลานกีฬาใต้ทางด่วนคุณภาพอัดแน่น ที่ไม่หวั่นแม้วันฝนตก เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

86

พืน้ ทีเ่ มืองโตเกียวทีแ่ ออัดยัดเยียดไปด้วย ตึกสูง แมนชั่น และรางรถไฟนั้น สุดแสนจะ จำ�กัด พื้นที่เล็กๆ แค่แมวดิ้นอาจแพงหูฉี่ถึง หลักล้าน ทุกเศษตารางนิ้วเลยต้องเอามาใช้ ให้คมุ้ ค่าให้ได้ เมือ่ ทางยกระดับถูกสร้างคร่อม แม่น้ำ�และทำ�ให้พื้นที่ริมแม่น้ำ�ในเขตโคโตะ (Koto) กลายเป็นทีร่ กร้าง ทางเขตก็เกิดไอเดีย ว่าจะทำ�ประโยชน์จากพื้นที่ส่วนนี้ได้อย่างไร กลายเป็นทีม่ าของลานใต้สะพานในธีม Sports and Leisure กินระยะทาง 2.4 กิโลเมตร และอัดแน่นไปด้วยฐานกิจกรรมหลากหลาย อย่างไม่น่าเชื่อ เริ่มตั้งแต่โซนพายเรือแคนู หรือคายัค (เปิดเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม) มีอุปกรณ์ให้เช่าพร้อมคนสอนคอยแนะนำ� มือใหม่พัดหาย แถมด้วยบ่อน้ำ�ทดสอบ สมรรถภาพ สวนน้ำ�พุ สนามฟุตซอล ลาน Catch Ball สนามเด็กเล่น ไปจนถึงลาน พัตต์กอล์ฟ! แนวทางเดินตลอดระยะกว่า 2 กิโลเมตรยังกลายเป็นทางวิ่งชั้นเยี่ยม ระยะทางกำ�ลังดีแล้ว ยังมีบริเวณสวนหย่อม แบบญี่ปุ่นพร้อมบ่อปลาคาร์ฟให้แวะชม เพลินๆ อีกแน่ะ ทางยกระดับด้านบนให้ ประโยชน์ทางอ้อมด้วยการเป็นหลังคาชั้นดี บังฝนให้ผู้มาออกกำ�ลังหรือพักผ่อนในวัน ฟ้าฝนไม่เป็นใจ อยู่ใต้ฟ้าตรงนี้ไม่ต้องกลัว อะไร เดินกลับออกไปร่างกายแข็งแรง www.tatekawa-park.com


PLANETARIUM BAR

プラネタリウムバー

บาร์สุดโรแมนติกที่นำ� ดาวทั้งฟ้ามาอยู่ตรงหน้า เรื่อง สุธิศา ปิตตะรงค์ ภาพ Planetarium Bar

ภาพดวงดาวพร่างพราวกลางเมืองไม่นา่ เกิดขึ้นได้เลยถ้าเราไม่ได้อยู่ท้องฟ้าจำ�ลอง แต่ Planetarium Bar บาร์เล็กๆ บรรยากาศ กันเองก็ยกเอาภาพนั้นมาอยู่ตรงหน้าลูกค้า ได้แบบสุดเอ็กซ์คลูซีฟ ให้เราได้รับประทาน อาหาร จิบเครื่องดื่มครึ้มๆ พลางชมดาว วิบวับกว่า 5 ล้านดวงบนหลังคาโดมไปด้วย เพราะเครือ่ งฉายดาว 2 เครือ่ งทีน่ ส่ี ร้างโดย ผู้ผลิตชาวญี่ปุ่นที่ สร้างเครื่องฉายดาว ได้ละเอียดที่สุด ในโลก ทางเข้าบาร์ ค่อนข้างลึกลับ ซับซ้อน ลักษณะตึก เหมือนอพาร์ตเมนต์ หรูและดูไม่น่ามี ร้านอาหารตั้งอยู่ ในนีไ้ ด้ เมือ่ เปิดประตู

เข้าไปสิ่งแรกที่จะเจอก็คือความมืดแบบ มองไม่เห็นอะไรเลย เจ้าของร้านจะนำ�ทาง ไปที่โต๊ะด้วยไฟฉายสีแดงและเปิดไฟเล็กๆ บนโต๊ะให้เราได้อ่านเมนู เพื่อไม่ให้เแสงไป รบกวนแสงดาวที่ฉายอยู่ เมื่อสั่งเครื่องดื่ม และกับแกล้มแล้วก็ดม่ื ด่�ำ บรรยากาศได้เต็มที่ เมื่อแขกที่โทรมาจองในวันนั้นมาครบทุกโต๊ะ เจ้าของร้านยังจัดบริการพิเศษเป็นการบรรยาย เรื่องราวท้องฟ้าและดวงดาวให้ทุกคนฟัง อย่างตั้งใจ เมื่อการบรรยายจบลง ผ้าม่าน หน้าต่างจะเปิดออก เผยวิวท้องฟ้าโตเกียว ยามค่ำ�คืนให้เราได้ค้นหาดวงดาวของจริง ด้วยตัวเอง โรแมนติกขนาดนีอ้ ย่ามาคนเดียว เลยนะ (ชวนเพือ่ นชาวญีป่ นุ่ มาเป็นล่ามสักคน ก็ได้เพราะร้านนีส้ อ่ื สารภาษาญีป่ นุ่ เท่านัน้ จ้ะ) www.planetarium-bar.com


TOKYO TAKARAZUKA THEATER

東京宝塚劇場

โชว์อลังการในตำ�นานจาก นักแสดงหญิงล้วน เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

88

คอการ์ตนู ญีป่ นุ่ อาจเคยได้ยนิ ชือ่ ‘ละครทาคาระซึกะ’ มาเนิน่ นานแต่ไม่รวู้ า่ หาดูได้ทโ่ี ตเกียว ละครทาคะระซึกะ หรือ Takarazuka Revue ที่แสนมีชื่อเสียง คือละครเวที มิวสิคัลซึ่งโดดเด่นตรงที่ทุกบทบาทบนเวทีทั้งตัวพระ ตัวนาง ตัวประกอบ จะรับบทโดยนักแสดงหญิงล้วน เท่านั้น คณะละครนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 1914 เพื่อดึงดูด นักท่องเที่ยวให้เดินทางมาจังหวัดเฮียวโกะซึ่งเป็นสถานี สุดท้ายของรถไฟสายฮันคิว (Hankyu) มากขึน้ เวลานัน้ มีผเู้ สนอให้ท�ำ โรงละครคะบุกซิ ง่ึ เป็นการแสดงแบบดัง้ เดิม และใช้นักแสดงชายล้วน แต่ประธานบริษัท Hankyu Railway ผูร้ เิ ริม่ ไอเดียคิดว่าละครคะบุกดิ โู บราณไปแถมยัง ดูแค่ในกลุ่มคนชั้นสูง การเปิดแสดงละครโดยนักแสดง หญิงล้วนน่าจะแปลกใหม่และล้�ำ สมัยมากกว่า คณะละคร

อุดมหญิงสาวจึงเกิดขึ้นตั้งแต่นั้นและประเดิมการแสดง ครั้งแรกด้วยเรื่อง Momotaro ต่อมาเมื่อเพิ่มสีสันการ ดำ�เนินเรือ่ งด้วยเพลง การเต้น เครือ่ งแต่งกาย และฉากเวที แบบดาวล้านดวง โชว์กเ็ ป็นทีน่ ยิ มถล่มทลาย นำ�มาสูก่ าร เปิดโรงละครสุดอลังการในย่านกินซ่ารวมถึงการเดินสาย ในต่างประเทศ บทละครที่นำ�มาแสดงมาจากทั้งการ์ตูน วรรณกรรม และภาพยนตร์ ของญี่ปุ่นและต่างประเทศ ซึ่งมีเนื้อเรื่องสนุกสนาน เช่น กุหลาบแวร์ซายส์, Hamlet และ Shall We Dance? เมื่อผสมผสานกับองค์ประกอบ การแสดงที่จัดเต็มเกินร้อย ทั้งดนตรีสุดไพเราะ การเต้น สวยงามพร้อมเพรียง ใครดูก็ต้องร้องว้าวจนไม่อยาก กะพริบตา kageki.hankyu.co.jp

YOU-UN-JI TEMPLE

陽運寺

วัดดังเรื่องการสมานแผลใจที่ สนับสนุนให้คนปล่อยวาง เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ปกติเวลาไปศาลเจ้าญี่ปุ่นที่โด่งดังเรื่อง ความรัก อภินิหารที่ท่านเทพเจ้าดลบันดาล ให้ส่วนใหญ่จะเป็นประเภทขอให้สมหวัง กับคนที่ชอบ ขอให้ได้แต่งงาน ขอให้รักกัน ยาวนานพื้นฐานทั่วไป แต่กว่าจะเริ่มต้น รักใหม่กบั ใครได้ เราต้องตัดคนเก่าไปจากใจ ให้ได้ก่อน ซึ่งจริงๆ แล้วอาจจะเป็นขั้นตอน ที่แสนยาวนานทรมานและร้าวรานที่สุดก็ได้ วัดโยอุนจิเข้าใจทุกข์ชาวบ้านจุดนี้ เลยจัด จุดเสริมดวงช่วยบันดาลให้เลิกเศร้าลืมเขาหรือ

เธอให้หมดสิ้นอย่างง่ายๆ หลายวิธี เช่น ท่องคาถา พลางเทน้ำ�ลงบนรูปปั้น ท่านหญิงโอะอิวะ โยนหินอธิษฐาน เขียน คำ�ร้องบนเอ็นมะ (แผ่นไม้สำ�หรับเขียน คำ�อธิษฐาน) หรือซื้อเครื่องรางพกติดตัว ประสิทธิภาพในการสะบั้นสัมพันธ์น่าจะ ทรงพลังไม่น้อย เพราะมีการบอกต่อกัน ปากต่อปากจนที่นี่ขึ้นชื่อว่าเป็นวัดที่ช่วย เรื่องการตัดใจได้ชัวร์ที่สุดในโตเกียว

(แถมราคาเครือ่ งรางสำ�หรับช่วยตัดใจก็ราคา แพงกว่าช่วยให้สมหวังอีกต่างหาก) ที่สำ�คัญ ทีส่ ดุ คือมีบริการหลังการขาย ว่ากันว่าถ้าใคร ไปไหว้ซ�ำ้ หลังจากนัน้ จะได้เจอกับความรักทีด่ ี และถ้าไปถี่ๆ ความรักที่ว่านี้ก็จะออกดอก งอกงามตามใจนึกด้วย www.oiwainari.or.jp


SEISEKI

SAKURAGAOKA

聖蹟桜ヶ丘

เมืองน่ารักที่การ์ตูน Whisper of the Heart ถอดแบบมา เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ ยรรยง ยามาซากิ

เมืองที่เป็นโลเคชันเดินเรื่องของหนัง แอนิเมชันอบอุ่นใจจาก Studio Ghibli เรื่อง Whisper of the Heart ทีม่ ตี วั ละครเป็นนักเรียน สาวน้อยที่รักการอ่านหนังสือ กับเด็กชาย คนหนึ่งที่ฝันจะเป็นช่างทำ�ไวโอลิน ทั้งคู่ ใช้ชีวิตอยู่ในเมืองเซเซคิ ซากุระกะโอกะ (Seiseki Sakuragaoka) ที่อยู่ในเขตทามะ (Tama) ที่นี่เป็นเมืองที่พัฒนาขึ้นใหม่เพื่อให้ คนมีพน้ื ทีอ่ ยูอ่ าศัยเพิม่ ขึน้ หลังพืน้ ที่ 23 เขต ในใจกลางเมืองล้วนถูกจับจอง จุดนีท้ �ำ ให้ทน่ี ่ี เป็นเมืองน่าอยู่มากเพราะไม่แออัด มีความ เป็นธรรมชาติ แต่ก็เข้านอกออกในตัวเมือง โตเกียวได้สะดวก เหมาะแก่การเดินเล่น เย็นๆ ใจ ยิ่งถ้าเป็นแฟน Whisper of the Heart จะนึกภาพในหนังตามได้ไม่ยาก เพราะ มองมุมไหนก็เป็นฉากในหนังไปเสียหมด เช่น ห้าง Keio ทีป่ รากฏในเรือ่ งก็มอี ยูจ่ ริงตรงหน้า สถานีรถไฟ ถนนหน้าสถานีในเรือ่ งก็ถอดแบบ กันมา ส่วนเนินอิโรฮะซากะ (Irohazaka) อัน โด่งดังในเรื่องก็มีอยู่จริงๆ ในเมืองนี้ เดินไป เดินมาเผลอๆ อาจรู้สึกเหมือนได้หลุดเข้าไป อยู่ในหนังโดยไม่รู้ตัว


LA KAGU

ラカグ

เมื่อโกดังหนังสือเก่าแปลงร่างเป็น แหล่งร้านค้าสุดชิก เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

90

จุดนัดพบใหม่ของคนโตเกียวแห่งนี้ เคยเป็นโกดังเก็บหนังสือเก่าของสำ�นักพิมพ์ Shinchosha สร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1965 ในย่าน คากุระซากะ (Kagurazaka) ซึง่ รูจ้ กั กันในฐานะ Little French Town ของโตเกียว (กลายเป็น ที่มาของชื่อ la kagu คำ�เรียกชื่อย่านนี้ใน ภาษาฝรั่งเศส) la kagu ถูกรีโนเวตด้วย แนวคิดเท่ๆ ว่า ‘Revalue’ หรือการให้คุณค่า กับสิ่งเดิม เปิดตัวเมื่อเดือนตุลาคมปี 2014 พร้อมดีไซน์สวยจัดแบบ Minimalism และ งานไม้อันเป็นลายเซ็นของเค็งโกะ คุมะ (Kengo Kuma) สถาปนิกชื่อดังชาวญี่ปุ่น ทุกสายตาต้องหยุดมองลานบันไดไม้ที่ไล่ ระดับตั้งแต่พื้นถนนไปจนถึงทางเข้าชั้นสอง ของโกดัง แทนความหมายการเชื่อมต่อ ระหว่างชุมชนกับพื้นที่แห่งนี้ และด้วยความ ต้องการคงสภาพโกดังดั้งเดิมไว้ให้มากที่สุด

การตกแต่งทั้งภายนอกภายในจึงเรียบง่าย เปลือยโครงสร้างให้รู้สึกโปร่งโล่ง ส่วนพื้นที่ ภายในร้านก็จัดแบบ multi-purpose เราจึง พบทั้งร้านขายสินค้า selected shop ทั้ง เสื้อผ้า สินค้าไลฟ์สไตล์ สินค้าตกแต่งบ้าน เฟอร์นเิ จอร์ ของฝาก ร้านคาเฟ่ ห้องเลกเชอร์ รวมถึงพื้นที่นิทรรศการและกิจกรรม อยู่ ร่วมกันอย่างกลมกลืน ที่ชั้นสองเองก็ยัง หลงเหลือชั้นหนังสือที่วางหนังสือแนะนำ� ของสำ�นักพิมพ์ Shinchosha ไว้ด้วย สิ่งที่ ทำ�ให้ la kagu พิเศษสุดคือแนวคิดวางตัว เป็นคิวเรเตอร์สินค้าและความดีงามของ สิ่งจัดแสดงทุกอย่างแม้แต่อาหาร ทุกสิ่งถูก คัดสรรและออกแบบโดยผูเ้ ชีย่ วชาญด้านนัน้ ๆ เพื่อให้มั่นใจว่าดีสมคุณค่า la kagu เขาล่ะ www.lakagu.com


91

a day

february 2017


UENO SAKURAGI ATARI

上野桜木あたり

เวิ้งบ้านไม้เก่าสุดเท่ในย่านเมืองเก่า เรื่องและภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ยานากะ (Yanaka) คือย่านเมืองเก่าทีเ่ ป็น ทีร่ จู้ กั มากทีส่ ดุ ในโตเกียว เพราะประกอบด้วย บ้านเก่าหลายหลังทีร่ อดจากไฟไหม้ครัง้ ใหญ่ ในอดีต ร้านค้าเก่าๆ วัด และสุสานทีส่ วยงาม แล้วถ้าเดินเลยไปไม่ไกลอีกทางก็จะพบ Ueno Sakuragi Atari เวิ้งบ้านไม้เก่าที่รวม ร้านค้าและคาเฟ่เก๋เอาไว้ให้คนแวะเวียนไป เทีย่ วเล่น บ้านเก่า 3 - 4 หลังตรงนีแ้ บ่งพืน้ ที่ ให้ร้านค้ามาเช่าเปิดกิจการ ทั้งร้าน Yanaka Beer Hall ที่จำ�หน่ายคราฟต์เบียร์ที่ท้องถิ่น ภูมใิ จตัง้ แต่หวั วันพร้อมด้วยกับแกล้ม มีเบียร์ ให้เลือก 4 - 5 ชนิดและเบียร์พิเศษตาม

ฤดูกาล (ขอแนะนำ�ให้ลอง Yanaka Beer) ร้าน Oshi Olive ที่ขายวัตถุดิบอาหาร ออร์แกนิกเท่านั้น แถมเปิดหน้าต่างหลังร้าน ไว้ขายเครื่องดื่มที่เด่นเรื่องมะกอกกับเกลือ เป็นร้านเฉพาะทางด้านมะกอกกับเกลือ ร้านแรกในญี่ปุ่นด้วย! ร้าน Kayaba Bakery ที่ขายขนมปังโฮมเมดอบสดใหม่จากเตา ทุกวัน ที่ชั้นสองของร้านขายเบียร์ยังมีร้าน เสื้อผ้าชื่อ ‘But I’m only 5 hours Yusuke’ ร้าน selected shop ของจากยุโรปและเป็น แกลเลอรี่ในตัว จริงๆ แล้ว Ueno Sakuragi Atari เคยเป็นที่อยู่อาศัยของผู้มีอันจะกิน

เกือบถูกทำ�เป็นที่จอดรถแต่ไม่สำ�เร็จ พอคน ชอบใช้ที่นี่เป็นโลเคชันถ่ายทำ�ละคร เจ้าของ เลยหันมาร่วมมือกับหน่วยงานท้องถิน่ บูรณะ ให้กลายเป็นพื้นที่ส่งต่อวัฒนธรรมท้องถิ่น ให้คนรุน่ ใหม่ ได้รบั การปกป้องในฐานะตึกเก่า ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ในยุคโชวะก่อนสงคราม ก่อนแวะไปแนะนำ� ให้เช็กตารางกิจกรรมในเว็บไซต์ ถ้าโชคดี บางสุดสัปดาห์จะมีตลาดนัดให้เดินเล่นด้วย uenosakuragiatari.jp


MIYASHITA PARK

宮下公園

สวนสาธารณะที่ชวนคนเมือง ออกมายืดเส้นยืดสาย เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

สวนสาธารณะเนื้อหอมในโซนใกล้ ชิบุยะคงหนีไม่พ้น Yoyogi ที่เป็นศูนย์รวม คนจากทั่วประเทศญี่ปุ่นให้มาชมซากุระและ ร่วมอีเวนต์ที่มีจัดตลอดเวลา แต่บอกลา บรรยากาศความรื่นรมย์สักครู่ แล้วเดินทาง มาที่สวนสาธารณะกลางเมือง Miyashita Park ที่ไม่โด่งดังแต่อุดมด้วยกิจกรรมสนุก ให้ทำ�มากมาย มาถึงนี่ถ้าแค่วิ่งหรือเดิน ออกกำ�ลังกายคงธรรมดาไป เพราะสนาม

ฟุตซอล 2 สนามทีห่ าได้ยากในตัวเมืองญีป่ นุ่ ตัง้ อยูท่ น่ี ่ี ลานสเกตบอร์ดขวัญใจวัยรุน่ ชิบยุ ะ ก็ก�ำ ลังรอเราอยู่ ถ้าอยากเสียเหงือ่ มากขึน้ อีก ยังมีโซนปีนผาให้ปนี ป่าย เป็นสวนสาธารณะ ที่เอาความแอ็กทีฟมาเสิร์ฟให้คนเมือง ผูจ้ อ๋ งจ๋อยอยูห่ น้าคอมถึงที่ โซนกีฬาเปิดตัง้ แต่ (Yamanote) ถ้านั่งรถไฟไปชิบุยะแล้วเจอ เช้าตรูถ่ งึ ดึกดืน่ แต่ถา้ อยากใช้บริการต้องจอง สนามฟุตซอลที่อยู่ติดรางรถไฟก็รู้ได้เลยว่า และจ่ายเงินล่วงหน้า ทิ้งท้ายอีกนิดว่าสวนนี้ มาถึงสวนมิยาชิตะแล้ว ตั้งอยู่ขนานกับทางรถไฟสายยามาโนเตะ www.city.shibuya.tokyo.jp/est/park_

SQUARE

丸の内ブリックスクエア

โรแมนติกแบบคลาสสิกกับ ตึกอิฐสีแดง เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ตึกอิฐบล็อกแดงสวยคลาสสิกตรงมุม ถนนในดงตึกสูงระฟ้าใจกลางเขตมารุนูจิ (Marunouchi) คงทำ�ให้หลายสายตาต้องหยุด ดูด้วยความสงสัย ตึกนี้มีชื่อว่า Ichigokan เป็นส่วนหนึ่งของ Marunouchi Brick Square และเป็นตึกของบริษัท Mitsubishi สร้างใน ปี 1894 ถือเป็นรุ่นพี่ตึกสไตล์ยุโรปรุ่นแรก ในเขตนี้ ด้วยอายุอานามเก่าแก่ ตึกเคย ถูกปิดปรับปรุงและเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะ ในปี 2010 ในชื่อ Mitsubishi Ichigokan Museum จัดแสดงผลงานศิลปะรูปแบบต่างๆ หมุนเวียนไป แต่เน้นศิลปะตะวันตกช่วง

ศตวรรษที่ 19 พอเดินทะลุเข้ามาด้านในของ Brick Square เราจะพบของดีคือสวนหย่อม ขนาดย่อมเขียวครึ้มตัดกับสีอิฐแดงของตึก พร้อมม้านั่งและบ่อน้ำ�พุให้นั่งเล่นเย็นๆ ใจ ราวกับได้หลุดมาในลานกว้างแถว Notting Hill ยามบ่ายจะได้ยินเสียงนกผสานกับเสียง น้ำ�ไหลจากน้ำ�พุ ช่วงเทศกาลยามค่ำ�คืน สวนจะประดับประดาด้วยไฟดวงเล็กดวงน้อย ช่วยเพิ่มดีกรีความโรแมนติก รอบนอกสวน ยังมีร้านอาหารและคาเฟ่ พร้อมให้เราจัด มื้อหนักเบาตามอัธยาศัย www.marunouchi.com/top/bricksquare

february 2017

MARUNOUCHI BRICK

a day

miyashita.html

93


HEIWA NO MORI PARK

FIELD ATHLETIC COURSE 平和の森公園 フィールドアスレチックコース

ออกแรงปล่อยพลังแบบนินจาจอมยุทธ์ เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

94

ถ้าพาพ่อแม่พี่น้องลูกหลานมาโตเกียว จะไปเข้าห้างช้อปปิ้งหรือทัวร์กินลูกเดียวคง ไม่เหมาะ ลองพากันมาปล่อยพลังแบบสนุก ได้ทั้งครอบครัวที่สวนทดสอบสมรรถภาพ สไตล์ไอรอนแมนอย่าง Heiwa no Mori Park ไฮไลต์คือฐานทดสอบสมรรถภาพและ สิ่งกีดขวางมากกว่า 40 ฐาน เกือบทั้งหมด ทำ�จากไม้และเชือกมะนิลา ให้ทุกคนได้ แปลงร่างเป็นนินจา ฝึกใช้วิทยายุทธฝ่าด่าน กีดขวางแสนท้าทาย ทั้งฐานบนบกอย่าง

เดินทรงตัวบนขอนไม้ เดินบนสะพานเชือก ปีนป่ายข้ามกำ�แพง โรยตัวข้ามฝั่ง และฐาน บนน้ำ�อย่างข้ามแพ พายเรือกะละมังไม้ ไต่สะพานเชือกข้ามคู ทัง้ สนุกและได้เสียเหงือ่ แน่ๆ แอบบอกนิดนึงว่าคอร์สนีเ้ หมาะสำ�หรับ เด็กอายุ 6 ปีถึง 15 ปี แต่ก็ไม่ผิดกติกา แต่อย่างใดถ้าผู้ใหญ่จะร่วมทดสอบพลัง ลูกเสือเมื่อครั้งเยาว์วัยด้วย ส่วนเด็กอายุ

MORI PARK OUTDOOR

ต่ำ�กว่า 6 ขวบก็มีสนามเด็กเล่นเหมาะสม กับวัยให้ใช้โดยไม่เสียค่าบริการ แนะนำ�ให้ เตรียมข้าวกล่องเข้ามานัง่ ปิกนิกด้วยเพราะคง หมดพลังจนหิวตาลาย แล้วอย่าลืมเอาชุด มาเปลี่ยนก่อนกลับบ้านด้วยนะเออ ota-tokyo.com/heiwa-no-mori-koenfield-athletic-course

VILLAGE

モリパーク アウトドアヴィレッジ

สวรรค์ของคนรักกิจกรรมท้าแดด เรื่อง ปองทิพย์ วนิชชากร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ธรรมชาติบริสทุ ธิ์ ภูเขาเชียวชอุม่ สมบูรณ์ แม่น�ำ้ ใสแจ๋วตกปลาได้ มีแหล่งแคมปิง้ สำ�หรับ นักเดินทางตัวยง อะไรที่ว่ามามีให้ตามหา ทั้งหมดในเขตโอคุตามะ (Okutama) ซึ่งอยู่ ทิศตะวันตกของโตเกียว แต่ทุกการเดินทาง ต้องเตรียมความพร้อม บริเวณเดียวกันนั้น ยังมี Mori Park Outdoor Village ศูนย์รวม ของจำ�เป็นทุกสิ่งอันของกิจกรรมกลางแจ้งที่ คัดสรรมาแล้ว ทั้งเสื้อผ้า รองเท้า อุปกรณ์ เดินป่า เครื่องครัว กระเป๋า เต็นท์ และอีก มากมายของทุกแบรนด์ดัง แวะมาที่เดียว จบทุกเรื่อง เพราะซื้อของเสร็จก็ออกไปสนุก ในพื้นที่กิจกรรมกลางแจ้งของเขาต่อได้เลย

มีให้เลือกเล่นหลากหลายพร้อมอุปกรณ์ มาตรฐานวางใจได้ ใครชอบปีนผาก็มี หน้าผาจำ�ลองสูง 16.5 เมตรตั้งตระหง่าน ท้าความกล้าอยู่ด้านนอก พร้อมหน้าผา จำ�ลองในร่มสำ�หรับวันอากาศไม่เป็นใจสำ�หรับ สมาชิก ใครสนใจเดินป่าทีน่ ก่ี ม็ ี Mini-trekking Course ประมาณ 200 เมตรให้ลองเดินเป็น น้�ำ จิม้ สายกีฬาทางน้�ำ มีบอ่ น้�ำ จำ�ลองให้ลอง พายเรือแคนู และยังคาเฟ่และร้านอาหาร ไว้รองท้อง ไม่ควรพลาดถ้าเป็นสายรักการ ผจญภัย แต่ถ้าไม่ก็อาจได้ปันใจตอนมาที่นี่ นี่แหละ outdoorvillage.tokyo


CNAC WALL ウォール

บาร์หรูลึกลับหลังกำ�แพง เรื่อง ขจรชัย นันทชัยพร ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

เมือ่ แบรนด์เสือ้ ผ้าอิตาลีอย่าง CoSTUME NATIONAL จะทำ�บาร์ทง้ั ทีจงึ ย่อมไม่ธรรมดา การมา CNAC WALL ให้อารมณ์เหมือน เรากำ�ลังอยู่ในการผจญภัยเล็กๆ หลีกหนี ความวุ่นวายในย่านหรูอาโอยามะ (Aoyama) ประตูบาร์มกี ารดีไซน์ให้ดลู กึ ลับ แทรกซึมตัว เป็นส่วนหนึ่งของร้านเสื้อผ้า แต่ถ้าก้าวพ้น หลังประตูบนกำ�แพงสุดเนี้ยบแล้ว เราจะได้ พบบาร์ตกแต่งแบบมินิมอลและโมเดิร์นจ๋า ฝั่งซ้ายของร้านเป็นเคาน์เตอร์ยาวให้ลูกค้า มานั่งจิบเครื่องดื่ม ลดความขึงขังด้วยงาน ศิลปะพรรณไม้ของจริงบนกำ�แพงชือ่ Vertical Garden รังสรรค์โดยศิลปินชาวฝรัง่ เศส แพทริก บลองค์ (Patrick Blanc) เมนูเครือ่ งดืม่ มีตง้ั แต่ วิสกี้ แชมเปญชั้นดีหลากหลายประเภท

ให้เลือกตามกำ�ลังทรัพย์ หรือหากชื่นชอบ ค็อกเทลผลไม้ซึ่งเป็นเมนูพิเศษไม่มีเขียนใน รายการ ก็สอบถามกับบาร์เทนเดอร์โดยตรง ได้เลย เราจะได้ชมการทำ�ค็อกเทลอย่าง ใกล้ชิด ตั้งแต่การเตรียมผลไม้สดจนถึงวิธี การจัดวางให้สวยงามพร้อมเสิรฟ์ แต่เนือ่ งจาก บรรยากาศออกจะเรียบหรู ดังนั้นให้จัดเต็ม เครื่องแต่งกายสไตล์ชิกเนี้ยบไป จะได้ไม่เขิน www.cnac.jp/wall


PHAKCHI BAR 8889

パクチーバル8889

ลิ้มลองเมนูผักชีในบ้านนกฮูก เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

96


97

a day

february 2017

หลายคนคงจะเคยได้ยินเรื่อง ‘ผักชี’ กำ�ลังเป็นที่คลั่งไคล้ของคนญี่ปุ่น บาร์ผักชี ร้านนีค้ อื หลักฐานชัน้ ดีทอ่ี �ำ้ ใส่ปากได้ เปิดขาย ตั้งแต่เวลา 1 ทุ่มถึงเที่ยงคืน เมนูทุกอย่าง ในร้านมีผักชีเป็นหนึ่งในส่วนผสม แถมจะ ขอเพิ่มผักชีพิเศษก็ได้ในราคา 200 เยน เจ้าของร้านบอกว่าเคยไปเที่ยวเมืองไทยกับ เวียดนาม ได้ลองกินผักชีแล้วรู้สึกชอบมาก เลยจุดประกายความฝันให้มาเปิดร้านที่ ขายแต่ผักชี มีของหวานที่ทำ�จากผักชีด้วย ถ้าไม่อินผักชีเท่าไหร่ ขอแนะนำ�ให้ไปตอน กลางวัน เพราะที่นี่จะกลายร่างเป็นคาเฟ่ นกฮูกแทน ตั้งแต่บ่ายโมงถึง 5 โมงเย็น น้องๆ นกฮูกนับ 10 ตัวทั้งไซส์ S M L จะ คอยสยายปีกต้อนรับเพื่อนนกทุกท่าน นกฮูกที่นี่มีชื่อทุกตัว ส่วนมากเป็นชื่อนักร้อง

หรือวงดนตรี (ไม่มตี วั ไหนชือ่ เฮ็ดวิก) จะเลือก นกฮูกจากรูปลักษณ์หน้าตาหรือนิสัยก็ได้ ลองปรึกษาเจ้าของร้านดู ลูกค้า 1 คนต้องสัง่ เครื่องดื่ม 1 อย่างในราคา 1,000 เยนจึงนั่ง ในร้านได้ 1 ชัว่ โมง และได้รบั สิทธิเ์ ลือกนกฮูก ที่ชอบมานั่งหยอกล้อต่อกระซิกได้ 10 - 15 นาที ใครอยากต่อเวลาจ้องตากับฮูก แค่สั่ง น้ำ�อีกแก้วคุณก็ได้ไปต่อ ก่อนกลับบ้าน เจ้าของร้านยังใจดีให้ของที่ระลึกอีกหลาย อย่าง ทั้งขนนก รูปถ่ายน้องฮูก และกระดุม babapaku8889.wixsite.com/8889


SUNNYHILLS

サニーヒルズ南青山店

ร้านตาสับปะรดที่บรรยากาศอบอุ่น ไม่แพ้รสชาติขนม เรื่อง กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

98

เห็นตัวร้านแล้วต้องยอมใจในความ จริงจัง อาคารรูปทรงเหมือนตะกร้าไม้ไผ่สาน ผสมรังนกแห่งนี้เป็นผลงานของเค็งโกะ คุมะ สถาปนิกคนดัง (อีกแล้ว) ที่พัฒนาไอเดีย ออกแบบขึน้ จากคำ�รีเควสของร้าน SunnyHills ร้านขนมพายสับปะรดเจ้าดังของไต้หวัน ซึ่งอยากให้ตัวร้านสาขาโตเกียวสะท้อน ความละเมียดละไมในการปรุงขนมด้วย ไม้ไผ่ระแนงความยาวรวมกันกว่า 5,000 เมตร จึงถูกนำ�มาประกอบเป็นโครงสร้างทีท่ ง้ั เท่และ ประณีต สร้างความรูส้ กึ เหมือนป่าอ่อนโยน กลางดงตึกคอนกรีต โครงสร้างไม้ไผ่ระแนง ถูกเชื่อมเข้าหากันด้วยเทคนิคเข้าไม้ญี่ปุ่น เรียกว่า Jiigoku-Gumi แต่ทวีความพิเศษด้วย การออกแบบให้ท�ำ มุม 30 และ 60 องศาและ เชื่อมกันแบบสามมิติ ทำ�ให้เส้นสายรูปทรง เหลี่ยมมุมแบบเพชรนับร้อยปรากฏบน ตัวอาคารทั้งด้านนอกด้านใน เปิดช่องให้ แสงธรรมชาติลอดผ่าน ซึ่งศึกษาลึกซึ้งถึงขั้น ดูองศาแสงที่ทอดตัวลงในพื้นที่ที่จะเปลี่ยน ตามช่วงเวลา ขนมที่ขายในร้านไม่มีอะไร มากไปกว่าพายสับปะรดซึ่งซ่อนความหวาน ไว้ในแท่งบิสกิตหนานุ่ม คู่กับน้ำ�สับปะรด เสิร์ฟในแก้วน่ารัก แต่ยังซ่อนไอเดียไว้ อีกว่าความหอมหวานในขนมปรุงขึ้นจาก จินตนาการว่าความสดใสของแสงแดดน่าจะ มีรสชาติยงั ไง การได้ดม่ื ด่�ำ รสชาติความตัง้ ใจ ในร้านบรรยากาศอุ่นๆ ญี่ปุ่นๆ แบบนี้ ไม่อร่อยให้มันรู้ไป www.sunnyhills.co.jp


99

a day

february 2017

BIBIBI

ビビビ

แวะดื่มกับเพื่อนยอดมนุษย์ตัวท็อป ประจำ�ชาติญี่ปุ่น เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

ชื่อเหมือนจะขายอาหารเกาหลี แต่ จริงๆ แล้วเป็นอิซะกะยะ ร้านเหล้ารื่นเริง ที่วางตัวบรรยากาศเหมือนกินข้าวอยู่บ้าน ซึ่งก็คล้ายจริงๆ เพราะมีของเล่นวางอยู่เต็ม ร้านไปหมด ประหนึง่ เราได้ไปนัง่ ในห้องนัง่ เล่น ของบ้านคนบ้าการ์ตูนยุค 90 โปสเตอร์ตาม ผนังมีความวินเทจสูงมากราวกับอยู่ในหนัง เรื่อง Always มาคนเดียวก็ไม่ต้องกลัวเหงา

เพราะมีอุลตร้าแมน กันดั้ม และผองเพื่อน อีกจำ�นวนมากคอยให้กำ�ลังใจเป็นเพื่อนอยู่ รอบๆ อาหารที่นี่ให้ปริมาณเยอะและราคา ไม่แพง แถมแหวกขนบร้านเหล้าทั่วไปโดย การขายอาหารกลางวันด้วย แกงกะหรีก่ เ็ ป็น เมนูยอดฮิต ส่วนกับแกล้มในดวงใจต้องยกให้ น้องไก่ย่างยะกิโทะริจริงๆ


REVERSIBLE DESTINY LOFTS MITAKA

-IN MEMORY OF HELEN KELLER三鷹天命反転住宅

อพาร์ตเมนต์หน้าตาประหลาด ที่สอนให้มนุษย์สนุกกับร่างกายตัวเอง เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ ชนพัฒน์ เศรษฐโสรัถ

a day

february 2017

100


Reversible Destiny Lofts MITAKA คือ อพาร์ตเมนต์สำ�หรับผู้อยู่อาศัยระยะยาว เป็น Airbnb สำ�หรับคนที่ต้องการพักในช่วงสั้นๆ และเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะสำ�หรับนักเรียน ดีไซน์และผู้สนใจ สุดท้ายคือเป็นออฟฟิศของ เจ้าหน้าทีผ่ ดู้ แู ลอาคาร พืน้ ห้องด้านในเป็นหินขัด ตะปุ่มตะป่ำ�แถมยังลาดเอียงไม่เท่ากัน ครัวเป็น หลุมอยู่กลางห้อง พื้นที่อื่นๆ ถูกซอยให้เล็กและ เปลี่ยนรูปทรงเป็นวงกลมสี่เหลี่ยมสลับกันไป ทีน่ ซ่ี ่อนความสนุกไว้หลายจุด เช่น ห้องวงกลม สีเหลืองสดที่เป็นทรงกลมทั้งด้านนอกด้านใน ทำ�ให้เสียงสะท้อนเปลีย่ นทิศทางและความดังเบา

february 2017

www.rdloftsmitaka.com

101

a day

ไปเรือ่ ยๆ เมือ่ เราขยับ ทำ�ให้สนุกได้โดยไม่ตอ้ ง ใช้อุปกรณ์ ทุกสิ่งทาด้วยสีสดตัดกันอย่าง ชัดเจน เห็นภาพรวมดูสนุกคึกคักแบบนี้ ธีมหลักในการออกแบบที่นี่คือ ‘ร่างกาย และสภาพแวดล้อม’ ARAKAWA + Madeline GINS ศิลปินและสถาปนิกผู้ออกแบบอาคาร เริ่มต้นจากโจทย์สร้างบ้านให้ผู้ที่พิการทาง สายตาและการฟังอย่าง เฮเลน เคลเลอร์ (Helen Keller) อยูอ่ าศัย จากนัน้ จึงค่อยๆ เติม กิมมิกหลายอย่างในห้อง เช่น พื้นที่นูนมี 2 ขนาดซึ่งรับกับฝ่าเท้าของเด็กและผู้ใหญ่ ได้พอดี เมื่อเดินไปสักพักเราจะเลือกเหยียบ บนเนินที่รับกับฝ่าเท้าโดยไม่รู้ตัว พื้นกับ เพดานลาดเอียงในทิศทางตรงข้าม ทำ�ให้เวลา คนสองคนยืนคนละมุมจะดูสูงเตี้ยไม่เท่ากัน สีที่ใช้ทาทั้งหมดมี 16 สี จงใจเลือกทา สลับกันให้คนมองเห็นสีมากกว่า 4 สีขึ้นไป ในครัง้ เดียว การเล่นกับภาพลวงตาหรือกิมมิก สนุกต่างๆ สร้างขึ้นด้วยเจตนาที่อยากให้ ผู้อยู่อาศัยรับรู้ถึงการมีอยู่และความสำ�คัญ ของร่างกาย เข้าใจความสัมพันธ์ของร่างกาย กับสิ่งแวดล้อม และที่สำ�คัญต้องสนุกด้วย! จากความตัง้ ใจของดีไซเนอร์ทง้ั สองทีอ่ ยากให้ คนได้ลองอาศัยอยู่ที่นี่จริงๆ เขาจึงแบ่งห้อง ให้เช่าทั้งระยะสั้น (อย่างน้อย 3 คืนขึ้นไป) และระยะยาว ส่วนคนทีไ่ ม่มเี วลาพักแต่อยาก ชมงานดีไซน์สนุกๆ ติดต่อล่วงหน้าได้ผ่าน เว็บไซต์ เขามีจดั ทัวร์ชมห้องเป็นระยะ ผูด้ แู ล พูดภาษาอังกฤษได้ดมี าก อยากให้ได้ไปลอง ฟังเรื่องราวสนุกๆ กันนะ


MACHIDA SQUIRREL GARDEN

まちだリス園

บ้านของกระรอกครอบครัวใหญ่ และสัตว์นานาชนิด เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ ยรรยง ยามาซากิ

a day

february 2017

102

สวนกระรอกที่ไม่ได้มีแต่กระรอก แต่ยัง เต็มไปด้วยสัตว์ชนิดอืน่ ๆ ทีน่ า่ รักน่าดูไม่แพ้กนั อย่างเต่ายักษ์ กระต่าย และหนูแฮมสเตอร์ ตัวยักษ์ สวนนี้สร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1988 ใน เมืองมาจิดะ (Machida) เป้าหมายแรกเริ่ม นอกจากเป็นที่เที่ยวแล้วยังเกิดขึ้นเพื่อสร้าง งานให้คนพิการ ผู้มีใจรักกระรอกสามารถ เดินทางจากสถานีรถไฟมาจิดะ โดยรถบัส ประจำ�ทางไปไม่เกินครึ่งชั่วโมงก็มาถึง หน้าสวนได้งา่ ยๆ (ฝัง่ ตรงข้ามยังมีสวนญีป่ นุ่ ชื่อ Yakushi-Ike Park ที่สวยน่าชมในฤดู ใบไม้แดงด้วย) ปัจจุบันที่นี่มีกองทัพกระรอก อยูใ่ นสวนราว 400 ชีวติ เป็นสวนสัตว์แปลกๆ ที่วัยรุ่นชอบชวนแฟนมาออกเดต เพราะ นอกจากเชยชมชีวติ สัตว์โลกน่ารัก ให้อาหาร กระรอกด้วยมือ กระรอกที่นี่ยังมีฝีมือ ไม่ธรรมดา ถ้าเคยเห็นกวางน่ารักตามศาลเจ้า ดังๆ ในญี่ปุ่นมาง้อขออาหารนักท่องเที่ยว กระรอกที่นี่ก็มีสกิลการเปลี่ยนโหมดน่ารัก บ้องแบ๊วสู่โหมดพุ่งตัวหาอาหารอย่างว่องไว จนเรามองไม่ทัน! รู้ตัวอีกทีก็อาจมาเกาะ บนกระเป๋าแล้ว เพราะฉะนั้น ถ้ามาที่นี่ อย่าคาดหวังความโรแมนติกเนิบนาบอย่าง พิพธิ ภัณฑ์สตั ว์น�ำ้ อย่างเดียว แต่ให้เตรียมตัว รับความตืน่ เต้นทีม่ าพร้อมความน่ารักกลับไป ด้วย www.machida-risuen.com


103

a day

february 2017


SHIBUYA PUBLISHING & BOOKSELLERS

シブヤ パブリッシング アンド ブックセラーズ

อ่านวัฒนธรรมญี่ปุ่นท้องถิ่นแบบป๊อปๆ สไตล์ชิบุยะในร้านขายหนังสือ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

104

ซ่อนตัวอยู่ห่างจากความวุ่นวายใน ย่านชิบุยะ แต่ในร้าน SPBS ที่ดูเงียบสงบ กลับโฉบเฉี่ยวและเต็มไปด้วยความชิก สมแบรนด์ชิบุยะทุกประการ ดูแวบแรกที่นี่ เป็นร้านหนังสือธรรมดา แต่จริงๆ แล้วยังทำ� หนังสือเองและเป็น selected shop ด้วย ตามคอนเซปต์ร้านที่มองว่าตนเองเป็นสี่แยก ทางวัฒนธรรมของมนุษย์ สิง่ ของ และข้อมูล ในฐานะคนทำ�หนังสือ SPBS ทำ�ซีน (หนังสือ ทำ�มือ) ซีรีส์ Made in Shibuya เพื่อเผยแพร่ เสน่หข์ องนักคิดนักเขียน นักวาดภาพประกอบ และช่างถ่ายภาพ โดยตัง้ ใจให้มคี วามท้องถิน่ ที่มีคุณค่าแบบ limited edition ทั้งยังเลือก หนังสือสร้างแรงบันดาลใจ สื่อสารเรื่องราว ทางวัฒนธรรมป๊อปๆ ในหลายมุมรวมไปถึง ไลฟ์สไตล์ผู้คนในปัจจุบันมาไว้ในร้าน ด้วย ความที่ตั้งอยู่ห่างไกลความคึกคัก ที่นี่เลย ขายหนังสือออนไลน์ดว้ ย และสุดท้ายในฐานะ คนขายของกุ๊กกิ๊กภายใต้แบรนด์ chouchou SPBS เลือกสินค้าชิ้นเล็กๆ ที่ช่วยให้ชีวิต ประจำ�วันของสาวๆ มีความพิเศษขึ้นมา อีกนิดหน่อย โดยทั่วไปสินค้าจะเปลี่ยนไป เรือ่ ยๆ ทุก 2 สัปดาห์ สรุปได้ว่าเป็นร้านเก๋ ที่เข้ามาแล้วได้เสพความป๊อปแต่ไม่ทิ้งสาระ www.shibuyabooks.co.jp


105

a day

february 2017


Giovanni Kichijoji

ジョヴァンニ 吉祥寺

ตวัดปากกาขนนกในร้าน เครื่องเขียนคัดสรร เรื่อง พงศกร ว่องชาญกิจ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

a day

february 2017

106

ญี่ปุ่นมีการจัดอันดับย่านน่าอยู่ที่สุด ในโตเกียวเป็นประจำ�ทุกปี และที่เป็นตัวเต็ง อย่างสม่ำ�เสมอก็ไม่พ้นย่านคิจิโจจิ (Kichijoji) ซึง่ มีทกุ อย่างตัง้ แต่หา้ งสรรพสินค้า คาเฟ่นา่ รัก สวนสาธารณะสวยๆ ไปจนถึงพิพิธภัณฑ์ดีๆ เป็นแหล่งอุดมร้านแปลกๆ เก๋ๆ เต็มไปหมด เพราะได้ชื่อว่าเป็นที่ที่คนอยากมาอยู่อาศัย หนึง่ ในร้านทีว่ า่ คือ Giovanni ร้านเครือ่ งเขียน กระจุกกระจิกที่มีความจริงจังใหญ่เกินขนาด สินค้า ใครที่ก้าวเข้ามาอาจรู้สึกเหมือนได้ ย้อนเวลาไปอยู่ยุโรปยุคโบราณ เพราะเขา คัดสรรเครื่องเขียนวินเทจมารวมกันอยู่ที่นี่ แบบจัดเต็ม สินค้าหลักของร้านคือปากกา ขนนก (ปากกาที่เราเห็นกันในภาพยนตร์ มากกว่าชีวิตจริงนี่แหละ) นอกจากนี้ยังมี

ตราประทับขี้ผึ้งหลากรูปแบบพร้อมแท่งขี้ผึ้ง สำ�หรับปิดผนึก (ที่เห็นในหนังบ่อยๆ อีก เช่นกัน) แหวนตรา กระดาษเขียนจดหมาย วินเทจ กระดาษที่ทำ�จากหนังแกะ สมุดโน้ต ปกหนัง เซ็ตปากกาสวยๆ และหมึกเขียน ผูห้ ลงใหลในสิง่ สารพันเหล่านีม้ เี รือ่ งน่าเป็นห่วง แค่ 2 เรื่องคือระวังกระเป๋าฉีก และระวัง ซื้อไปแล้วแต่ไม่กล้าใช้ (ฮา) www.giovanni.jp

RE:GENDO

りげんどう

เติมพลังด้วยวัฒนธรรมญี่ปุ่นละมุนต่อใจ เรื่อง ณิชมน หิรัญพฤกษ์ ภาพ สุธิศา ปิตตะรงค์

ความตั้งใจหลักของ Re:gendo คือ การสานต่อวัฒนธรรมและความงดงามของ การใช้ชีวิตในชนบทญี่ปุ่นเพื่อส่งต่อให้แก่ คนรุ่นใหม่ ดังนั้นทุกอย่างใน ร้านซึ่งเป็นทั้งคาเฟ่และอีเวนต์ สเปซแห่งนี้ จึงถูกสร้างมาเพื่อ ภารกิจนั้น เริ่มตั้งแต่ตัวบ้าน ที่ได้ช่างฝีมือท้องถิ่นผู้ถนัด ซ่อมแซมฟื้นฟูบ้านเก่า มาชุบ ชีวติ ให้บา้ นไม้เก่าแก่สมัยโชวะ โดยไม่ทำ�ลายบรรยากาศแบบ ดั้งเดิม อาหารเซ็ตในร้าน

แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ เซ็ตซูชิ และ เซ็ตข้าวปั้นที่เสิร์ฟพร้อมซุปและเครื่องเคียง Re:gendo นำ�ซูชิและข้าวปั้นมาประยุกต์กับ วัตถุดบิ ใหม่ๆ ทีด่ ตี อ่ สุขภาพและจัดจานอย่าง เก๋ไก๋ ไม่ลืมความคิดสร้างสรรค์แบบญี่ปุ่น เวิร์กช็อปที่นี่มีความหลากหลายแต่อยู่ใต้ร่ม คันเดียวกันคือ ‘วัฒนธรรมญี่ปุ่นในชีวิต ประจำ�วัน’ บางช่วงอาจจะสอนทำ�ซุปหอมๆ แบบรสมือแม่ บางครั้งก็สอนทำ�ของเล่น พื้นบ้านจากกระดาษญี่ปุ่น เวิร์กช็อปที่ต้อง ใช้ทักษะและพละกำ�ลังขึ้นมาหน่อยอย่าง การทำ�เครื่องมือจากไม้หรือการซ่อมจาน ที่แตกก็มี ทั้งนี้ทั้งนั้นแค่ไปนั่งทานข้าวหอมๆ รสชาติไม่หวือหวา แต่เน้นความสดอร่อย ของวัตถุดิบในบ้านไม้เก่าแก่อันแสนอบอุ่น ก็ดีต่อใจและกายมากแล้ว


R E P O R T report

Southern Comfort #SouthernWelcome report

คนไร้บ้านในกระแสโลก report

ขอนแก่น Think Tank


report เรื่อง วีรชน วีรวรวิทย์

a day

february 2017

108

Let’s pretend 2016 didn’t happen

#SouthernWelcome โฆษณาชวนคนก้าวข้ามปีเก่า วิธีใหม่ของการสื่อสาร Brand DNA บนช่องทาง สื่อสารเล็กๆ ได้อย่างแหลมคม -วีรชน วีรวรวิทย์


109

february 2017

ชาวใต้’ และปิดท้ายโปสเตอร์แผ่นนี้ด้วย ภาพขวดเหล้าวิสกี้ยี่ห้อ Southern Comfort พร้อมแฮชแท็ก #SouthernWelcome ให้ ผู้ที่ชื่นชอบงานโฆษณาแชร์หรือติดตาม แคมเปญต่อได้บนออนไลน์ เหตุผลที่สะดุดตาและใจไปกับงาน โฆษณาเล็กๆ ชิ้นนี้ แน่นอนครับว่ามาจาก headline คมๆ โดนๆ สไตล์ Copywriter อังกฤษ อ่านแล้วเกิดจินตภาพในหัวตาม ไปด้วยทันที หลายคนคงรู้สึกว่าปี 2016 นีข่ า้ มๆ ไปได้เลยจะดีมาก เพราะคนดังระดับ ไอดอลตายกันเพียบ ทัง้ David Bowie, Prince ต่อเนื่องมาถึง George Michael และ Carrie Fisher ในช่วงปลายปี แถมยังมีเหตุการณ์ ที่คนทั้งโลกต้องช็อกกับผลโหวตแยกตัว ออกจากสหภาพยุโรปของอังกฤษ หรือ Brexit และผลการเลือกตั้งประธานาธิบดี สหรัฐอเมริกาที่ Donald Trump เป็นฝ่ายชนะ ไปซะงั้น ไม่นับว่ายังมีเหตุก่อการร้ายและ ภัยพิบัติธรรมชาติอีกมากมาย มะรุมมะตุ้ม เกิดขึ้นในปีเดียว ปี 2016 จึงเป็นเสมือนฝันร้ายของ ผู้คนจำ�นวนมาก แต่เป็นฝันหวานของ Kemosabe ครีเอทีฟเอเจนซี่เล็กๆ ในอังกฤษ ที่สามารถฉกลูกค้ารายนี้จากอ้อมอกเอเจนซี่ โฆษณาระดับโลก Wieden+Kennedy มา ได้สำ�เร็จ อันเนื่องมาจาก Brown-Forman ขายแบรนด์ Southern Comfort ให้กับ Sazerac ในเดือนมีนาคม 2016 เข้าสมการ

a day

ปลายปีที่แล้วคาบเกี่ยวถึงต้นปีนี้ ผมเดินทางไปพักผ่อนประจำ�ปียาวๆ ที่ เมืองลอนดอน ประเทศอังกฤษ นอกจาก จะไปเที่ยวเป็นหลักแล้ว ผมยังถือโอกาส มองหางานโฆษณาเจ๋งๆ ของหนึง่ ในประเทศ ต้นแบบงานโฆษณามาฝากคุณผู้อ่านด้วย ในช่วงบรรยากาศแห่งความสุขแบบนี้ ผลงานโฆษณาที่โดนใจคนทางบ้านมักมา จากห้างสรรพสินค้าที่โหมผลักดันยอดขาย ปลายปีด้วยไอเดียมันๆ กันสุดฤทธิ์ อย่างที่ เคยเขียนถึงในฉบับก่อนไม่ว่าจะเป็นห้าง John Lewis, Harvey Nichols, Selfridges ซึ่ง รูปแบบของแคมเปญก็จะออกมาคล้ายๆ กัน คือปล่อยหนังโฆษณาทางโทรทัศน์และ ออนไลน์ ตามด้วยการขยายผลไอเดียผ่าน กิจกรรมต่างๆ ตามช่องทางต่างๆ พอได้ไปเห็นกับตาก็เป็นไปตามนั้น ทำ�ให้ผมอดตั้งคำ�ถามไม่ได้ว่า แล้วสินค้า และบริการในหมวดอื่นๆ ล่ะ เค้าดึงดูดใจ ผูบ้ ริโภคด้วยวิธไี หนกันนะ ต้องจุดพลุตมู ตาม เทงบโฆษณาโครมครามกันแบบห้างสรรพสินค้ารึเปล่า ข้อสงสัยนี้ดำ�รงอยู่ไม่นาน เพราะทันที ที่สายตากวาดไปเห็นโปสเตอร์โฆษณาแผ่น เล็กๆ ในสถานีรถไฟใต้ดิน พร้อมข้อความ สั้นๆ ว่า ‘So let’s just pretend 2016 didn’t happen.’ หรือ ‘เรามาแกล้งทำ�เป็นว่าปี 2016 ไม่ได้เกิดขึ้นกันดีกว่า’ ก่อนจะตบท้ายว่า ‘ขอต้อนรับสู่ปี 2017 อย่างอบอุ่นใจสไตล์

ที่ว่าเปลี่ยนเจ้าของใหม่กันทั้งที เอเจนซี่เก่า ที่ดูแลงานโฆษณากันมาก็พลอยต้อง กระเด็นตามไปด้วย แม้ Wieden+Kennedy จะสร้างชื่อให้กับเหล้าวิสกี้แบรนด์นี้ได้ ทันทีที่ได้รับมอบหมายในปี 2012 ก็ตามที ด้วยแคมเปญหนังโฆษณา Whatever’s Comfortable ทีไ่ ล่กวาดรางวัลใหญ่ทว่ั โลก จาก ไลฟ์สไตล์กวนอารมณ์ของคนที่ comfortable ในตัวเองแบบสุดขอบ ตามแบบคนอเมริกัน ทางใต้แถบเมืองนิวออร์ลีนส์ ต้นกำ�เนิดของ วิสกี้ Southern Comfort ขณะที่ Brown-Forman ใช้เงินนับสิบล้าน ปอนด์ในการโฆษณา Southern Comfort จึงไม่แปลกที่ Wieden+Kennedy จะทุ่มทุน สร้างหนังโฆษณาโครมๆ แต่พอเปลีย่ นเจ้าของ มาเป็น Sazerac ทีข่ น้ึ ชือ่ เรือ่ งการใช้งบส่งเสริม การขายผ่านช่องทางการตลาดอื่น เราจึง ได้เห็นแคมเปญโฆษณาเหล้าวิสกี้ยี่ห้อนี้ หดย่อร่างไปเน้นที่แผ่นป้าย outdoor เต็มตัว ก่อนจะต่อยอดไปสูก่ จิ กรรมอืน่ ๆ เช่น ออนไลน์ และ road show ครีเอทีฟเอเจนซีค่ ใู่ จรายใหม่ Kemosabe ก็ฉลาดพอที่จะหยิบยกอารมณ์ร่วมของ คนทั่วไปในการก้าวข้ามผ่านปีเก่า อย่างที่ เราสามารถพบเห็นบนข้อความออนไลน์ของ เพจชื่อดัง มาใช้เป็นหมัดเด็ด ส่งผ่าน Brand DNA ของ Southern Comfort เข้าสู่ปีใหม่ บนช่องทางสื่อสารเล็กๆ ได้อย่างแหลมคม แถมยังได้ใจเจ้าของใหม่ไปเต็มๆ เพราะใช้เงิน ในการโฆษณาน้อยกว่าเจ้าของเดิมนับสิบเท่า แต่เรียกความสนใจจากผูบ้ ริโภคได้ไม่ตา่ งกัน


report เรื่อง บุญเลิศ วิเศษปรีชา

a day

february 2017

110


อดีต ปัจจุบน ั และอนาคต ของชีวต ิ คนไร้บา้ นในกระแสโลก ทีก ่ �ำ ลังส่งผลต่อเมืองในไม่ชา้ -บุญเลิศ วิเศษปรีชา

111

คนติดสุรายาเสพติด มีประวัตกิ อ่ อาชญากรรม ไปจนถึงความเกียจคร้าน แม้ปัจจัยเหล่านี้ อาจจะมีส่วนบ้างแต่ไม่ใช่ปัจจัยหลัก ปัจจัยพืน้ ฐานทีท่ �ำ ให้คนมาเป็นคนไร้บา้ น ก็คอื สาเหตุเชิงโครงสร้าง เช่น ระบบเศรษฐกิจ ที่เปลี่ยนไปทำ�ให้เข้าถึงงานที่มั่นคงยากขึ้น ทีอ่ ยูอ่ าศัยทีร่ าคาแพงขึน้ ทำ�ให้คนจนไม่อาจ จะจ่ายค่าเช่าทีพ่ กั ได้ อธิบายให้เห็นภาพก็คอื ในสังคมที่อัตราการว่างงานสูง และมีระบบ สวัสดิการสังคมไม่ดี ย่อมมีคนไร้บา้ นมากกว่า สังคมที่อัตราการว่างงานต่ำ�และมีสวัสดิการ สังคมดี นักวิชาการในหลายประเทศทั่วโลก พยายามศึกษาต่อไปว่า สาเหตุเชิงโครงสร้าง ที่เป็นปัจจัยพื้นฐานของการเกิดคนไร้บ้าน ในประเทศต่างๆ นั้นมีอะไรบ้าง ซึ่งพอจะ จัดกลุ่มได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ กลุ่มแรกคือ ประเทศพัฒนาแล้ว อย่าง สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ญี่ปุ่น สาเหตุเชิง โครงสร้าง 3 ประการก็คือ การว่างงานที่ เพิ่มขึ้นอันเนื่องจากงานในภาคอุตสาหกรรม ที่เคยจ้างคนเป็นจำ�นวนมาก ถูกย้ายฐานไป อยู่ประเทศกำ�ลังพัฒนาที่ค่าแรงถูกกว่า และการนำ�ระบบการจ้างงานแบบยืดหยุ่น

february 2017

‘คนไร้บ้าน’ คือใคร มาจากไหน ก่อนจะกล่าวถึงคนไร้บ้านในประเทศ ต่างๆ จำ�เป็นต้องนิยามก่อนว่า คนไร้บ้านที่ กล่าวถึงต่อไป หมายถึง คนไร้บ้านที่อาศัย หลับนอนอยู่ตามที่สาธารณะ เช่น ทางเท้า สถานีรถไฟ ท่ารถ สวนสาธารณะ ตลาด ใต้สะพาน รวมกับคนทีพ่ กั อยูใ่ นทีพ่ กั ซึง่ จัดให้ คนไม่มีที่อยู่อาศัยได้นอน (Shelter) ซึ่งเป็น นิยามที่ในประเทศพัฒนาแล้วหลายประเทศ ใช้คล้ายๆ กัน เหตุที่กล่าวให้ชัด เพราะในบางประเทศ อย่างฟิลปิ ปินส์ แอฟริกาใต้ ใช้ค�ำ ว่า ‘homeless’ โดยรวมเอาคนที่อาศัยอยู่ในสลัมด้วย เพราะถือว่าที่อยู่อาศัยในสลัมนั้นยังไม่ใช่ ‘บ้าน’ ที่มั่นคง เพราะยังไม่มีสิทธิ์ในที่ดิน ตามกฎหมาย เป็นแค่สลัม ‘บุกรุก’ ดังนั้น เมื่อเห็นตัวเลขจำ�นวนคนไร้บ้านในเมือง ต่างๆ จำ�เป็นต้องดูลึกลงไปว่า เขากำ�ลัง พูดถึงคนไร้บ้านกลุ่มไหนกันแน่ มิเช่นนั้น จะเข้าใจผิดได้ ประเด็นสำ�คัญต่อมาทีค่ นทัว่ ไปให้ความ สนใจก็คอื คนไร้บา้ นมาจากไหน กล่าวอย่าง รวบรัดให้ขา้ มพ้นจากอคติทม่ี องว่า คนไร้บา้ น มีสาเหตุจากความบกพร่องส่วนบุคคล เช่น

a day

จะว่าไปแล้ว ‘คนไร้บา้ น’ ไม่ใช่ ปรากฏการณ์ใหม่ในสังคมไทย แต่อย่างใด หากใครเคยสัญจร เวลาดึกดื่นค่ำ�คืน ย่อมต้องเคย เห็นคนนอนหลับตามทีส ่ าธารณะ เช่น ข้างถนน ใต้สะพานลอย ป้ายรถเมล์ มาบ้าง และก็เป็น ปรากฏการณ์ทพ ่ี บเห็นได้ในหลาย เมือง ทั้งประเทศที่พัฒนาแล้ว ประเทศกำ�ลังพัฒนา ตลอดจน ในอดีตประเทศคอมมิวนิสต์ รายงานชิ้นนี้จะพาไปรู้จักกับ คนไร้บ้านในประเทศต่างๆ ด้วย หวังว่า จะเป็นภาพสะท้อนให้ชว่ ย กลับมามองคนไร้บา้ นในสังคมไทย ด้วยสายตาที่เข้าใจมากขึ้น


a day

february 2017

112

ไม่ได้งาน ชีวิตล้มเหลว กลายเป็นคนไร้บ้าน ด้ ายไ าดร ข ให้ � ทำ น ้ ั ยะส นระ งงา า จ้ น เช่ มาใช้ ปัจจัยต่อมาก็คือ การยกเลิกการรับรอง ที่มั่นคง ปัจจัยต่อมาก็คือ ที่อยู่อาศัย เช่น สวัสดิการที่อยู่อาศัย ซึ่งเดิมเป็นหนึ่งใน อพาร์ตเมนต์ราคาแพงขึน้ จนคนจนจ่ายไมไ่ หว สวัสดิการที่ประเทศคอมมิวนิสต์ต้องจัดหา และปัจจัยสุดท้ายคือ การตัดลดงบประมาณ (แม้คุณภาพของที่อยู่อาศัยจะไม่ดีก็ตาม) ว ล้ นาแ ฒ ศพั ระเท ู ่ ป นหม คมใ ั ง ารส ก ดิ ั ส ด้านสว แต่เมือ่ เปลย่ี นเปน็ ประเทศเสรนี ยิ ม มีการขาย ด้วยกัน จะเห็นได้ชัดว่า ประเทศที่มีระบบ หรือเช่าอพาร์ตเมนต์ที่เดิมอยู่ด้วยกันหลาย ์ สวัสดิการครอบคลุมกว่า อย่างเนเธอร์แลนด ครอบครัว ก็อาจมีบางครอบครัวถูกกดดัน และเดนมาร์ก สัดส่วนจำ�นวนคนไร้บ้านจะ ให้ต้องออกจากที่พัก น้อยกวา่ ประเทศทีเ่ ดินตามแนวเสรนี ยิ มอยา่ ง กลุ่มประเทศที่สาม คือประเทศกำ�ลัง อังกฤษและสหรัฐอเมริกา พัฒนา ซึง่ ก็มคี วามแตกต่างหลากหลายมาก ประเทศญี่ปุ่นเป็นอีกประเทศหนึ่งที่ ประเทศทีม่ ปี ระชากรหนาแน่น ความยากจน น่าสนใจ เพราะเกิดแนวโน้มรูปแบบใหม่ของ กระจายทั่วทุกหย่อมหญ้าอย่างอินเดีย ย าศั ่ อ ยที ้ อ น ยุ นอา ้ า บ ร้ คนไ น เป็ อ คื น ้ า บ คนไร้ มีคนไร้บ้านจำ�นวนมากในหลายเมืองใหญ่ นอนตามร้านอินเทอร์เน็ตคาเฟ่ เนื่องจาก เช่น นิวเดลี มุมไบ ส่วนประเทศในทวีป การขยายตัวของระบบการจ้างงานแบบ แอฟริกา อย่างแอฟริกาใต้ คนจำ�นวนมาก ยืดหยุ่น ทำ�ให้คนรุ่นหนุ่มสาวยากที่จะหา อพยพเข้าเมืองเพื่อหางานทำ� และปลูกที่พัก ์ ไทม ต าร์ านพ ง ค่ แ ได้ � ทำ อ หรื คง น ่ ั ม ่ งานที ง่ายๆ ตามที่ดินรกร้าง แต่พวกเขาก็ถกู ขับไล่ อย่างในร้านอาหาร ร้านสะดวกซือ้ จึงมีรายได้ ได้ง่ายๆ ด้วยความรุนแรงเช่นกัน จนต้อง ไม่มากพอทีจ่ ะไปเช่าทีอ่ ยูอ่ าศัยทีไ่ ด้มาตรฐาน กลายเป็นคนไร้บ้าน กลุ่มประเทศที่สอง คืออดีตประเทศ ประเทศไทยี่มีประชากรคนไร้บ้าน ออก น ะวั รปต โ ยุ ย เซี ส งรั า อย่ ต์ ส นิ ว มิ คอม ไม่มาก (2,000 - 3,000 คนในกรุงเทพฯ) อาจจะรวมถึงจีนด้วย แต่งานวิจัยเรื่อง ด้วยเหตุที่ว่าอัตราการว่างงานของไทย คนไร้บ้านในจีนยังมีไม่มากนัก ความ ว่าต่�ำ ตรงกันข้ามกับในฟลิ ปิ ปินส์ ซึง่ เป็น อ ถื ง ลั ห ปี 20 อบ ในร ญ คั � งสำ า ย่ เปลี่ยนแปลงอ ประเทศที่อัตราการว่างงานสูง จำ�นวน อ ื ค ็ ก ้ นี ม ่ กลุ เทศ ประ นใน า ้ บ ร้ คนไ ด กิ เ ให้ ที่ทำ� คนไร้บ้านจึงมากกว่า (50,000 คน ในเมโทร การยกเลิกระบบพาสปอร์ตในประเทศ มะนิลา) และมีครอบครัวคนไร้บ้านที่มีเด็ก ในอดีต ประเทศเหล่านี้ควบคุมการอพยพ อยู่ข้างถนนด้วย เข้าเมือง ทำ�ให้เมืองใหญ่ไม่หนาแน่น และไม่มีคนไร้บ้าน แต่เมื่อเปิดประเทศเสรี คนเดินทางเข้ามาหางานทำ�ในเมอื ง บางส่วน


113

february 2017

์ ในภาคประชาสังคมก็มีปรากฎการณ ที่เรียกว่า NIMBY - Not In My Backyard หมายถึงการต่อต้านชุมชนโดยรอบซง่ึ เป็นทีต่ ง้ั ของโครงการช่วยเหลือคนไร้บ้าน ด้วยความ เป็นห่วงว่าการทะลักเข้าไปในพื้นที่ของ คนไร้บ้านจะทำ�ให้ภูมิทัศน์ของชุมชนเสียไป กลายเป็นย่านไม่น่าอยู่ ในประเทศไทยเองก็น่าเป็นห่วง แม้ความเห็นอกเห็นใจคนไรบ้ า้ นจะมีมากขน้ึ มีการจัดที่พักชั่วคราวให้กับคนไร้บ้าน แต่ก็ถูกกระแสโต้กลับ เช่น มีการทำ�ร้าย คนไร้บา้ น การวิพากษก์ ระแสการแจกอาหาร ให้คนไรบ้ า้ นว่า ไม่ใช่การสนับสนุนคนไร้บา้ น ในระยะยาว การเข้มงวดห้ามนอนใน ทีส่ าธารณะก็ยงั มีอยู่ ไม่วา่ จะเป็นทีห่ วั ลำ�โพง หรือสถานีขนส่งหมอชิต เพียงแต่ไม่ค่อยจะ เป็นข่าวทางสาธารณะ ผู้เขียนกล่าวอยู่หลายครั้งว่า มาตรการ ทีไ่ ม่เป็นมิตรกับคนไร้บา้ น จะไม่เป็นประโยชน์ กับใคร เพราะท้ายที่สุด คนไร้บ้านจะกระจัด กระจายออกไปตามที่ต่างๆ ทำ�ให้การดูแล และช่วยเหลือทำ�ได้ยาก และจะยิ่งผลัก คนไร้บ้านออกไปมากกว่าจะช่วยผนวก พวกเขาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในสังคมของ พวกเรา

a day

้ ปฏิกิริยาที่สาธารณะ แนวโนม มีต่อคนไร้บ้าน ท่าทีทส่ี าธารณะมีตอ่ คนไร้บา้ นในสังคม ต่างๆ มีทั้งสองด้าน คือ ด้านที่เห็นอกเห็นใจ อยากช่วยเหลือและด้านที่ตำ�หนิคนไร้บ้าน แรกเริม่ เดิมที รัฐมีทา่ ทีเชิงตำ�หนิ ต่อมากระแส สังคมกดดัน และมีการสร้างความเข้าใจว่า คนไร้บ้านเป็นผลจากความบกพร่องของ ระบบสังคม จึงทำ�ให้เกิดนโยบายเชิงบวก มากขึ้นในหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ สกอตแลนด์ ญี่ปุ่น มีการออก กฎหมายเฉพาะเพื่อกำ�หนดอำ�นาจหน้าที่ ให้รัฐต้องให้ความช่วยเหลือคนไร้บ้าน จาก ความช่วยเหลือระยะแรกที่เป็นลักษณะ ชั่วคราว เช่น แจกอาหาร หาที่พักชั่วคราว ต่อมาก็มีการคำ�นึงถึงการช่วยเหลือระยะ ปานกลางและระยะยาวมากขึ้น เช่น มีอพาร์ตเมนต์ราคาถูกสำ�หรับคนไร้บ้าน ให้เช่าระยะยาว การส่งเสรมิ เด็กในครอบครัว ไร้บ้านให้เข้าโรงเรียนได้ โดยไม่เอาเรื่อง ที่อยู่อาศัยมาเป็นเงื่อนไขกีดกัน อย่างไรก็ดี ปัจจุบันมีแนวโน้มที่ น่าเป็นห่วงมากขึ้นว่า หลายเมืองในสหรัฐ อเมริกา และประเทศอื่นๆ เริ่มมีมาตรการที่ ไม่เป็นมิตรกับคนไร้บ้าน ถึงกับมีคำ�เรียก แนวโน้มนี้ว่า การทำ�ให้การไร้บ้านเป็น อาชญากรรม (Criminalization of Homelessness) เช่น ห้ามนอนในสวนสาธารณะ เคร่งครัดการอาบน้ำ�ในที่สาธารณะ จำ�กัด การแจกอาหารคนไร้บ้านในที่สาธารณะ


report เรื่อง ผักแว่น ไม้สนธิ์

KHON KAEN MODEL : SMART & CREATIVE CITY ทำ�ไมขอนแก่นจะกลายเป็นเมืองที่น่าจับตามากใน อนาคตอันใกล้ หาคำ�ตอบได้ในรายงานพิเศษเกีย ่ วกับ บริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง จำ�กัด ผู้อยู่เบื้องหลัง การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของเมืองนี้ -ผักแว่น ไม้สนธิ์

a day

february 2017

114

อะไรคือสิ่งที่คนเราต้องการจริงๆ ใน ‘เมือง’ ที่เราใช้ชีวิตอยู่ ‘เมือง’ รูปแบบไหนกันนะ ที่เราควรใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างมีคุณภาพ ‘ใคร’ มีหน้าที่ทำ�ให้ ‘เมือง’ เหมาะสมกับการใช้ชีวิตของคนเราได้ ผู้เชี่ยวชาญด้านเมืองทั่วโลกล้วน ตั้งคำ�ถามนี้กับเมืองที่เขาใช้ชีวิตอยู่ทุกๆ วัน เหตุผลที่ต้องคิดเรื่องนี้ก็เพื่อทำ�ความเข้าใจ ตัวเอง ทำ�ความเข้าใจรูปแบบความเป็นเมือง ของเรา และทำ�ให้การใช้ชีวิตของเรามี ความสุข Smart City ได้เป็นคำ�ตอบของหลายๆ ุ ภาพ เมืองทีท่ ว่ั โลกนำ�รูปแบบไปใช้เพือ่ ให้คณ ชีวติ ของคนในเมืองและเมืองดีขน้ึ ด้วยความคิด สร้างสรรค์ การจัดการ และเทคโนโลยี Smart City จะนับเป็นรูปแบบที่เกิดขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของคนเราได้ จริงๆ หรือ เพราะด้วยความที่ Smart City คือรูปแบบของเมืองที่ได้รับการออกแบบ โดยให้ความสำ�คัญใน 3 องค์ประกอบหลัก

คือ การพัฒนารูปแบบและโครงสร้างของเมือง ที่สอดรับกับแนวคิดของเมืองอัจฉริยะ, การ ส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม และการส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน ประกอบกับการนำ�เทคโนโลยีสารสนเทศและ ข้อมูลมาช่วยในการบริหารจัดการทรัพยากร ของเมืองเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด เช่น ระบบบริหารจัดการเครือข่ายพลังงานอัจฉริยะ ที่เรียกว่า Smart Grid ระบบมิเตอร์อัตโนมัติ ระบบควบคุมการจราจรอัจฉริยะ ระบบ ควบคุมอาคารอัจฉริยะ และระบบตรวจวัด มลภาวะ ฯลฯ ซึ่งแน่นอนว่ารูปแบบ Smart City ไม่สามารถ copy และ paste มาใช้ใน เมืองไหนก็ได้ เมือ่ บริบทความเป็นเมืองนัน้ ๆ


“การเติบโตของตัวเมืองขอนแก่นมีการ ขยายตัวเร็วมาก เรียกว่าแบบก้าวกระโดด สิ่งสำ�คัญคือการย้ายถิ่นฐานของคน เพราะ เหตุผลในเรื่องของการทำ�มาหากิน ตอนนี้ ในอำ�เภอเมืองเองมีประชากรที่ลงทะเบียน อยู่จำ�นวนล้านเจ็ด ล้านเก้า แต่จริงๆ แล้ว มีประชากรแฝงมากกว่านี้ที่ไม่ได้ลงทะเบียน สังเกตได้จาก หนึ่ง คือเรื่องรถติด สอง เรื่อง ที่อยู่อาศัย และสาม เรื่องสภาพแวดล้อม เช่น บึงแก่นนครวันนี้เริ่มไม่ใช่สิ่งที่ธรรมชาติ ควรเป็น มีความเสื่อมโทรม ผู้บริหารเมืองที่ หมายถึงภาครัฐ ต้องมีความเข้าใจในการ บริหารเมืองแบบพื้นที่สาธารณะ พัฒนา พืน้ ทีใ่ ห้ทุกฐานะอาชีพเข้าไปใช้ร่วมกันได้ อย่างมีความสุข ทำ�กิจกรรมต่างๆ รอบๆ บึงแก่นนคร “เรื่องสิ่งแวดล้อมและการรักษา ธรรมชาตินี้ เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ KKTT อยาก บอกว่าต้อง educate ผูบ้ ริหารเมืองด้วยตัวเรา เพราะเราเป็นชาวบ้านที่อยู่อาศัยในเมืองนี้ จริงๆ อย่างทีร่ ฐั บาลบอกว่าลดความเหลือ่ มล้�ำ เราคิดว่าคนทีพ่ ดู คำ�นีเ้ ขาไม่เข้าใจความหมาย ของคำ�นี้อย่างแท้จริง อย่างที่เห็นกันมา คุณแค่พัฒนาพื้นที่สาธารณะให้ดูดี แต่พื้นที่โดยรอบไม่ได้พัฒนา เชิงพาณิชย์ควบคูไ่ ปด้วยเลย “วิธลี ดความเหลือ่ มล้�ำ ของประชาชนใน

115

february 2017

รถไฟฟ้าสายเหนือ-ใต้ มาผลักดันและสร้าง โมเดลการลงทุนทีม่ องถึงการพัฒนาเศรษฐกิจ ของเมืองโดยรวมเป็นเป้าหมายหลัก สู่ความ เป็น Khon Kaen Smart City ชาวขอนแก่นร่วมคิดสร้างเมืองอย่าง สร้างสรรค์ ด้วยสมอง เงินทุน และการ ลงมือทำ�เอง ซึ่งนับเป็นครั้งแรกของประเทศ ไทย และมีความสอดคล้องกับนโยบาย ไทยแลนด์ 4.0 ที่มีสาระสำ�คัญหนึ่งคือ การดำ�เนินงานตามยุทธศาสตร์เรือ่ งของการ ยกระดับเมืองให้เป็น ‘Smart City’ พร้อมกับ ยุทธศาสตร์อื่น เพื่อขับเคลื่อนไปสู่การเป็น ประเทศที่มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน อย่างเป็น รูปธรรม ด้วยการผนึกกำ�ลังของทุกภาคส่วน ภายใต้แนวคิด ‘ประชารัฐ’ โดยเป็นประชารัฐ ที่ผนึกกำ�ลังกับเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ การวิจัยพัฒนา และบุคลากรระดับโลก ภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของ การ ‘รู้จักเติม รู้จักพอ และรู้จักปัน’ โครงการ Khon Kaen Smart City จึง มุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนและพัฒนา พืน้ ทีใ่ ห้เหมาะสมในเชิงพาณิชย์ตามเส้นทาง การเดินทางและรอบสถานีขนส่ง เรียกว่า Transit Oriented Development หรือการ พัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์โดยใช้ขนส่งมวลชน เป็นตัวนำ� ผ่านการจัดตั้งกองทุนโครงสร้าง พื้นฐานโดยการลงทุนจากภาคเอกชนเพื่อ การสร้างโครงสร้างเมืองให้นำ�สมัยและ ยั่งยืน

a day

แตกต่างจากเมืองอื่นๆ “หลายปีมานี้ เราตั้งคำ�ถามกับ ขอนแก่นซึ่งเป็นเมืองที่เกิด อยู่ เติบโต และ เราไม่เคยไปไหนเพราะใช้ชีวิตอยู่ที่ขอนแก่น มาตลอด เห็นการเปลี่ยนแปลงของเมือง จากตอนเป็นเด็กจนถึงตอนนี้ว่ามันต่าง กันมาก” ตัวแทนจากบริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง จำ�กัด หรือ เคเคทีที (KKTT) แสดงทัศนะ ที่มาของบริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง จำ�กัด หรือ KKTT เกิดจากการรวมตัว ของกลุ่มธุรกิจชั้นแนวหน้าของขอนแก่นที่ ต้องการเห็นความเปลี่ยนแปลงทั้งหมด 20 บริษัท จดทะเบียนเป็นบริษัทด้วยทุน จดทะเบียน 200 ล้านบาท พร้อมร่วมมือกับ ภาครัฐ คือ องค์กรปกครองท้องถิ่น และ กลุ่มเอกชนอื่นๆ ได้แก่ 8 องค์กรเศรษฐกิจ, มูลนิธิชุมชนขอนแก่นทศวรรษหน้า, 24 องค์กรจีน และมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นโมเดลที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของตน ด้วยรูปแบบ Khon Kaen Model โดยจัดทำ� โครงการต่างๆ ขึ้น เพื่อพัฒนาโครงสร้าง พื้นฐานของจังหวัดในเชิงออกแบบและ พัฒนาเมืองอย่างถูกหลักวิชาการ เพื่อให้ เมืองขอนแก่นเติบโตอย่างถูกทิศทาง ให้สม เป็นเมืองศูนย์กลางของภูมิภาคอาเซียนและ เมืองในอนาคตสำ�หรับเตรียมตัวก่อนเข้าสู่ ประชาคมอาเซียน โดย KKTT เป็นบริษัทที่ ริเริ่มนำ�โครงการขนส่งมวลชนระบบรางเบา


a day

february 2017

116

เมืองที่ผู้บริหารประเทศ ดูแลอยู่ มันหมายความว่าได้ใช้พื้นที่ สาธารณะทุกคน เช่น ขนส่งสาธารณะ อย่างรถเมล์ คือไม่ว่าประธานบริษัทหรือ พนักงานก็นั่งรถเมล์ได้ ขณะที่เราต้อง สร้างเมืองให้ระบบเศรษฐกิจขับเคลื่อนไปได้ พร้อมมีสาธารณูปโภครองรับวิถีชีวิตของคน ด้วยเครื่องมือที่ทันสมัยสอดคล้องกับการใช้ ชีวิต ต้องคิดถึงอนาคตและลงมือทำ�กันวันนี้ ไม่ใช่เอาแต่พดู อย่างเดียว พวกเราพูดมาเยอะ สัก 7 - 8 ปีมาแล้ว เรือ่ งแนวคิดการสร้างเมือง อย่างมีรูปแบบ และวันนี้ก็ยินดีมากที่ได้ ลงมือทำ�” โครงการ Khon Kaen Smart City ระยะที่ 1 เริ่มต้นด้วยการพัฒนาระบบ ขนส่งมวลชน ด้วยโครงการรถไฟฟ้าระบบ รางเบา สายเหนือ-ใต้ คือ สำ�ราญ-ท่าพระ ระยะทาง 26 กิโลเมตร และมีจำ�นวนสถานี 21 สถานี ใช้รถไฟฟ้าที่ผลิตและประกอบ ในประเทศจำ�นวน 15 ขบวน โดยมีขบวนละ 3 ตู้ ซึ่งใน 1 ขบวนสามารถบรรจุผู้โดยสาร ได้ 180 คน ด้วยความร่วมมือจากจังหวัด ขอนแก่น, องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น, เทศบาลนครขอนแก่น, เทศบาลเมืองศิลา, เทศบาลตำ�บลเมืองเก่า, เทศบาลตำ�บลสำ�ราญ, เทศบาลตำ�บลท่าพระ, มหาวิทยาลัยขอนแก่น, กลุม่ เอกชนขอนแก่น ขณะนี้ชาวเมืองขอนแก่นมีรถเมล์แอร์ หรือ Smart bus ใช้แล้ว คือ Khon Kaen City Bus สาย 24 (บขส.3 - เมืองขอนแก่น) ฟรี Wifi-Fi ค่าโดยสารจ่ายแบบหยอดเหรียญ

ซึ่งต่อไปจะเปลี่ยนเป็นระบบการ์ดทั้งหมด ด้วยอัตราค่าโดยสาร 15 บาทตลอดสาย สำ�หรับเด็กและนักเรียน ค่าโดยสาร 10 บาท เพราะสามารถจัดทำ�ได้เร็วโดยทุนของ KKTT เอง พร้อมได้รับความร่วมมือจากสมาคมผู้ประกอบการรถสองแถว และเทศบาลนครขอนแก่น โดยวางแผนจะเปลี่ยนเป็น Smart bus ให้บริการทุกสายทัว่ เมืองขอนแก่น ในอนาคตด้วย โครงการต่างๆ ทีจ่ ดั ทำ�ขึน้ มาเพือ่ พัฒนา โครงสร้างพืน้ ฐานด้วยตนเองของชาวขอนแก่น KKTT นำ�หลักประโยชน์ของชาวขอนแก่น เป็นที่ตั้ง และเสนอต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ด้วยแนวคิดสามเหลีย่ มเขยือ้ นภูเขา หมายถึง นักวิชาการ ภาครัฐ และประชาชน รวมถึง นักธุรกิจเอกชน ร่วมกันบริหารและพัฒนา เมืองซึ่งเป็นรูปแบบของ ‘ประชารัฐ’ อย่าง แท้จริง ตัวแทนจากบริษทั KKTT ให้ความคิดเห็น ว่าทุกหน่วยงานร่วมมือกันทำ�ตามลักษณะงาน เฉพาะของตน ไม่มีใครนำ�ใคร มีแต่ความ ร่วมมือเพือ่ ให้เมืองของเราดียง่ิ ขึน้ โดยปรึกษา หารือกันอย่างเข้มข้นตลอดเวลา เพราะ ความสำ�คัญของการทำ�งานคือ คิดและ ลงมือทำ�ให้งานมีความก้าวหน้าอย่างเป็น รูปธรรมอย่างมั่นคง โดยสอดรับกับแผน พัฒนาเศรษฐกิจระดับประเทศด้วย ด้วยความที่จังหวัดขอนแก่นเป็น ศูนย์กลางทางการศึกษา เป็นเมืองศูนย์กลาง การปฏิบตั งิ านตาม ‘แผนงานพัฒนาแนวพืน้ ที่ เศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (EWEC)’ เชื่อมต่อประเทศไทย พม่า เวียดนาม อีกทั้ง

เป็นเมืองศูนย์กลางการค้าและการขนส่ง เป็นประตูสู่ภูมิภาคอินโดจีนและประเทศจีน ตอนใต้แล้ว ขอนแก่นยังได้พัฒนาเป็น เมืองไมซ์ (MICE) หรือการเดินทางท่องเที่ยว เพื่อจัดประชุม สัมมนา ซึ่งเป็นธุรกิจที่ เกี่ยวข้องกับการจัดประชุมบริษัทข้ามชาติ ที่สำ�คัญแห่งหนึ่งของประเทศไทยด้วย เพราะมีศักยภาพรองรับผู้ที่เดินทางมาร่วม อีเวนต์ทางธุรกิจ ตัง้ แต่สนามบินนานาชาติขอนแก่น ไปจนถึงศูนย์การประชุมของ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่มีสิ่งอำ�นวยความ สะดวก เปี่ยมคุณภาพ ขณะนี้ขอนแก่น ไต่ระดับขึ้นไปถึงระดับสากลแล้ว โดยเป็น สื่อกลางในการผสานโอกาสการติดต่อ ธุรกิจในหมู่ผู้เข้าร่วมงานนานาชาติ อาทิ งานประชุม APEC Ministerial Meeting, International Conference on Humanity and Social Sciences และ THAI ASEAN Trade Fair เป็นต้น ขอนแก่นในวันนี้จึงเป็นที่จับตามองว่า การรวมตัวร่วมมือของนักธุรกิจ ภาครัฐ และประชาชนที่เป็นชาวขอนแก่นเอง จะสามารถสร้างเมืองให้มีการเติบโตอย่าง ยั่งยืน ด้วยเทคโนโลยีใหม่ๆ และเป็นเมือง ที่สามารถสร้างสรรค์ชีวิตของชาวเมืองให้ มีความสุขอย่างเหมาะสม โดยเร็วๆ นี้จะมี ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบขอนแก่น หรือ TCDC ขอนแก่น คอยสนับสนุนนโยบาย การออกแบบต่างๆ ให้กับ เมืองขอนแก่นด้วย


คุณชาญณรงค์ บุรสิ ตระกูล ตัวแทนจาก 8 องค์กรธุรกิจ, รองประธานบริหารหอการค้า จังหวัดขอนแก่น และกรรมการผู้จัดการ บริษัท อีสานพิมานกรุ๊ป จำ�กัด ได้แสดง ทัศนะถึงการร่วมเป็นส่วนหนึง่ ของ ‘การสร้าง เมืองขอนแก่นอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน’ “เราเลือกดึงหลักการที่ดีจากหลาย รูปแบบการสร้างเมืองมาใช้ให้เหมาะสมกับ บริบทของเรา นั่นคือ Khon Kaen Model ที่ เป็นความร่วมมือกันของคนขอนแก่นที่รู้จริต ของตัวเราเอง “สำ�หรับโครงการต่างๆ ที่เรานำ�มา พัฒนาเมืองนั้น ได้ใช้แนวคิดเดียวกับการ ทำ�ธุรกิจ มีการวางแผน การลงทุน และ ลงมือทำ�ให้ได้ผลประโยชน์ต่อชาวเมือง อย่างแท้จริง เช่น โครงการ Khon Kaen City Bus เกิดขึ้นเพราะรถบัสมีขนาดใหญ่ จุคน ได้ครัง้ ละมากๆ ทีส่ �ำ คัญมีความปลอดภัยสูง จะช่วยในเรื่องของการจราจรและส่งเสริม คุณภาพชีวิตของชาวเมือง และการเติบโต ของระบบเศรษฐกิจได้”

117

a day

february 2017

ด้วยความที่จังหวัดขอนแก่นมีความพร้อม ด้านชุมชน สภาพแวดล้อม ทุนวัฒนธรรม และ โครงสร้างพืน้ ฐานทีเ่ กิดจากความร่วมมือของทัง้ ภาครัฐและเอกชน ศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบ (TCDC) ได้จัดสัมมนา ‘ก่อร่างเมืองสร้างสรรค์’ ในเดือนมกราคมที่ผ่านมา เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจถึงแนวทางการพัฒนาเมืองขอนแก่น ไปสู่เมืองสร้างสรรค์ จากวิสัยทัศน์และแนวคิด ของผู้วางนโยบายของประเทศ นักสร้างสรรค์ ที่ประสบความสำ�เร็จในการพัฒนาพื้นที่ และ กลุ่มธุรกิจที่จะมาชี้โอกาสที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยมีเนื้อหาสำ�คัญคือ ขณะนี้ภาคส่วน อันได้แก่ภาครัฐและเอกชนร่วมดำ�เนินการไปใน ทิศทางเดียวกันในอันทีจ่ ะเอือ้ ต่อการพัฒนาเมือง อย่างสร้างสรรค์ และมีความคิดเห็นพ้องกันว่า ในการจะพัฒนาเมืองอย่างสร้างสรรค์และ ยั่งยืนนั้น ต้องมี ‘การพัฒนาคน’ เป็นอันดับต้น เพื่อให้มีความเข้าใจรูปแบบการสร้างเมือง อย่างชัดเจน เพือ่ ทีพ่ วกเขาจะได้ให้ความร่วมมือ ในการพัฒนาวิถีชีวิตของตน และนำ�ไปสู่การ ร่วมพัฒนาเศรษฐกิจของเมืองเป็นอันดับต่อไป ได้อย่างง่ายดาย ศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบ (TCDC) ได้ดำ�เนินการพัฒนาผู้ประกอบการและผลักดัน แนวคิดการพัฒนาเมืองสร้างสรรค์ (Creative City) ให้ขยายไปสู่ภูมิภาค ด้วยการขยายการ ให้บริการเพื่อให้ผู้ประกอบการและประชาชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้เข้าถึงความรูแ้ ละ ทรัพยากรในการพัฒนาธุรกิจและความคิด สร้างสรรค์ ผ่านการให้บริการของ TCDC ขอนแก่น ที่จะเปิดขึ้นในปี 2561 นี้ ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่มุ่งเป็นสถาบันแห่ง นวัตกรรมในอนาคต


i was there a day online คือเว็บไซต์ของ a day ที่นำ�เสนอคอนเทนต์ใหม่เอี่ยมอ่านสนุกในรูปแบบคอลัมน์หลากหลายรสชาติ ซึ่งนอกจากคอนเทนต์ฝีมือชาว a day แล้ว เรายังมีพื้นที่ว่างในคอลัมน์ท่องเที่ยวชื่อ i was there รอให้ผู้อ่านส่งต้นฉบับ มาร่วมสนุกด้วย คอลัมน์นี้เปิดรับต้นฉบับเล่าเรื่องสถานที่หรืออีเวนต์เล็กๆ น่าประทับใจทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นเทศกาลท้องถิ่นสุดน่ารัก พิพิธภัณฑ์แสดงนิทรรศการอลังการ หรือหมู่บ้านไม่ป๊อปแต่มีเสน่ห์ (ยิ่ง exclusive ไม่มีในไกด์บุ๊กยิ่งดี) ใครไปเที่ยว แล้วเจอสิ่งเหล่านี้ รีบเขียนเล่าแล้วส่งเนื้อหาพร้อมภาพมาให้เราผ่านช่องทางส่งในส่วนสมาชิกของเว็บ a day online (แปลว่า ต้องสมัครสมาชิกถึงส่งต้นฉบับได้นะ) เรื่องไหนอ่านแล้วกรี๊ดมาก เราจะเลือกมาลงคอลัมน์พร้อมส่งสมุด ‘write in a day’ ที่ a day จัดทำ�ร่วมกับแบรนด์ Moleskine แบบ limited edition ให้คนเขียน เพื่อการันตีว่าคุณเคยมาเขียนเรื่องลง a day และเพื่อเป็นพื้นที่บันทึกเรื่องทริปสนุกครั้งต่อไป : )

ใครมีเรื่องอยากแชร์อยู่ในมือแล้ว กดเข้าไปสมัครสมาชิกหรือ log in เพื่อส่งต้นฉบับที่ adaymagazine.com ได้เลย


I N T E R VIEW interview

interview

สันติ ลอรัชวี

สมชัย ส่งวัฒนา

interview

a pen interview

Ebony Bizys interview

มานิต อุดมคุณธรรม

เกษม อภิชนตระกูล


interview

february 2017 a day

คำ�ถามหลังถ้วยชาว่าด้วยชีวิต การออกแบบ และการออกแบบชีวิต

120

เรื่อง จิรเดช โอภาสพันธ์วงศ์ ภาพ นวลตา วงศ์เจริญ


อยู่ร่วมกัน

121

february 2017

กว้างขวางในแวดวงวรรณกรรม เมื่อ เขาร่วมงานกับ ภิญโญ ไตรสุรย ิ ธรรมา แห่งสำ�นักพิมพ์ openbooks ชุบชีวต ิ วรรณกรรมคลาสสิกของ เฮอร์มานน์ เฮสเส (Hermann Hesse) ทีว่ า่ กันว่า สัน ่ สะเทือนจิตวิญญาณใครหลายคน อย่ า ง สิ ท ธารถะ สำ � นวนแปลของ ‘สดใส’ ขึ้นมาใหม่ เขาว่ า หนั ง สื อ เล่ ม นี้ อ อกแบบ อย่ า งประณี ต ขั้ น สุ ด เท่ า ที่ ห นั ง สื อ เล่ ม หนึ่ ง จะทำ � ได้ จนใครหลายคน ยกย่อง สิทธารถะ ฉบับพิมพ์ครั้งนี้ว่า คือ งานศิลปะ ไ ม่ แ น่ ใ จ ว่ า ใ น ช่ ว ง ที่ ว ง ก า ร สิ่ ง พิ ม พ์ ซ บเซา วรรณกรรม สายแข็ ง เล่ ม อื่ น ใช้ เ วลาขาย 1,000 เล่มหมดในระยะเวลา กี่ สั ป ดาห์ กี่ เ ดื อ น หรื อ กี่ ปี แต่ ห นั ง สื อ เล่ ม นี้ ข ายหมด ภายใน 12 ชั่วโมง และยังถูก ต่ อ ยอดเป็ น นิ ท รรศการที่ ชื่ อ The Paper River คลื่ น ใจ ในธารกระดาษ ในบทสนทนาหลังถ้วยชา สันติบอกว่า หลังจากออกแบบ สิ่งต่างๆ มามากมาย ตอนนี้ เขากำ � ลั ง ออกแบบโปรเจกต์ ใหญ่ทส ี่ ด ุ นัน ่ คือการออกแบบ ชีวิต ถ้ า คำ � ถามที่น่า สนใจใน เวลานี้ ไม่ใช่คำ�ถามที่ว่า สันติ ลอรัชวี คือใคร คำ�ถามคือ...

a day

คำ�ถามคือ... ในบทสนทนาหลังถ้วยชา สันติ ลอรัชวี พูดคำ�นี้บ่อยครั้ง ซึ่งตรงกับ สิง่ ทีเ่ ขาเชือ ่ เสมอมาว่า คำ�ถามสำ�คัญ กว่าคำ�ตอบ คำ�ตอบของสันติจึงเต็ม ไปด้วยคำ�ถาม คำ�ถามที่น่าสนใจในเวลานี้ ไม่ใช่ คำ � ถามที่ ว่ า สั น ติ ลอรั ช วี คื อ ใคร เพราะชือ ่ ของเขาไม่ใช่ชอ ื่ ใหม่ในแวดวง นักออกแบบ สันติได้รับรางวัล Designer of the Year ปี 2015 สาขาการออกแบบ กราฟิก จากนิตยสาร Wallpaper* และกรมส่ ง เสริ ม การค้ า ระหว่ า งประเทศ กระทรวงพาณิ ช ย์ ส่วน PRACTICAL Design Studio ทีเ่ ขาเป็นหนึง่ ในผูร้ ว่ ม ก่ อ ตั้ ง ก็ เ ป็ น หนึ่ ง ในสตู ดิ โ อ ชั้นนำ�ของประเทศ ล่าสุดเพิ่ง จัดนิทรรศการ REWIND TO THE NEXT ในวาระครบรอบ 1 2 ปี ไ ป เ มื่ อ ปี ที่ ผ่ า น ม า แ ล ะ ห า ก จ ะ บ อ ก ว่ า เ ข า คื อ นักออกแบบกราฟิกทีม ่ ผ ี ลงาน นิทรรศการส่วนตัวมากที่สุด ค น ห นึ่ ง ใ น ป ร ะ เ ท ศ ก็ อ า จ ไม่ผิดนัก นอกจากบทบาท นั ก อ อ ก แ บ บ เ ข า ยั ง เ ป็ น อาจารย์ ส อนวิ ช าออกแบบ มากว่า 20 ปี และแน่นอน เขา มักสอนศิษย์ด้วยการตั้งคำ�ถาม ล่ า สุ ด เ มื่ อ ป ล า ย ปี ที่ ผ่ า น ม า ชื่ อ ของสั น ติ ไ ด้ รั บ การพู ด ถึ ง อย่ า ง


ภิญโญกับสันติคุยอะไรกันผ่านไลน์

a day

february 2017

122

จุดเริ่มต้นของการได้มาร่วมงานกับ ภิญโญ คือตอนไหน

จุดเริ่มต้นคงเป็นตอนรู้จักกัน ผมไม่เคย รู้จักกับพี่ภิญโญ จนกระทั่งปี 2008 ที่ทำ� นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรก ผมกำ�ลังหาคนเขียน คล้ายบทนำ�หรือคำ�นิยมในสูจิบัตรนิทรรศการ หนึง่ ในนัน้ เป็นคนทีผ่ มไม่รจู้ กั ส่วนตัวคือพีภ่ ญ ิ โญ แต่ที่ผ่านมาผมตามงานเขาอยู่แล้ว และก็ตาม ชีวิตไปด้วย ผมเชื่ออยู่เรื่องหนึ่งคือ เราจะพูดว่า เราเป็นคนยังไง มันจะต้องมีสถานการณ์ พิสูจน์ การปิดนิตยสาร Open มันเป็นเหมือน สถานการณ์หนึ่งซึ่งผมอ่านเหตุผลที่เขาให้กับ คนอ่านแล้วค่อนข้างรู้สึกว่านับถือคนนี้ไกลๆ มันทำ�ให้เรามีก�ำ ลังใจเมือ่ เห็นคนทีย่ นื อย่างมัน่ คง อยู่บนจุดยืนอะไรบางอย่างที่ตั้งใจ ในที่สุดผมก็ ติดต่อจนได้ และเขายินดีเขียนให้ หลังจากนั้น เราก็เงียบหายกันไป เจอกันบ้างตามงานเสวนา แต่ไม่เคยคุยเล่นมากมายนัก จนกระทั่งวันที่ เจอกันที่งานของนิตยสาร Wallpaper* หลังจาก ไม่เจอกันนาน พอคุยเล่นกันก็พบว่าเราต่าง มีไลน์ แล้วก็เลยแลกไลน์กัน ผมใช้สติกเกอร์ โดราเอมอน พี่เขาก็ใช้สติกเกอร์โดราเอมอน ส่งไปส่งมาหากัน

เขาชอบส่งรูปมาให้ดู ล่าสุดเขาเพิ่งไป เชียงใหม่ก็ถ่ายรูปส่งมา หรือตอนไปญี่ปุ่นเขาก็ ส่งรูปพระมา บอกว่าไหว้พระมาฝาก นอกจาก เรื่องงาน จะเป็นเรื่องสบายๆ ไปนู่นมานี่ เจอ คนนั้นคนนี้ หลังจากแลกไลน์ ปีใหม่ปีนั้นก็เลยนัดเจอ กินกาแฟ กินข้าว เอาหนังสือแลกกัน แล้วมัน ก็เลยมาถึงว่าทำ�อะไรสนุกๆ กันดีกว่า เราเลย พูดถึงหนังสือว่า ถ้าเราทำ�หนังสือด้วยกัน มันจะเป็นหนังสือยังไง หลังๆ พี่ภิญโญสนใจ หนังสือที่ตัวงานค่อนข้างใหญ่ อย่างพวกงาน คลาสสิก เราคุยกันถึงงานที่ค่อนข้างอมตะ แล้วเล่มทีพ่ ดู ขึน้ มาแล้วชนกันพอดีคอื สิทธารถะ ผมบอกว่าหนังสือทีม่ อี ทิ ธิพลกับผมในระดับทีว่ า่ ทำ�ให้ผมทำ�อะไรบางอย่าง หนึ่งในนั้นคงจะเป็น เล่มนี้ ตั้งแต่ประมาณปี 2011 ผมเริ่มถ่ายรูป แม่น้ำ�สะสมเป็นงานอดิเรก โดยหนังสือเล่มนี้ เป็นหนึ่งในสิ่งที่ทำ�ให้ผมมีภาพแม่น้ำ�อยู่ในหัว พอเล่าให้พภ่ี ญ ิ โญฟัง เปิดงานให้ดู เขาก็บอกว่า ถ้าอย่างนั้นเราเริ่มที่เล่มนี้เลย คุณจำ�ได้มั้ยว่าอ่าน สิทธารถะ จบ ครั้งแรกตอนอายุเท่าไหร่

ตอนเรียนจบ อายุยี่สิบต้นๆ

ตอนนั้น สิทธารถะ สั่นสะเทือนคุณ ยังไงบ้าง

อ่านรอบแรกผมจะสะดุดอยู่ตรงกลวิธี การเขียน สนุกดี ในขณะหนึง่ ก็รสู้ กึ ถึงคนสองคน ระหว่างสิทธารถะกับโควินทะที่เป็นเพื่อนกัน ทัง้ คูไ่ ปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า คนหนึง่ ถวายตัวเป็น พระภิกษุ อีกคนปฏิเสธแล้วจากมา น่าสนใจ ตรงที่ทั้งสองคนศรัทธาในคำ�สอนและเลือก เดินตามพระพุทธเจ้าทัง้ คู่ แต่เดินตามคนละแบบ โควินทะเดินตามคำ�สอน สิทธารถะเดินตาม ตอนเห็นคนอย่างภิญโญใช้สติกเกอร์ ทางในการค้นพบของพระพุทธเจ้า เพราะว่า พระพุทธเจ้าค้นพบด้วยตัวเอง ไม่ได้มใี ครบอกว่า โดราเอมอนตกใจมั้ย ต้องทำ�ยังไง ไม่ตกใจ เพราะเขาใช้รูปโปรไฟล์เป็น โนบิตะ แต่เขาจะมีสติกเกอร์โดราเอมอนน้อย แต่ละครั้งที่อ่านมันเปลี่ยนโฟกัส ซึ่งจะ สัมพันธ์กับชีวิตในเวลานั้น ช่วงที่เป็นอาจารย์ เวอร์ชันกว่าผม

อ่านแล้วก็นั่งนึกว่า โควินทะคล้ายๆ พวกเรา คือมีค�ำ สอนชุดหนึง่ ทีด่ ดู มี าก แล้วเราก็พยายาม เดินตาม แต่จริงๆ แล้วเราก็ไม่ค่อยเข้าใจอะไร เท่าไหร่ ทดสอบง่ายๆ เวลาไปคุยกับลูกค้า เราก็ ยังไม่สามารถพูดให้เขาเข้าใจได้อยู่ดี แล้วตกลง เราเข้าใจหรือเราไม่เข้าใจ หรือการที่เราเข้าใจ แต่เราสอนให้เด็กเข้าใจไม่ได้ ตกลงเราเข้าใจ หรือเปล่า บางครัง้ ก็เห็นว่าการเป็นขบถแบบสิทธารถะ น่าสนใจ แต่บางครั้งมันก็ล้มเหลว การปฏิเสธ แล้วไปแสวงหามีความลำ�บาก มีความทรมาน ชีวิตผมมีช่วงที่อยากเรียนต่อ เรายึดว่าการ เรียนต่อมันเป็นสาระในการพัฒนาตน จริงๆ วิธีคิดแบบนั้นก็ไม่ต่างจากโควินทะ เราต้องการ คนมาสอนเรา ให้เราดีขึ้น เก่งขึ้น จนกระทั่ง ผมพบว่าผมเรียนต่อไม่ได้ แล้วเราจะยอมรับกับ การพัฒนาตัวเองไม่ได้เพราะไม่ได้เรียน หรือเรา จะทำ�อะไรบางอย่าง นั่นเป็นเส้นทางที่อยู่บน สองทางระหว่างโควินทะกับสิทธารถะ แล้วพอ ผ่านช่วงเวลาที่เราศึกษาอะไรบางอย่างด้วย ตัวเราเองอย่างหนักจึงพบว่าเราก็ผ่านมันมาได้ แต่มันมีความยากลำ�บากอยู่ไม่น้อย แล้วเอาจริงๆ คุณเชื่อในหนทางไหน

สองทางนี้เป็นทางที่จำ�เป็นทั้งคู่ แต่ว่าเรา จะสมดุลยังไง คือคุณหัวแข็งแล้วค้นหาทุกอย่าง ด้วยตัวเองโดยไม่มีคนนำ�ทาง มันก็มีความเสี่ยง สูงมากทีจ่ ะหลงทางหรือเต็มไปด้วยอัตตา หรือว่า ตัวเองไปค้นเจออะไรบางอย่างแต่ไม่รู้ว่าคนอื่น เขาค้นเจออะไรบ้าง มันก็ดูโลกแคบมาก แต่ถ้า เราไปฟังคนอืน่ อย่างเดียว มันก็ท�ำ ให้เราไม่เข้าใจ เพราะว่าเป็นการถ่ายทอดแบบจดจำ�หรือแค่ ปฏิบัติตาม พอเราผ่านตรงนั้นมาจึงเริ่มเห็นว่า สองทางนี้จริงๆ มันเป็นสมดุล ถ้าผมบอกว่าผม ทำ�ทุกอย่างด้วยตัวเอง มันจะเป็นไปได้อย่างไร เราก็เป็นผลของการที่คนอีกรุ่นหนึ่งแผ้วถางทาง มาก่อน เขาหาสิ่งนี้มาก่อน เขาจะถูกจะผิดไม่รู้ แต่เขาหามาก่อน ซึ่งมันอาจจะเคยใช้ได้ในยุค ของเขา เราก็รบั รูส้ ง่ิ นัน้ มา เพราะฉะนัน้ จริงๆ แล้ว เราต้องไม่ใช้วิธีคิดที่ว่าจะหักล้างกัน แต่มองว่า เขามีประโยชน์ แล้วปรับให้เหมาะกับเรา


อย่างสันติ


รู้มาว่าคุณไม่เอาค่าตัวในการออกแบบ หนังสือเล่มนี้ เหตุผลคืออะไร

ผมเอาไม่ได้ ถ้าคิดค่าตัวผมเทียบกับงาน คอมเมอร์เชียล หนังสือเล่มนี้ไม่เกิดขึ้นแน่นอน แต่ถา้ ให้ผมไปคิดเล็กๆ น้อยๆ อย่าไปคิดมันเลย ทำ�ไปเลยดีกว่า ไม่ได้มองว่างานนี้เหนื่อยฟรีใช่ไหม

เรารูต้ ง้ั แต่แรกว่าไม่เหนือ่ ยฟรี ค่าตอบแทน มีหลายแบบ สำ�หรับผมทุกงานมีค่าตอบแทน ผมจะไม่ทำ�งานที่ไม่ได้ค่าตอบแทน แต่ค่าตอบแทนไม่ใช่แค่เงิน เพราะฉะนั้นผมจะนิยาม คำ�ว่าค่าตอบแทนสำ�หรับทุกงาน ค่าตอบแทนที่ ผมต้องการคือคุ้มที่จะทำ� ค่าตอบแทนของงานนี้คืออะไร

การที่มันปรากฏอยู่ตรงนี้ไง ความคิดที่จะ ทำ�งานสร้างสรรค์หลายชิ้นมันอยู่ในหัวเรา และบ่อยครั้งที่รู้ว่ามันจะไม่สามารถเกิดขึ้นด้วย ปัจจัยมากมาย เพราะฉะนั้นถ้ามีโอกาสเข้ามา ในชีวิต แล้วทำ�ให้เราได้ทำ�อะไรบางอย่างที่ พอจะเชื่อใจได้ว่ามันจะเกิดขึ้นในแบบที่เราคิด ผมจะไม่ค่อยลังเล แล้วพอมันเกิดขึ้น มันอยู่ ไปอีกนานนะ

ตอนนั้นตอบคนที่โรงพิมพ์ว่าอะไร ในเมื่อมันแทบไม่ต่างทำ�ไปทำ�ไม

ผมบอกว่าพี่เทียบกันดูสิ พี่เห็นว่ามัน ต่างกันไหม เขาก็บอกว่าต่าง แต่ว่าไม่ได้ ต่างกันมาก ผมบอกว่านั่นแหละที่ผมอยากไป ให้ถึง เพราะว่ามันเป็นคุณภาพ เหมือนเวลา คุณฟังเพลงทีเ่ ป็น High Resolution กับไฟล์เพลง MP3 ถ้าเครื่องเสียงไม่ได้ดีมาก หรือคุณไม่ได้ ใส่ใจมาก มันก็ไม่ต่างกัน จะลดทอนก็ได้ แล้วส่วนใหญ่ในชีวติ ปกติเรามักเลือกทีจ่ ะลดทอน ประนีประนอม ซึ่งเข้าใจได้ ลดทอนลงไป ค่าใช้จา่ ยก็ลดลงไปด้วย จะซือ้ จะขายแล้วมีก�ำ ไร เพิ่มขึ้นมันก็ต้องลดทอนนั่นแหละ แต่พอเป็น งานนี้ที่มีเป้าหมายเชิงคุณภาพ เราจะยอม อีกเหรอ คุณมองเห็นอะไรจากปรากฏการณ์ ขายหมด 1,000 เล่มภายใน 12 ชั่วโมง

มีค�ำ ถามทีท่ �ำ ให้เราคิดต่อไปได้ อาจจะเป็น คำ�ถามต่อทั้งวงการเลยด้วยซ้ำ�ว่า มีคนต้องการ หนังสือที่ดี เพียงแต่ว่าหนังสือที่ดีคืออะไรบ้าง ซึ่งมันคงไม่ใช่วิธีนี้วิธีเดียว ท่ามกลางการเข้ามา มีบทบาทของสื่อดิจิทัล มันรับภาระในการเป็น ภาชนะใส่เนื้อหาไปด้วย เมื่อภาชนะหลักเดิม ถูกแบ่งหน้าที่ออกไป ทุกอย่างจะไหลไปตรงนั้น แล้วการทำ� สิทธารถะ เป็นโอกาสใน อยู่แล้ว เป็นเรื่องที่ต้องยอมรับว่าคนจะมอง การทำ�สิ่งใดในหัวให้เกิดขึ้น ความสำ�คัญของหนังสือในฐานะภาชนะลดลง โอกาสในการทำ�หนังสือเล่มหนึ่งที่เรา จะประณีตกับมันที่สุด ความประณีตในแบบ แต่หนังสือในฐานะวัตถุชน้ิ หนึง่ ยังไม่มอี ะไรมาแย่ง ของเราหมายถึงว่า รายละเอียดบางเรื่อง เช่น เลยนะ ต้องมาดูว่า การอ่านหนังสือที่เป็นเล่ม ุ ค่าอะไรบ้าง สุนทรียะอะไรบ้าง เรื่องงานพิมพ์สำ�หรับเล่มนี้ ผมต้องการพิมพ์ หรือเป็นวัตถุมคี ณ ดูโอ้โทน เป็นเทคนิคพิมพ์ขาวดำ�ด้วยสี 2 เม็ด แล้วคุณให้เขาไหม ถ้าคุณไม่ให้เขา เขาก็จะ นั่นคือสีเทาและสีเทาเข้ม เพื่อให้ได้โทนสีภาพที่ เปรียบเทียบกับสื่อสมัยใหม่ เราต้องการ ซึ่งถ้าเราเห็นปรู๊ฟระหว่างสี 2 เม็ด กับ 1 เม็ดจะรู้สึกว่ามันแทบไม่ต่างกัน คนที่ อะไรทำ�ให้หนังสือที่ประณีตแบบนี้ ไม่ค่อยเกิดขึ้นในบ้านเรา โรงพิมพ์เขายังถามเลยว่า อาจารย์จะพิมพ์ ไปทำ�ไม (หัวเราะ) มันเหมือนชานี้กับอีกชาหนึ่ง มันพูดยากเพราะว่าเป็นกระบวนการที่ ไม่สอดคล้องกับระบบอุตสาหกรรมเท่าไหร่ มันก็ต้องเป็นคนดื่มชาถึงจะรู้


แต่มันอาจเป็นทางรอดของหนังสือหรือเปล่า ทำ�ยังไงให้คนเห็นหนังสือมีคา่ ขึน้ การผลิตก็ควร มีค่าขึ้นหรือเปล่า คนกำ�ลังหาคุณภาพอะไร บางอย่างในชีวติ รอบตัว ท่ามกลางสิง่ ทีพ่ อใช้ได้ แต่บางทีเราก็ต้องการอะไรที่ละมุนละม่อม ละเอียดอ่อนกว่านั้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องหนังสือ หรือเรื่องอื่นๆ ทุกวันนี้ระบบการผลิตมันทำ�แค่ ให้ทุกอย่างพอใช้ได้ มันเกิดจากระบบอุตสาหกรรมเขามอง งานชิ้นหนึ่งด้วยสายตาคนละแบบ หรือเปล่า โรงพิมพ์เขามองงานเราเป็น งานลูกค้า ในขณะทีเ่ รามองเป็นงานศิลปะ

อาจจะเป็นเรื่องการเคารพหน้าที่ตัวเอง ซึง่ เราไม่รจู้ ะแก้ยงั ไงกับระบบนี้ เวลาไปโรงพิมพ์ ผมจะไม่ค่อยหงุดหงิด เพราะเราต้องเข้าใจว่า ช่างพิมพ์ทเ่ี ราไปจ้�ำ จีจ้ �ำ้ ไชเขาได้คา่ แรงน้อยมาก ลองคิดดูว่าถ้าเราได้สามสี่ร้อยบาทต่อวัน แต่ ต้องไปยืนทำ�งานอยูก่ บั กลิน่ หมึกพิมพ์ มีคนคอย เร่งให้พมิ พ์ บางทีตอ้ งควงกะ เราไม่มที างทำ�งาน ที่ดีได้ ไม่มีทางเคารพงานที่ทำ�ได้ เพราะมัน กดทับความรูส้ กึ ถ้าเราจะทำ�ให้ดภี ายใต้ปจั จัยนี้ ย่อมไม่ใช่การบ่น และไม่ใช่หักหาญในฐานะ ผู้ว่าจ้าง นีค ่ อ ื เหตุผลทีค ่ ณ ุ เป็นนักออกแบบทีไ่ ป โรงพิมพ์บ่อย

ใช่ หลังๆ ก็ให้คนรุ่นใหม่ๆ ไป เราจะสอน เทคนิคให้น้องๆ ซึ่งไม่ค่อยประสบความสำ�เร็จ เวลาเข้าไปโรงพิมพ์ ถ้าไปกับผม พอจอดรถ ที่โรงพิมพ์ปุ๊บ ผมลงไปคุยกับ รปภ. ก่อน เป็นไงบ้าง อยู่ตั้งแต่กี่โมง เปลี่ยนกะกี่โมง คุยกับทุกคน แล้วยังไม่เข้าโรงพิมพ์ แต่เดินหา ร้านสะดวกซื้อ ซื้อน้ำ�ดื่มหลายๆ แบบ ตั้งแต่ ลิโพยันน้�ำ อัดลม แจกทุกคนทีพ่ บ พอไปเจอช่าง ก็อย่าเพิ่งคุยงาน ชวนกินน้ำ�ก่อน เขาเหนื่อย เราต้องปรับอารมณ์เขาก่อน ให้เขารู้สึกว่าเรา ไม่ได้มาสั่งมาตรวจ ไม่ได้มาเอาชนะคะคานว่า คุณต้องทำ�ให้ได้อย่างที่ต้องการ เรารู้ว่ามันมี ข้อจำ�กัดที่ขวางเราอยู่ ต้องเข้าไปทำ�ความ เข้าใจข้อจำ�กัด งานนี้เป็นยังไงผมจะอธิบาย ให้คำ�ปรึกษาแก่เขา อย่างตอนทำ�หนังสือของ

อาจารย์อิทธิพล ตั้งโฉลก ผมให้ความรู้เขา กระทั่งว่าอาจารย์อิทธิพลเป็นใคร

ข้อจำ�กัดเหล่านั้น เราต้องพยายามรู้ให้หมดว่า เรากำ�ลังรับมือกับอะไรบ้าง ใครใช้มันบ้าง กระทบใครบ้าง ประเทศนี้ผลิตได้ไหม พื้นฐาน ทำ�ไมเขาจำ�เป็นต้องรูว้ า่ อาจารย์อท ิ ธิพล ความเข้าใจของคนต่อสิ่งที่เราทำ�มีไหม บางที เป็นใคร ผมยังคุยเล่นกับลูกศิษย์วา่ ยุคนีใ้ ครละเอียดกว่า เขาจำ�เป็นต้องรู้ เพราะถ้าเขาคิดว่านี่คือ ได้เปรียบ เพราะยิง่ มองละเอียดเท่าไหร่เรายิง่ เห็น งานหนังสือธรรมดาเขาก็จะทำ�อย่างที่เคยทำ� ปัญหาชัดเจนขึ้น และเราจะป้องกันหรือแก้มัน แต่เราบอกเขาว่าหนังสือเล่มนี้เป็นของศิลปิน ได้ก่อน แห่งชาตินะ และนี่คือผลงานทั้งชีวิตของเขา ผมนับถือท่านมาก ผมอยากทำ�หนังสือเล่มนี้ ทุกวันนี้ก่อนจะเลือกรับงาน คุณคิด ให้ดีที่สุด เป็นสมบัติที่จะเก็บไว้ว่าศิลปินคนนี้ นานไหม ทำ�อะไรมาบ้าง ซึง่ พีเ่ ป็นส่วนหนึง่ ของมัน พูดให้ แล้วแต่ อย่าง สิทธารถะ ผมรับเพราะ เขาเข้าใจและภูมใิ จว่ากำ�ลังทำ�อะไรอยู่ เขาไม่ใช่ ผูร้ ว่ มงาน เพราะมิตรภาพ แล้วก็เชือ่ ในกันและกัน เชือ่ ในวิถี พีภ่ ญ ิ โญใช้ค�ำ ว่าเต๋าเท่ากัน ผมเชือ่ ว่า แค่กลไกที่ทำ�ตามใบสั่งงาน ทำ�กับเขาไม่ต้องกังวลอะไร ทำ�แล้วน่าจะได้ การที่คุณเติบโตมาในยุคก่อนดิจิทัล แลกเปลีย่ นซึง่ กันและกัน เป็นกิจกรรมของเพือ่ น มันบ่มเพาะเอกลักษณ์ให้คุณแตกต่าง เหมือนชวนกันไปเที่ยว เรารู้ว่าไปกับเพื่อนคนนี้ จากดีไซเนอร์รุ่นใหม่ๆ หรือเปล่า ต้องสนุกแน่ๆ นีค่ อื ทริปของสันติกบั ภิญโญ แล้ว ความโชคดีคือเราอยู่กับการออกแบบ ก็ได้ของฝากกลับมาเพียบเลย (หัวเราะ) หนังสือตั้งแต่ยุคที่ยังไม่มีคอมพิวเตอร์ ต้อง ส่วนงานลูกค้าจะดูโจทย์ ดูเคมีระหว่าง นั่งแปะโบร์ไมด์ เรียงพิมพ์ ทำ�ให้เห็นขั้นตอน งาน ลูกค้า และเรา บางทีก็ดูผลประกอบการ รายละเอียดตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งเราจำ�เป็นต้องรู้ วิสัยทัศน์ของผู้บริหาร ผมค่อนข้างดูละเอียด เวลาจะออกแบบหนังสือหนึ่งเล่ม ภาพใหญ่ เพราะผมอยากทำ�งานที่สำ�เร็จ ทุกงานมี คืออะไร มันเกีย่ วข้องกับอะไรบ้าง หนังสือเล่มนี้ เป้าหมาย เช่น ลูกค้าบริษัทหนึ่งให้เราออกแบบ จะไปถึงมือคนอ่าน ไปอยู่ที่บ้านเขาได้ยังไง อัตลักษณ์แบรนด์ เขาก็อยากให้แบรนด์ของเขา เขาจะถืออ่านแบบไหน ถ้าเห็นภาพใหญ่ เวลา ประสบความสำ�เร็จ แต่แค่การยอมรับมันไม่พอ คุณออกแบบวิธีคิดจะเปลี่ยนไป จะไม่อยู่กับ หรอก แบรนด์สินค้าหนึ่งอยากมีภาพลักษณ์ ตัวเอง ซึ่งนักออกแบบในปัจจุบันถ้าตั้งใจ ที่ดีเพราะคุณอยากจะขายของนั่นแหละ ทีจ่ ะเห็น มันง่ายกว่าด้วยซ้�ำ เพียงแต่เขาอาจจะ เพราะฉะนั้นเรามักไม่รับงานโดยทันที แต่เอา อยูใ่ นโลกทีเ่ ร็วจนลืมดูวา่ เขาอยูใ่ นวัฏจักรแบบไหน ปัญหาของเขามาวิเคราะห์ เสนอกลับไปก่อนว่า ซึง่ ทุกๆ งานคุณจะเริม่ ลำ�บากมากถ้ามองไม่เห็น จากมุมมองของเรา ถ้าเป้าหมายเป็นแบบนี้ ผมเป็นคนที่ถ้าไปเมืองไหนแล้วไม่เห็นแผนที่ คุณควรจะทำ�ยังไง จะไม่สนุก เราอยากเห็นภาพใหญ่ของมันก่อน เราจะพักตรงนี้ เราอยูท่ ศิ ตะวันตก แล้วสนามบิน นักออกแบบสามารถให้คำ�ปรึกษาเรื่อง อยู่ตรงไหน ธุรกิจกับนักธุรกิจได้เหรอ ได้ เพราะว่าส่วนหนึ่งของธุรกิจมันคือเรื่อง ในงานออกแบบ การเห็นภาพรวมสำ�คัญ การสื่อสาร แต่เวลาเขามาหาเรา เขาจะมาแบบ ยังไง มีทางออกอยู่แล้ว เขาอาจจะมีปัญหาว่าทำ�ไม เราจะละเอียดรอบคอบขึ้น เพราะว่า การขายเซกเมนต์นี้ยอดขายไม่โต แล้วเห็น งานออกแบบมันสัมพันธ์กบั คนอืน่ เรือ่ งอืน่ ไม่ได้ แบรนด์คู่แข่งมีเว็บไซต์ เลยคิดว่าต้องมีบ้าง แยกตัวเองออกมาเป็นประธาน ถ้าเป้าหมาย แต่คุณอาจจะไม่ได้ต้องการเว็บไซต์จริงๆ ซึ่งเรา คือหาทางออกให้ดีที่สุดต่อปัจจัยนั้น โจทย์นั้น ก็รับฟังเขานะ แต่จะถามถึงช่องทางการสื่อสาร


ของลูกค้า แต่ละอันการตอบสนองเป็นยังไง มีผลสำ�รวจมั้ย แต่ละช่องทางพูดอะไรบ้าง ข้อมูลพวกนี้บางทีดีไซเนอร์บางคนอาจมองว่า จะรู้ไปทำ�ไม ในเมื่อเขานึกภาพเว็บไซต์ในหัว ไว้แล้ว แล้วทำ�ไมคุณไม่ออกแบบเว็บไซต์ ตามใจลูกค้าไปให้สน ้ิ เรือ ่ งสิน ้ ราว ได้เงิน เหมือนกัน

ถ้าออกแบบเว็บแล้วเว็บนั้นไม่ได้ช่วย ปัญหาหลักๆ เช่น ถ้าเป้าหมายลึกๆ เป็นเรื่อง การเพิ่มยอดขายของเขา แล้วผลลัพธ์ไม่ถึง ตรงนั้น ในที่สุดเขาก็จะคิดว่าเว็บไซต์ที่เรา ออกแบบมันไม่ได้สำ�คัญอะไร แล้วเขาก็จะ ไม่ทำ�ซ้ำ� หรือจะไม่ให้ค่ากับงานออกแบบอีก แต่ในกรณีเดียวกัน ถ้ายอดขายดีขึ้น สิ่งที่ จะอยู่ในหัวเขาคืองานออกแบบช่วยธุรกิจเขา งานออกแบบเข้าไปตอบความต้องการบางอย่าง ของนักลงทุนหรือนักธุรกิจ แล้วเขาจะให้ค่ามัน ในการจ้างงานครั้งต่อไป ไม่ว่าจะเป็นผมหรือ คนอื่น เขาจะไม่กังวลอีก ซึ่งนี่เป็นคุณค่าของ วงการออกแบบทีท่ กุ คนต้องช่วยกัน ตอนนีม้ าถึง จุดที่ต้องพิสูจน์แล้ว ไม่ใช่เรียกร้อง คุณต้อง พิสูจน์ให้ระบบที่หมุนโลกอยู่ตอนนี้เห็นว่าสิ่งที่ คุณทำ�มีคุณค่า

อะไรคือสิง่ สำ�คัญในการเป็นนักออกแบบ ยุคนี้

น่าประทับใจ แต่ความจริงมันมีเหตุของมันหมด มีการวิจัย มีเงื่อนไขต่อความเปลี่ยนแปลง มากมาย อย่างเช่นเวลาทำ�งานกับลูกค้า ผมมีเป้าหมายว่าสิง่ ทีผ่ มออกแบบมันจะอยูร่ อด ในโลกที่เปลี่ยนแปลงเป็นเวลา 5 - 10 ปี เป็นอย่างน้อย ทุกวันนี้การประกอบการต่างๆ มีความไม่แน่นอน ทุกธุรกิจพยายามปรับตัว ไปเรือ่ ยๆ ขายอันนีไ้ ม่รอด ขายอันนีแ้ ทนแล้วกัน ธุรกิจสิ่งพิมพ์ก็ย้ายไปทำ�ดิจิทัล ในบรรยากาศ เช่นนี้อัตลักษณ์ของคุณควรเป็นยังไง ที่ยังแสดง ตัวตนแต่กพ็ ร้อมจะปรับตัว เพราะฉะนัน้ ทุกวันนี้ เวลาออกแบบโลโก้มันไม่ใช่แค่เรื่องโลโก้แล้ว แต่คุณต้องเห็นภาพโดยรวมของตัวโลกด้วย ว่ามันเคลื่อนไหวยังไง บางคนมาบอกว่าโลโก้นฉ้ี นั ไม่ชอบ ของเก่า ดีกว่า ถ้าสำ�หรับคนทั่วไปผมว่าดีนะ เพราะ การที่มีคนสนใจวิพากษ์วิจารณ์งานออกแบบ มันสะท้อนการมีอยูข่ องมันในสังคม แต่ถา้ คนพูด เป็นนักออกแบบ ผมว่าคุณควรจะถามเพิม่ ด้วยว่า ถ้ามันไม่สวยเท่าเดิม แล้วอะไรเป็นสาระสำ�คัญ ทีท่ �ำ ให้มนั เกิด ไม่ใช่หยุดทีส่ วยหรือไม่สวย ชอบ หรือไม่ชอบ เราต้องเชื่อมั่นก่อนว่าคนออกแบบ เขาไม่ได้โง่หรือไร้เดียงสานะ แทนที่จะนั่งบ่น คุณควรจะหาข้อมูล คุณควรจะอ่านจาก หลายๆ ฝ่าย ฝั่งนี้เขียนว่าอะไร ฝั่งนั้นเขียนว่า อะไร อ่านหลายๆ เคสจะเริ่มจับทางได้ว่าโลก เปลี่ยนไปแล้ว เขามองเรื่องอะไรกัน แล้วคุณ มองอย่างนั้นอยู่ไหม คุณจะเอาสิ่งนั้นมา แลกเปลี่ยนกับลูกค้าหรือผู้ประกอบการใน ประเทศไหมว่า มันเป็นอย่างนี้แล้วนะ เราจะได้ ก้าวหน้าไปพร้อมกับเขา

หาตัวตนให้เจอ ใช้วันเวลาแห่งความ หนุ่มสาวทดลองหาที่ยืนของตัวเอง คุณต้องรู้ แผนที่ รูค้ วามเป็นไป เราจะเดินทางนี้ เราจำ�เป็น ต้องเห็น landscape ของมัน จะเก็บตัวอยู่ใน โลกส่วนตัวตามลำ�พังไม่ได้ เหมือนอย่างที่คุณมักจะเน้นย้ำ�เสมอว่า นี่เป็นเหตุผลหนึ่งหรือเปล่าที่ทำ�ให้คุณ บอกว่า ดีไซเนอร์ทุกวันนี้แค่เสพงาน สวยๆ ไม่พอแล้ว

การตั้งคำ�ถามให้ถูกต้องสำ�คัญมาก

สำ�คัญมาก เรามีข้อมูลเยอะมาก และเรา ใช้ความรู้สึกเยอะกับข้อมูล นั่นหมายความว่า ยิ่งเราวางตัวเป็นศูนย์กลางเท่าไหร่ เรายิ่งเรียนรู้ ไม่พอ เชื่อว่าตอนนี้ดีไซเนอร์ทุกแขนง ได้น้อยมาก ขณะที่ทุกอย่างมันเคลื่อนไปไม่รู้ คงไม่มีใครดูแค่เรเฟอร์เรนซ์อย่างเดียว ทุกวันนี้ กี่มิติ งานออกแบบ เทคนิค วิธีการ การให้ โลโก้ตัวหนึ่งที่เห็นว่าไม่มีไอเดียหรือรูปแบบที่ คุณค่า มันเปลี่ยนตลอดเวลา โอเค สิ่งที่เรา


ยึดถือควรจะมี แต่เราต้องปรับตัวท่ามกลาง ความเคลื่อนไหวนั้นให้ได้ด้วย ถ้าเขาให้ค่ากัน แบบนั้นเราจะอยู่ยังไง ผมเคยถามนักศึกษาว่า วันนี้มีเว็บไซต์ ที่รับออกแบบโลโก้ราคา 1 เหรียญฯ คุณเรียน คอร์สละ 4 แสน แล้วคุณจะออกไปทำ�อะไร ในขณะเดียวกัน ผมรู้มาว่าบริษัทออกแบบ ต่างชาติรับโปรเจกต์ทำ�งานให้แบรนด์บ้านเรา บางตัวราคาหลายล้าน คำ�ถามคือ 1 ล้านกับ 1 เหรียญฯ ลูกค้าเขาจ่ายอะไร ถ้าคุณหาไม่เจอ คุณคงไม่มวี นั เดินไปถึง แล้วอยูใ่ นสมมติฐานทีว่ า่ คนทีจ่ า่ ยราคาสูงๆ ไม่โง่นะ เป็นแบรนด์ระดับโลก ทีเ่ ขีย้ วจนไม่รจู้ ะเขีย้ วยังไง ทีย่ กตัวอย่างไม่ใช่วา่ ผมคิดแต่เรื่องตัวเลขของค่าออกแบบ แต่นี่เป็น ตัวอย่างทีช่ ดั เจน มันเป็นเรือ่ งทีเ่ ราต้องถามตัวเอง ไปเรื่อยๆ ว่าคุณค่าของงานเราคืออะไร ทุกวันนี้ เราตีอกชกหัวไม่ได้ มันไม่ใช่เวลาแล้ว โลกมัน ขยายออกไปจนถึงขัน้ ทีว่ า่ คุณไม่เอา คนอืน่ ก็เอา คุณทำ�ไม่ได้ คนอืน่ ทำ�ได้ ลองเสิรช์ กูเกิลหรือเปิด พินเทอเรสท์ดูสิ จะเห็นว่าสิ่งที่คุณทำ�ได้คนอื่น ทำ�ได้หมด

ต่างๆ ตามมา นำ�ไปสู่ทิศทางในการทำ�อะไร บางอย่าง สิ่งที่ผมทำ�มากที่สุดในการไปเริ่มงานคือ ถาม ผมไม่ได้รับบรีฟเขาอย่างเดียวแน่ๆ มันมี ความต้องการบางอย่างทีภ่ าษาเป็นอุปสรรคเสมอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาเขาบรีฟงานออกแบบ ผมจะถามเพื่อให้เกิดบทสนทนา การรับบรีฟ ครั้งแรกสำ�คัญ นักออกแบบควรจะถาม ผมว่า นี่คือความเป็นมืออาชีพอย่างหนึ่งของการ ไปรับงานกับลูกค้าครั้งแรก จะเรียกว่าสร้าง ความประทับใจแรกก็ได้

ทำ�งานด้วย ไม่อยากไปยึดอยู่กับพื้นที่ประจำ� หรืออะไรอื่นๆ การออกแบบชีวต ิ ยากกว่าการออกแบบ อย่างอื่นยังไง

131

a day

february 2017

ต้องใจเย็น เพราะการออกแบบชีวิตเราจะ กระทบกระเทือนคนอืน่ เราอยูใ่ นครอบครัว อยูใ่ น สังคม อยู่ในบริษัท การที่เราจะจัดการอะไร สักอย่างหนึ่งกับตัวเอง มันค่อนข้างมีผลต่อ คนอืน่ ต้องใช้ความอดทน ต้องไม่ใจร้อน ค่อยๆ ดูไป อะไรทำ�ได้ทำ� มันเป็นงานที่มีรายละเอียด ยุบยิบ ไม่มเี ดดไลน์ เราต้องสมดุลสิง่ ต่างๆ ไม่ใช่ การถามสร้างความประทับใจแรก เปลีย่ นเราแล้วทีเ่ หลือช่างมัน เพราะเรายังสัมพันธ์ ได้ด้วยหรือ กับผู้คนจำ�นวนไม่น้อยที่อยู่รอบตัว ฉะนั้น ถามในสิง่ ทีเ่ ขาตอบไม่ได้หรือไม่ได้เตรียมมา มันจึงไม่ใช่การถามว่าเมื่อไหร่จะเสร็จ เพราะถ้า แต่จ�ำ เป็นต้องตอบ พอคุณถามสิง่ ทีเ่ ขาตอบไม่ได้ ใจคิดว่าเมื่อไหร่จะเสร็จเราจะเริ่มทรมาน ซึ่งถ้า หรือคิดไม่ถึงแต่ว่าต้องตอบเพราะมันสำ�คัญ เป็นอย่างนั้นก็ไม่ควรออกแบบแล้ว คุณจะขยับสถานะตัวเองจากคนทีท่ �ำ งานตามสัง่ ขึ้นมา คุณไม่ควรให้เขารู้สึกว่าคุณทำ�ตามสั่ง คิดว่าผลปลายทางของการออกแบบ เพราะมันจะเป็นอย่างนั้นไปตลอด และเขาก็ ชีวิตคืออะไร ไม่อยากได้คนทำ�งานตามสั่งหรอก เขาอยากได้ อาจจะทำ�ให้เรามีชีวิตปกติ โลกมีความ เปลีย่ นแปลงเราจึงต้องเปลีย่ นแปลงเพือ่ ให้มชี วี ติ คนที่ช่วยกันเสนอว่าทำ�อะไรยังไงดี ปกติ และถ้าคุณจะเปลี่ยนก็ต้องวางแผนหรือ คุณไม่ได้กำ�ลังจะบอกว่าโลกมีนักออกแบบ แล้วช่วงนี้ชีวิตคุณพยายามตอบ ออกแบบให้มันสอดรับกับสภาพแวดล้อม เพื่อ เยอะเกินความจำ�เป็นใช่ไหม คำ � ถามไหนอยู บ ่ า ้ งไหม รักษาความปกติไว้ให้ได้ ถ้าผมอายุมากกว่านี้ การออกแบบมันเป็นกิจกรรมพื้นฐาน ของมนุษย์ เพราะฉะนั้นเราปฏิเสธไม่ได้ว่ามี ผมพยายามออกแบบชีวติ ตัวเองในวัยนีอ้ ยู่ ไม่แข็งแรงเท่านี้ ทำ�ยังไงให้มันปกติโดยที่ คนจำ�นวนมากบนโลกนี้ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องการ จริงๆ เริ่มที่จะทำ�อะไรบางอย่างแล้วเพื่อรับมือ ไม่กระทบกระเทือนความเปลี่ยนแปลงของเรา ออกแบบ เราต้องมีความรูต้ วั ประมาณหนึง่ ว่า สิ่งที่กำ�ลังจะเกิดขึ้น เอาตัวเองมาเป็นโปรเจกต์ หรือสิ่งรอบข้างเรา พี่ภิญโญเคยแนะนำ�ผมว่า เราทำ�โปรเจกต์มา เรากำ�ลังไปครอบครองกิจกรรมหลักอย่างหนึง่ ั ผลกันทีย ่ อดขาย แล้วการ ของมนุษย์ เมื่อก่อนผมหงุดหงิดเวลาลูกค้ามี เยอะแยะ มีโปรเจกต์หนึง่ ยังไม่ได้ท�ำ ผมก็ถามว่า ผลิตภัณฑ์วด อะไรเหรอพี ่ เขาบอก ก็ ต ั ว เองไง (หั ว เราะ) ออกแบบชี ว ต ิ วั ด ผลวั ดกันตรงไหน ข้อเสนอเรือ่ งสีเรือ่ งตัวอักษร แต่เขาอดไม่ได้ ง่ายๆ นาทีตอ่ นาที เพราะไม่มอี ะไรการันตี หรอก เพราะมันเกี่ยวข้องกับเขา มันจึงจำ�เป็น ออกแบบอะไรมาไม่รู้เท่าไหร่แล้ว ออกแบบ โปรเจกต์ ใ หญ่ ห รื อ ยั ง ผมบอกว่ า ยั ง มั น อยู ใ ่ นหั ว เลยว่านาทีนส้ี บายแล้วนาทีหน้าจะสบาย มันไม่มี ต้องคิดว่าทำ�ยังไงเขาจึงฟังเรา ทำ�ยังไงให้เรา มีมุมมองละเอียดกว่าเขา ให้อะไรที่เขารู้สึกว่า ผมนะ แต่อาจจะยังเริ่มไม่จริงจัง แล้วพอเรา ปลายทาง ต้องคิดกับมันบ่อยๆ ต้องออกแบบ คิดถึงมันละเอียดขึ้น ก็พบว่ามันเป็นวาระที่ต้อง ไปเรื่อยๆ มีคุณค่ากับเขา มันกลับมาที่ตัวคนทำ�งาน ช่างภาพก็เหมือนกัน ทุกวันนี้คนถ่ายรูปได้หมด จัดการ ต้องออกแบบ เพราะรายละเอียดเยอะ กล้องมือถือบางรุ่นถ่ายขาวดำ�สวยมาก อะไร เช่น ถ้าผมต้องดูแลคุณพ่อคุณแม่ ผมจะทำ�งาน สันติที่ถูกออกแบบแล้วจะเป็นแบบไหน ทุกอย่างต้องสบายๆ ขึ้น ไม่อย่างนั้น ด้วยลักษณะที่ทำ�อยู่แบบนี้ไม่ได้ ที่เราต้อง ที่ทำ�ให้เขาต้องจ้างช่างภาพ คุณค่านั้นคือ เราจะทำ�ไปทำ�ไม การใช้ชวี ติ อย่างสบายๆ ไม่ได้ ออกแบบก็ เ พื ่ อ หาทางแก้ ท ี ่ ด ี ท ี ่ ส ุ ด ทำ � ยั ง ไงให้ เ รา อะไร คุณสมบัตินั้นคืออะไร ทุกคนต้องตอบ ยังอยู่กับงานที่เรารักได้ เรายึดติดกับสถานที่ แปลว่าเบา ไม่ได้แปลว่ามันไม่หนัก แต่มันจะ คำ�ถามนี้ทั้งหมด มากไปหรือเปล่า เราฝึกตัวเองยังไงดี สิ่งที่ผม สบายๆ ฝึกตัวเองได้ครึ่งปีแล้วคือการทำ�งานโดยไม่มี ทำ�ไมคุณจึงเชื่อในการตั้งคำ�ถาม คำ�ถามสำ�หรับผมคือเข็มทิศ เหมือนทีเ่ วลา โต๊ะทำ�งาน * หน้า 137 - 144 ใช้เทคนิคการพิมพ์ Duotone โดยพิมพ์ ไปไหนผมต้องดูแผนทีก่ อ่ น คำ�ถามเป็นจุดเริม่ ต้น ภาพขาวดำ�ด้วยสี 2 สี คือ สีด�ำ และสีเทาเข้ม เพือ่ ให้น�ำ้ หนักของ ข้ อ ดี ข องการไม่ ม โ ี ต๊ ะ ทำ � งานคื อ อะไร ทำ�ให้เกิดสิ่งต่อไป ทำ�ให้เกิดทิศทาง ทำ�ให้ ภาพถ่ายถูกพิมพ์ออกมามีรายละเอียดใกล้เคียงกับต้นฉบับที่สุด ทุกอย่างขยับ แล้วสุดท้ายเราให้เหตุผลกันเสร็จ ก็นั่งตรงไหนก็ได้ นั่งกับน้องฝึกงานก็ได้ ซึ่งเป็นวิธีเดียวกับที่ใช้พิมพ์ภาพแม่น้ำ�ในหนังสือ สิทธารถะ ที่เราทำ�แบบนี้เพราะเราอยากยืดหยุ่นกับการ มันจะมาพร้อมคำ�ตอบ เกิดความเป็นไปได้ ฉบับ BOOK LOVER EDITION สำ�นักพิมพ์ openbooks


interview เรื่อง ไอรดา รื่นภิรมย์ใจ ภาพ Ebony Bizys

a day

february 2017

132

D E AR H ELL SA ND W IC H, รู้จักสาวสัญชาติออสเตรเลียกับวิธีการใช้ชีวิตให้ ‘มีชีวิต’ ในบ้านหลังที่สองอย่างโตเกียว


Hello Sandwich คือชื่อบล็อกที่ ทำ�ให้เรารูจ้ ก ั Ebony Bizys เป็นครัง้ แรก บล็อกของเธอเล่าเรื่องราวในชีวิต ประจำ�วัน ทริปการท่องเที่ยวต่างประเทศ ความเป็นญี่ปุ่นในกล่องอาหารหรือ กล่องขนมที่ถูกออกแบบมาอย่างน่ารัก งานคราฟต์ที่เธอทำ�เอง ไปจนถึงโฮสเทล และคาเฟ่เล็กๆ ในซอกหลืบของโตเกียว เธอหลงรักญีป ่ น ุ่ เข้าเส้นจนมีหนังสือทำ�มือแบบไกด์บุ๊กออกมาหลายเล่ม จัด เวิรก ์ ช็อปเล็กๆ กับชาวญีป ่ น ุ่ ออกหนังสือ เกีย ่ วกับของทำ�มือภาษาญีป ่ น ุ่ ทำ�คอลัมน์ ให้ Vogue Japan และยังเป็นช่างภาพให้

หนังสือของ Kate Spade และ collaborate งานกับศิลปินชาวออสเตรเลีย ความสามารถที่หลากหลายแต่คง คอนเซปต์ความน่ารักทำ�ให้เธอแจ้งเกิด ในฐานะเจ้าแม่ของความกุ๊กกิ๊กที่ญี่ปุ่น แต่เรายังอยากรู้จักเธอมากกว่านั้น จึงตัดสินใจร่อนจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ คุยกับเธออยู่หลายฉบับ ตั้งแต่เรื่องชีวิต หนังสือทำ�มือ และมุมมองการสำ�รวจ โตเกียวในแบบฉบับของเธอ เชิญเช็กอีเมลอ่านเรื่องราวที่เธอ เล่าให้เราฟัง

133

a day

february 2017

อีโบนีจบจาก College of Fine Arts, University of New South Wales สาขา Painting and Drawing และทำ�งานทีน่ ติ ยสาร Vogue Living ออสเตรเลียประมาณ 11 ปี สะสมประสบการณ์จนได้เป็นอาร์ตไดเรกเตอร์ ตามที่เธอฝัน จนวันหนึ่งเมื่อปี 2010 จาก ชีวิตและการงานที่แสนมั่นคง เธอกลับคิดที่ จะเปลี่ยนวิถีชีวิตให้ตัวเองกลับไปอยู่ใน จุดที่เสี่ยงอีกครั้ง เธอตัดสินใจเก็บข้าวของแสนกุ๊กกิ๊ก ใส่กระเป๋าเดินทางและย้ายมาใช้ชีวิตอยู่ที่ โตเกียว “เรารู้สึกว่าญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ทำ�ให้ เรามีชีวิตชีวามากขึ้นกว่าเดิม เราเป็นคนที่ บ้าทุกอย่างที่เกี่ยวกับญี่ปุ่น ตั้งแต่เรื่องของ คน อาหาร งานออกแบบ ช้อปปิ้ง แฟชั่น งานฝีมือ เพลง สถาปัตยกรรม วัฒนธรรม

ฯลฯ ความสะอาดของบ้านเมือง ความสุภาพ ของชาวญี่ปุ่น ความ surreal แบบสุดโต่ง ของญี่ปุ่น ที่ที่แตกต่างจากซิดนีย์มาก รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำ�วัน ที่จะเจอแต่ในญี่ปุ่นได้เท่านั้น ตั้งแต่กระถาง ต้นไม้ที่ถูกจัดเรียงอย่างดีที่หน้าบ้านของ ใครสักคน รถบรรทุกลายจุด พนักงานขาย ที่ลอว์สันซึ่งประดิษฐ์โบว์และเขียนป้ายเพื่อ ขอโทษเมื่อสินค้าในร้านหมด มันเป็นสิ่งที่ ทำ�ให้เราอมยิ้มได้ทุกวัน” แค่ย้ายบ้านใครบางคนยังคิดหนัก แต่เธอย้ายข้ามทวีป เปลีย่ นประเทศ หนำ�ซ้�ำ ประเทศปลายทางนั้นต่างทั้งภาษาและ วัฒนธรรม ไม่แปลกที่เธอจะบอกว่านั่นคือ ช่วงเวลาที่ตัดสินใจยากที่สุดในชีวิต และ เราคิดว่าวิธีการที่เธอใช้ก่อนตัดสินใจนั้น น่าสนใจ

เธอเขียนข้อดี-ข้อเสียลงบนกระดาษ เพื่อหาผลลัพธ์ที่สมเหตุสมผลที่สุด แต่สุดท้าย สิ่งที่ทำ�ให้เธอตัดสินใจ ได้จริงๆ ไม่ได้อยูบ่ นกระดาษแผ่นนัน้ แต่เป็น ประโยคหนึ่งที่ป๊อปอัพขึ้นมาในหัว ‘It’s just now or never.’


a day

february 2017

134

อีโบนีเริ่มต้นทำ�บล็อกของตัวเอง ตั้งแต่ปี 2009 เธอเขียนเล่าเรื่องราวในชีวิต ประจำ�วันของเธอ ตั้งแต่สิ่งของน่ารักกุ๊กกิ๊ก ที่เจอ เทคนิคการไปซื้อของที่ซูเปอร์มาร์เก็ต นิทรรศการสนุกๆ เส้นทางการปั่นจักรยาน ที่ดี หรือเวิร์กช็อปงานคราฟต์ที่เธอจัดขึ้นเอง เหนือสิ่งอื่นใด เธอจริงจังกับบล็อกนี้จนมัน กลายเป็นแกลเลอรีส่ ว่ นตัว ทีใ่ ช้แสดงผลงาน ออกแบบและตัวตนของเธอ “เราชอบชุมชนชาวบล็อกมาก คุณจะ รู้จักคนคนหนึ่งได้เลยจากการเข้าไปเยี่ยม บล็อกส่วนตัวของเขา เพราะบล็อกมันก็คือ ตัวของคุณ ดังนั้นบล็อกจึงเป็นประตูที่ สกรีนเพื่อนที่มีความคิดคล้ายเรา ชอบอะไร

เหมือนเรา ดึงดูดให้เข้ามารู้จักกัน ทุกวันนี้ เรามีเพื่อนสนิทหลายคนที่รู้จักกันจากการ ติดตามบล็อกของกันและกัน” ความเจ๋งคือมันเป็นบล็อกที่เธอตั้งใจ เขียนอย่างสม่�ำ เสมอมากว่า 10 ปี เป็นบอร์ด ที่เมื่อเข้าไปแล้วจะได้รับความคิดสร้างสรรค์ จากสีสันของรูปถ่ายในงานประดิษฐ์ที่เธอทำ� หรืออีเวนต์งานศิลปะทีเ่ ธอมักจะหามาอัพเดต เสมอ แม้ว่าบล็อกของเธอจะเขียนด้วย ภาษาอังกฤษล้วน ก็ยงั ได้รบั ความสนใจจาก ชาวญี่ปุ่นไม่น้อย เธอเริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้นในฐานะคนทำ� งานคราฟต์ที่มีเอกลักษณ์เป็นแพตเทิร์น แสนกุ๊กกิ๊กและใช้สีสันสดใส ลายเซ็นเหล่านี้

เตะตาทีมงานนิตยสาร Vogue Japan ทำ�ให้ เธอเข้ามาร่วมงานกับนิตยสารหลายปี ทั้งเขียนคอลัมน์และงานทำ�ภาพประกอบ ถึงอย่างไร สิ่งเหล่านี้เป็นเพียง ผลพลอยได้ เพราะการเป็นที่รู้จักจนนำ�มา ซึ่งงานต่างๆ ไม่ใช่เป้าหมายหลักของเธอ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเขียนบล็อก “เราไม่ได้สนใจเลยว่าใครจะเป็น คนอ่านบล็อกของเรา เราแค่เขียนในสิ่งที่ เราชอบหรืองานที่เราสนใจเท่านั้นเอง Hello Sandwich เป็นพื้นที่ที่เราใส่ตัวตนของเรา” และก็เป็นตัวตนของเธอนั่นแหละ ที่ทำ�ให้เราอยากรู้จัก


135

a day

เช่าจักรยานที่ไหน ทางจักรยานไหนดี ทีส่ ดุ ร้านพิซซ่าร้านไหนอร่อยทีส่ ดุ ร้านกาแฟ ร้านไหนน่ารักที่สุด สวนสาธารณะไหนน่าไป เดินเล่นที่สุด คำ�ตอบมีอยู่แล้วในซีนของเธอ แถมครอบคลุมตัง้ แต่ยา่ นดังๆ อย่างฮาราจูกุ ชิบุยะ ชินจูกุ ไปจนถึงย่านเล็กๆ อย่าง ชิโมคิตาซาว่า คิจิโจจิ นาคาเมะกุโระ ฯลฯ เชื่อว่าถ้าไม่มีใครบอกเราคงคิดว่า คนทำ�ซีนเล่มนี้คือชาวโตเกียวโดยกำ�เนิด แต่เมื่อได้รู้วิธีการทำ�งานของเธอ เราก็ ไม่แปลกใจที่หญิงสาวจากต่างทวีปจะรู้จัก ซอกมุมลึกลับได้ขนาดนี้ “เราจะปั่นจักรยานยี่ห้อ Mamachari ไปเรื่อยๆ และบางครั้งถ้าอยากถ่ายรูปด้วย ก็จะใช้การเดิน ซึ่งจะได้คุยกับคนญี่ปุ่น หลายคน และเขาก็จะแนะนำ�ที่ดีๆ ต่อให้เรา อีกที” ใครเคยไปแดนปลาดิบคงรูส้ กึ ตรงกันว่า ภาษาคืออุปสรรคสำ�คัญในการเข้าถึงสิง่ ต่างๆ ในประเทศนี้ เราจึงรูส้ กึ ว่าการเป็นคนต่างชาติ น่าจะสร้างความลำ�บากให้เธอไม่นอ้ ย แต่เธอ

กลับปฏิเสธมาในจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ย่อหน้าสุดท้าย “การทีเ่ ราเป็นคนต่างชาติอาจจะถือเป็น ข้อดีก็ได้ มันทำ�ให้เรายังมองเมืองนี้อย่าง ตื่นเต้นเสมอ คนญี่ปุ่นหลายคนที่อ่านบล็อก หรือซีนของเราบอกว่า สิ่งเหล่านี้ทำ�ให้เขา มองโตเกียวในมุมที่แตกต่างจากเดิม หรือ ค้นพบมุมมองใหม่ๆ มากขึ้น” เธออาจไม่ได้รู้จักโตเกียวดีกว่าคน โตเกียวหรอก เธอแค่มองเห็นความพิเศษที่ คนโตเกียวอาจมองไม่เห็น และอาสาเป็น ผู้สะกิดให้เห็น นั่นทำ�ให้เราอยากลงท้ายอีเมลฉบับนี้ แทนใจใครหลายคนด้วยประโยคที่เธอใช้ ตอบกลับมาเสมอๆ ว่า Thank you xoxo www.hellosandwich.jp

february 2017

‘ซีน’ หรือหนังสือทำ�มือ เป็นอีกสิ่งหนึ่ง ที่ทำ�ให้เธอโด่งดัง “เราเริ่มสนใจงานซีนมาตั้งแต่อยู่ ออสเตรเลียแล้ว พอเริ่มทำ�ครั้งแรกในงาน MCA Zine Fair ที่ซิดนีย์เราก็ตกหลุมรักสิ่งนี้ ไปเลย เราชอบทีส่ ามารถออกไอเดียยังไงก็ได้ เพราะมันไม่มกี ฎ ไม่มขี อ้ ห้าม ซึง่ มันแตกต่าง จากการทำ�หนังสือตรงที่มันมีแพตเทิร์นการ ออกแบบบางอย่างอยูบ่ า้ ง แต่ซนี มันสามารถ เป็นอะไรก็ได้” ซีนเล่มแรกของเธอคือ Gift Wrapping Zine และซีรีส์ซีน Tokyo Guide จำ�นวน 3 เวอร์ชันในหลายปีที่ผ่านมา เราปิ๊งงานซีนของเธอจากเล่ม Tokyo Guide ที่วางขายครั้งแรกในงาน Tokyo Art Book Fair 2016 เพราะเป็นไกด์บุ๊กขนาด พกง่ายและใช้ได้จริง เธอเลือกสถานที่ สุด hidden 150 แห่งหลากหลายหมวด ทั่วโตเกียว ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหาร คาเฟ่ โฮสเทล ร้านขายของมือสอง ร้านขายรองเท้า และแผ่นเสียง พร้อมกับคำ�แนะนำ�ทีใ่ ช้ได้จริง


interview เรื่อง ทรงกลด บางยี่ขัน ภาพ ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

RUN INTO มานิต อุดมคุณธรรม นักธุรกิจผู้ลงทุนปลูกป่าด้วยความบ้า แต่น่ารัก ใครนะ หลายคนคงพูดประโยคนี้ เมื่อเอ่ยชื่อ มานิต อุดมคุณธรรม หากแนะนำ�ตัวผู้ชายคนนี้ด้วยงานที่เขาทำ� หลายคนคงร้องอ๋อ และอยากขยับเข้ามานั่งใกล้ วงสนทนา เขาเป็นเจ้าของห้างโรบินสัน เสือ ้ ผ้า S’FARE และ PJ Jeans และเป็นผูบ ้ ริหารระดับสูงในกิจการ ใหญ่ยักษ์หลายแห่งอย่างเช่น Sports World และ HomePro อายุ 16 ปี เขาเริ่มทำ�ธุรกิจขายเสื้อผ้า ของตัวเอง นั่นทำ�ให้เขาเรียนจบแค่ชั้น ม.6 อายุ 30 ปี เป็นเจ้าของห้างโรบินสัน อายุ 39 ปี ทำ�งานหนักจนสุขภาพกายและใจ ทรุดโทรม จนเริ่มหันมาออกกำ�ลังกายและศึกษา ธรรมะ

ซ้อมวิ่งอยู่ 1 ปี เขาวิ่งมาราธอนสำ�เร็จ ห้างโรบินสันสนับสนุนการวิ่งในทุกรูปแบบ เมื่อสามสิบกว่าปีก่อน ช่วงวิกฤตต้มยำ�กุ้งเขาขายกิจการโรบินสัน ให้เซ็นทรัล อายุ 70 ปี เขากลับมาลงทุนทำ�โครงการ ขนาดใหญ่อีกครั้ง เป็นคอนโดมิเนียมชื่อ Swan Lake ทีเ่ ขาใหญ่ โครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ ที่ใครๆ ก็บอกว่าบ้า เพราะปลูกป่ามากกว่าปลูก อาคาร เขาคือนักธุรกิจที่ขึ้นชื่อเรื่องการคิด นอกกรอบ นัน ่ ทำ�ให้โรบินสันสร้างสรรค์แคมเปญ ทางการตลาดแปลกประหลาดมากมาย วิธีคิดในการทำ�โรบินสันว่าแปลกแล้ว สวอนเลคประหลาดกว่าหลายเท่า


T H E WI L D


ความรู้สึกของการเป็นเจ้าของกิจการ ตอนอายุ 16 เป็นยังไง

ตอนนั้นมีความสุขวันเดียวคือวันเสาร์ เพราะเป็นวันเดียวทีไ่ ม่ตอ้ งวิง่ หาเงินไปเข้าเช็ค เราเปิดบริษัทด้วยความตั้งใจที่ใหญ่กว่า กระแสเงินสดที่เรามี ไม่พร้อมสักอย่าง เลยต้องแก้ปัญหาตลอดเวลา เทคนิคการขายของเด็กอายุ 16 คือ

a day

february 2017

138

จริงใจ เรากะล่อนไม่เป็น มีแต่ความ ตั้งใจจะหาเงินมาหมุน ความจริงใจที่มีให้ ทุกคนมันดูออกนะ มันหลอกกันไม่ได้ ผมทำ�ธุรกิจด้วยความรูส้ กึ เป็นมิตร เป็นเพือ่ น กับเจ้าของร้าน เป็นเพื่อนกับพนักงานขาย เรามีประสบการณ์จากการเดินทางทัว่ ประเทศ เห็นไอเดียการจัดเสื้อผ้าโชว์ก็เอาไปแนะนำ� อีกร้าน พอมีลูกค้าเข้าร้านเราก็ช่วยขายของ ร้านถึงสนับสนุนสินค้าเราเต็มที่ สินค้าเรา ในภาคใต้นด่ี งั มาก ไม่วา่ จะทำ�อะไร ร้านทีเ่ ป็น เพื่อนๆ กันก็สนับสนุนเต็มที่ มีช่วงนึงเรามี วิกฤตเรื่องการเงิน แต่ด้วยความสัมพันธ์ที่ดี สินค้าที่เราส่งไป ร้านค้าตีเช็คล่วงหน้าให้ หมดเลย ยังไม่ทันขายก็เก็บเงินเขาแล้ว ซึ่งไม่มีใครทำ�ได้ แต่เราทำ�ได้

เอาอะไรไปสู้เขา

ความรู้เราน้อยกว่าเขา แต่เวลาเรา มากกว่าเขา เขาทำ�งาน 8 ชั่วโมง เราก็ทำ� 12 ชัว่ โมง เท่ากับว่าเขาทำ�งาน 5 ปี แต่เราทำ� 7 ปีครึ่ง เราประชุมตอนสองทุ่มสามทุ่ม บางทีประชุมถึงเที่ยงคืน เอาเวลาพักผ่อน มาทำ�งาน เราก็ชนะเขาได้ เราทำ�ให้โรบินสัน ราชดำ�ริ มีกิจกรรม มีโปรโมชัน คาแรกเตอร์ เด่นทุกทาง จนโรบินสันกลายเป็นห้างที่ ขยายสาขาเร็วที่สุดในประเทศไทย ประสบการณ์เดินทางพบร้านค้าและลูกค้า ทั่วประเทศช่วยอะไรในการทำ�ห้างบ้าง

ทำ�เสื้อผ้าอยู่ดีๆ คิดยังไงถึงเปิดห้าง โรบินสัน

ทำ�ให้รู้ว่าลูกค้าต้องการของแปลก ของใหม่ ถ้าของเหมือนกันเขาจะเลือกสิ่งที่ ได้ประโยชน์มากกว่า อย่างลูกค้าซือ้ ของครบ 600 หรือ 800 บาท เราแถมกระดาษทิชชู่ ให้ลูกค้า เป็นครั้งแรกในประเทศไทย ฝ่าย การตลาดบอกว่า ให้กระดาษทิชชูม่ นั จะเป็น ภาพลบกับห้างนะ แต่ผมมองว่าบวกเพราะ เราอิงกับพฤติกรรมของลูกค้า เรานั่งในใจ ลูกค้า กระดาษทิชชูม่ นั คือ basic need มันคือ สิง่ ทีค่ นจำ�เป็นต้องใช้ ปรากฏว่าขายระเบิดเลย บางคนขนกระดาษทิชชู่ออกไปเป็นกล่อง เลยนะ นีค่ อื ผลประโยชน์ทเ่ี ราให้ลกู ค้า เราทำ� กิจกรรมการตลาด เขย่าห้างทั้ง 6 ชั้นให้ แปลกใหม่ตลอดเวลา

ตอนนั้นอายุเท่าไหร่

ความคิดในการทำ�แสตมป์โรบินสัน มาจากไหน

มักใหญ่ใฝ่สูงไง (หัวเราะ)

สามสิบ มีสุภาษิตจีนว่า ลูกวัวไม่กลัว เสือ เพราะมันไม่รู้ว่าเสือคืออะไร มันเลย สูต้ ลอด เราเปิดโรบินสัน ราชดำ�ริ ด้วยฐานเงิน ที่น้อย ประสบการณ์ก็สู้คู่แข่งไม่ได้ ทำ�เล ยิง่ สูใ้ ครไม่ได้เลย โรบินสัน ราชดำ�ริ เขาเรียก ว่าสวยในซอย เพราะมันอยูใ่ นซอย ไม่ตดิ ถนน เหมือนห้างอื่น

เราคิดว่าอยากทำ�โปรโมชันแบบพรีเมียม ให้ลกู ค้า เลยคิดว่าถ้าซื้อสินค้า 50 บาทหรือ 100 บาท เราจะให้แสตมป์ 1 ดวง สะสม ได้เยอะๆ จะเอามาแลกอะไรก็ได้ เป็นการ สร้าง loyalty ให้ลูกค้า ประสบความสำ�เร็จมากไหม

ตอนนี้ร้านสะดวกซื้อชื่อดังก็ยังใช้วิธีนี้ อยู่เลย (หัวเราะ) ตอนนั้นแสตมป์โรบินสัน ตอนเลือกทำ�เลไม่ทราบหรือว่า ตรงนี้ ทำ�เลไม่ดี ดังมาก ถึงขนาดมีคนลงโฆษณาประกาศ ทราบ แต่เราเบี้ยน้อยหอยน้อย โอกาส รับซื้อแสตมป์โรบินสันในหนังสือพิมพ์ มา เราก็ต้องคว้าไว้ แต่ถ้าพูดกันตอนนี้ ถามว่าทำ�ไหม ทำ�ก็บา้ แล้ว (หัวเราะ) ตอนนัน้ ไม่สนเลย คิดแค่เราต้องชนะ ต้องอยู่รอด


คุณเดินแผนกไหนบ่อยที่สุด

ความสำ�เร็จที่คิดไว้น่ะยังไม่เห็น แต่โลง ลอยมาแล้ว ผมไม่เคยออกกำ�ลังกายเลย ตอนนั้นประชุมเยอะ เครียด นอนไม่หลับ ถ้าเราไม่เปลี่ยนการใช้ชีวิต ตายแน่ เลยเริ่ม ศึกษาธรรมะแล้วก็ออกกำ�ลังกาย ทำ�ไมถึงเลือกวิ่ง

วิง่ เป็นสิง่ ทีป่ ระหยัดทีส่ ดุ มีรองเท้าคูเ่ ดียว กับกางเกงขาสั้นก็วิ่งได้แล้ว ไม่มีเงื่อนไข วิ่งได้ทุกแห่ง เราเลยโปรโมตเรื่องวิ่ง

february 2017

ฟังเหมือนจะเป็นการบริหารงานที่ประสบ ความสำ�เร็จ

139

a day

ซูเปอร์มาร์เก็ต มันคือไฮไลต์ของห้าง ลูกค้าเขาต้องการความสด ความใหม่ ความถูก นัน่ คือพฤติกรรมพืน้ ฐาน ไม่ตอ้ งทำ� เซอร์เวย์ ถ้าคุณมีของถูกและของดี ยังไง คนก็ซื้อ แค่น้ำ�ปลาราคาต่างกัน 50 สตางค์ ยังอุตส่าห์นั่งรถเมล์ไปซื้อ ห้างต้องรุกไป ข้างหน้าด้วยการดูว่าเราจะหาสินค้าที่มี คุณภาพมาให้ลกู ค้าได้ไหม เราเคยสนับสนุน ผักออร์แกนิกที่เชียงใหม่ ตอนนั้นปวยเล้ง ปลูกทีภ่ าคเหนือได้ปลี ะครัง้ เราบอกให้เจ้าของ หาทางปลูกให้ได้ทั้งปีแล้วโรบินสันจะรับซื้อ ทั้งหมด เขาเคยปลูกแล้วเจอพายุ เสียหาย หมดไปหลายหมื่นบาท โรบินสันจ่ายให้ หมดเลย เราต้องส่งเสริมกัน มันเป็นหน้าที่ ถ้าเราจะทำ�ทุกอย่างให้ดี เราต้องไม่เทก อย่างเดียว มันถึงจะไปได้


คุณวิ่งไม่ได้หรอก ร่างกายของคุณไม่พร้อม การเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารระดับหัว เราก็ไม่ยอมแพ้ ไปหาหมออีกที่ เขาบอกว่า สำ�คัญที่สุดแล้ว หัวนำ�ไปทางไหนเด็กมัน ถ้าเราตั้งใจจริงๆ ก็วิ่งได้นะ ต้องค่อยๆ ฝึก ก็ตาม หัวทำ�งานถึงเทีย่ งคืนเด็กมันก็โดนหมด ค่อยๆ สร้างกล้ามเนื้อ มีเวลาซ้อมอยู่ปีนึง หัวเปลี่ยนว่าไม่เอาแล้ว ไม่ประชุมกลางคืน รวมเวลาเจ็บด้วยก็เหลือสักครึ่งปี ผมลงวิ่ง แล้ว เราประชุมแปดโมงเช้า ต่อไปเราต้อง มาราธอน สมัครพร้อมคุณณรงค์ โชควัฒนา ออกกำ�ลังกาย โรบินสันมีทอ่ี าบน้�ำ ให้พนักงาน เราสมัคร 2 ระยะ เอาป้ายมาราธอนแปะ ข้างหน้า ฮาล์ฟมาราธอนอยู่ข้างหลัง ถ้า ทุกคนไปวิ่งแล้วไม่จำ�เป็นต้องกลับบ้าน หิว้ เสือ้ ผ้ามาอาบน้�ำ ก่อนได้ เป็นนโยบายเลย ไม่ไหวก็ถอดป้ายอันหน้าทิ้ง สุดท้ายผมก็ ถ้าจะส่งเสริมต้องไม่ปากพูดอย่างแต่การ เข้าเส้นชัยด้วยเวลา 5 ชั่วโมง 30 นาที กระทำ�อีกอย่าง จะสั่งอะไรผู้นำ�ต้องทำ�ก่อน ผู้นำ�ต้องแสดงให้เห็นว่า ทุกเช้าฉันไปวิ่งมา ได้อะไรจากการวิ่ง ความอดทน ความมุมานะ มันสอนเรา แล้วหิ้วเสื้อผ้ามาอาบน้ำ�นะ ช่วงนั้นลูกค้า ว่าถ้าเราอยากได้ พยายามจริงๆ มันก็จะได้ ซื้อสินค้าครบ 500 บาท เราแจกหนังสือ เพราะสังขารผมมันเป็นไปไม่ได้เลยที่จะวิ่ง วิ่ง...สู่วิถีชีวิตใหม่ ของคุณหมออุดมศิลป์ มาราธอน แต่ก็สู้จนได้ หลังจาก 30 กิโลฯ ศรีแสงนาม แจกไปเป็นแสนเล่ม ไปแล้วคุณต้องวิ่งด้วยใจ เพราะสังขารมัน ไปไม่ได้แล้ว ใจคุณยังไปได้ไหม ถ้าเราผ่าน จริงจังกับการวิ่งแค่ไหน มาราธอนได้ เราจะรู้สึกว่าทำ�ได้ทุกอย่าง ผมเป็น perfectionist ทำ�อะไรต้องดี ทีส่ ดุ ถ้าจะวิง่ ก็ตอ้ งวิง่ มาราธอน จากทีไ่ ม่เคย ในโลก เพราะเราผ่านสิ่งที่โหดมาแล้ว มัน ทำ�ให้ใจเรามีพลัง วิ่งมาก่อน ก็ไปวิ่งงานเปิดสะพานแขวน โห ปวดตัง้ แต่ตาตุม่ ไล่ถงึ เข่าเลย หมอบอกว่า พอเริ่มวิ่งชีวิตเปลี่ยนไปยังไงบ้าง

ตอนเหนื่อยมากๆ สร้างกำ�ลังใจด้วยการ คิดถึงเรื่องอะไร

ความรับผิดชอบ มันคือความรับผิดชอบ ที่เราต้องวิ่งให้จบ มันไม่มีคำ�ว่าแพ้ เคยมีชว่ งอยากทำ�งานน้อยลงเพือ ่ เอาเวลา มาซ้อมวิ่งมากขึ้นไหม

ไม่เลย มันมีความรับผิดชอบในเรื่องวิ่ง และเรื่องงาน เราต้องดูแลลูกน้อง ดูแลธุรกิจ เราวิ่งเพื่อให้สุขภาพดี เพื่อให้ทำ�งานได้ดี แต่นั่นไม่ใช่เงื่อนไขที่ทำ�ให้คุณเอาเรื่องวิ่งมา ต่อรองกับการทำ�งาน มนุษย์เรามีเงือ่ นไขเยอะ มันหลอกเราทุกอย่าง ถ้าเราเผลอโดนหลอก เราก็โดนมันลากลงไปจมดิน


ความดันสูงนะ คอเลสเตอรอลสูงนะ เรา ไม่เคยบริหารตัวนี้เลย เราฝากความหวัง ไว้กับหมอคนเดียว ไม่สนใจสุขภาพทั้งที่ มันคือเรื่องจริงจัง อาจถึงชีวิตนะ ผมถาม หน่อย ถ้าคุณป่วยใครจะดูแลคุณ ลูกเหรอ ป่วยหลายๆ ปี ก็อาจจะมาปีละครั้งสองครั้ง เพราะมันน่าเบื่อที่จะมาเห็นภาพเรานอน นั่นคือชีวิตจริง เราถึงต้องหันกลับมาดูว่าจะ บริหารชีวิตยังไงให้อายุเจ็ดสิบแปดสิบแล้ว ยังแข็งแรงอยู่ เราเคยป่วยมาแล้ว ชนะมาแล้ว มันเป็นความมหัศจรรย์ที่ชนะได้ด้วยความ มุ่งมั่น เลยคิดว่าจะทำ�ยังไงให้มีสถานที่ที่ มีธรรมชาติที่ดี ร่มรื่น มีต้นไม้ มีความสงบ ซึง่ ถ่ายเทความสงบมาทีเ่ ราได้ แล้วค่อยสร้าง สวอนเลค ไม่ได้คิดจะทำ�ใหญ่ขนาดนี้นะ อะไรทำ�ให้คุณปลูกต้นไม้อย่างบ้าระห่ำ� ขนาดนี้

ทำ�ไมคุณถึงสนุกกับการทำ�สิ่งที่ไม่ได้เงิน เพราะถึงโครงการสวอนเลคขายห้อง ได้หมดก็ยังขาดทุน

พอเราทำ�ธุรกิจหาเงินมาถึงจุดนึง มันเริม่ กลับมาคิดถึงตัวเอง เวลาทำ�ธุรกิจ ยอดขาย เรามีกราฟ สต็อกเรามีกราฟ การเงินเรามี กราฟ ถ้ากราฟบอกว่ามีสต็อกเยอะเกินไปไม่ดี เราก็ส่งคนไปแก้ ร่างกายเราก็มีกราฟนะ แต่เราไม่เคยดูกราฟตัวเอง เบาหวานสูงนะ

คิดเรื่องปลูกป่าก่อนสร้างคอนโด

ตอนแรกผมไม่ได้คิดเรื่องธุรกิจเลย ขุด ทะเลสาบ 7 แห่ง ให้เก็บน้ำ� นึกถึงต้นสาละลังกาที่พระพุทธเจ้าประสูติและปรินิพพาน ก็ไปหามาลง 300 กว่าต้น วางคอนเซปต์ให้ ร่มรื่น ตอนแรกคิดว่าที่ดินทั้งหมด 200 ไร่ น่าจะทำ�เป็นบ้านเดี่ยวหลังละไร่ แต่จำ�นวน คนทีม่ าใช้พน้ื ทีน่ จ้ี ะน้อย เสียดาย เลยทำ�เป็น คอนโดฯ ดีกว่า มี 280 กว่ายูนิต

february 2017

ยอดขายเราขึ้นตลอดอยู่แล้ว เพราะเรา มีบริการทีด่ ี มีสนิ ค้าทีด่ ี มีกจิ กรรมทีเ่ ปลีย่ นไป ในแต่ละเดือน มาห้างแล้วเจออะไรแปลกๆ ตลอดเวลา แต่ถ้าคุณคิดว่าส่งเสริมการวิ่ง แล้วจะทำ�ให้ธรุ กิจดี ผมว่าคิดผิดนะ เราต้อง จริงใจ ความจริงใจของมนุษย์ต้องมี ไม่ใช่ ทำ�ทุกอย่างเพื่อหวังประโยชน์เข้าตัว ถ้าคิด แบบนั้น ต้องเลิกจัดงานวิ่งเลย เพราะมัน ไม่ได้เงินนะ

141

a day

โรบินสันทั่วประเทศจัดงานวิ่งตลอดเวลา แจกหนังสือวิ่งเป็นแสนเล่ม ทำ�แบบนี้ ยอดขายขึ้นไหม

ในอดีตไม่เคยมองธรรมชาติ ไม่เคยคิด เรื่องปลูกต้นไม้เลย จนไปปฏิบัติธรรมที่ วัดป่านานาชาติ ท่านชยสาโรบอกว่า อาตมา ปล่อยให้โยมนั่งเฉยๆ ครึ่งชั่วโมง ยังไม่ทัน เทศน์ ก็รู้สึกปล่อยวางแล้ว เพราะได้เห็น ต้นไม้เขียวๆ จิตใจก็ร่มรื่น วัดอื่นนั่งแล้ว กระวนกระวายเพราะมีแต่วัตถุ ก็เลยคิดว่า อยากทำ�ให้ทต่ี รงนีซ้ ง่ึ ตอนแรกเป็นเขาหัวโล้น ร่มรื่นขึ้นมา อยากสร้างสวรรค์ให้มนุษย์


ถ้าเทียบกับโครงการอื่นถือว่ามาก หรือน้อย

โครงการอืน่ ทีด่ นิ 12 ไร่ ก็มสี องสามร้อย ห้องแล้ว แต่เรามีที่ 200 ไร่ แต่ห้องเท่ากัน ราคาขาย

พอๆ กัน เราถูกกว่าบางโครงการด้วยซ้�ำ

ทำ�ไมถึงไม่แพงกว่า

a day

february 2017

142

ต้นทุนพวกนี้เราเอาไปคิดกับลูกค้า ไม่ได้ โครงการทั่วไปไม่ค่อยลงทุนกับต้นไม้ มีแต่เราทีบ่ า้ ลงต้นไม้เป็นหมืน่ ต้น ราคาต้นละ สองหมื่นไปจนถึงแสนบาท ค่าต้นไม้ก็ 800 ล้านบาทแล้ว ถนนทุกเส้นเราพยายามให้มี ต้นไม้คลุมหมดเป็นอุโมงค์ต้นไม้ ไม่ให้ ความร้อนไปลงที่ผิวถนน มีอุโมงค์ต้นไม้ ยาว 4 กิโลเมตร มันก็ร่มรื่น ตอนนี้อุณหภูมิ ในโครงการเย็นกว่าข้างนอก 3 - 4 องศา ถ้าสร้างเสร็จน่าจะถึง 5 องศา มีทางจักรยาน 5 กิโลเมตร มีปลาคาร์ฟอยู่เป็นหมื่นตัว สายไฟเอาลงใต้ดนิ หมด แพงกว่าปกติ 4 เท่า ต้นทุนพวกนี้เราเอาไปบวกในค่าห้อง ไม่ได้หรอก ถ้าโครงการนี้ขอกู้เงินจากธนาคารจะ ผ่านไหม

ไม่ผ่านแน่ๆ (หัวเราะ) เพราะมันลงทุน เยอะไป โอกาสเจ๊งสูง ขายหมดยังไม่คุ้มทุน เลย โครงการแบบนี้อีก 30 - 40 ปีก็ไม่มีใคร บ้าทำ�หรอก ทำ�ไมคุณถึงบ้าทำ�

มันตัดสินด้วยใจ ไม่ใช่ความคุ้มทุน ทางธุรกิจ คนทีม่ าอยูไ่ ด้จะเข้าใจว่าชีวติ ไม่ใช่ การดิ้นรนหาเงินอย่างเดียว ยังมีความสงบ ทางใจให้ดิ้นรนไขว่คว้าด้วย เราใช้เวลาทำ� สิบกว่าปี ทำ�ด้วยความอิม่ เอิบ พยายามส่งต่อ ความอิม่ เอิบนัน้ เมือ่ ถึงเวลาทีเ่ รามีแล้วก็ควร ให้บ้าง ถ้าเราเป็นผู้ให้แล้ว ความสุขมันจะ ทำ�ร้ายเราได้ยงั ไง ผมบอกลูกค้าว่าซือ้ ไปเถอะ นี่คือมรดกที่ดีที่สุดที่จะมอบให้ลูกหลาน

ความรู้สึกตอนนี้ต่างจากตอนทำ�ห้างไหม

ตอนทำ�โรบินสันมีแต่ต้องชนะ ไม่ชนะ เราตาย เพราะว่าทุนเราน้อย เหมือนพระเจ้าตาก ต้องยึดเมืองให้ได้ แพ้ไม่ได้ แต่ทน่ี ท่ี �ำ ด้วย ความสุนทรีย์ ทำ�ด้วยความรู้สึกให้ อยากให้ คนได้ค�ำ นึงถึงคุณภาพชีวติ จริงๆ ไม่วา่ คุณจะ ใหญ่โตแค่ไหน คุณก็หนีไม่พ้นคุณภาพชีวิต ของคุณเอง เราพยายามสื่อถึง 4 อ. อากาศ ทีด่ ี อาหารทีด่ ี ออกกำ�ลังกาย แล้วก็อารมณ์ ได้เห็นธรรมชาติของต้นไม้ เห็นน้ำ� เห็นหงส์ เห็นเมฆ ซึ่งคุณอาจจะไม่ได้เห็นที่กรุงเทพฯ


ทำ�ถึงสนใจเรื่องความสงบภายใน

มนุษย์เราทุกวันนีข้ าดเยอะนะ เราสร้าง แต่ความโลภ โทสะ เอาใจตัวเอง เห็นแก่ตัว คุณเคยคิดไหมว่าจะหันมาดูจิต ถ้าจิตคุณ มีปัญหาจะทำ�ให้ภูมิคุ้มกันในร่างกายคุณ อ่อนแอ ร่างกายต้องเคลื่อนไหวถึงแข็งแรง แต่จิตต้องนิ่ง แต่ทุกวันนี้เราปล่อยให้จิต ฟุ้งซ่านตลอด เราไม่ค่อยเห็นเพราะจิตเป็น นามธรรม เห็นแต่กาย การทำ�สวอนเลคทำ�ให้ชีวิตคุณเปลี่ยนไป ยังไงบ้าง

ความงกลดลง (หัวเราะ) ผมอยากทำ� ทางจักรยานใต้ต้นไผ่ ยาวร้อยกว่าเมตร ทีมงานคำ�นวณราคาว่าล้านเจ็ด ตอนแรก ผมคิดว่าเขาคิดราคาผิดนะ (หัวเราะ) แล้วนี่ ยังมีทางจักรยานรอบพื้นที่อีก แต่ไม่เป็นไร ผมมองภาพไปที่ภาพสุดท้ายว่า อยากให้ ครอบครัวที่อยู่ที่นี่มีความสุข ลูกหลานได้ วิ่งเล่นดูสัตว์ตามสนามแล้วก็มีความสุขกับ ชีวิต เราเห็นแล้วก็มีความสุขตาม เห็นต้นไม้ ออกดอกออกผลก็มีความสุข

ชีวิตในวัย 70 ปีคืออะไร

ความเบิกบาน แนวคิดในการใช้ชีวิต ของผมคือ easy and simple ทำ�อะไรให้มัน ง่ายๆ ไม่มเี งือ่ นไข ถ้าโทรมาแล้วผมไม่รบั สาย ไม่เกินครึ่งชั่วโมงผมจะโทรกลับ ถ้ามีคน ชวนไปไหน ไปก็บอกไป ไม่ไปก็บอกไม่ไป ไม่ใช่ต้องไปหากลยุทธ์มาพูดถนอมน้ำ�ใจ ไม่กล้าปฏิเสธตรงๆ ขอดูตารางงานก่อน ขอเลื่อนงานก่อน แล้วค่อยบอกว่าไปไม่ได้ มันทำ�ให้คนอื่นเขาจัดตารางชีวิตยากไปด้วย ไม่ไปก็บอกไม่ไป เท่านั้นเอง คุณว่าง่ายกว่า ไหมล่ะ


N R

interview

a day

february 2017

144

A E L O T Y L F

ที่ส ย ท ไ ชั่น าแล้ว ฟ นแ ่านม า น ตำ� ญ่ที่ผ ง อ ินข ยิ่งให บ ร า าม ิวถีก ว่าคว ก มาก

เรื่อง ศิวะภาค เจียรวนาลี ภาพ คเชนทร์ วงศ์แหลมทอง

นร

ค นใจ

่แล

ม ุ่ ให น

าค น อ ะ


145

a day

february 2017

สัมภาษณ์ไปได้ไม่นาน ลิ้ม Flynow ขอพักรับโทรศัพท์สักครู่ เราบังเอิญเห็นว่า ด้วง-ดวงฤทธิ์ บุนนาค แห่ง The Jam Factory โทรเข้ามา บุคคลผูเ้ ป็น ตำ�นานหนึง่ ของวงการแฟชัน่ ไทยคุยงานอย่าง สุภาพ เต็มไปด้วยคำ�ขอบคุณ หลังวางสาย สมชัยบอกว่าเขายกหูคยุ กับผูค้ นหลากหลาย วงการในช่วงนี้ เพราะอีกไม่ถึงเดือนโครงการ ‘ช่างชุ่ย’ ที่เขาภูมิใจนำ�เสนอกำ�ลังจะเปิดตัว ลิ้ม-สมชัย ส่งวัฒนา คือหนึ่งในผู้ก่อตั้ง Flynow แบรนด์เสื้อผ้าไทยที่มีชื่อเสียง ระดับโลก เขาคือผู้ใหญ่ที่คนหลายวงการ เคารพ ไม่แปลกที่มีคนจำ�นวนมากตอบรับ คำ�เชิญในการมาร่วมทำ�งานโครงการช่างชุ่ย คนทีเ่ ขาคุยด้วยมักเริม่ ต้นด้วยคำ�ถามว่า ช่างชุ่ยคืออะไร ช่างชุย่ คืออาณาจักรทางศิลปะ รวบรวม สถานทีท่ ข่ี บั เคลือ่ นโดยผูค้ นในแวดวงความคิด สร้างสรรค์ 150 ชีวิต เป้าหมายของช่างชุ่ย คือการสร้างพื้นที่ให้คนต่างรุ่นได้แลกเปลี่ยน และเชื่อมโยงกัน เขาอยากให้แต่ละคน ทำ�อะไรก็ได้ เราจึงจะได้เห็นโรงละคร โรงหนัง ร้านกาแฟ ร้านสินค้าจากผู้ประกอบการ รุ่นใหม่ และอีกหลายอย่างเกิดขึ้นในพื้นที่นี้ ถ้าไม่นับเรื่องช่างชุ่ย สมชัยเป็น นักออกแบบอายุ 57 ปีที่น่าคุยมากที่สุด คนหนึ่ง เขาทำ�แบรนด์เสื้อผ้าในวัยหนุ่มสาว ออกมาเผชิญโลกกว้างพร้อมความรับผิดชอบ ในฐานะผู้นำ�ครอบครัว Flynow กลายเป็น แบรนด์ที่วงการธุรกิจแฟชั่นไทยหยิบยกมา พูดถึงเสมอ ชีวติ ผูก้ อ่ ตัง้ เองก็นา่ สนุก มันผ่าน การต่อสู้โหดๆ ในโลกแฟชั่นมาหลายครั้ง รู้จักชีวิตทั้งในยุคที่รุ่งเรืองและตกต่ำ� แน่นอน Flynow ติดต่อ a day ให้มาดู หรือมาร่วมโครงการนี้เช่นกัน เรารู้สึกว่าสิ่งที่ น่าบันทึกและบอกต่อไม่แพ้ช่างชุ่ยก็คือ ชีวิตของสมชัย ตำ�นานแฟชั่นไทยที่สนใจ อนาคต คนรุ่นใหม่ มากกว่าความรุ่งโรจน์ ในอดีตที่ผ่านมาแล้ว


a day

february 2017 146


หวังว่ามันก็ไม่ควรเจ๊ง ควรเป็นโมเดลอะไร สักอย่างที่มันขยับขยายไปได้ ไม่งั้นผมสร้าง คอนโดฯ แล้ว ทีน่ ผ่ี มลงได้ประมาณ 10 แท่ง แต่เราไม่เอาว่ะ ยังไงเงินก็ไม่ไปกับเรา เรา เริม่ เห็นว่าการให้และรับมันสุขกว่า” เขาเล่า พูดแบบสัตย์จริง เรารู้สึกว่าสิ่งที่สะดุด เรามากที่สุดในช่างชุ่ยไม่ใช่แนวคิด แต่เป็น อาคารรูปร่างแปลกตาทีป่ ระดับด้วยของสะสม ส่วนตัวของสมชัย กรอบหน้าต่าง (ไม้สัก อย่างดี พร้อมเหล็กดัดทีช่ า่ งยุคนีท้ �ำ ไม่ได้แล้ว อายุ 60 ปีขึ้นไป) โต๊ะทำ�ฟัน (งานแนว industrial ยุคแรกๆ ประมาณรัชกาลที่ 4) รวมถึงเครื่องบิน Lockheed ยาว 55 เมตร ทีเ่ ขาต้องขนขึน้ รถบรรทุก 18 คันแบบแยกชิน้ ตอนเช้ามืด ผ่านถนนในกรุงเทพฯ กลางดึก แบบลุ้นแล้วลุ้นอีก แล้วมาประกอบด้วย น็อตนับหมื่นตัวที่ช่างชุ่ยตอนเช้าตรู่ เขาใช้เงิน 60 เปอร์เซ็นต์ของทั้งหมด ซื้อของสะสม ของบางอย่างก็แปลกเกินกว่า คนทัว่ ไปจะเข้าใจ เขาซือ้ กระจกเซ็นทรัลเวิลด์ ที่โดนเผาแล้วไม่ไหม้ เพราะคิดว่ามันบันทึก ประวัติศาสตร์ของประเทศไว้ แม้ตอนเก็บ จะไม่รู้ว่าเอาไปทำ�อะไร “เอามาก่อน ไม่ไหวก็บริจาค” เขายิ้ม “ผมบ้าสมบัติ เคยดีใจว่าซื้อไอ้นี่แล้ว ราคาขึ้นไปกี่สิบเท่า มันภูมิใจนะ แต่เก็บถึง จุดหนึ่งแล้วไม่มีชิ้นไหนที่ผมจะขายเลย แล้วเพิง่ มารูต้ วั ว่า หนึง่ ไม่รวู้ า่ จะขายไปทำ�ไม เพราะเราก็ไม่ได้เดือดร้อนเรื่องเงิน สอง ถามว่ารักมั้ย ก็รักทุกชิ้น สาม เรารู้แล้วว่า เขาส่งเรามาเก็บ มาดูแล ของหลายชิน้ มาอยู่ เพราะว่าอยากมาหาเรา ผมไม่เคยเชื่อนะ แต่ที่สุดก็ต้องเชื่อ” “เช่นอะไร” เราถาม เขาพักจิบน้ำ� “บุษบกมาลาของรัชกาล ที่ 5 ผมได้มาจากลูกหลาน ถูกกฎหมาย เขาบอกว่ามีเยอะแล้ว เหมือนคุณมีหนังสือ เยอะแล้ว เขาอยากให้ ของพวกนี้ไม่ได้สร้าง มาเพื่อธุรกิจ แต่สร้างขึ้นมาเพื่อให้กับสิ่งที่ มองไม่เห็น แล้วผลงานทีเ่ ป็นฝีมอื ครูกส็ อนเรา สอนเรื่องความกระด้าง ความหยาบ ให้เรา รู้จักความสุนทรีย์ แล้วเรามองเขาศึกษา ไปเรื่อยๆ คุณจะรู้เลยว่าเขาใส่จิตวิญญาณ ของเขาลงไปจริงๆ”

147

february 2017

“งานทุกอย่างถ้าเราทำ�เองง่ายสุด สอนคนอื่นทำ�แทนเรายากกว่า แต่การสอน มันให้ประโยชน์ทั้งเราและเขา ผมว่ามันตรง กับจริตเราตอนนี้ด้วย ไม่ต้องกังวลใจว่ามัน เป็นของกู ถ้ามีคนพูดดีพูดร้ายเราก็จะรับฟัง ด้วยสติ เพราะอะไรที่เราทำ�เองทุกอย่างจะมี อีโก้ค่อนข้างสูง เมื่อเราผ่านกระบวนการ เป็นทีม ผมว่ามันจะมีสติสัมปชัญญะใน การฟังทั้งเรื่องดีและเรื่องร้ายได้ดีกว่า” สมชัยเล่า เขาเชือ่ ว่าชีวติ ของมนุษย์มอี ยู่ 3 วัน คือ วันที่ผ่านมา วันนี้ และวันพรุ่งนี้ ช่างชุ่ย คือโครงการที่เราทำ�โดยนึกถึง วันพรุ่งนี้ของประเทศเป็นที่ตั้ง เขาอยากให้ ช่างชุ่ยเป็นที่ของคนรุ่นใหม่ คนที่เป็นเหมือน อนาคตของประเทศชาติ แต่เขาเองก็ไม่อยาก ให้มันเป็นที่ที่เท่อย่างเดียว แต่ไม่มีอะไร หัวหน้าช่างชุย่ เลยอยากให้คนทีเ่ ขาชวนมาร่วม ทำ�งาน หรือคนนอกวงการที่เสนอโครงการ จองพืน้ ทีก่ บั เขา สามารถทำ�มาหากินได้ แล้วก็ เป็นสิง่ ทีส่ ร้างสรรค์ เพราะการอยูไ่ ด้ในเชิงธุรกิจ จะทำ�ให้พน้ื ทีอ่ ยูต่ อ่ ได้อย่างยัง่ ยืน “ผมคิดว่าชีวิตมันสั้นนัก เราอายุ 57 ปี สำ�นึกเปลี่ยนไป เราคงจะเป็นนักธุรกิจที่ พอใช้ได้ ไม่ได้อยากติดเบอร์ในฐานะผู้สร้าง อะไรบางอย่าง ใจมันเริ่มบอกว่าเราควรทำ� อะไรบางอย่าง ใช้ประสบการณ์ในการทำ�งาน กับวงการแฟชั่นที่สะสมมาทั้งชีวิต “ผมเคยเป็นอนาคตของคนที่แก่กว่า ตอนนี้เราแค่เป็นผู้ชี้ทาง ให้คำ�แนะนำ� หรือ ดีสุดคือเราเป็นนิทานเรื่องหนึ่งที่เขาอยากจะ เล่าถึง แต่เราไม่เชื่อหรอกว่าจะอยู่ค้ำ�ฟ้า เมื่อรู้อย่างนี้เราก็ส่งให้เขาไปในที่ที่ถูกต้อง อย่างเป็นตัวเขาเอง จะถูกหรือผิดก็เป็นแค่ ห้วงเวลาหนึ่ง วัยรุ่นมันเฮี้ยว พลังมันเยอะ ถ้าเราให้คนปล่อยพลังไปในทางที่ถูกต้อง ย่อมจะดีกว่า แล้วนับวันเด็กสมัยนีม้ นั เข้มข้น เพราะโลกทุกวันนี้มันเชื่อมโยงกันหมดแล้ว คนรุ่นใหม่คืออนาคต คือความหวัง “ผมไม่ได้คดิ ว่าตัวเองเป็นอะไรในช่างชุย่ นอกจากการเป็นผูร้ บั ใช้ทย่ี ง่ิ ใหญ่ มีคนถามว่า แล้วถ้าเขาเรื่องมาก ผมบอกว่าถ้าเรื่องมาก ผมปิด คือคุณต้องดูแลผมด้วย เพราะเราไม่ได้ หวังว่าจะต้องมั่งมีร่ำ�รวยกับที่แปลงนี้ แต่เรา

a day

ผมไม่ ได้คิดว่าตัวเองเป็นอะไรในช่างชุ่ย นอกจากการเป็นผู้รับใช้ที่ยิ่งใหญ่ โครงการช่างชุ่ย 11 ไร่ก็ไม่ต่างอะไรกับ ห้องทำ�งาน 8 ตารางเมตรของสมชัย ถ้าใครเคยคุยกับ ลิ้ม Flynow น่าจะจำ� ‘ห้องทำ�งาน’ ของเขาได้ ความจริงมันไม่ใช่ ห้องทำ�งาน แต่เป็นระเบียงชั้นลอยของร้าน Eat Art Coffee ร้านกาแฟสวัสดิการพนักงาน และเป็นร้านสำ�หรับรับแขกประจำ�ของเขา เมื่อถึงเวลานัด คุณจะถูกเชิญไปนั่ง ตรงระเบียง ผนังด้านในสีด�ำ บรรยากาศเย็น และร่มรื่นด้วยต้นไม้ แล้วสักพักเราก็จะ เริ่มสังเกตว่าเรากำ�ลังนั่งในระเบียงตึกแถว ที่ไม่น่าเป็นสำ�นักงานของแบรนด์แฟชั่น อย่างยิ่ง แต่คุณลิ้มนั่งยิ้มรอต้อนรับสบายๆ ราวกับเป็นห้องประชุมผู้บริหาร ถ้าคุยถึงเที่ยง เขาจะชวนคุณกินข้าว พนันได้เลยว่ามื้อนั้นจะเป็นข้าวมันไก่จาก ร้านที่อยู่ห้องแถวไม่ไกล ห้องที่ถูกเรียกว่า ห้องทำ�งานจริงๆ ของสมชัยอยู่ในสำ�นักงาน ตึกแถวฝัง่ ตรงข้าม ในซอยจรัญสนิทวงศ์ 66/1 มีตึกของ Flynow หลายหลังราวกับเป็น อาณาจักร “เคยฝันอยากมีออฟฟิศที่ทองหล่อ อยากเท่ แต่ผมอยู่ฝั่งธน ดวงมันผูกไว้ที่นี่ เคยคิดจะย้าย แต่เพื่อนพ้องน้องพี่ก็ซื้อบ้าน เรียบร้อยแล้ว ถ้าย้ายที่เขาต้องเสียเวลา วันละ 3 ชั่วโมงกับการเดินทาง แทนที่จะ มีเวลาให้ครอบครัว” ผู้ก่อตั้งตำ�นานแบรนด์ เสื้อผ้าไทยเล่า สำ�นักงาน Flynow ไม่ไกลจากช่างชุ่ย ขับรถไม่เกิน 10 นาทีถึง การพบปะพูดคุย ของคนต่างวัย ในพื้นที่ที่คาดไม่ถึง และเป็น ส่วนหนึ่งของชุมชน คือ DNA ของช่างชุ่ย มันคือพื้นที่รวมคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ จากหลากหลายวงการมาทำ�งานน่าสนใจใน พื้นที่เดียวกัน กำ�หนดเปิดตัวของช่างชุ่ยคือ 1 เมษายน พ.ศ. 2560 เราสังเกตอย่างนึงว่า ในช่วงโปรโมตโครงการ สมชัยออกมาพูดถึง ช่างชุ่ยด้วยตัวเองน้อยกว่าที่ควรจะเป็น เขาใช้วิธีให้คนอื่นพูดแทน ยกบทสัมภาษณ์ ศิลปินในโครงการมาโปรโมต ทั้งหมดนี้ เป็นความตั้งใจของเขาเอง แม้เจ้าตัวจะเคย ให้สัมภาษณ์สื่อมาแล้วหลายครั้ง


a day

february 2017

148

สมชัยนำ�ของเหล่านี้มาไว้ที่ช่างชุ่ย เขาอยากให้คนได้เห็น ได้ใช้ (ถ้าเป็นรอย เขาพร้อมซ่อม) การให้สิ่งนี้ เขาเชื่อว่าเผื่อ มันจะต่อยอดไปสู่งานสร้างสรรค์ชิ้นใหม่ๆ ของสะสมทั้งหลายยังสอนเขาเรื่องทุน ที่ไม่ได้อยู่ในรูปแบบตัวเงิน แต่ซ่อนเร้นอยู่ใน รูปแบบต่างๆ “เราเชื่อว่า capital ของทุนคือเงิน แต่ค�ำ ว่า ทุน ความจริงแล้วหลากหลายมาก ทุนทางความคิด ทุนทางการแสดงออก ทุนทางปัญญา มนุษย์ทุกคนมีทุนหมด แล้วทุนแอบแฝงก็เยอะมาก “ทุนของคุณคืออะไร” เราถาม “เครดิต” สมชัยตอบ “ไม่ใช่ครีเอทีฟเหรอ” “ทุกอย่างแหละ ถ้ามีคนพูดถึงคุณ พูดถึงความสามารถของคุณ นั่นล่ะคือทุน มีคนชวนผมทำ�งานด้วยตลอดเวลา คุณลิ้ม เอามัย้ พวกเขามีทนุ ทีเ่ ป็นทีด่ นิ ตึก เขานึกถึง การทำ�งานผ่านคนอย่างเรา คุณว่ามันมีคา่ มัย้ แล้วค่านี้มันไม่มีที่สิ้นสุด ถ้าคุณรู้จักการ เชื่อมโยง “คุณคิดว่ามาดอนน่าเก่งมั้ย คุณคิดว่า มีคนที่ร้องเพลงเท่ามาดอนน่าในโลกนี้กี่คน เอาว่าถ้าไม่ดหู น้านะ คงถึงหลักพัน แล้วทำ�ไม มาดอนน่าดัง มาดอนน่ามีสมองที่มีเส้นหยัก มากกว่าคนอืน่ รูจ้ กั การเชือ่ มโยง มาดอนน่า จะมีปัญญาที่ไหนออกแบบเวที มาดอนน่า รูจ้ กั คบเพือ่ น รูจ้ กั คบแฟชัน่ ดีไซเนอร์เพือ่ ทีจ่ ะ ทำ�เสื้อให้สนุก ไปเจ๊าะแจ๊ะกับโปรดิวเซอร์ ใหญ่ๆ และนายทุน เชื่อมโยงกับคนที่มี ความสามารถ ทั้งหมดคือความฉลาด” ไม่แปลกที่คนทำ�งานวงการแฟชั่น โลกของการสร้างสรรค์มูลค่าในเสื้อผ้าและ สิ่งของจะคิดแบบนี้ สิ่งที่เราสงสัยคือ วันที่ เขายังไม่ใช่ ลิ้ม Flynow ทุนของเขาคืออะไร และเขาลงทุนไปกับสิ่งใด ในวันที่ยังไม่มี ต้นทุนอย่างทุกวันนี้ ผมทำ� Flynow เหมือนเป็นตัวแทนประเทศ “คุณลิ้มชอบตัดผมให้พนักงานค่ะ แต่แกไม่ได้ทำ�ให้ทุกคน” แนน ผู้ช่วยสมชัยบอกกับเรา (แน่นอน ทรงผมหน้าม้าของเธอเป็นฝีมอื เขา) เรานึกว่า พูดเล่น แต่ระหว่างคุยสมชัยก็ชวนให้เปลี่ยน

ทรงผม เขาตัดผมเป็น มีกรรไกรและ ปัตตาเลี่ยนพร้อม ดูจากสีหน้าเรารู้ว่า เขาเอาจริง ยืนยันรับประกันเสร็จสรรพว่า หน้าเปลี่ยน ดีขึ้นแน่นอน ใครมาสัมภาษณ์เรือ่ งทีม่ าของความคิด สร้างสรรค์ในตัวเขา สมชัยจะยกตัวอย่าง การตัดผมขึน้ มาเสมอ เขาบอกว่าทุนของเขา ทุกวันนี้คือเครดิตการทำ�งาน 35 ปี แต่ใน วัยหนุ่ม ทุนของเขาคือสมองซีกขวา วัยเด็ก สมชัยไม่ใช่เด็กดี เขาเกเร ชีวิตวัยหนุ่มขับเคลื่อนจากความไม่เชื่อขนบ แต่ในขณะเดียวกันเขาก็ได้รบั การหล่อหลอม ตัวตนจากบุคคลสำ�คัญในครอบครัว พ่อเขาเป็นผูน้ �ำ ท้องถิน่ สไตล์สภุ าพบุรษุ นักสู้ ในอำ�เภอไพศาลี จังหวัดนครสวรรค์ แม่เขาเป็นแม่บ้านที่มีเลือดความเป็นแม่สูง อารี รักการให้อภัย “ด้านหนึ่งผมก็ละเอียดอ่อน ละเมียด คล้ายๆ กับเพศแม่ แต่ในขณะเดียวกัน เวลาที่เราต้องสร้างงานใหญ่ หรือทำ�ภารกิจ ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ให้สำ�เร็จ ผมจะได้ ภาวะการเป็นผูน้ �ำ จากพ่อ ไอ้ภาวะความเป็น ผู้นำ�มันก็เลยทำ�ให้เราอยากนำ�ไปทุกเรื่อง สมชัยคือหัวหน้าห้องขาประจำ� สมัยเรียน เคยดูแลเด็กในโรงเรียนประจำ� สามร้อยกว่าคน โดยตำ�แหน่งเขาก็เคยไป ช่วยงานเป็นลูกจ้างบ้าง แต่สำ�นึกในใจเขา เชื่อว่าตัวเองเป็นผู้นำ�อยู่เสมอ ทั้งในแง่การ ทำ�งานและการใช้ชีวิต เขาเป็นคนมีความคิดอิสระ สงสัย สิ่งรอบตัวตลอดเวลา (เคยสงสัยครูว่าตรวจ ข้อสอบผิดและพิสจู น์จนรูว้ า่ ครูตรวจผิดจริง) ด้วยฤทธิ์ของฮอร์โมนทำ�ให้เขาได้เป็นพ่อคน ตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือ ต้องออกจากชีวิต นักศึกษามหาวิทยาลัยเพือ่ เป็นผูน้ �ำ ครอบครัว เต็มตัว “วัฒนธรรมกำ�หนดไว้ว่า เรียนหนังสือ ต้องเรียนให้ดี เรียนจบเสร็จหางานดีๆ แล้ว ค่อยมีเมีย แต่ผมทัง้ เรียน มีเมีย มีลกู ทำ�งาน ไปด้วย สมัยก่อนผมได้เงินเดือน 3,500 บาท ทำ�ทุกอย่าง ประหยัด รับจ๊อบบริษัทมาทำ� ถามว่าวันนั้นคิดผิดมั้ย ก็ยังเชื่อว่าคิดถูกอยู่ เราได้เริ่มต้นทุกอย่างพร้อมกัน ฉะนั้น เมื่อ ไปเป็นลูกจ้างใครเราก็ไม่ได้คดิ ว่าเป็นลูกจ้าง เราคิดเสมอว่าเราไปทำ�งานกับเจ้าของ


149

a day

february 2017

แล้ววันนึงก็กระโดดมาเป็นเจ้าของธุรกิจ Flynow” สมชัยเล่า สมชัยทำ� Flynow ร่วมกับพี่ชาย ปรีชา ส่งวัฒนา เขารับหน้าที่คิดแบบเสื้อเอง เน้นความแตกต่าง คอลเลกชันที่โด่งดังมาก ในยุคนั้นคือ เสื้อลายขาวดำ�แสนจะมินิมอล ซึ่งถือว่าแปลกใหม่สำ�หรับสังคมยุคนั้นที่ คนยังเชื่อว่าจะใส่เสื้อสีดำ�ต่อเมื่อไปงานศพ เท่านั้น ปรัชญาการทำ�งาน Flynow ยุคแรก ไม่ได้ซบั ซ้อน แบรนด์ขบั เคลือ่ นด้วยความคิด สร้างสรรค์จากคนทำ�งานทีท่ �ำ งานหนัก สมชัย ทำ�งานร่วมกับนักออกแบบอีกคนทีอ่ ยูค่ บู่ ริษทั มานานคือ ชำ�นัญ ภักดีสขุ ถ้ามีการออกงาน

ห้างไหน เขาขนคนไปทัง้ บริษทั เพราะอยากให้ พนักงานทุกคนได้มีส่วนร่วม สมชัยยังฝึกทำ�ธุรกิจในด้านที่ตัวเอง ไม่ถนัด ปัจจุบันเขาเป็นนักออกแบบที่ วิเคราะห์ Cash Flow เป็น เซ็นเอกสาร ธุรกรรมราว 2 คอนโดฯ ทุกวัน เป้าหมายของแบรนด์เสื้อยุคนั้น คือ การไปเปิดร้านในห้างไดมารู และบางลำ�ภู ก่อนเอาเสื้อผ้าลงห้างไดมารู สมชัยไปอยู่ ญี่ปุ่นเพื่อดูว่าคนประเทศใส่เสื้อผ้าแบบไหน ก่อนบุกเบิกตลาดยุโรป เขาไปใช้ชีวิตที่นั่น เพื่อให้รู้ว่าอากาศยุโรปหนาวแค่ไหน ถ้า Flynow จะทำ�เสื้อกันหนาวให้คนยุโรปจะได้ รู้ว่าควรทำ�ผ้าหนาแค่ไหน


a day

february 2017

150

การบุกตลาดโลกเป็นเรื่องที่ทำ�ให้ Flynow มีชื่อเสียงมากที่สุด โดยเฉพาะการ เป็นแบรนด์ไทยแบรนด์แรกที่ได้โชว์เสื้อผ้า บนแคตวอล์กงาน London Fashion Week ปี 1996 “ถ้าคุณอยากเหนื่อยสาหัส คุณต้องมา ทำ�แฟชัน่ เพราะคุณกำ�ลังสูก้ บั ความแหลมคม ที่สุด มันต้องขับเคลื่อนตลอดเวลา นักมวย ยังมีพกั 2 นาที คุณพักไม่ได้ คุณต้องแข่งกับ คนทัง้ โลก แล้ววันนีแ้ ฟชัน่ มันเป็นจุดแหลมคม ของการเซ็ตเทรนด์ มันไม่ปรานี” เขาเล่า เปรียบให้เห็นภาพ การนำ�แบรนด์ไทยให้ตา่ งชาติรจู้ กั ยุคนัน้ แสนสาหัส ดีไซเนอร์มองว่าไทยเป็นได้แค่ ประเทศผลิตเสื้อ OEM (Original Equipment Manufacturer) หรือการรับจ้างผลิตให้ แบรนด์อื่น สมชัยต่อสู้ด้วยผลงาน ตามตื๊อ เสนองานจนได้โชว์อย่างที่ทุกคนเห็นกัน “พักนึงเราไปทำ�โชว์ที่เมืองนอกบ่อย ระดับเวิลด์คลาส ห้างระดับท็อปของ โลกใบนี้ซื้อเราเกือบครบหมด ยุคที่เราพีกๆ Flynow ส่งออกไปสามสิบกว่าประเทศ แต่เรา ไม่กล้าปรากฏโฉมให้เขาเห็น กลัวมันไม่ซื้อ เราเป็นคนเอเชีย เขายังยอมรับไม่ได้หรอก บางคนถามว่า Flynow ผลิตยี่ห้อเขาได้มั้ย เราบอกว่าไม่ได้ เราต้องการบอกว่า from Thailand เพราะเราภูมิใจ ไม่ซื้อไม่เป็นไร ร่วมมือกันก็ได้ แต่ต้องมีชื่อ Flynow” ถ้าให้เขาวิเคราะห์ตลาดโลกตอนนี้ สมชัย บอกว่าตอนนี้ลูกค้าของ Flynow กำ�ลังย้าย จากคนยุโรปมาเป็นฝัง่ เอเชียอย่างคนจีนและ คนจากตะวันออกกลาง “บางคนเห็นก็เหมา เครือ่ งบินเจ็ตมาซือ้ เลย บางคนมาแล้วบอกว่า ไม่สะดวก มาหาที่โรงแรมโอเรียนเต็ลได้มั้ย เราก็ส่งไป จ่ายทีสิบล้าน สิบล้านของเรา ถ้าไปที่ฝรั่งเศสก็ต้องมี 300 ล้าน เศรษฐี บางคนเวลาเขาตัดเสื้อเป็นร้อยล้าน ได้แค่ 10 ชุด เพราะการวัดตัวตัดระดับแบรนด์เนม เฉลี่ย 5 - 10 ล้าน “ความจริงคนถือกระเป๋า Hermès เขาไม่ได้โง่หรอก คุณว่า Hermès ขายอะไร” “ขายแบรนด์”


“ถ้าเต็ม 10 ยูได้ 4 คะแนน” “สถานะตอนถือ ไม่ก็ภาพลักษณ์” “อันนี้ได้ 7 กว่า มันเป็นการซื้อสเตตัส สมมติคุณมีแฟนแล้วเขาหายไปไหนสักปี พอกลับมา ถือ Hermès แท้ๆ มาใบนึง แล้วก็ ขับรถ Mercedes-Benz เปิดประทุนรุ่นใหม่ ล่าสุด เขาจะเปลี่ยนไปเลย สังคมเชื่อใน สัญลักษณ์อะไรบางอย่างแบบนี้ “จุดเด่นของ Flynow คือเน้นความต่าง ไม่โหล แล้วเรา niche จริงๆ สินค้าที่ผลิต ตัวเดียวก็มี แบรนด์นชิ ระดับไฮเอนด์ทง้ั หลาย ที่บอกว่ามีทีละใบ ไม่ต้องห่่วงหรอก มีเต็ม โกดัง” เขาหัวเราะ

151

february 2017

ส่งออกคนเหล่านี้ กลายเป็นว่าวันนีเ้ ราต้องมี ของสำ�หรับคนกลุ่มนี้ด้วย “ภาพลักษณ์สินค้าเป็นไปตามคุณค่า ของมัน คุณซื้อของชิ้นละแสน มันก็ให้ ผลตอบแทนเกินแสน คุณซื้อของชิ้นละพัน ทีเ่ กีย่ วพันกับคำ�ว่า FN หรือ Flynow คุณก็ได้ คุณภาพเกินพัน เป็นไปไม่ได้หรอกที่จะเอา กระเป๋าใบละพันไปเทียบกับใบละแสน คนซื้อของ Flynow ราคาถูกเพราะมันทน สอง มันให้ความรู้สึกว่าฉันซื้อของในกลุ่ม Flynow สาม วางตรงไหนก็ได้ เบา สี่ มันกัน ฝนได้ ทำ�เพื่อกันฝนเลย มึงกางได้เลย” ข้อหลังเขาหัวเราะดัง “แต่ผมเชือ่ ว่าคนถนอม กระเป๋าแพงๆ ของเราไม่แพ้ Louis Vuitton หรอก “วันนั้นเราพูดด้วยความน้อยใจ วันนี้ ทุกอย่างมันสอนเรา ไม่ต้องน้อยใจหรอก คุณลองทำ�ความน้อยใจให้มันเป็นโอกาส ใหม่ๆ เราก็เลยมีสินค้าในกลุ่มที่ค่อนข้าง หลากหลาย ตั้งแต่ Flynow ที่ราคาแพงมาก และราคาน้องๆ ที่เป็นแบรนด์ลูกหลานเหลน เราอยากทำ�ให้มนั เป็นของทีอ่ ยูใ่ นบ้านคนไทย มากที่สุดเท่าที่เราจะทำ�ได้ กระเป๋าผ้า FN ผมขายปีนึงอาจจะใกล้ๆ หลักล้านใบ ถ้า ขายสัก 10 ปีจะมีคนถือเท่าไหร่ คนไทยก็ถือ ต่างชาติก็ซื้อ แล้วเขาก็พอใจ ไอ้คนที่ถือ ใบละแสนก็ไม่ได้อิจฉาใบละสองสามพัน แล้วคนถือใบหลักพันก็คิดว่า สักวันรวย จะถือใบนี้” ธุรกิจแฟชั่นวันนี้ผูกติดอยู่กับคำ�ว่า Fast Fashion เทรนด์เสื้อผ้าที่ปรับเปลี่ยน คอลเลกชันอย่างรวดเร็ว เทรนด์นี้กระทบกับ แบรนด์ทเ่ี คยเป็นตำ�นานของวงการหลายแห่ง เราสนใจว่าตำ�นานวงการแฟชั่นไทยมอง เรื่องนี้อย่างไร “ถ้าพูดภาพรวม อุตสาหกรรมสิง่ ทอเป็น อุตสาหกรรมทีด่ เู ลวร้ายทีส่ ดุ ผมไม่ได้ท�ำ สิง่ ทอ ไม่ได้ขายเสื้อผ้าแบบ OEM ผมขายแบรนด์ แล้วแบรนด์นั้นขายอะไร มันก็ขายความเชื่อ และความศรัทธาทีผ่ คู้ นมีตอ่ ตัวแบรนด์ สิง่ นัน้ ทำ�ให้เกิด Value Creation หรือความคิด สร้างสรรค์ทเ่ี กิดเป็นมูลค่าเพิม่ มากกว่าตัวเสือ้

a day

การตามโลกแฟชั่นเป็นเรื่องของเด็ก ส่วนการคิดต่างเป็นเรื่องของผม สมชัยพา Flynow บินผ่านหลายช่วง เวลา ทั้งรุ่งโรจน์และตกต่ำ� หลายคนคิดว่า เขาผ่านมาด้วยกลยุทธ์ทางธุรกิจ และ ความคิดสร้างสรรค์ที่เป็นอาวุธหลัก เขายังเป็นคนมีความหวังเสมอ แม้เป็น ช่วงเวลาที่มืดมนที่สุด พ.ศ. 2540 สมชัยอายุ 38 ปี และมีหนี้ 1,600 ล้านบาท พ.ศ. 2538 Flynow บินสูง กำ�ลัง เตรียมตัวเข้าตลาดหลักทรัพย์ บริษัทสร้าง โรงงานใหม่ที่จังหวัดเพชรบุรี เมื่อเจอวิกฤต เศรษฐกิจครั้งใหญ่ หนี้เพิ่มขึ้นเท่าตัว สมชัย บินกลับจากลอนดอน พักการพบปะกับคนใน วงการแฟชั่น มาเผชิญหน้าพนักงาน 1,500 คน ทีร่ อคำ�ตอบว่าบริษทั จะไล่คนออกเท่าไหร่ “เราประกาศตอนแรกว่าบริษัทจะเจ๊ง ภายในอีก 3 เดือน ถ้าใครพร้อมจะเจ๊งก็อยูต่ อ่ หายเลยครับ ลาออกทันที 500 คน ประกาศ ฉบับที่ 2 ถ้าใครอยู่ เราไม่รับรองเงินเดือน แต่ได้เงินเท่าไหร่เราจะแบ่งกันแบบพรรค คอมมิวนิสต์ ชั้นบนของบริษัทจะมีโรงเจ มีข้าวให้กิน 3 มื้อ ถ้าไม่มีใครทำ� ผมจะ ขึ้นไปทำ�ให้กิน หายไปอีก 500 (หัวเราะ) ทีนี้ตัวเบาเลย” Flynow ใช้เวลา 8 ปีเคลียร์หนี้สิน หมดสิ้น พร้อมได้ทรัพย์สินกลับมามาก

กว่าเดิม เขาทำ�ได้ด้วยกลยุทธ์ที่หลากหลาย และความอดทนที่เป็นเลิศ ในแง่จิตใจ สมชัยรับมือวิกฤตด้วยการ คิดถึงจุดต่ำ�สุดก่อน “ถ้าบริษัทจะปิดก็เพราะล้มละลาย ถึงล้มละลายเราก็ยังทำ�งานได้ ซวยกว่านั้น คือติดคุก ซึ่งคงไม่ติดคุกไปตลอดชีวิต ถ้าเข้าไปอยู่ในคุกผมคงอยู่แบบดีไซเนอร์ เป็นนักโทษชัน้ ดี ตัง้ กลุม่ รวมคนดีและคงไปหา เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ว่าผมมีความสามารถ แบบนี้ๆ เดีย๋ วผมจะคิดเสือ้ ผ้าในคุกมาเป็น คอลเลกชันขายตามห้าง” สมชัยหัวเราะลั่น “ชีวติ ต่�ำ สุดอยูต่ รงไหน ทำ�ใจตรงนัน้ เลย จะได้ ไม่ต้องผิดหวัง แล้วลองฝึกใช้ชีวิตแบบนั้น เชือ่ เถอะว่าทุกเหตุการณ์ในชีวติ เรามีคา่ หมด” หลังฟื้นฟูตัวเอง Flynow กลับมาบินสูง อีกครั้ง ทั้งในเวทีไทยและเวทีโลก หลายปี ต่อมา กรุงเทพฯ ประกาศนโยบาย Bangkok Fashion City หรือกรุงเทพฯ เมืองแฟชั่น Flynow ก็มีส่วนร่วมและร่วมงาน Bangkok Fashion Week แทบทุกปี สมชัยถูกเชิญไปเป็นวิทยากรในงานต่างๆ หลายครั้ง เขาเล่าเรื่องการสร้างแบรนด์ Flynow หลายครั้ง เราสังเกตว่าเขาชอบเล่า เรื่องความแตกต่างระหว่างกระเป๋า Flynow และ Louis Vuitton เวลาฝนตกคนเอากระเป๋า Flynow บังฝน แต่เอากระเป๋าจากฝรั่งเศส ใส่เสื้อแบบกลัวเปียก เราถามเขาว่าหลังผ่านการต่อสู้มา เนิ่นนาน Flynow ได้รับการยอมรับ มีคน เอากระเป๋าของเขาใส่เสื้อหรือยัง “ทั้งคลุมหัวและใส่เสื้อ” เขาเล่ายิ้มๆ “วันนี้เรารู้ว่า Flynow ควรจะเป็นสินค้า ประชาชาติ วันนึงเราทำ� Flynow เพื่อให้มัน เป็นศักดิ์ศรี เป็นเหมือนตัวแทนประเทศ ปลายทางมันก็จะกลายเป็นสินค้าที่ราคา แพงมาก ภาพลักษณ์ของ Flynow วันนี้คือ ของแพง ผมถามน้องว่าทำ�ไมไม่ใส่ Flynow เขาบอกว่าแพง มีเงินเมื่อไหร่ค่อยซื้อ ผมก็ เชื่อว่ามีคนจำ�นวนมากในระดับกลาง คล้อยกลางล่าง และคล้อยกลางบน ที่เขา อยากใส่ อยากใส่แล้วคุณต้องทำ�สินค้า


a day

february 2017

152

ผมยังเคยบอกว่าถ้าเปลีย่ นเสือ้ Flynow ตัวละ 4,500 บาทไปติดยี่ห้อสมศรีบูติก ผมคิดว่า ขายได้ไม่เกิน 600 บาท แล้วทำ�ไมผมขาย 4,500 บาทได้ มันเป็น Value Creation คือ ความเชื่อของคนที่มีต่อแบรนด์อันนี้ ผม พยายามบอกหลายคนว่าอย่าเอา Flynow ไปอยูใ่ นกลุม่ Garment ทีเ่ น้นการรับจ้างผลิต ขายแรงงาน กรุณามองผมว่าผมเป็น เจ้าของแบรนด์” เขาพูด “ใครจะคิดว่าเจ้าของ ZARA และ Uniqlo จะติดอันดับมหาเศรษฐีอันดับต้นๆ ของโลก ผมไม่อยากและคิดว่าไม่จ�ำ เป็นต้องติด แต่ผม คิดว่าตัวเองมี Value Creation ผมว่าเสื้อผม หลายตัวเท่กว่าเยอะ แต่ไม่เป็นไร ถ้าวันนี้ เทรนด์โลกเน้นทำ�เสือ้ ทีเ่ ป็นประชาชาติมากขึน้ ผมก็ทำ�ทุกระดับ แต่คุณค่าที่ได้รับก็ต่างจาก แบรนด์อื่นนะ” “คุณมีวิธีสร้าง Value Creation ยังไง” เราถามต่อ “ผมว่าศิลปะเป็นแก่นของความคิด สร้างสรรค์” ชายผู้ตื่นเต้นกับ Biennale มากกว่า Fashion Week เล่า “ผมไม่ได้มอง แฟชั่นเพื่อมาทำ�แฟชั่น แต่พยายามศึกษา เรือ่ งราวทีเ่ กีย่ วกับศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ และการออกแบบ ศึกษาแบบหมกมุน่ มีอะไร เกิดขึ้นผมต้องไปเห็น บินไปเพื่อจะไปดู แกลเลอรี่นี้ บินไปเพื่อจะดูนิทรรศการนี้ ไปเพื่อให้เห็นกับตาว่าสิ่งที่มันแหลมคม ที่เกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์มันเป็นยังไง Venice Biennale, Hong Kong Art Fair, Art Stage Singapore คือตัวอย่างงานทีเ่ ขาไปดู สิ่งที่เขาสนใจคือไปดูว่าศิลปินปัจจุบันกำ�ลัง คิดอะไรอยู่ “การตามโลกแฟชั่นเป็นเรื่องของเด็ก ส่วนการคิดต่างเป็นเรือ่ งของผม ผมทำ�แฟชัน่ โดยไม่ดูแฟชั่นแล้ว แต่เราจะไปเลือกอะไร บางอย่างที่จะมาผสมกับแฟชั่น ให้มัน แตกต่าง” ลิ้ม Flynow เล่า “ถ้าคุณดูงานศิลปะแล้วรู้ว่าแต่ละคน มีความคิดยังไงที่เขียนรูปนั้นออกมา มันจะ มีปฏิกิริยากับความคิดของเราว่า เฮ้ย วันนี้ โลกไปกันถึงไหนแล้ว ศิลปินเล่นอะไรกันอยู่ มันใช้กฎอะไรเข้ามา ฐานของความคิดตอนนี้ เปลี่ยนไปแค่ไหน เราดูงานศิลปะได้เป็น

อาทิตย์ ดูเอง คิดเอง คุยกับศิลปิน มันก็ โม้บา้ ง ไม่โม้บา้ ง ผมว่าเรือ่ งพวกนีห้ ล่อหลอม ทำ�ให้หัวใจของเราไม่ห่างจากงานศิลปะ แล้วมันกว้างจริงๆ แฟชั่นก็คืองานศิลปะ เหมือนกัน” เขาเล่า เจ้าของแบรนด์ Flynow ยังเชื่อว่าแม้แต่ ในโลกศิลปะก็มีเรื่อง Value Creation ไม่แพ้ แฟชั่น “คุณคิดว่าค่าสีกับค่าเฟรมของภาพ โมนาลิซาราคาเท่าไหร่ เอาราคายุคนี้ ผมให้ ทั้งหมดเลย 50,000 ถ้าผมไปขอซื้อภาพ โมนาลิซาที่ลูฟวร์ เขาจะบอกราคาคุณมั้ย งานชิ้นปลายๆ แถวยังตั้ง 5 - 6 พันล้าน มันคือ Super Value Creation ปิกัสโซจับสี อะไรมาก็ทำ�งานศิลปะได้หมด เราถือว่า สิ่งเหล่านี้เป็นแก่นของชีวิตผม แล้วผมก็เอา ประสบการณ์เหล่านี้ไปใช้ในงานของเรา ไม่ว่าจะเป็นงานดีไซน์ งานตกแต่งภายใน งานสถาปัตยกรรม การมีไลฟ์สไตล์” สมชัย พักจิบน้ำ�แล้วเล่าต่อ “ผมเชื่อว่าอาร์ตมันเซ็ตเทรนด์ยุคหน้า ไกลเหลือเกิน บางคนในเบียนนาเล่ท�ำ นำ�หน้า วงการแฟชั่นไปเยอะ อาจจะเยอะสัก 30 ปี ด้วยซ้ำ� Damien Hirst ก็คนนึงแล้ว มีศิลปิน อีกมากมายก่ายกองที่เขาทำ�แล้วเรารู้ว่า มันอนาคตชัดๆ ผมชอบเฝ้าสังเกตดู มันจะ ถึงเวลาทีไ่ อ้นท่ี �ำ เมือ่ ไหร่ ก็บางครัง้ 10 - 20 ปี เดเมียน เฮิร์สต์ ดังในยุคที่เราทำ�โชว์อยู่ที่ ลอนดอน ตอนนั้นเขาถูกเรียกว่าเป็น New Gen Artist ของอังกฤษ ถัดจากนั้นมาอีก 20 ปีมนั ก็ดงั ระเบิดเถิดเทิง แต่ผมเชือ่ ว่าคนที่ ซื้องานเดเมียน เฮิร์สต์ จะไม่เข้าใจเลยนะ ว่าซื้ออะไรไป” เขาหัวเราะ “แฟชั่นเป็นจุดแหลมคม มันเป็นสื่อ กระแสหลักที่ทำ�ให้โลกใบนี้มันดูเซ็กซี่ขึ้น แต่ผมเชือ่ ว่าศิลปะลึกสุดแล้ว มันเป็นจิตสำ�นึก ที่บริสุทธิ์จริงๆ แฟชั่นมันยังมีคำ�ว่าการค้า มีกรรมการพิจารณาว่าขายได้หรือไม่ได้ แต่ ศิลปะมันเป็นการตัดสินใจของศิลปินที่จะทำ� อะไรออกมา ถ้าคุณหลุดพ้นจากคำ�ว่าทำ�งาน เพื่อสนองธุรกิจ ผมคิดว่านั่นคืองานศิลปะ แท้ๆ Flynow ยังเป็นคอมเมอร์เชียลอาร์ต ผมยังเชื่อฝ่ายการตลาดอยู่ ทำ�ไปแล้ว ขายได้มั้ย”


ยากจะบอกว่าเขานำ�สิ่งที่ได้จาก งานศิลปะมาประยุกต์กับงานแฟชั่นยังไง ทุกอย่างเกิดขึน้ แบบมวลรวม ตัวอย่างทีน่ า่ จะ ชัดเจนสุดคือเสือ้ ผ้าที่ Flynow ใช้ขน้ึ แคตวอล์ก เขาตั้งใจทำ�ให้เป็น Pure Art ไม่ได้คิดว่า ต้องขาย ในบริษัทมีเสื้อผ้าแนวนี้ไม่น้อย ตอนนี้เขานำ�เสื้อทั้งหมดมาเข้าพิพิธภัณฑ์ ส่วนตัวของ Flynow โครงการในอนาคตที่ ตำ�นานแฟชั่นไทยบอกว่าทำ�แน่ “เรากำ�ลังทำ�สิ่งนี้ เพื่อให้คนอื่นรู้ว่า เราคิดอะไรอยู่”

153

a day

february 2017

โอกาสคืออนาคต ถ้าทุนของสมชัยคือ credit เขาก็มโี อกาส ได้ใช้ทุนนี้อย่างคุ้มค่า มีคนชวน ลิ้ม Flynow ไปร่วมงาน ในหลายโอกาส และเขาก็นำ�ทุนนี้มาใช้ ด้วยการชวนพวกเขามาร่วมเป็นส่วนหนึ่ง ของโครงการยักษ์อย่างช่างชุ่ย เย็นวันหนึ่ง สมชัยชวนเราเดินเที่ยวใน ช่างชุย่ เราได้เห็นทัง้ กรอบหน้าต่าง ของสะสม อันลือลัน่ รูปปัน้ กระโหลกสีแดงซึง่ เป็นผลงาน ส่วนหนึ่งในโรงละครของพิเชษฐ์ กลั่นชื่น ได้เห็นของเก่าบางส่วนที่เขาเอามาวางไว้ ในโกดัง แน่นอน เราได้ปีนขึ้นไปถ่ายรูปใน โครงเครื่องบิน Lockheed ที่จะกลายเป็น ร้านอาหารแสดงวิถีการกินในอนาคต (จานเรียกน้�ำ ย่อยคือ แมลงทอด แหล่งอาหาร ยั่งยืนที่โลกกำ�ลังสนใจ) ไม่ใช่แค่เครื่องบิน ทุกจุดในช่างชุย่ ยังถ่ายรูปขึน้ มาก เปิดเมือ่ ไหร่ จำ�นวนรูปที่ติดแฮชแท็ก #changchui ใน Instagram คงพุ่งขึ้นในไม่ช้า ดูมุมไหนเราก็คิดว่าโครงการนี้น่าจะ คืนทุนยาก สมชัยบอกว่าเขาไม่ใช่คนที่มอง ด้านเดียว สมองซีกขวาเชือ่ ว่าพาคนเจ๋งๆ มา รวมกัน ย่อมได้ผลลัพธ์นา่ สนใจ ส่วนซีกซ้าย บอกว่าตัวเลขขาดทุนสูงสุดอยู่ในหัวเขา เรียบร้อยแล้ว “ผมว่าองค์ความรู้มันคงให้เรามากกว่า เงินทีจ่ า่ ยไป คือเราไม่รกู้ ร่ี อ้ ยล้าน ไม่ตอ้ งบอก ว่าเป็นเงินเท่าไหร่ เพราะผมไม่ได้เป็นพวก ทุนนิยม ทำ�ร้อยบอกห้าร้อย ทำ�ห้าร้อยบอก ห้าพัน ทำ�หมืน่ บอกแสนล้าน ไม่ตอ้ งสนใจมัน


a day

february 2017

154

เวลาทำ�อะไร ผมจะมองว่าถ้าศูนย์เลย เราจะเสียถึงขนาดไหน ถ้าเจ๊งจะเดือดร้อนมัย้ และดึงให้คนอื่นมาเดือดร้อนด้วยหรือเปล่า ถ้าคิดตรงนัน้ ยังไม่ได้ อย่าเพิง่ ทำ�มัน ถ้าคิดว่า หมดแล้วทำ�ใจได้ ก็ทำ� เพราะมันไม่มีอะไร หมดแล้วไม่ได้” เขาใช้หลักคิดนี้ผ่านวิกฤต เมื่อปี 40 มาแล้ว “ผลลัพธ์ของชัยชนะก็คือเราได้คนชนะ การแพ้มนั ก็ได้คนแพ้ ถ้าพิจารณาเรือ่ งแพ้ดๆี มันก็คือเรื่องชนะที่รออยู่ข้างหน้า ถ้าวันนี้ มันเจ๊ง ผมเสียฟอร์ม ช่างชุ่ยก็ควรจะอยู่ได้ หรือมีคนขยายมันต่อเพื่อจะได้เป็นโมเดล หลายๆ แบบตามยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ก็น่าจะดี ผมก็ไม่ได้คิดว่าจะต้องร่ำ�รวย ใหญ่โตกับที่แปลงนี้ แต่ก็ไม่ควรจะทำ�เจ๊ง ต้องทำ�ให้ดเี ท่าทีเ่ ราจะมีศกั ยภาพ ผมนัง่ เฝ้า ตอนติดหน้าต่างทุกบาน ดูคนปลูกต้นไม้ ทีละต้นตั้งแต่ตี 5 สุดท้ายมันจะไม่ดีหรือ ดียังไง ก็ต้องยอมรับ อย่างน้อยเราก็ได้ใช้ องค์ความรู้เรา เงินเรา มาทำ�” ตลอดเวลาที่คุยกัน ต่อให้หัวข้อ ไม่เกี่ยว สมชัยก็มักพูดถึงคนในครอบครัว เสมอ ทั้งในแง่สายเลือดและพนักงานของ Flynow คงเพราะด้วยตำ�แหน่ง เขาเป็น ทั้งหนึ่งในผู้ก่อตั้งที่ยังทำ�งานในฐานะผู้คุม การผลิต และเป็นผู้ใหญ่ที่ต้องทำ�งานกับ คนต่างวัย ในสายงานแฟชั่นที่ต้องพึ่งการ ตัดสินใจรสนิยม คาดเดาอนาคตที่กำ�ลังจะ เกิดขึ้น Flynow มีพนักงานหลายรูปแบบ หลายอายุ หลายสภาพสังคม พนักงานของ Flynow ทีเ่ ราคุยด้วยจะทำ�งานกันในสำ�นักงาน 2 แห่ง ช่วงเช้าอยูท่ ต่ี กึ แถว บ่ายจะมาทีช่ า่ งชุย่ สมชัยบอกว่าที่นี่ไม่มีการรีไทร์ ดูแลกันอย่าง พีน่ อ้ ง จริงใจ ตัวเขาเองก็กล้าจะเชือ่ คนรุน่ ใหม่ นักออกแบบหลายคนเป็นเด็กจบใหม่ ฟังดู ง่าย แต่นี่คือปรัชญาของบริษัทที่กำ�ลังจะ มีอายุ 35 ปีในปีหน้า “โดยตำ�แหน่งผมเป็น CEO ความ เป็นจริงผมเป็นผูร้ บั ใช้ทย่ี ง่ิ ใหญ่ ในทางปฏิบตั ิ หัวพีระมิดมันกลับหัวกลับหาง” เขาหัวเราะ ในเมื่อคุณลิ้มบอกว่าตัวเองเป็นผู้นำ� มาตลอด เราอยากรู้ว่าวันนี้เขาเป็นผู้นำ�ของ Flynow แบบไหน

“ผู้นำ�คือผู้ให้ ผมไม่อยากใช้คำ�ว่าเป็น ผู้เสียสละ เพราะผู้เสียสละยังมีความอยาก มีความน้อยอกน้อยใจอยู่ การเป็นผู้นำ�ต้อง คิดถึงคนอื่นก่อน สอง ผู้นำ�ต้องมีบารมี บารมีก็คือการให้ ถ้าคุณไม่ให้ความรัก ไม่ช่วยเหลือดูแลทุกข์สุข คุณก็เป็นผู้นำ�ไม่ได้ สาม ผู้นำ�ต้องมีเมตตาจิต ต้องเป็นผู้นำ�ทั้ง ต่อหน้าและลับหลัง บางคนเป็นผู้นำ�ต่อหน้า แต่ข้างหลังเดินออกไปก็มีแต่คนด่า คุณจะ เอาเหรอ เราดูแลเขา ทำ�ให้เขามีชีวิตที่ดีขึ้น รวมทั้งเราที่จะมีชีวิตที่ดีขึ้น มันเป็นความคิด ทีด่ ี จากการทีต่ อ้ งแสวงหาความรูใ้ ห้เป็นทีพ่ ง่ึ ได้ทุกเรื่อง และเมื่อเขาทำ�ได้แล้ว กรุณา อย่าไปแย่งงานเขาทำ� แล้วถ้าเขาทำ�ได้ เขาจะมาใช้เรา ก็ต้องสอนว่ายูต้องทำ�เอง มันจะเหลืองานเฉพาะที่เราจะเป็นคนทำ� วันนี้เราก็สอนคนมาเกินกว่า 30 ปีแล้ว ใช้คนจำ�นวนเยอะกว่าพี่ เขาทำ�งานแทนพี”่ “Flynow เต็มไปด้วยศิลปิน พวกนี้ คุมยากมั้ย” “มันรูเ้ ขารูเ้ รา เราเป็นผูใ้ หญ่กต็ อ้ งเข้าใจ เขาก่อน เพราะเราเคยผ่านวัยเด็กมา แต่อย่า ให้เด็กมาพยายามเข้าใจเรา มันเด็กกว่า จะให้ เข้าใจเราทุกเรื่องมันเป็นไปไม่ได้ สมัยก่อน ผมทำ�งานกับคนรุ่นลูก ตอนนี้คนทำ�งาน แก่กว่าหลานหน่อยเดียว อย่าให้มันมา เข้าใจเรา คุณต้องสำ�นึกก่อน เด็กไม่เข้าใจ เราน่ะไม่ผิดหรอก ค่อยๆ สอนมัน เดี๋ยวมัน เข้าใจเอง มันไม่เข้าใจเราถึงจะมัน เพราะ เด็กกล้าสวนเรา” สำ�หรับผู้ใหญ่ คำ�ว่าเด็กสมัยนี้ฟังดู ไม่สบอารมณ์ แต่กับสมชัยเขารู้ว่าเราไม่ควร มองเด็กแย่จนเกินไปนัก มันขึ้นอยู่กับบริบท รอบตัวว่ามันเหมาะกับตัวเขามั้ย “เราต้องยอมรับว่าทุกอย่างมันเปลี่ยน ไปตามยุคสมัย ผมฟังเพลงยุค 80 แล้วมี ความสุข เด็กรุ่นใหม่ฟังแล้วหลับ ผมเคย ทำ�เสือ้ ให้คนรุน่ นัน้ ใส่ แต่วนั นีค้ นรุน่ ผมเข้าวัด กันหมดแล้ว จะทำ�ให้ Flynow แก่ตามอายุ เหรอ เป็นไปไม่ได้ ผมทำ�งานออกแบบตอน อายุ 20 ปี เลิกตอน 30 จากนัน้ เราก็ขยับเป็น โปรดิวเซอร์แล้ว เพราะฉะนัน้ เสือ้ เราก็ตอ้ งอยู่ กับคนอายุขนาดนี้ ความคิดของเด็กรุ่นใหม่ ไม่เหมือนหรอก แต่มันยึด construction เดิม

a day ก็ต้องยึด construction ที่เป็นจิตวิญญาณของนิตยสาร ต้องเปลี่ยนไปตาม ยุคของคนอ่าน ต่อไม้ไปเรื่อยๆ “นางแบบ Chanel ตอนนี้อายุ 13 - 14 แล้วนะ เพราะว่าคนที่ใส่ Chanel ยุค Coco Chanel มันร้อยกว่าปีแล้วนะ ใครจะใส่ ตายกันหมดแล้ว แบรนด์ต้องมาสร้าง ความเชื่อใหม่ให้คนรุ่นใหม่ คนที่ถือกระเป๋า Chanel กลายเป็นวัยรุ่นเศรษฐี คนรุ่นใหม่ กับรุ่นเก่าเก่งไม่แพ้กันหรอก แต่ยุคสมัย ในมุมมองของเขาต่างหากที่เราต้องเชื่อ ความคิดและสายตาเขา แต่ในระบบ เราเชือ่ ว่าของเรายังเป็นโครงสร้างที่มันมีหลักของ ธุรกิจที่จะคุมเด็กให้อยู่” โปรดิวเซอร์แห่ง Flynow เล่า ระหว่างรอถ่ายรูป ผูช้ ว่ ยหญิงของสมชัย เอาแซนด์วชิ ชีสมาให้กนิ รองท้อง ช่วงทีม่ าคุย กับสมชัยที่สำ�นักงาน Flynow เราสังเกตว่า พนักงานรอบตัวอายุน้อยกว่าเขาทุกคน (ไม่นับพนักงานเย็บผ้าในโรงงานซึ่งผูกพัน กับบริษัทมานาน)


155

a day

february 2017

ที่บอกว่าเน้นทำ�งานกับเด็กรุ่นใหม่นั้น เขาพูดจริง สิ่งนี้ยังบ่งบอกสถานะและความ สนใจในปัจจุบันของเขาด้วย สมชัยในอดีตโบยบินด้วยความเชื่อมั่น ศรัทธาในการทำ�งานหนักลงมือทำ�ทันทีเพื่อ บินนำ�หน้าชูแบรนด์ไทยไปสู่โลกกว้าง ส่วนสมชัยวันนี้คือคนที่เชื่อเรื่อง อนาคต เขาไม่ได้ทำ�แค่แฟชั่น แต่นำ�ความ คิดสร้างสรรค์ไปจับกับเรื่องใหม่ๆ เขาคิดถึง เรื่องใหม่ๆ คนใหม่ๆ ในโลกที่ทุกอย่าง เชื่อมโยงถึงกัน การจะมองอนาคตให้แจ่มชัด สมชัย เชื่อว่ามันต้องเริ่มจากคำ�สั้นๆ ว่า โอกาส

“โอกาสคืออนาคต โอกาสในชีวิตเรา น้อยนะ มันเลยมีคำ�พูดว่า ทำ�งานให้หนัก เพือ่ รอโอกาส แล้วเมือ่ โอกาสมาก็ท�ำ ให้สดุ แรง ถ้าทำ�สำ�เร็จ อนาคตจะเกิด แต่ถ้าโอกาสมา แล้วเราทำ�มันไม่ดี ใครจะให้โอกาสใหม่ๆ คุณอีก “ตลอดชีวติ ผมพยายามแสวงหาโอกาส มุง่ มัน่ ทำ�อย่างเต็มที่ เพราะหวังว่าถ้าโอกาสมา และเราทำ�มันให้ดีที่สุด มันก็คืออนาคตที่ เราจะเดินต่อไป” www.ffllflynowbangkok.com www.changchuibangkok.com


a day

january 2017 156


a pen interview

ปากกาตัวกวนของนักเขียนการ์ตูนหนุ่ม เบล-เกษม อภิชนตระกูล คุยเรื่อง เจ้าหนูข้าวจี่ การ์ตูนเรื่องแรก จากเจ้าของลายเส้นมังงะล้อเลียนอาหารไทย เรื่อง ปวรพล รุ่งรจนา ภาพ ดวงสุดา กิตติวัฒนานนท์

คุณคือใคร มาจากไหน โคจรมาพบ นักเขียนการ์ตูนหนุ่มเจ้าของไอเดีย กวนๆ คนนี้ได้ยังไง

ผม Sakura Pigma Micron เบอร์ 01 ใช้งานง่าย หาตัวไม่ยาก เป็นที่จับตาของ นักวาดการ์ตูนทั้งหน้าเก่าและใหม่ แบบว่า คนมันฮอตน่ะนะ เด็กหัดวาดการ์ตูนทุกคน ต้องเคยผ่านมือผมมาทั้งนั้นล่ะ

ได้ยินมาว่า เขามักได้ไอเดียบรรเจิด ในการทำ�งานโดยบังเอิญ ปกติแล้ว เขาปิ๊งไอเดียการเขียนการ์ตูนเด็ดๆ ตอนไหน

เอ๊ะ ผมจะไปรูไ้ ด้ไงว่าเขาไปปิง๊ ปัง๊ ตอนไหน ผมเป็นปากกานะครับ รู้สึกตัวอีกที หมอนี่ก็ จับผมวาดๆ อยูน่ น่ั ล่ะ แต่ผมคิดว่าเขาเอาเรือ่ ง ที่เจอในชีวิตบวกกับมุมมองตัวเองมาเขียน อยูบ่ อ่ ยๆ อย่าง เจ้าหนูขา้ วจี่ ตอนนัน้ เขาชอบ อ่านการ์ตนู ทำ�อาหารเรือ่ ง จอมโหดกระทะเหล็ก บ้าง เจปัง บ้าง ซึง่ บางทีไอเดียอาจเริม่ ต้นง่ายๆ

แง่มุมที่ไม่ดีครับ คนไทยชอบเผาตัวเอง แล้วหัวร่อร่าเริง (หัวเราะเสียงดัง) โดยเฉพาะ ไอ้หมอนี่ เจ้าหนูข้าวจี่ เป็นขั้วตรงข้ามของ การ์ตูนทำ�อาหาร เป็นตัวแทนของคำ�ว่า ‘อาหารไทยอร่อยกว่า’ ทีช่ าวบ้านชอบพูดกัน เวลาไปทานอาหารต่างประเทศ เราจะมีความ ทะนงตนบางอย่าง ซึง่ ถ้ามองในแง่รา้ ยมากคือ เราไม่เข้าใจในรสชาติอร่อยแบบอืน่ ๆ เลย และ ลุม่ หลงเคยชินอยูก่ บั อาหารทีเ่ น้นเครือ่ งปรุงรส จนเกินไป

หมอนีบ่ อกว่าการ์ตนู ไทยและญีป่ นุ่ ต่างกัน ในรายละเอียดเพราะวัฒนธรรมต่างกัน ถ้าเอา ความเห็นของเขา คนไทยขึ้นชื่อเรื่องความ ตลกโปกฮา มังงะตลกๆ ที่ดังในบ้านเรา เช่น คุโรมาตี้, ลัคกี้แมน และ กินทามะ ล้วนได้ ‘คนแปลเก่ง’ ทัง้ นัน้ ลองให้แปลตรงตัวทือ่ ๆ ดูสิ ความฮาจะตกฮวบทันทีนะคุณ แต่ถา้ พูดถึงการ ดำ�เนินเรื่อง วิธีการเล่า คงไม่แตกต่างกันมาก เท่าที่สังเกตชีวิตเพื่อนคุณ คุณว่า เพราะหนังสือเป็นฟอร์แมตแบบเดียวกัน ชีวิตของนักเขียนการ์ตูนไทยใน ปัจจุบันเป็นยังไง

อาหารไทยมีเมนูตง้ั ร้อยเอ็ดเจ็ดย่านน้�ำ คุณว่าทำ�ไมเขาถึงเลือกเมนูธรรมดาๆ มองชีวิตเขาแล้ว นักเขียนการ์ตูนไทย อย่างข้าวจี่มาเป็นตัวชูโรงด้วย ดูอ่อนแอ หลายๆ อย่างในวงการยังแข็งแรง

หมอนี่จะล้อ เจปัง ที่เนื้อเรื่องเกี่ยวกับ การทำ�ขนมปังญี่ปุ่น ให้เหมือนกับที่ฝรั่งเศสมี ขนมปังฝรัง่ เศสไงล่ะ แล้วทีนเ้ี ขาก็คดิ ถึง ‘ข้าวจี’่ ขึ้นมา เพราะพื้นเพเป็นคนขอนแก่น เอ่อ... แล้วเขาก็ไม่ได้เป็นคนคิดหรอกนะ เพื่อนเขา (เม่น-คุณากร ขุนนราศัย) ต่างหากทีค่ ดิ ไอเดีย เรื่องตั้งต้นมาจากจุดนั้นมากกว่า

ฉากของเรือ ่ งเกิดขึน ้ ทีข ่ อนแก่น ทำ�ไม เขาถึงเลือกทีน ่ เ่ี ป็นฉากในการเล่าเรือ ่ ง

เพราะเป็นความคลั่งชาติของหมอนี่ น่ะสิคุณ ถ้าไปถามมันว่า ‘เมืองหลวงของ ประเทศไทยคือจังหวัดอะไร’ เขาจะตอบว่า ‘ขอนแก่น’ แน่นอน เพราะจังหวัดนี้ตรงตาม เงื่อนไขทุกอย่างที่เขาต้องการ (หัวเราะ)

ไม่พอ และนักเขียนก็ยังพยายามไม่พอด้วย เช่นกัน แต่อย่างผมมันจะไปรู้อะไร ผมก็แค่ ปากกาธรรมดาๆ

เพือ ่ นของคุณคิดตอนจบของ เจ้าหนูข้าวจี่ ออกหรือยัง

ออกแล้วสิ วันเดียวกับทีห่ มอนีค่ ดิ ตอนแรก ออกนั่นล่ะ

157

february 2017

ไม่แตกต่างกันหรอก งานที่ผ่านมาของ หมอนี่ถึงเป็นโปรเจกต์ตามใบสั่ง แต่เขาได้ อิสระสูงมาก อย่างโปรเจกต์การ์ตูนจาก หนัง GTH ก็ได้แต่งไซด์สตอรี่เองทั้งหมด โปรเจกต์อน่ื ๆ แค่ก�ำ หนดธีมไว้ โดยเฉพาะเรือ่ ง ชมรมวารสารตำ�นานสถาบัน ที่เคยลงในซีรีส์ Error Hours หมอนี่ได้โจทย์เขียนการ์ตูนแก๊ก สี่ช่องจบมา นอกนั้นก็ทำ�งานได้อย่างเสรี ตอนนี้เรื่องนี้ถือเป็นผลงานที่เขาชอบที่สุดเลย ก็ว่าได้

เพื่อนคุณคิดว่าอารมณ์ขันและ การดำ�เนินเรื่องแบบการ์ตูนไทยมี เอกลักษณ์แตกต่างจากมังงะของ ญี่ปุ่นยังไงบ้าง

เจ้าหนูข้าวจี่ กำ�ลังทำ�หน้าที่นำ�เสนอ อาหารไทยเด่นๆ ออกมาในแง่มุมไหน

a day

เจ้าหนูขา้ วจี่ ถือเป็นงานส่วนตัวชิน ้ แรก ของเบล เพราะทีผ ่ า่ นมาเขาวาดการ์ตน ู ตามโจทย์ หรือ ‘ตามใบสัง่ ’ คุณรูม ้ ย ้ั ว่า ความรูส ้ ก ึ ทีเ่ ขามีตอ ่ การทำ�งานทัง้ สอง รูปแบบแตกต่างกันยังไง

ว่า ‘ถ้าอะไรแบบนีม้ าอยูใ่ นประเทศไทย จะเป็น ถ้าญี่ปุ่นมีการ์ตูนเกี่ยวกับการทำ� ่ ง้ั ครบรส และสะท้อนวัฒนยังไง’ และหลายครั้งหมอนี่เอาเรื่องของผู้คน อาหารทีท ธรรมการกินของท้องถิน ่ ได้ดี คุณว่า รอบตัวมาแอบเขียนถึงเสมอ


draft till done

‘ช่างชุ่ย’

อาณาจักรศิลปะสุดมันขนาด 11 ไร่ ที่มีทั้งความกล้าบ้าบิ่นและเครื่องบินลำ�ใหญ่ อยู่เพื่อกิน กินเพื่ออยู่

สานต่อที่พ่อทำ�

ประชานิยม

อยู่เพื่อกิน : อาหารจากมณฑล ในประเทศจีน

ธนาคารความดี : โฆษณาตลกที่ ใช้แค่ 1 นาทีท�ำ ให้คนสนใจเรือ ่ ง ‘ความดี’

แกะสูตรการทำ�งานของ กันต์ กันตถาวร พิธก ี รทีฮ ่ อตสุดๆ ตอนนี้

แดนสนทนา

i was there

ที่ชอบ

โบ๊ต-สมพจน์ ชิตเกษรพงศ์ : ผู้สังเกตการณ์และสะท้อนชีวิต คนบนรถไฟผ่านหนังสารคดี

​Sovereign Light Café : คาเฟ่ ริมทะเลในชื่อเพลงของ Keane วง อัลเทอร์เนทีฟร็อกสัญชาติอังกฤษ

Tonkin - Annam : ร้านอาหาร เวียดนามของ กาย ไล มิตรวิจารณ์

ประชานิยม

THERE

café hunter

วิธีคิดหนังโฆษณาให้วัยรุ่นกดเลิฟ ของ มอร์ วสุพล นักร้องนำ�วง Ten To Twelve

Multiply the Love

นาคนิวาส Café Hopping

adaymagazine.com


A R T I C L E follow me

london museums

world while web

มณฑล จิราภรณ์

ข่าวออนไลน์ต้อง เล็ก สั้น ขยัน ซอย

Take One Picture โรงเรียนทั่วประเทศ vs. หนึ่งภาพสีน้ำ�มัน

สมมติวา่ เราฆ่ากัน

มือที่สามในโลกที่สาม

ทีปกร วุฒิพิทยามงคล

จิราภรณ์ วิหวา

นภพัฒน์จักษ์ อัตตนนท์ เรื่องเล่าสาววินเทจ

Haute Couture เสื้อผ้าชั้นสูงของคนใจถึง มาลี

โอ๊ต มณเฑียร anthropologue

Many Layers of Chinese Pastry ชั้นขนมเชิงจีน กาย ไล มิตรวิจารณ์

visionary city

a spiritual day

Miami บ้านหลังใหม่ของ Uber Wealth

ไตรรงค์ ประสิทธิผล

Little thoughts

hesheit

talking

คิดแล้วธรรม

หัวใจ

instaDham #slowlife

วิศุทธิ์ พรนิมิตร

ประสิทธิ์ วิทยสัมฤทธิ์


follow me

ข่าวออนไลน์ต้องเล็ก สั้น ขยัน ซอย เรื่อง นภพัฒน์จักษ์ อัตตนนท์ ภาพ สมฤดี ดอยแก้วขาว

a day

february 2017

160

การเปิดตัวของสำ�นักข่าว ออนไลน์ในไทยเป็นเรือ่ งทีน่ า่ ตืน่ เต้น ที่ผ่านมาข่าวหนังสือพิมพ์เดินทาง มาถึงจุดอิ่มตัวระดับหนึ่ง ทีวีในไทยได้ทดลอง วิธกี ารนำ�เสนอมาแล้วหลายรูปแบบ บ้างสำ�เร็จ บ้างก็ล้มเหลว แต่กับข่าวออนไลน์ยังมีอะไร ให้เล่นอีกมาก การทำ�ข่าวออนไลน์ที่เป็นกระแสสื่อโลก ตอนนี้ เน้นให้ความสำ�คัญกับ 4 ปัจจัย คือ ‘เล็ก สั้น ขยัน ซอย’ สำ�นักข่าวเล็กๆ เจาะกลุ่มคนอ่านชัดเจน ทำ�คลิป ทำ�ข่าวสัน้ ๆ 1 นาที ไม่กบ่ี รรทัด เหมาะกับยุคสมัยทีส่ มาธิของคนน้อยลง ขยันทำ�ข่าว แม้จะสั้น ก็ใช่ว่าจะมักง่าย ต้องทำ�ให้เข้มข้นและมีพลัง ซอยประเด็น ซอยเนื้อหา ออกไป หลายๆ แนวทาง เพื่อจับแต่ละกลุ่มคนอ่าน ให้อยู่หมัด ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดเจนที่สุด คือ one-minute documentaries ของสำ�นักข่าว NHK จากประเทศญี่ปุ่น NHK มีรายการสารคดีชื่อ Today’s Close-Up ซึ่งรูปแบบการออกอากาศก็เหมือน รายการสารคดีในไทย รายการมีความยาว 25 นาที ออกอากาศสัปดาห์ละ 3 ครั้ง

แฟนๆ ของรายการคือผู้สูงอายุวัย 60 ปี ขึ้นไป ตรงนี้เป็นปัญหาของสถานี เพราะ ไม่สามารถเรียกคนรุ่นใหม่ให้มาดูรายการได้ วิธีการแก้ปัญหาในการจับกลุ่มคนดูวัยรุ่นที่ สมาธิสั้นกว่า ติดโซเชียลมีเดียกว่า ทำ�ได้ ด้วย 2 ขั้นตอน หนึ่ง ย้ายจากทีวีมาเฟซบุ๊ก สอง ตัดจาก 25 นาที เหลือ 1 นาที 1 นาทีที่ว่านี้ไม่ใช่ทีเซอร์รายการ แต่เป็น สารคดีตัวเต็ม ดูจบแล้วเข้าใจประเด็น สื่อสาร เนื้อหาใจความได้ครบถ้วน การตัดสารคดีจาก 25 นาที เหลือ 1 นาที ไม่ใช่สกั แต่วา่ ตัดๆ ไปตามใจ Hirohisa Hanawa โปรดิวเซอร์ของรายการ Today’s Close-Up เผย 3 เคล็ดลับในการแปลงสารคดีฉบับยาว ให้เป็นคลิปสั้นๆ  ข้อแรก อย่าไปเน้นภาพจากสถานที่จริง มาก เช่น ภาพดอลลี่ หรือเสียงสัมภาษณ์ยาวๆ การอธิบายสถานการณ์ 1 อย่าง บนทีวอี าจจะ เหมาะที่จะใช้ภาพฟุตเทจ แต่ในเฟซบุ๊ก ควรใช้อินโฟกราฟิกที่อธิบายได้กระชับกว่า อีกหนึ่งทางเลือกคือภาพนิง่ ทีบ่ อ่ ยครัง้ ภาพ

ภาพเดียวกลับทรงพลังกว่าวิดีโอยาวๆ ซะอีก ข้อสอง เปลี่ยนวิธีการเล่าเรื่อง เสียง สัมภาษณ์ยาวๆ 15 - 20 วินาที ปล่อยบน โทรทัศน์อาจจะเหมาะสม แต่ถ้าเอามาปล่อย บนเฟซบุ๊กนี่จบกัน เป็นจังหวะที่คนปิดคลิป หนีทันที โดยเฉพาะเสียงสัมภาษณ์ของบรรดา นักวิชาการหรือผูเ้ ชีย่ วชาญทีแ่ ม้จะเก่งและรูจ้ ริง แต่จังหวะการพูด การให้สัมภาษณ์ดูจะเอื่อย เนือย เกินไป ข้อสาม เน้นส่งเมสเสจมากกว่าภาพ ดราม่าสมจริง ทุกวินาทีมีความหมายในการ ดูสารคดี 1 นาที ภาพดราม่ายาวๆ น้ำ�ตาไหล มีการดึงจังหวะ อาจจะเหมาะกับหนังยาว หรือ สารคดีในโทรทัศน์ แต่สำ�หรับสารคดี 1 นาที ควรใช้ภาพที่ตัดสลับไวๆ หาภาพจากกล้อง มุมอื่นมาช่วยเสริม เคล็ดลับเหล่านี้ทำ�ให้สารคดี 1 นาทีของ NHK ได้รับความนิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ที่เลิกดู ทีวีแล้ว และยังได้รับรางวัลจาก The Walkley Foundation หน่วยงานด้านสือ่ สารมวลชนชือ่ ดัง จากประเทศออสเตรเลียอีกด้วย


เรื่องเล่าสาววินเทจ

Haute Couture เสื้อผ้าชั้นสูงของคนใจถึง เรื่อง มาลี ภาพ โอ๊ต มณเฑียร

เมื่อคุณแม่ทราบข่าวว่าน้องสาวฉันจะ เข้าพิธแี ต่งงานในโบสถ์ตามแบบศาสนาคริสต์ และขอให้ฉันรับหน้าที่เดินถือเทียนตามหลัง เจ้าสาวขณะเข้าโบสถ์ สิ่งที่แม่ของฉันกังวล ที่สุดคือ หากให้ฉันเลือกชุดเอง ฉันคงใส่ ชุดวินเทจที่สวยมาก แต่สวยในความคิด ของฉันคนเดียว แม่เลยตัดสินใจพาฉันไป ตัดชุดใหม่เป็นของขวัญ โดยเอาโอกาสที่ จะได้ตัดชุดกับดีไซเนอร์ระดับตำ�นานของ ประเทศทีม่ ชี อ่ื เสียงด้านความคลาสสิก ความประณีต และความเรียบโก้ มาล่อ นับว่าแม่ฉลาดมาก รู้ว่าลูกสาว ชอบของฟรี ฉันจึงยอมตามแม่ไปที่ บ้านดีไซเนอร์โดยดี การตัดชุดครัง้ นีแ้ ปลกไปกว่า ทุกครั้งที่เคย ตั้งแต่การเข้าไปพบ ดีไซเนอร์ในห้องรับรองที่ตกแต่ง อย่างเรียบหรู ผู้ดี แต่น่ารักอบอุ่น การวัดตัวในห้องสี่เหลี่ยมสีขาวที่มี เก้าอี้หนึ่งตัวและกระจกบานใหญ่ โดยต้องถอดเสื้อผ้าออกเหลือแต่ ชุดชั้นในเพื่อให้เสื้อผ้าตัดออกมา พอดีตัวที่สุด ที่ฉันชอบที่สุดคือ คุณป้าสองคนที่ทำ�หน้าที่ช่วยกัน วัดตัวอย่างคล่องแคล่วและสุภาพ เมื่อถึงวันลองเสื้อ สิ่งที่ฉันต้องทำ�คือ แค่เปลื้องผ้าแล้วยืนเฉยๆ คุณป้า ทัง้ สองก็จะสวมบทนางฟ้า good fairies ในเรื่อง ซินเดอเรลล่า เวอร์ชันดิสนีย์ เนรมิตให้ชุดลูกไม้ปักเลื่อมสุดประณีต มาอยู่บนตัวฉันอย่างระมัดระวัง ก่อนเปิด ประตูให้ฉันออกมาเดินโชว์ตัวให้ดีไซเนอร์ และคุณแม่ยืนปรบมือชื่นชมความงาม ในห้องรับรอง ประสบการณ์นี้ทำ�ให้ฉันนึกถึงคำ�ว่า Haute Couture ที่เคยรู้จักจากหนังเรื่อง Mrs. ‘Arris Goes to Paris หนังเกี่ยวกับ แม่บ้านทำ�ความสะอาดในยุค 50 คนหนึ่งที่ตกหลุมรักชุด Dior ของเจ้านาย จนทำ�ให้เธอตัง้ ใจ ว่าชีวติ นีจ้ ะต้องทำ�งานเก็บเงิน เพื่อบินไปปารีสเป็นเจ้าของ

ชุด Dior ให้ได้ ในที่สุดคุณป้าก็ฝ่าฟันจนได้ ชุดสวยกลับมาแขวนชื่นชมในอพาร์ตเมนต์ รูหนูที่ลอนดอนสมใจ Haute Couture ทีแ่ ปลว่าห้องเสือ้ ชัน้ สูง เกิดขึ้นในปี 1850 เมื่อช่างตัดเสื้อหนุ่มน้อย ชาวอังกฤษนามว่า ชาร์ลส เฟรเดอริก เวิร์ธ (Charles Frederick Worth) เดินทางไปทำ�งาน ที่ร้านตัดเสื้อในกรุงปารีสก่อนจะพบรักและ

แต่งงานกับหญิงสาวทีท่ �ำ งานในร้านเดียวกัน พอแต่งงานแล้วก็เป็นสามีที่น่ารัก รู้จักใช้ ความสามารถตัวเองตัดเสื้อผ้าให้ภรรยาใส่ ปรากฏว่าเสื้อผ้าที่ภรรยาใส่สวยถูกใจลูกค้า

ในร้าน จนได้ไปทำ�เสื้อผ้าให้จักรพรรดินีของ จักรพรรดินโปเลียนที่ 3 และมีชอ่ื เสียงโด่งดัง จึงเปิดห้องเสื้อรับออกแบบทำ�เสื้อผ้าให้ ราชินขี องหลายประเทศและสุภาพสตรีชน้ั สูง ในฝรั่งเศส อันเป็นจุดกำ�เนิดของ Haute Couture ครั้งแรกของโลก และเป็นครั้งแรก ที่มีการเริ่มสร้างคอนเซปต์ของแฟชั่นแบรนด์ โดยการเย็บติดป้ายยีห่ อ้ ลงบนเสือ้ ผ้าอีกด้วย เมื่อ Haute Couture มีจำ�นวนเพิ่มขึ้น เรือ่ ยๆ ในปี 1868 ก็ได้มกี ารตัง้ La Chambre Syndicale de la Haute Couture ขึ้นมา ทำ�หน้าที่ออกกฎคุณสมบัติของ Haute Couture ตัวจริง ซึง่ ได้แก่ จะต้องออกแบบชุด เป็นพิเศษให้เข้ากับลูกค้าแต่ละคน ต้องใช้ วัสดุเลิศที่สุดทุกอย่าง และแต่ละขั้นตอน ต้องทำ�ด้วยมือโดยช่างที่ชำ�นาญที่สุด ในงานนั้น ต่อมาในปี 1945 กฎก็ถูกปรับให้ เข้มขึ้นอีก เช่น จะต้องมีพนักงานอย่างน้อย 15 คน ต้องจัดแสดงคอลเลกชันต่อสือ่ ฝรัง่ เศส อย่างน้อย 2 ครั้งต่อปี ด้วยความเข้มขึ้น ของกฎ บวกกับการพัฒนาอุตสาหกรรม เสื้อผ้าสำ�เร็จรูป Haute Couture จึงเริ่ม ลดจำ�นวนลงเรื่อยๆ แน่นอนว่าห้องเสื้อที่แม่พาฉันไปไม่ใช่ Haute Couture แต่กพ็ อทำ�ให้ฉนั จินตนาการ ออก และสงสัยว่าหรือจริงๆ แล้ว สาวๆ ชั้นสูงอาจจะชื่นชอบการไป ตัดชุดที่ Haute Couture เพราะ ประสบการณ์ในกระบวนการ ตัดชุดที่ทำ�ให้รู้สึกเหมือนเป็น ซินเดอเรลล่ามากกว่าผลลัพธ์ ซึ่งคือตัวชุดที่หิ้วกลับบ้าน ก็เป็นได้ ลองชุดเสร็จ ฉันแอบ กระซิบถามแม่ว่า ราคาเท่าไหร่ แม่ตอบว่า “ของแบบนี้ เค้าไม่บอกราคากันก่อน มันเป็น เรื่องของคนใจถึง”


london museums

Take One Picture โรงเรียนทั่วประเทศ vs. หนึ่งภาพสีน้ำ�มัน เรื่องและภาพ โอ๊ต มณเฑียร

เลยเต็มไปด้วยความภูมิใจในชุมชน นั่นเป็น เหตุผลที่งานชิ้นนี้ได้รับเลือกให้จัดแสดง” ด้วยพื้นที่ที่จำ�กัด แคโรไลน์ต้องเลือกแค่ บางส่วนมาจัดแสดงและโชว์งานที่เหลือใน จอสไลด์โชว์ในนิทรรศการ “เกณฑ์การเลือก ผลงานของฉันคือ แนวคิดการตีความต้องผูกกับ แผนการศึกษาแกนกลาง ต้องมีการบูรณะ หลายวิชาและทักษะเข้าด้วยกัน ที่สำ�คัญคือ ต้องแสดงอัตลักษณ์ของโรงเรียนและท้องถิ่น ของเขาให้ชัดเจน อีกตัวอย่างที่น่าสนใจคือ โรงเรียนจาก Nottinghamshire ที่จับเอาเรื่องสี และเทคนิคการเพนต์แบบ Pointillist (การใช้จุด) ในภาพ Bathers โยงเข้ากับแบรนด์ Paul Smith ซึ่งผู้ก่อตั้งมีบ้านเกิดอยู่ในจังหวัดของเขา พวก เด็กๆ เลยวาดแพตเทิร์นและใช้สีที่มาจากภาพ แล้วนำ�ไปทำ�ซ้�ำ แล้วสกรีนลงบนเสือ้ เชิต้ ทำ�เป็น แบรนด์เสือ้ ของพวกเขาเอง! แน่ละ่ หลายๆ ตัวนัน้ ดูมั่วๆ เบลอๆ แต่นั่นก็ทำ�ให้รู้ว่ามันเป็นฝีมือ ของเด็กๆ” แคโรไลน์เริ่มโครงการนี้ตั้งแต่ปี 2008 เธอ บอกว่า หนึ่งในปัจจัยสำ�คัญที่ทำ�ให้มันประสบ ความสำ�เร็จคือ การตัง้ มาตรฐานทีส่ งู และต่อเนือ่ ง “ทุกปีฉันจะเดินทางไปตรวจสอบโรงเรียนที่ ส่งผลงานเข้ามาด้วยจำ�นวนหนึ่ง ไปคุยกับเด็กๆ และคุณครู ขอดูหลักฐานให้มั่นใจว่างานที่ ส่งมานั้นพวกเขาทำ�ขึ้นจริงๆ เพราะหัวใจของ โครงการคือ การได้ตีแผ่มุมมองของเด็กๆ ต่อ ศิลปะ ให้คนได้เห็นว่าเด็กๆ ตีความคอลเลกชัน แห่งชาตินี้อย่างไร” เธอยิ้ม “ดวงตาที่บริสุทธิ์ และใฝ่รู้ของพวกเขามักมองเห็นอะไรที่เราๆ มองข้ามไปเสมอ” ในหนังภาคต่อของ National Gallery แทนที่จะเป็นภัณฑารักษ์ของหอศิลป์ เราอาจจะ เห็นเด็กตัวเล็กๆ มายืนอธิบายรูปให้เพือ่ นฟังแทน ก็ได้นะ :) * ดูรายละเอียดโครงการ Take One Picture ได้ที่ www.takeonepicture.org.uk

163

february 2017

ตีความภาพนี้ในแบบของเขา และสร้างผลงาน ออกมาเพื่อจัดแสดงที่หอศิลป์ ในวันอบรม เราจะให้คุณครูมายืนดูภาพจริง และคัดสรร วิทยากรสายต่างๆ ทั้งนักประวัติศาสตร์ศิลป์ ที่มาให้ข้อมูลเชิงลึก ศิลปินมาพูดเรื่องสุนทรียะ ของภาพ ไปจนถึงคุณครูทเ่ี คยร่วมโครงการกับเรา ปีที่แล้วมาแบ่งปันประสบการณ์ เราจะช่วย วางแผนวิธีที่เหมาะสมสำ�หรับตารางของแต่ละ โรงเรียน บางแห่งมีเวลาทำ�คลาสแค่ 2 อาทิตย์ บางแห่งสามารถทำ�ได้ทั้งเทอมในลักษณะของ กิจกรรมหลังเลิกเรียน บางแห่งจะทำ�ร่วมกับ ชุมชน ฯลฯ ทั้งนี้เพื่อนำ�เสนอมุมมองที่ลึกซึ้ง หลากหลาย และไม่ชี้นำ�ว่าผลลัพธ์ต้องออกมา เป็นแบบใดแบบหนึ่ง” แคโรไลน์พาผมเดินชมนิทรรศการตัวอย่าง ของปีที่ผ่านมา โดยในปีนั้นภาพที่ถูกเลือกมา เป็นโจทย์สำ�หรับทุกโรงเรียนคือ Bathers at Asnièères (1884) ของ Georges Seurat เป็น ภาพชนชั้นกลางและชนชั้นแรงงานนั่งพักผ่อน ริมแม่น้ำ�แซนของปารีสในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม “ภาพนีเ้ ป็นโจทย์ทเ่ี ยีย่ มมาก เนือ้ หาของมัน พูดถึงการเปลี่ยนแปลงในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม มันสามารถเชื่อมโยงกับวิชาคณิตศาสตร์ วิชา วิทยาศาสตร์ว่าด้วยสิ่งประดิษฐ์ในยุคนั้น หรือ แม้กระทั่งวิชาประวัติศาสตร์ โรงเรียนจาก Barnsley สร้างผลงานโยงเข้ากับประวัติศาสตร์ อุตสาหกรรมเหมืองของท้องถิน่ ตนเอง” เธอชีใ้ ห้ดู ภาพวาดขนาดใหญ่ฝีมือเด็กๆ ที่แขวนอยู่ข้างฝา บนภาพนั้นมีองค์ประกอบศิลป์เป็นคนนั่งอยู่ ข้างซ้ายของแม่น้ำ�เหมือนต้นแบบเด๊ะ แต่ถ้า มองดีๆ เราก็จะเห็นรายละเอียดที่ต่างไป “ทิวทัศน์ของฝั่งแม่น้ำ�แซนถูกแทนที่ด้วย ทิวทัศน์ของบ้านเกิดพวกเขา คือ Yorkshire พวกเขาวาดรูปนกขมิน้ ซึง่ สมัยก่อนถูกใช้ทดสอบ สภาพอากาศในเหมือง มีตะเกียงใต้ดนิ รวมไปถึง ภาพบุคคลจากทีมฟุตบอลประจำ�จังหวัดและ โรงกลัน่ เบียร์ทอ้ งถิน่ ด้วย แน่นอนว่าก่อนทีพ่ วกเขา จะวาดรูปนีไ้ ด้ เด็กๆ ต้องไปสัมภาษณ์คนเก่าแก่ ในชุมชนของพวกเขาก่อน ผลงานที่ออกมา

a day

ใครเคยดูหนังสารคดีเรื่อง National Gallery (2014) คงจำ�ฉากต้นเรื่องที่มีภัณฑารักษ์ยืน อธิบายภาพศิลปะยุคกลางให้เราฟังได้ ฉาก คล้ายๆ กันนีถ้ กู แทรกเข้ามาตลอด 3 ชัว่ โมงของ หนัง ประหนึ่งจะชี้ให้เห็นว่างาน ‘Interpretation’ หรือการตีความและอธิบายภาพ รวมไปถึง วิธีนำ�เสนอคอลเลกชันให้กับผู้ชมกลุ่มต่างๆ ถือเป็นงานสำ�คัญของหอศิลป์แห่งชาติที่เมือง ลอนดอน แทบจะสำ�คัญพอๆ กับการเก็บรักษา คอลเลกชัน การจัดแสดง และการหาสปอนเซอร์ เลยทีเดียว ในหลักพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ (New Museology) กุญแจหลักของการปฏิบตั กิ ารคือ ‘ผูใ้ ช้งาน’ (ไม่ใช่ ‘ผู้ชม’ นะจ๊ะ เพราะเขาถือว่าคนที่มา ไม่ใช่แค่ดูอย่างเดียว แต่มาใช้งานพิพิธภัณฑ์ ในหลากหลายบริบท) ผู้ใช้งานถูกแบ่งออกเป็น กลุ่มตามลักษณะการใช้งาน เช่น กลุ่มที่มา เที่ยวเล่นกับครอบครัว กลุ่มสังสรรค์กับเพื่อน เก๋ๆ กลุ่มมาคนเดียว กลุ่มคนในชุมชน และ ที่ขาดไม่ได้เลยคือ กลุ่มนักเรียนนักศึกษา พิพธิ ภัณฑ์สมัยใหม่จงึ ต้องตีความคอลเลกชันของ ตัวเองด้วยรูปแบบและวิธีการที่หลากหลายได้ เพื่อตอบโจทย์ของผู้ใช้แต่ละกลุ่มซึ่งต้องการการ บริการที่ต่างกัน The National Gallery มีโครงการหนึ่งที่ ได้รับการพัฒนาสำ�หรับกลุ่มนักเรียนนักศึกษา โดยเฉพาะ ชื่อว่า ‘Take One Picture’ หลักการ คือ พิพิธภัณฑ์จะเข้าถึงโรงเรียนประถมทั่วสหราชอาณาจักร ด้วยการใช้รูปเพียงรูปเดียว! โครงการนี้ทำ�งานอย่างไร Caroline Marcus หัวเรือใหญ่ของงานนี้อธิบายให้ฟังว่า “สิ่งแรกที่สำ�คัญสุดคือ CPD (Continuing Professional Development) เป็นการอบรม คุณครูที่ต้องการนำ�เด็กของตนเข้าร่วมโครงการ กับเรา แต่ละปีเราจะเปิดรับสมัครโรงเรียน ทั่วประเทศ จากนั้นเราจะจัดวันอบรมครูเพื่อให้ ข้อมูล นำ�เสนอแนวทาง และสร้างวิสัยทัศน์ใน การทำ�งานนี้ “โจทย์ของ Take One Picture คือ เราจะ เริ่มจากภาพวาดเดียว แต่ละโรงเรียนจะต้อง


anthropologue

Many Layers of Chinese Pastry ชั้นขนมเชิงจีน

เรื่อง กาย ไล มิตรวิจารณ์ ภาพ นักรบ มูลมานัส

165

february 2017

ร้านขนมเปี๊ยะถือเป็นร้านเบเกอรี่ฝรั่งยุคแรกของกรุงเทพฯ ด้วยขนมสองชนิดนี้ใช้เตาอบเหมือนกัน ใช้แป้งสาลีเหมือนกัน เทคนิคหลายอย่างคล้ายกัน เช่น การทำ�แป้งเป็นชัน้ ๆ (Puff Pastry) จึงไม่ได้เป็นการยุง่ ยากมากทีร่ า้ นขนมเปีย๊ ะจะทำ�เบเกอรีค่ วบคูก่ นั ไป ร้านขนมเปี๊ยะแต้เล่าจิ้นเส็ง (鄭老振盛餅家) ตรงซอย เยาวพานิช (คนแถวนัน้ เรียกซอย ‘ทีกว่ั ที’ (天外天) ตามชือ่ โรงหนัง ที่เคยมี) คือร้านโปรดของผม ร้านนี้อยู่ที่เยาวราชตั้งแต่สมัยหลัง สงครามโลกครั้งที่ 1 เพดานสูงกว่า 6 เมตร ด้านในมีชั้นไม้ ตู้จีน โต๊ะเก้าอีข้ อง Thonet กับ Facade หน้าร้านทีแ่ สนจะ art deco ทำ�ให้ บางครั้งผมก็แค่อยากจะเดินผ่านหน้าร้านเขาเท่านั้น (แต่ไม่ได้ซื้อ) ชัน้ ไม้ทเ่ี รียงระนาบไปกับผนังร้านสูงจดเพดานตอนนีว้ า่ งเปล่า เพราะ ของแห้งอย่างกล่องบิสกิตหรือขนมปังเดี๋ยวนี้หายไปแล้ว ตั้งแต่ ปลายปี 1970 ร้านเบเกอรี่โดยเฉพาะเกิดขึ้นมาก ซูเปอร์มาร์เก็ต และห้างสรรพสินค้ากลายเป็นแหล่งจับจ่ายแห่งใหม่ ร้านขนมเปีย๊ ะ อย่างแต้เล่าจิ้นเส็ง ตอนนี้ขายแต่ขนมเปี๊ยะและขนมจีนๆ เท่านั้น ซึง่ ลูกค้ามักจะสัง่ ไปใช้ในงานประเพณีจนี (อร่อยมาก ซือ้ มากินได้ ไม่ต้องเอาไปไหว้เจ้า แถมกล่องร้านขนมเปี๊ยะนี่สวยนัก เป็น งานเขียนลายเส้นแบบจีนยุค Shanghai Jazz 1920 - 1930) ขนมเปี๊ยะโดยเฉพาะแบบที่เป็นแป้งแบบ ‘ซู’ (酥) ที่เป็น แป้งซ้อนเป็นชัน้ ๆ แบบ Puff Pastry ทำ�ให้นกึ ถึงขนมแบบฝรัง่ อย่าง ครัวซองต์หรือเดนิช (แป้งจะถูกรีดทับไปมาสลับกับชัน้ เนย เมือ่ นำ� ไปอบจะพองแยกตัวเป็นชัน้ ๆ) รวมถึงพวกขนมทีต่ อ้ งใช้แป้ง Phyllo Pastry (แป้งสาลีรีดบางๆ ที่เอามาวางซ้อนกันเป็นชั้น คั่นด้วยการ ทาน้ำ�มันมะกอก เมื่อเอาไปอบแล้วแป้งขนมจะแบ่งตัวเป็นชั้นๆ คล้ายกับแป้งขนมเปีย๊ ะของจีนและแป้ง puff แบบยุโรป) กลุม่ คนใน ตะวันออกกลางทีค่ ดิ ค้นแป้งฟิลโล (ขนมอบทีแ่ ป้งขนมแบ่งเป็นชัน้ เมือ่ สุกชนิดแรกๆ ทีถ่ กู คิดค้นขึน้ ) ได้ถา่ ยทอดเทคนิคให้กบั ชาวยุโรป ที่ภายหลังพัฒนาสูตรไปเป็น Puff Pastry และถ่ายทอด Puff Pastry กับชาวจีนในเขตเมืองท่าการค้าของมณฑลกวางตุง้ และ ฮกเกีย้ น จนกลายเป็นแป้งขนมเปีย๊ ะมากชัน้ หรืออาจจะเป็นอีกทาง คือชาวตะวันออกกลางที่ค้าขายกับจีนโดยตรงเป็นคนถ่ายทอด ให้เองเลย ประวัติศาสตร์และเรื่องของมนุษย์ที่เล่าผ่านเรื่องราวของ การกินเป็นเรื่องที่น่าสนใจมากสำ�หรับผม เพราะมันไม่ได้บอก เรื่องราวของอาหารหรือการกิน แต่เป็นเรื่องการปฏิสัมพันธ์ของ คนหลายกลุ่ม เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งที่พวกเขาหลงเหลือไว้ให้เรา คือชิ้นส่วนปริศนาให้ค้นหาและชิ้นงานจัดแสดงที่เราสามารถ ตื่นเต้นกับมัน แถมยังได้กินอิ่มท้องไปด้วย สำ�หรับเมืองที่ไม่มี พิพิธภัณฑ์ดีๆ อาหาร ร้านค้า ร้านชา ร้านขนม รวมถึงตึกเก่า จึงกลายเป็นนิทรรศการที่น่าชม โดยมีผู้บรรยายเป็นคนธรรมดา ที่ใช้ชีวิตในละแวกนั้นอยู่ทุกวัน

a day

หลายครัง้ หลายคราว ผมจะพาคนเดินทะลุลอ่ งตรอกซอกซอย ในเขตเมืองเก่าของกรุงเทพฯ โดยเฉพาะเยาวราชและพืน้ ทีใ่ กล้เคียง นอกจากความหลงใหลและอยากไปส่วนตัวอยู่แล้ว ส่วนหนึ่ง อาจเพราะเราไม่ได้มีพิพิธภัณฑ์ดีๆ ไม่มีที่ที่จะเล่าเรื่องราวของ บ้านเมืองให้คนรุ่นหลังแบบบ้านเมืองอื่น จริงๆ เยาวราชไม่ได้เป็น Chinatown ของกรุงเทพฯ เท่านั้น แต่กรุงเทพฯ เกือบทั้งเมืองเป็นไชน่าทาวน์อยู่แล้ว เดินผ่านไป ทางไหนก็จะเห็นป้ายชือ่ ร้านรวงเป็นภาษาจีนทัง้ นัน้ ด้วยสภาวะและ ความจำ�เป็นในหลายส่วน ชาวจีนผู้มาใหม่ไม่ได้มีที่ดินทำ�กิน พวกเขาจึงต้องทำ�งานค้าขายซึ่งชาวไทยพื้นถิ่นไม่ค่อยได้ทำ�นัก ไม่แปลกทีร่ า้ นต่างๆ ในอดีตมักเป็นของชาวจีน พวกเขารับซือ้ และ รวบรวมสินค้าจากคนไทยพื้นถิ่นมาขาย การซื้อมาขายไปของ ชาวจีนในไทยนัน้ ไม่ได้มแี ค่ในระดับเอกชนเท่านัน้ รูปแบบคนกลาง ของรัฐก็มีมาก ทั้งในเรื่องการจัดเก็บภาษีสินค้าราคาแพงอย่าง รังนก ไม้สัก และอื่นๆ ตั้งแต่ช่วงปี 1930 เป็นต้นมา ชาวจีนที่เข้ามาอยู่ในไทย เริ่มตั้งตัวมีฐานะมากขึ้นและเริ่มมีบทบาทในสังคมในลักษณะ ของ ‘คนใน’ ช่วงนี้เองที่ความบันเทิงรูปแบบใหม่สมัยนั้น อย่างภาพยนตร์ทำ�ให้ย่านเยาวราชและพื้นที่ใกล้เคียงกลายเป็น แหล่งบันเทิงและย่านการค้าทีค่ กึ คักทีส่ ดุ ของกรุงเทพฯ ใครมาดูหนัง ก็ตอ้ งมาดูทเ่ี ยาวราช แม้โรงหนังในเยาวราชจะแทบไม่มแี ล้ว แต่ชอ่ื ของโรงหนังเหล่านัน้ ก็ยงั ถูกเรียกกันอยูอ่ ย่างติดปาก โรงภาพยนตร์ โอเดียน เป็นวงเวียนโอเดียน โรงภาพยนตร์เท็กซัส เป็นซอยเท็กซัส โรงภาพยนตร์สงิ คโปร์ เป็นลอดช่องสิงคโปร์ (ทีไ่ ม่ได้เกีย่ วอะไรกับ เกาะสิงคโปร์) การเป็นย่านการค้ากลางวันและเป็นแหล่งบันเทิงยามราตรี ทำ�ให้เยาวราชมีรา้ นค้า ร้านอาหาร ภัตตาคารต่างๆ เกิดตามมาด้วย เพราะหลังจากคนดูหนัง ดูงิ้ว เสร็จแล้วก็พากันหาอะไรกิน หนึ่งในร้านที่มีสีสันและเป็นของยอดฮิตที่มักตั้งอยู่ติดกับ โรงภาพยนตร์คือ ร้านขนมเปี๊ยะ สมัยเริม่ แรก ร้านขนมเปีย๊ ะจะขายแต่ขนมเปีย๊ ะและของแห้ง อย่างเครื่องกระป๋อง นมผง หรือขนมปังบิสกิต จนเข้าช่วงปี 1950 ซึ่งเป็นยุคสงครามเย็น ทหารอเมริกัน G.I. และ CIA เข้ามาตั้ง ฐานปฏิบัติการในไทยจำ�นวนมาก วัฒนธรรมที่เรียกว่า ‘American Standard’ ส่งผลต่ออุตสาหกรรมภาพยนตร์และบันเทิง โรงภาพยนตร์ในเยาวราชจึงคึกคักตามไปด้วย ความต้องการสินค้า บริโภค เครื่องกระป๋องอย่างซุปกระป๋อง (ซุป Campbell’s ก็เริ่ม เข้าไทยสมัยนี้) เนย นมข้น (การกินกาแฟนมข้นและนมข้นกับ ของสารพัดอย่างก็บูมขึ้นช่วงนี้แหละ) แป้งสาลีสำ�เร็จรูปก็มากขึ้น ร้านขนมเปี๊ยะจึงหันมาขายเครื่องกระป๋องและของแห้งนำ�เข้า สไตล์ตะวันตก


world while web

สมมติว่าเราฆ่ากัน เรื่อง ทีปกร วุฒิพิทยามงคล ภาพ น้ำ�ใส ศุภวงศ์

ตอนยังเป็นเด็ก เราทุกคนต่างเคยเล่น เกม ‘สมมติ’ เราสมมติวา่ ต้นไม้เป็นบ้าน เพือ่ นคนหนึง่ เป็นสัตว์ประหลาด แล้วก็วิ่งหนีกันอย่าง สนุกสนาน เราสมมติวา่ สนามหญ้าเป็นมหาสมุทร และกล่องกระดาษก็เป็นเรือลำ�ใหญ่

เราสมมติ และสมมติ เพื่อที่จะทำ�ให้ ชีวิตประจำ�วันไม่จืดชืดจนเกินไป เมื่อโตขึ้นมา เราก็ยัง ‘สมมติ’ อยู่ แต่เป็นการเล่นเกมสมมติที่ซับซ้อนขึ้น เราอาจสมมติโดยการเปิดเกมคอนโซล ขึ้นมาแล้วสวมบทบาทไปเป็นอัศวินยุคกลาง

เมื่อชมภาพยนตร์ เราก็สมมติว่าตัวเอง เป็นตัวใดตัวหนึ่งบนหน้าจอ แล้ว ‘เชียร์’ ตัวละครนั้นให้ประสบความสำ�เร็จไปตลอด รอดฝั่ง บนโลกออนไลน์ เราอาจสมมติ ตัวเองเป็น ‘คนอืน่ ’ โดยไม่รตู้ วั เพือ่ บอกสิง่ ที่ เพื่อนและคนรู้จักจะยอมรับ และในโลกแห่ง


ความเป็นจริง เราก็ทำ�อย่างนั้นอยู่เช่นกัน ตอนนี้มีเครื่องมือที่ทำ�ให้เราเล่นเกม ‘สมมติ’ ได้อย่างสมจริงขึ้น-มันคือเทคโนโลยี Virtual Reality ในโลก Virtual Reality เราสมมติว่า ตัวเองเป็นใครก็ได้ เราจะสลับเพศ สลับ อายุ เป็นเด็ก เป็นผู้ใหญ่ เป็นไดโนเสาร์ เป็นมนุษย์ต่างดาว ก็ได้ทั้งนั้น เราจะไป ที่แห่งไหนบนโลก นอกโลก หรือนอกความ เป็นจริงก็ยังได้ เพียงแค่สวมเฮดเกียร์ครอบ ศีรษะลงไป เราก็ตกอยูใ่ นโลกสมมติในแบบที่ อาจถอนตัวไม่ขึ้น บางคนอาจเคยได้สัมผัสประสบการณ์ Virtual Reality แล้วก็คงเห็นด้วย กับผมว่าในเวลา

167

february 2017

ผู้เล่นคนอื่นมาแล้ว (ถึงแม้จะไม่มีภาพอะไร ประกอบเลยก็ตามนี่แหละ) หากคุณคิดว่านี่เป็นเรื่องเหลวไหล ก็อยากให้คณ ุ ลองคิดถึงเหตุการณ์ครัง้ สุดท้าย ที่คุณหงุดหงิดกับใครสักคนบนโลกออนไลน์ ทั้งๆ ที่คุณไม่ได้เห็นหน้าค่าตาของเขาเลย ก็นน่ั แหละครับ กับอารมณ์โกรธ อารมณ์เศร้า คุณยังรู้สึกได้ แล้ว ‘การข่มขืนออนไลน์’ จะเกิดขึ้นไม่ได้ได้อย่างไร โดยเฉพาะหากเรายิ่งคิดว่าเป็นการ ข่มขืนบน ‘ความจริงเสมือน’ ที่มีทั้งภาพ ทั้งเสียง ทั้งการเคลื่อนไหว ที่ช่วยเติมเต็ม จินตนาการให้กลายเป็นความเป็นจริงทุกอย่าง ตอนนี้การถกเถียงเรื่องนี้ไปไกลกว่าแค่ ‘การข่มขืน’ แล้วนะครับ โดยล่าสุดมีกระทั่ง บทความที่ตั้งชื่อว่า ‘การฆาตกรรมใน ความจริงเสมือนควรผิดกฎหมาย (Murder in VR should be illegal)’ เลยทีเดียว ในบทความนี้อ้างถึงผลกระทบของสื่อต่อ การรับรู้ ผ่านทางการทดลองหลายชิ้น เช่น เมื่อให้ผู้ทดลองสวมเครื่องครอบศีรษะ เพื่อให้เห็นว่าแขนปลอมๆ (ที่อยู่ในความจริง เสมือน) ของตัวเองนั้นยาวยืดจนผิดสัดส่วน

ผู้ทดลองก็ยังคิดว่าแขนนั้นเป็น ‘ของตนเอง’ อยู่ดี หรือกระทั่งอาจรับสัมผัสเมื่อแขนนั้น โดนกระทำ�บางอย่างได้ดว้ ย หรือมีงานศึกษา อีกชิ้นจาก Stanford ซึ่งพบว่าผู้ที่มี Online Avatar (ที่สร้างคาแรกเตอร์ขึ้นมา) ที่ หล่อสวยกว่าจะยอมปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นใน โลกเสมือนจริงมากกว่า ในขณะที่ Online Avatar ที่มีส่วนสูงกว่าก็จะแสดงออกอย่าง มั่นใจกว่าด้วย ผู้เขียนบทความเขาจึงสรุปออกมาว่า ความจริงเสมือนนั้นถึงมันจะเป็นเพียง สิ่ง ‘เสมือน’ แต่มันก็ส่งผลกระทบต่อ ความเป็นจริงจริงๆ ได้ และการที่เรากำ�ลัง ก้าวเข้าไปสูโ่ ลกความจริงเสมือนนัน้ ก็อาจเป็น การเซ็ตมาตรฐานความจริงใหม่บางอย่าง ขึ้นมา เช่น เราอาจจะ ชาชินกับ ฆาตกรรม มากขึ้น เพราะเราเริ่มแยกไม่ออกแล้วว่า ความจริงเสมือนนั้นมันจริงหรือมันเสมือน กันแน่ ผมรู้ว่าทั้งหมดนี้ฟังเหมือนข้ออ้างที่ ผู้ใหญ่ชอบยกขึ้นมาตอนด่าเด็กๆ ที่เล่นเกม ว่าเกมนั้นทำ�ให้เราก้าวร้าวขึ้น รุนแรงขึ้น (ซึ่งผลวิจัยมีทั้งสนับสนุนและต่อต้าน คำ�กล่าวนี)้ แต่กป็ ฏิเสธไม่ได้วา่ นีก่ เ็ ป็นเรือ่ งที่ น่าคิดนะครับ และในจังหวะที่ขาข้างหนึ่ง ของเราก้าวเข้าไปสู่เทคโนโลยีใหม่นี้แหละ ที่เราจะได้กลับมาทบทวนให้ถี่ถ้วนกันอีกที ว่าถ้าสมมติว่าเราฆ่ากัน แล้วเราฆ่ากัน ‘จริง’ สักกี่เปอร์เซ็นต์

a day

ไม่กี่วินาที อุปกรณ์พวกนี้ มันทำ�ให้เรา ‘ลืม’ ว่าเราเป็นใครได้จริงๆ เมื่อมัน ‘สมจริง’ มากๆ คำ�ถามก็คือ ถึงจุดหนึ่งมันจะ ‘จริง’ ขึ้นมาหรือเปล่า Jordan Belamire เป็นนักเล่นเกมหญิง ที่เจอเหตุไม่คาดฝันระหว่างเล่นเกม VR ชื่อ QuiVR ในขณะทีเ่ ธอกำ�ลังยิงซอมบีด้ ว้ ยธนูอยูใ่ น ฐานทัพทีม่ หี มิ ะปกคลุม ซอมบีต้ วั แล้วตัวเล่า ตายไปด้วยน้ำ�มือของเธอ จนเธอรู้สึกเหมือน ตัวเองได้เป็นเทพีในโลกสมมติ จู่ๆ เธอก็ถูก ฉุดให้กลับมาสู่โลกแห่งความเป็นจริงเพราะ มีผู้เล่นคนหนึ่งชื่อ BigBro442 เอามือทัง้ สองข้างของเขา (ทีเ่ ป็นมือใน Virtual Reality เหมือนกันนี่แหละ) มาจับหน้าอกตัวละคร ของเธอ จังหวะนั้นเบลาไมร์ไม่ได้เป็นเทพีใน โลกสมมติอีกแล้ว แต่เธอกลับวูบมาอยู่ใน โลกแห่งความเป็นจริง โลกซึ่งเธอเป็นผู้หญิง และต้องเผชิญกับการคุกคามทางเพศทุกวีว่ นั “นอกจากเขาจะจับหน้าอกตัวละคร ของฉันแล้ว เขายังเอามือมาจับเป้า (ปลอมๆ)

ของฉันในเกมด้วย” เบลาไมร์ให้สัมภาษณ์ กับ The Guardian ถึงแม้ประสบการณ์ของเบลาไมร์ จะไม่ใช่เรื่อง ‘จริง’ และเธอไม่ได้ถูกจับต้อง เล้าโลม ‘จริงๆ’ แต่สำ�หรับเธอแล้ว สิ่งที่ เกิดขึ้นนั้นก็ ‘จริง’ ไม่แพ้เรื่องจริงบนโลก เธอรู้สึกหวาดกลัว หวาดระแวง และรู้สึก เหมือนส่วนหนึ่งของร่างกายเธอได้ถูกผู้เล่น คนนัน้ ทำ�มิดมี ริ า้ ยจริงๆ ถึงแม้เธอจะพยายาม บอกตัวเองว่ามันเป็นแค่เกมเท่าไรก็ตาม จริงๆ แล้ว กรณีการละเมิดทางเพศนั้น เกิดขึ้นมาโดยตลอด ก่อนที่จะมีเทคโนโลยี ความจริงเสมือนเสียอีกนะครับ ตั้งแต่ยุค ที่เราเล่นเกมออนไลน์กันผ่านตัวหนังสือ (Text-based) ก็มีรายงานว่ามีผู้เล่นหญิง คนหนึ่งถูก ‘ข่มขืน’ ด้วยข้อความของ


visionary city

Miami บ้านหลังใหม่ของ Uber Wealth เรื่อง Little Thoughts ภาพ Louis Sketcher

a day

february 2017

168

มันเป็นเมืองที่น่าอยู่ที่สุด และอาจ ไม่นา่ อยูท่ ส่ี ดุ ด้วย ขึน้ อยูก่ บั ว่าจะอยูใ่ นมุมมอง ของใคร เมือ่ พูดถึงเมืองอย่างไมอามี หลายคนอาจ นึกถึงซีรสี ์ CSI: Miami หรือถ้าอายุมากกว่านัน้ ก็อาจจะนึกถึงภาพของดอน จอห์นสัน (Don Johnson) ใส่เสื้อแบะอกสวมบทเป็นสายสืบใน ซีรสี ์ Miami Vice สะท้อนให้เห็นถึงภาพลักษณ์ ที่เชื่อมเข้ากับยาเสพติดและอาชญากรรม ซึง่ เมืองแห่งนีไ้ ม่เคยสลัดมันออกจากตัวได้เสียที ในขณะทีบ่ างคนอาจนึกถึงเดวิด เบ็คแฮม (David Beckham) กับทีมฟุตบอลไมอามีของเขา หรืออาจจะเป็นพี่น้องคาร์ดาเชียนกับรายการ เรียลิตี้ Kourtney and Kim Take Miami หาก มองในมุมนี้ ไมอามีก็คือแหล่งรวมเซเลบริตี้ สีสันจัดจ้านอย่างไม่ต้องสงสัย

พ้นจากสายบันเทิงและกีฬา สำ�หรับ โลกศิลปะ ไมอามีคือสถานที่จัดเทศกาล ศิลปะ Art Basel ที่ได้รับความสนใจอันดับ ต้นๆ ของโลก สำ�หรับผู้หลงใหลวัฒนธรรม ย่าน Art Deco ของเมืองยังคงเป็นจุดหมาย ปลายทางที่ไม่เคยตกสำ�รวจ ในโลกของการ ออกแบบ มันคือเมืองที่เต็มไปด้วยโครงการ มากมายที่มีลายเซ็นของสถาปนิกระดับโลก กำ�กับไว้ หนึ่งในนั้นคืออาคารที่พักอาศัยซึ่ง สร้างในแนวคิดพิพธิ ภัณฑ์อย่าง 1000 Museum ที่ซาฮา ฮาดิด นักออกแบบผู้ได้รับการยอมรับ มากที่สุดในยุคหลังทิ้งเอาไว้ แต่ทั้งหมดที่กล่าวมา ไม่มีอะไรน่าจับตา มองเท่ากับการที่เมืองแห่งนี้กำ�ลังเฟื่องฟู ในฐานะบ้านหลังที่สองของกลุ่มคนที่เรา เรียกกันว่า Nouveau Riche

เราอาจจะแปลคำ�ว่า ‘นูโวริช’ นี้ว่า ‘เศรษฐีใหม่’ ก็ได้ แต่ต้องพ่วงไปด้วยว่า เป็นเศรษฐีใหม่สไตล์ Uber Wealth นั่นคือ กลุ่มคนรุ่นใหม่ที่สร้างตัวเองขึ้นมาจากธุรกิจ สตาร์ทอัพ และเป็นคนกลุ่มนี้เองที่นำ�ทุนก้อนใหม่ มาสร้างแรงสัน่ สะเทือนให้กบั เมืองแห่งนีอ้ กี ครัง้ หลังยุคทุนเก่าที่นำ�เข้าจากผู้อพยพชาวลาตินอเมริกา เป็นทีร่ กู้ นั ดีวา่ ประวัตศิ าสตร์ของไมอามีนน้ั เต็มไปด้วยช่วงเวลา ‘รุง่ ’ และ ‘ร่วง’ หากเทียบ กับเมืองส่วนใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ไมอามี ก็ถือว่าเป็นเมืองค่อนข้างใหม่ที่นับอายุจริงจัง ได้เพียงศตวรรษเศษๆ (จดทะเบียนเป็นเมือง


ในปี 1896) โดยช่วงเวลาที่เมืองแห่งนี้เติบโต อย่างมากก็คือยุคบูมของอสังหาริมทรัพย์ ในรัฐฟลอริดาช่วงปี 1920 กับอีกครั้งเมื่อมี การเปลีย่ นแปลงทางการเมืองในประเทศคิวบา ในปี 1959 ซึ่งทำ�ให้ชาวคิวบาจำ�นวนมากต้อง อพยพมาสูอ่ เมริกา แน่นอนว่าไมอามีซง่ึ อยูใ่ กล้ ที่สุดก็คือจุดหมายปลายทางหลักของพวกเขา ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ไมอามีก็มีฐานะ ไม่ต่างจาก ‘ประตูสู่อเมริกา’ ของผู้คนจาก อเมริกากลางและใต้ รวมไปถึงผูค้ นจากทัว่ โลก ที่อาจมาเที่ยวไปจนถึงมามีบ้านหลังที่สอง กันในไมอามี ข่าวการเสียชีวิตของดีไซเนอร์ ชื่อก้องโลกอย่างจานนี เวอร์ซาเช่ (Gianni Versace) ในปี 1997 ซึ่งถูกยิงหน้าแมนชั่น ของเขาหลังกลับจากการเดินออกกำ�ลังกายใน ตอนเช้า ทำ�ให้เราเห็นภาพได้ไม่ยากว่า ไมอามี คือเมืองที่เหล่าคนดังเลือกมาใช้ชีวิตเยี่ยง คนปกติ ด้วยคุณภาพชีวิตที่พวกเขาต้องการ มันอาจไม่ใช่คุณภาพชีวิตในแบบที่เรา จะเห็นทุกอย่างเรียบร้อยเป็นที่เป็นทาง แต่คือ

คุณภาพชีวิตที่มาจากการสั่งสมความเป็น สังคมข้ามชาติในแบบ Transnational (ประชากร กว่าครึ่งไม่ได้เกิดในอเมริกา และกว่าค่อน มีรกรากมาจากประเทศอืน่ ) แน่นอนว่าผลพวง จากการอพยพหมายถึงเครือข่ายทางเศรษฐกิจ และวัฒนธรรมทีเ่ ชือ่ มโยงกลับไปยังรกราก และ โอกาสเปิดกว้างในการสร้างความร่วมมือใหม่ๆ อันเป็นธรรมชาติของเมืองที่เต็มไปด้วยความ หลากหลายนี้

169

february 2017

สิ่งที่น่าสนใจที่สุดก็คือ แม้ไมอามีจะยัง คงมีภาพลักษณ์แบบ ‘ซูเปอร์ริช’ ในแบบ คาร์ดาเชียน แต่เศรษฐีรุ่นใหม่จากแวดวง สตาร์ทอัพก็นา่ จะมีบทบาทไม่นอ้ ยในการเปลีย่ น เมืองแห่งนี้ให้เป็นซูเปอร์ริชในทัศนคติใหม่ด้วย เช่นกัน นัน่ คือ เปลีย่ นจากความเอ็กซ์คลูซฟี เจิดจ้า เป็นความเปิดกว้างและการเข้าถึงอันไร้ขดี จำ�กัด โดยเฉพาะกับศิลปะ อาหาร และวัฒนธรรม รวมถึงสัดส่วนพื้นที่สีเขียวที่กลายเป็นมาตรวัด สำ�คัญถึงระดับคุณภาพชีวิต (รวมถึงราคา อสังหาริมทรัพย์) ของเมืองยุคใหม่ โชคดีที่เมืองไมอามีเข้าใจเรื่องนี้ เราจึง ได้เห็นการลงทุนในศิลปะ และการผลักดันให้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และการประกอบการ กลายเป็นวัฒนธรรมใหม่ของเมือง เช่นเดียวกับ โครงการปรับปรุงพื้นที่สาธารณะหลายหลาก ทีบ่ อกให้รถู้ งึ ความเอาจริงเอาจังในการยกระดับ คุณภาพชีวิต และยกระดับเมืองในตัวมันเอง นี่จึงเป็นเรื่องราวของการเปลี่ยนเมืองที่ดู ไม่เป็นอเมริกันอย่างที่สุดให้กลายเป็นเมือง แห่งอนาคตของอเมริกา จุดหมายปลายทางที่ ดึงดูดนักท่องเที่ยวชั้นดี และที่รวมตัวของ บรรดาผู้สร้างนวัตกรรม ด้วยบรรยากาศเปิดกว้าง โอกาสในการ สร้างความร่วมมือ ตลาดวัฒนธรรมขนาดใหญ่ และที่สำ�คัญก็คือ การรู้จักใช้ประโยชน์จาก สินทรัพย์ที่ไม่มีใครพรากไปได้ของตัวเอง

a day

ยิ่งโลกหลอมรวมเท่าไร สินทรัพย์เดียวที่ ไม่มีวันถูกพรากไปได้ ก็คือพิกัดของเมือง และต่อให้เศรษฐกิจถดถอยสักเท่าไร ประชากรกว่า 600 ล้านคนของลาตินอเมริกา ก็ยังคงเป็นตลาดยักษ์ใหญ่โดยเฉพาะสำ�หรับ ผู้ประกอบการจากซิลิคอนแวลลีย์ จากการเป็นประตูสู่อเมริกา ไมอามี ในวันนี้จึงน่าสนใจขึ้นไปอีกกับความสัมพันธ์ กลับทิศในฐานะ ‘ประตูสู่ลาตินอเมริกา’ ไม่น่าแปลกที่เราจะได้เห็นบริษัทเทคโนโลยี จากซิลคิ อนแวลลียพ์ ากันมาตัง้ สำ�นักงานใหญ่ แห่งที่สองอยู่ในไมอามี โดยพวกเขาเรียก มันว่าสำ�นักงานใหญ่ประจำ�ลาตินอเมริกา ตั้งขึ้นมาก็เพื่อให้บริการแก่ลูกค้าในทวีป อเมริกากลางและใต้นั่นเอง ไมโครซอฟต์เองก็ตั้ง ‘ศูนย์นวัตกรรม’ ขึ้นในไมอามี (ตามปกติจะตั้งอยู่นอกอเมริกา เพื่อพัฒนาซอฟต์แวร์ท้องถิ่น) เช่นเดียวกับ Apple และ Google ทีม่ สี �ำ นักงานใหญ่อกี สาขา ในไมอามีเช่นกัน ยังไม่รวมถึงธุรกิจสตาร์ทอัพ ใหญ่เล็กทั้งหลาย ที่กำ�ลังสนุกกับการสร้าง สิ่งใหม่กันในเมืองแห่งนี้ แน่นอนว่าบรรยากาศที่ดึงดูดสตาร์ทอัพ จะดึงดูดธุรกิจบ่มเพาะและนักลงทุนระดับโลก ให้เข้ามาในไมอามีอย่างอุ่นหนาฝาคั่งด้วย ในปี 2016 มูลนิธิ Kauffman ซึง่ ดำ�เนินงาน เรื่องการพัฒนาการศึกษาและผู้ประกอบการ ยังคงจัดให้ไมอามีอยู่ในอันดับ 2 ของเมืองที่มี กิจกรรมด้านสตาร์ทอัพสูงทีส่ ดุ ในสหรัฐอเมริกา รองจากเมืองออสตินที่ถือว่ามีนิเวศดีที่สุด สำ�หรับสตาร์ทอัพในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นอกเหนือจากความได้เปรียบทาง ภูมิศาสตร์ในฐานะหน้าด่านเข้าออก ไมอามี ยังมีอากาศอบอุ่นตลอดทั้งปี (แถมเป็นเมือง ชายหาดอีกต่างหาก) แต่ยิ่งมีพิกัดดีเท่าไร

การจัดการยิ่งต้องดีเท่านั้น เมื่อทำ�เลทอง หมายถึงภาระหนักในการบริหารจัดการ ทรัพยากรของเมืองด้วยเช่นกัน แน่นอนว่าไมอามีเคยผ่านช่วงเวลาที่ เอาไม่อยู่ ย้อนกลับไปในช่วงปี 1980 ไมอามี ก็คือเมืองที่เต็มไปด้วยตึกสูงหน้าตาเชยๆ กับปัญหายาเสพติดและอาชญากรรม ไม่แปลก ที่จะโดนล้อเลียนว่ามันเต็มไปด้วย ‘ผู้คน ประหลาดๆ ที่พูดจากันในภาษาตลกๆ’ แต่แม้จะมีวันที่ดีและร้าย ผู้คนก็ไม่เคย หันหลังให้เมืองแห่งนี้ ในปัจจุบนั ไมอามียงั คง เป็นจุดหมายปลายทางของใครหลายคน และ หน้าตาความเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยตึกสูงก็เริ่ม เข้าที่เข้าทางมากขึ้นทุกวัน


คิดแล้วธรรม เรื่อง ประสิทธิ์ วิทยสัมฤทธิ์ ภาพประกอบ Intregated Field


“เขาว่าเราจริง ก็ไม่ต้องโกรธเขา เพราะเรื่องมันจริง เขาว่าเราไม่จริง ก็ไม่ต้องโกรธเขา เพราะเรื่องมันไม่จริง”

a day

พุทธทาสภิกขุ

171

february 2017


มณฑล จิราภรณ์

มือที่สามในโลกที่สาม เรื่อง จิราภรณ์ วิหวา ภาพ กาแฟดำ�ไม่เผ็ด

a day

february 2017

172

เพราะฝังใจกับเสือ้ ผ้าอวลกลิน่ ลูกเหม็น ของยายสมัยสาวๆ ที่ถูกซุกอยู่ในตู้ของแม่ พอถึงวัยทีเ่ ริม่ เลือกเสือ้ ผ้าใส่เองได้ ฉันจึงสนใจ เสื้อลินินฉลุลายกลิ่นอับและกระโปรงเอวสูง บานแฉ่งเหม็นตุในตลาดวังหลังมากกว่า กางเกงยีนส์เอวต่ำ�ใหม่เอี่ยมที่สยามสแควร์ ถึงกลิ่นจะคล้ายคลึงแต่ก็ไม่ใช่ประเด็น

เสื้อผ้ามือสองดึงดูดฉันด้วยหน้าตาเชยฉ่ำ� และราคาที่ถูกแสนถูก เสื้อปักฉลุด้วยมือ อย่างอุตสาหะสนนราคาแค่ 60 บาท หาก อุตสาหะคุย้ จนเจอกางเกง กระโปรง รองเท้า กระเป๋า ทีห่ ลุดรอดมาจากบ้านคุณป้าคุณยาย ถูกกองรวมเหมือนเป็นเกมท้าทายความ สามารถ หากคุณสามารถหาชิ้นที่ถูกใจ

จนเพื่อนร่วมคุ้ยมองตามด้วยความอิจฉา คุณคือผู้ชนะในวันนี้! ความสุขจากการได้เป็นเจ้าของและ ความพองโตที่คนรอบข้างชื่นชมชุดสวย ไม่ซ้ำ�ใครทำ�ให้ฉันเสพติดการซื้อเสื้อผ้า มือสองเข้าขั้นงอมแงม ชนิดที่ว่าชุดแต่งงาน ก็ยังเป็นชุดมือสองจากยุค 70 ตู้เสื้อผ้าจาก


และ เพราะเป็น มนุษย์ผู้มีทักษะ ในการเข้าข้างตัวเองสูง ทุกครั้ง ที่มีคำ�ถามว่าทำ�ไปทำ�ไม (ยะ) ฉันจะนึกถึง คุณคาโอรุ โยโกะโอะ ช่างซ่อมเสื้อผ้า ชาวญี่ปุ่น พูดอย่างนี้อย่าเพิ่งนึกว่าเธอเป็น ช่างรับปะ ชุน ตัด ขากางเกงธรรมดาล่ะ ทีจ่ ริง จะพูดว่าเป็นศิลปินก็คงไม่ผิดนัก เพราะเธอ เคยแสดงงานในแกลเลอรี่และมีสตูดิโออยู่ที่ ย่านเก๋อย่างคิชิโจจิเชียวนะ หนังสือรวบรวม ผลงานทีอ่ อกจะพิลกึ ของเธอประกอบไปด้วย เสื้อคลุมลูกไม้หรูที่เคยหลุดลุ่ยและ ถูกซ่อมด้วยการถักลูกไม้รปู แมวของ เจ้าของเสื้อใส่ลงไป รอยขาด ที่ชุนจนเรียบแต่ก็ไม่วายถัก ต้นถั่วเล็กๆ ให้งอกขึ้นมา หรือปักดอกฝ้ายปุยใหญ่ ให้บานกลบรอยขาดที่ปกเสื้อ ซึ่งทั้งหมดนี้ ถ้าไม่เพ่งจ้อง ก็คงไม่มีใครนึกสนใจ แต่เจ้าของ ผู้เกี่ยวข้องกับเรื่องราวที่เธอเล่าผ่าน รอยปะชุนจะรูส้ กึ พิเศษกับเสือ้ ผ้าตัวเดิมอีกครัง้ ใช่ เล็กน้อยเหลือเกินเมื่อเทียบกับ ขยะแฟชัน่ หลายล้านตันต่อปี แต่คณ ุ ค่าทางใจ ที่เธอปะชุนลงไปในเสื้อผ้าที่ควรจะถูกทิ้ง มันอ่อนโยนและน่ารักจนชนะความรู้สึก ได้เป็นเจ้าของเสื้อตัวใหม่ซ้ำ�แล้วซ้ำ�เล่า สำ�หรับฉัน การนึกถึงตัวหนอนในรูเสื้อ คาร์ดิแกนของคุณคาโอรุ คือวิธีที่สามที่ไว้ใช้ กำ�ราบมารนักช้อปที่ชะงัดที่สุดในตอนนี้

173

february 2017

หัดปฏิเสธ เหตุผล ร้อยแปดเวลาจะซื้อ และไม่พาตัวเองไปร้านประจำ�ตามที่ บทความเลิกช้อปชอบแนะนำ� แต่แน่นอนว่า มันก็ได้ผลบ้างไม่ได้ผลบ้าง แถมยังเกิดภาวะ โยโย่เอฟเฟ็กต์ขึ้นในหลายครั้ง จนกระทั่งฉัน ค้นพบวิธีต่อรองกับตัวเอง หนึ่งคือ เวลา อยากช้อปมากๆ ฉันจะไปคุ้ยซอกตู้เสื้อผ้า ทีไ่ ม่ได้แตะต้องมานานซึง่ ให้ความรูส้ กึ ตื่นเต้น เหมือนเจอเสื้อถูกใจในร้านอยู่เหมือนกัน แหงแหละว่าฉันต้องชอบมันอยู่แล้ว ก็เลือกมากับมือนี่นา ส่วนวิธีที่สองที่ต้องลงแรงและ ใช้เวลา แต่ก็ช่วยเบี่ยงความ สนใจได้หลายวัน นั่นก็คือการ เอาเสื้อผ้าชิ้นเดิมมาแก้ใหม่ อย่าคิดว่าฉันมีทักษะการ เย็บปักถักร้อยดีเด่น เพราะ การเปลีย่ นหน้าตาเสือ้ ผ้าทุกชิน้ ใช้ทักษะเดียวกับการตัดเสื้อผ้า ตุ๊กตาบาร์บี้และงานฝีมือเด็กน้อยสมัย ประถม ตัดชายกระโปรงที่ยาวไปมาโปะ เป็นปกเสื้อ ตัดกระโปรงลายสวยมาเย็บ เป็นถุงผ้าหรือผ้าปูรองจานไว้ถ่ายรูปอาหาร ตัดขากางเกงมาเย็บเป็นถุงห่อของขวัญ แทนกระดาษ เลาะสาบข้อมือเสือ้ เชิต้ มาเย็บ กระเป๋าใส่เศษสตางค์ ฯลฯ ทีจ่ ริงผลงานทีไ่ ด้ มันก็ไม่มีประโยชน์กับชีวิตสักเท่าไหร่ แต่มัน คือการให้โอกาสตัวเองได้ไถ่โทษด้วยการ ให้โอกาสทีส่ ามกับเสือ้ ผ้าเหล่านีก้ อ่ นจะถูกทิง้ ซึ่งในแง่นั้น มันก็เยียวยาฉันได้มากทีเดียว

a day

สอง สาม และสี่ ถูกเปลี่ยนเป็น ห้องหลายตารางเมตรทีอ่ ดั แน่นไปด้วยเสือ้ ผ้า ชั้นหนังสือเริ่มมีหมวดประวัติศาสตร์แฟชั่น เป็นอีกหนึ่งความสนใจ สาวแฟลปเปอร์ ยุค 20 ชอบใส่ชุดหลวมๆ สั้นแค่เข่าเพื่อง่าย ต่อการแดนซ์กระจายในปาร์ตี้ สาวยุค 40 ช่วงสงครามต้องแต่งตัวทะมัดทะแมงมิดชิด สีทึมเทา ส่วนสาวยุค 60 ก็หดกระโปรงจน สั้นจู๋และสนุกกับลายกราฟิกสีจัดจ้าน ฯลฯ ฉันตั้งใจทำ�การบ้านราวกับว่าหากมีใคร มาถามว่าทำ�ไมถึงชอบเสื้อผ้าวินเทจ ฉันจะ มีคำ�ตอบเก๋ๆ ว่าเสื้อผ้าเหล่านี้เต็มไปด้วย เรื่องราวและคุณค่าอย่างที่ Fast Fashion มาเร็วขายไวให้ไม่ได้ นอกจากบอกว่าของตัวเองดีอย่างนั้น ดีอย่างนี้แล้ว ฉันยังถนัดกระแนะกระแหน ขัว้ ตรงข้ามอีกต่างหาก-สมกับเป็นมนุษย์จริงๆ ฉันหล่อเลี้ยงความชอบธรรมในการซื้อ ด้วยชุดความเชือ่ นีม้ าหลายปีดดี กั ยิง่ กระแส reuse reduce recycle มาแรง การใส่เสื้อผ้า มือสองของฉันยิ่งตอบโจทย์และเทรนดี้ เข้าไปใหญ่ คนอะไรทั้งมีสไตล์ ทั้งรักโลก ได้เมิน H&M หรือเชิดใส่ปา้ ยเซลล์รา้ น ZARA เมื่อไหร่เป็นต้องกระหยิ่มยิ้มย่องในใจ ทั้งที่ พฤติกรรมของตัวเองก็ไม่ได้ต่างจากสาว นักช้อปแฟชั่นด่วนได้แม้แต่น้อย ฉันมีเสื้อผ้า ทำ�นองเดียวกันอยู่เพียบ ทั้งเสื้อขาวผ้าป่าน ปกบัวหลายสิบตัว กระโปรงบานลายดอก ทุกเฉดสี ชุดผ้าฝ้ายย้วยย้อยรุ่มร่ามซ้ำ�แบบ และเสื้อบ่าตั้งเอวลอยยุค 80 จำ�นวนมาก แถมเมื่อไม่มีที่เก็บที ฉันก็จะโละเสื้อผ้าทีละ กระสอบสองกระสอบไปบริจาคด้วยความ โล่งใจ ก่อนจะช้อปมาถมใหม่ได้ในเวลา ไม่นาน หากประเทศโลกที่หนึ่งจัดการเสื้อผ้า บริจาคด้วยการส่งมาประเทศกำ�ลังพัฒนา ปีละหลายล้านตัน แล้วกระสอบอัดแน่นใน ประเทศต้วมเตีย้ มของฉัน จะถูกส่งไปประเทศ มือที่สามที่ไหน ใช่ เราไม่มีใครรอต่อคิว พอคิดเรื่องนี้ขึ้นมาได้ ความคูลเก๋เท่ เหลือหลายก็สลายไปหมด ฉันเป็นแค่หมาก อีกตัวในปัญหาขยะแฟชั่นล้นโลก และเป็น ผูเ้ สพติดการซือ้ ทีต่ อ้ งรับการบำ�บัด ในขัน้ แรก ฉันเริ่มจำ�กัดการซื้อให้เหลือแค่เดือนละครั้ง


a spiritual day เรื่องและภาพ ไตรรงค์ ประสิทธิผล

a day

february 2017

174


a day 198  
a day 198  
Advertisement