Page 1

32.yıl

Şehrin Tiyatrosu’ndan 5 Yeni Oyun ile sezona merhaba!


2


32.yıl

PROGRAM OYUN TANITIMLARI ve

ARALIK2014 - ŞUBAT2015

Şehrin Tiyatrosu’ndan 5 Yeni Oyun ile sezona merhaba!

3


1983

OYUN TANITIMLARI VE PROGRAM Aralık 2014 - Şubat 2015

Antalya Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı

Mitat YOLCU

Genel Sanat Yönetmeni

Mehmet ÖZGÜR

Tiyatro Şube Müdürü

Seyfi ALBAYRAK Grafik tasarım

Cem Burak ÇİMRİN Fotoğraflar

Ümit KARAKAYA Metinler / Hazırlık

Burcu ERDAŞ

ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE TİYATROSU

Karaalioğlu Parkı, ABT Sahnesi 07100 MURATPAŞA / ANTALYA

Gişe Tel: 0 242 249 53 26 www.abt.gov.tr

4


İçindekiler Önsöz 6 Sunuş 8 Geç Kalanlar 10 Oyun Oyun İçinde 22 Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin ya?

36

ABT Çocuk Tiyatrosu

47

Değiştirilmiş Çocuk 49 Küçük Karabalık 64

*Tiyatromuzun Aralık - Ocak - Şubat Programını arka kapakta bulabilirsiniz.

5


Önsöz

Menderes TÜREL

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı

Sevgili Tiyatro Dostları, Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosunun kısa zamanda yoğun bir fedakarlıkla hazırlanan iddialı yeni sezon programını sizlere sunmaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyoruz. Antalya’yı bir kültür ve sanat merkezi olarak dünya sahnesine çıkarma hedefimizde Film ve Piyano Festivallerimizden sonra tiyatro alanında da ciddi bir gelişme kaydediyoruz. 2014-2015 sezonunu yepyeni bir vizyonla açan şehrin tiyatrosu ABT, Mehmet Özgür’ün Genel Sanat Yönetmenliğinde Şehir Tiyatrosu olma yolunda hızlı ve emin adımlarla ilerliyor. Üç aylık bir zaman diliminde 5 tiyatro oyununu hazırlayan ABT, “Geç Kalanlar”, “Oyun Oyun İçinde”, “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya” gibi yetişkinlere dönük oyunlar dışında bu sezonda çocuklara ve gençlere dönük yeni oyunlara da imza attı. Uzun yıllar boyunca, sanatsal ağırlık merkezi hep yetişkin oyunlarından yana olan ABT, yeni dönemle beraber çok büyük bir eksiğini giderdi ve Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi’ni hayata geçirdi. Gecikmiş fakat yerinde bir proje olarak kimlik kazanan Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi, daha ilk yıldan hedeflerini yüksek tutarak farklı yaş gruplarına hitap eden iki yeni çocuk oyunu, “Küçük Karabalık” ve “Değiştirilmiş Çocuk” ile sezona merhaba diyor. Birimin başında ise Sanat Yönetmeni olarak, çocuk oyunları konusunda duayen olan Özer Tunca bulunuyor. ABT Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi, ayrıca sezonun ikinci yarısından itibaren iki yeni oyunun daha provalarına başlayacak. Büyükşehir Belediyesi olarak kültür ve sanat faaliyetlerini bütün ilçelerimizde de canlandırmak için gayret gösteriyoruz. Tiyatro sanatının yaygınlaşması için yapılacak olan bölge turnelerinin ve kültürel yatırımın öneminin farkındayız. Bu amaçla tüm sezon boyunca her ayın son haftasında Antalya’nın doğusundan batısına tüm ilçelere giderek, tiyatroyu tüm vatandaşlarımızın ayağına

6


götüreceğiz. Sanatın ve tiyatronun evrensel gücü kapsamında, ülkelerarası kültür alışverişini sağlamak ve desteklemek adına her ay yurt dışından gelen bir tiyatro ekibini kentimizde ağırlayarak, Antalyalı sanatseverlerle buluşturacağız. ABT oyunları ve diğer festivallerimizle Antalya sanatın her alanında ilerleyecek, gençlerimiz Türkiye’nin zengin kültür ve sanat tarihinden eserler de izleyerek milli kültürlerine daha fazla sahip çıkacak. Bunun için ilçelerimizde kültür merkezleri yatırımlarını da destekleyeceğiz. Ailemiz, çocuklarımız, dostlarımız ile hep birlikte ABT sahnelerinde buluşmak üzere, hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

7


Sunuş

Mehmet ÖZGÜR

Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni

Merhaba… Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu otuzikinci yılına, çağı yakalayan, farklı bakış açılarıyla zenginleştirilmiş oyunların yer aldığı ve alacağı Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimini kurmanın gururu ile başlıyor. Bu sebeple, tiyatronun çocuklar üzerindeki toplumsal etkisini de hesaba katıp, yaptığı rejiler ve yazdığı oyunlarla ulusal ve uluslar arası çapta başarılar kazanmış, çocuk ve gençlik tiyatrosunun gerekleri konusunda uzmanlaşmış olan yazar, yönetmen ve oyuncu Özer Tunca’yı bu birimin Sanat Yönetmeni olarak görmenin onurunu yaşıyor ve yeni üç yetişkin, iki çocuk oyunu ile perdelerimizi açıyoruz. Haziran ayında başlayan, yaz boyunca devam eden oyunlarımızın prova süreci, çalışmaları tamamlandı, oyunlarımız siz saygıdeğer seyircilerimizle bulaşmaya hazır. Bizler bu buluşmanın heyecanını, sevincini yaşıyoruz. Yeniden sizlerle olmayı, sizlerle yeni oyunlarda buluşmayı bekledik. Güzel bir buluşma olması için çok çalıştık. İlk buluşma, “Geç Kalanlar”… Pervin Ünalp’in yazdığı, Nofel Veliyev’in yönettiği “Geç Kalanlar” oyunu, herkesin bir geç kalmışlığı vardır belki de diyor. Neye, kime, hangi zamana, hangi hikâyeye, nereye geç kalındığı belki de unutulmuştur. Geç kalmak, kimi için pişmanlık, kimi kimi için öfke, kırgınlık, hesaplaşmak olmuştur. Pervin Ünalp “Geç Kalanlar” oyununda sürprizli bir geç kalmışlıklar geçidi sunuyor. Bu başarılı oyun metni, Nofel Veliyev’in büyüleyici şiirselliğiyle ama bir o kadar da sert gerçekçiliğiyle yorumlanıyor. Aşk, aile, anne çocuk, kadın erkek ilişkisi üzerinden sade, acı, zor, basit, gülünç bir hikaye anlatılıyor. İnsan belki de en çok kendine geç kalıyor… “Geç Kalanlar” gülmenin ve ağlamanın hızla yer değiştirdiği bir oyun. Geç kalınmışlıklarla bir tür karşılaşma. Sezonun ikinci buluşması “Oyun Oyun İçinde”… Küçük bir tiyatro… Temizlikçi elinde süpürgesi, temizlik bezi, oyun öncesi sahneyi, kulisi temizliyor. Aksesuarcı, Dekorcu, Terzi, hepsi oyun öncesi hazırlıklarını yapmakta. Oyunun başlamasına az bir zaman kala bir haber geliyor… Oyun oyuncularını bekliyor, seyirci oyunu. Aslında oyun çoktan başlamış, oyun içinde oyun başlamış. Özer Tunca’nın yazıp yönettiği “Oyun Oyun İçinde”, durum komedisi üzerine kurulu, iç içe geçen rolleriyle, müzikleriyle, danslarıyla temposu yüksek, eğlenceli bir oyun. Bol kahkaha, bol neşe, oyun oyun içinde! “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya” sezonun üçüncü oyunu… Dünyalarını kendilerine göre kurmuş mutlu, eğlenceli Sycamore ailesi, Büyükbabanın varlığı sayesinde yaşamın ne kadar değerli olduğunun farkında. Evin küçük kızı Alice, evlenmeyi düşündüğü, erkek arkadaşı Tony’i ailesiyle tanıştırıyor. Tony için Sycamore ailesi bambaşka bir dünya. Tony ve Alice’in ilişkisi, her ikisinin ailesi içinde değişik, komik, sürprizli olayların, durumların başlamasına, gelişmesine neden oluyor. Moss Hart ve George S. Kaufmann’ın yazdığı oyunun yönetmenliğini Reha Özcan üstleniyor. Reha Özcan, on altı oyuncu arasında kurduğu müthiş ilişkiler ağıyla

8


sahnede bir an bile boşluk bırakmıyor, katlanarak büyüyen komik durumları, olayları yarattığı dünyaya başarılı bir şekilde yerleştiriyor. “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya”, eğlendiren, güldüren ve unuttuğumuz küçük ama önemli ayrıntıları anımsatan bir oyun. Antalya Büyükşehir Belediyesi Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Biriminin bu sezon seyircisiyle buluşacağı ilk oyun “Değiştirilmiş Çocuk”. Sevginin alevinden daha parlak olan nedir ki?” Antalya Büyükşehir Belediyesi Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi “Değiştirilmiş Çocuk” oyunuyla bu soruyu soruyor. Sevginin, çocuğun ve yetişkinin dünyasında ne ifade ettiğini kusursuz bir hikâye ile anlatan “Değiştirilmiş Çocuk” oyunu Nobel Ödüllü İsveçli yazar Selma Lagerlof ’a ait. Çiftçi ailenin güzel, mutlu, kusursuz hayatları geçirdikleri kaza ile değişiyor; onlara hiç benzemeyen, değişik bir trol/dev bebekleri oluyor. Çiftçi ailenin bebeği ise trol/dev annenin yanında. Bu karışıklık, komik, hüzünlü, değişik bir hikâyeyi başlatıyor. Ama bu değişik hikâyede değişmeyen tek bir şey var; sevgi! Özer Tunca yönetmenliğini yaptığı “Değiştirilmiş Çocuk” oyununu, kalbinin ve aklının yollarından geçirmiş; büyük bir titizlikle, özenle, sevgiyle. Bir çocuğa, bir yetişkine sevginin ne olduğunu öylesine güzel anlatıyor. Çocuğunuzla beraber izlemekten büyük keyif alacağınız oyun, çocuğunuz ve sizin için büyük bir paylaşım, belki de unutamadığınız bir anı olacak. 2014-2015 sezonunda çocukları bekleyen ikinci oyun ise “Küçük Kara Balık”. Yaşadığı dereden sıkılan Küçük Kara Balık derenin sonunu merak edip, başka bir dünya hayal ediyor. Başka sular, başka balıklar, suda yaşayan başka canlılar… Küçük Kara Balık merak ettiği soruları cevaplamak, hayal ettiği yerleri, canlıları bulmak için bir yolculuğa çıkıyor. Yolculukta kimlerle karşılaşıyor, nerede yüzüyor, neler öğreniyor? Çocuk edebiyatının en önemli eserleri arasında yer alan İranlı Yazar Samed Behrengi’nin Küçük Kara Balık masalı, Ali Meriç’in yönetmenliğinde çocuklarla buluşuyor. Ali Meriç’in zengin hayal dünyasıyla yeniden yaratılan masal çocuklara merakla, keyifle izleyecekleri bir oyun sunuyor. Kuklaların şarkı söyleyip dans ettiği Küçük Kara Balık oyununda bilmenin, öğrenmenin, arkadaşlığın ne kadar değerli olduğu anlatılıyor. “Tiyatronun evrensel gücünün farkında olarak, ülkeler arasında sanat alışverişini sağlamak, karşılıklı deneyim ve fikirleri paylaşmak adına, bu sezonda yaptığımız yeniliklerden biri olarak “Misafir Tiyatrolar Projesi” ni hayata geçiriyoruz. Bu kapsamda her ay yurtdışından gelen bir tiyatro ekibini kentimizde ağırlayarak, siz sevgili seyircilerimizle buluşturacağız. Tiyatro sanatını yaygınlaştırmak ve sevdirmek amacıyla, Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu olarak, başlattığımız ve kuruluşumuzdan bu yana sürdürdüğümüz bölge turnelerimiz yeni sezonda da artarak devam edecek. Ayrıca geçmişte olduğu gibi şimdiden birçok davet aldığımız ulusal ve uluslar arası tiyatro festivallerine de katılarak tiyatromuzu tanıtmayı sürdüreceğiz. Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu’nun otuzikinci yılında, sahnelenen oyunların yazarlarına ve yönetmenlerine, bu oyunlarda rol alan oyuncularımıza, oyunların sanatsal yaratım ve teknik çalışma sürecinde emeği olan arkadaşlarıma sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bugün de sanatın ve sanatçının dostu olma özelliğini büyük bir inançla sürdüren, Tiyatromuzun gerçek bir kurum tiyatrosu olma yolundaki atılımlarının sonsuz destekçisi olan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Menderes Türel’e; tiyatronun gerektirdiği yapılanmayı hayata geçirmemizde önemli yeri olan Genel Sekreter Yardımcımız Sayın İbrahim Evrim’e ve Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanımız Sayın Mitat Yolcu’ya teşekkürü bir borç bilirim İnsanla, sanatla, tiyatroyla binlerce yıl daha güzel hedeflere doğru el ele yürüyebilmek umuduyla…

9


O AF CA S EN S

EV P İY AL AL N Ü L V R AV İN FE ZGÜ AT RV NO E Ö YİN PE N. SİB ÜSE R. ME . HA , H ZA T AR GÜR EN YA ÖNE CUL Z ÖZ ÖYM Y YUN İNA N K

AFİŞ TASARIM. TÜLAY DEMİRCAN

10 N

P IŞ RO K IK JE YÖ OST TA BAŞ N Ü SA KA ET M RI N M TA M I. EN SA . V M YA RIM ADİ UST RD . M AF IM GİZ KU A D CI EM SK O SI O Ğ /D KA V D AN RA RA E AY M SU KO HA AT K R N U O TA M RG R S Ü . R EO ARI Zİ U GR M K. TE A . M İH BA Fİ. U SA TA FA SA N TL TİH ÖC KI L I H AL AV AK U Z TA N CO ŞK U

G S EN M AN EL EH AT M YÖ ET N ÖZ ETM GÜ E R N İ.

1983


Geç Kalanlar Yazar: Pervin Ünalp Yönetmen: Nofal Valiyev Proje Başkanı: Mustafa Doğan Ayhan Yönetmen Yardımcısı/Dramaturg: Ruteba Tatlı Reji Asistanı: Sinem Arslanoğlu Çakıcı Işık Tasarım: Vadim Kuskov Dekor Tasarım: Musa Öcal Kostüm Tasarım: Gizem Karasu Müzik Danışmanı: İhsan Kılavuz Koreografi: Fatih Haktan Coşkun Oyuncular Hasibe Özgür: Kadın Safinaz Özgür: Anne Hüseyin Atav: Genç erkek Sencan Köymen: Genç kadın

11


12 12


Oyun Hakkında

Bütün ilişkiler güzel başlar. Bütün evlilikler bir masal havasında geçer ilk yıllarında. Sonra zaman vurur insanları, en hassas yerlerinden. İncelikler unutulur, güzel sözler tükenir, yargılar ön yargılara, davranışlar alışkanlıklara dönüşür. Geç Kalanlar’da anlatılan hepimizin hayatı aslında. Bizim, sizin ve onların hayatı. Birbirlerini hala seven ama bunu söylemeyi unutmuş, en değerli anların yanından sessizce yürüyüp geçmiş genç bir çiftin geri dönüş çabası. Oysa ne zamanı almak mümkündür geri, ne de ağızdan çıkan bir sözü. Beraberken kıymet bilmek, yaşamımıza yıllar değil, yıllarımıza yaşam katmaktır önemli olan. O yüzden sımsıkı tutun hayatı en sağlam yerinden, o sizi bırakmadan önce. Hüznün sevinçle kavrulduğu, gözyaşlarının kahkahayla yoğrulduğu, sade, sıcacık ve samimi bir oyun Geç Kalanlar. Pervin Ünalp’ın kaleminden dökülen sözler, Nofel Valiyev’in yönetmenliği eşliğinde can buluyor ABT Sahnesi’nde ve duygusal bir yolculuğa çıkarıyor sizleri yetenekli oyuncularımızın eşliğinde.

13


Yazar Hakkında PERVİN ÜNALP Merzifon doğumludur. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi, Tiyatro Bölümü mezunudur. Yaklaşık 30 yıldır Devlet Tiyatrolarında oyuncu olarak görev yapmaktadır. 50’ye yakın oyun ve gösterimde görev almıştır. TRT ve özel kanallarda senaryo yazarı olarak çalışmıştır. Sevilen dizilerde ana karakter roller oynamıştır. Yazdığı dört oyun Devlet Tiyatroları Edebi Kurulundan geçmiştir. “Geç Kalanlar” ve “Kuaförde bir gün” adlı oyunları seyirciyle buluşmuştur. VE SUSTU MELEK adında bir romanı vardır.

14


Geç Kalmayın

Nofal Valiyev Yönetmen

Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu’nda, büyük bir mutlulukla yönetmenliğini yaptığım “Geç Kalanlar” adlı oyun sanat hayatımda en önemli yerlerden birini teşkil ediyor. Pervin ÜNALP’in kaleme aldığı bu oyun metni bana göre, kaybolmuş manevi değerlerin önemi ve bu değerlerin günümüz karışık dünyasının facialarından ve kaosundan kurtulabilmesine yönelik çıkış yolları sunuyor. Yeryüzündeki tüm problemler (açlık, sefalet, bitmek bilmeyen savaşlar, boşanmalar, milletler arasındaki tartışmalar…) insanların birbirleriyle konuşmaması ve birbirlerini dinlememesi sebebiyle başlıyor. Aile dediğimiz şey küçük bir dünyadır ve bu çok sayıdaki küçük dünyanın yıkılması en nihayetinde büyük dünyamızın yıkılmasına yol açabiliyor. Aile dediğimiz küçük dünyada herkes hukukunu bildiği gibi vazifesini de bilmeli. Nenelerimizin ve dedelerimizin bizlere miras bıraktıkları “ailede büyüklere saygı küçüklere sevgi” kültürünü korumalı. ABT’de Geç Kalanlar’ı çalıştığım süre içinde sanat hayatımın en mutlu dönemini yaşadığımı söylesem abartmış olmam. Provalarda çok profesyonel ve meslekleri için çok büyük zorlukları bile göze alan yaratıcı bir ekiple çalıştım. Oyunun ortaya çıkabilmesi için Sanat Yönetmeni Mehmet ÖZGÜR başta olmak üzere tüm tasarımcılara, mümkün olan hatta mümkün olmayan her şeyi seve seve yaptıkları için sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Tabii ki yönetmen yardımcısı ve oyuncu ekibi, tam anlamıyla hayatımın bir parçası oldular. Yanında Ruteba TATLI gibi bir Dramaturg ve Yönetmen Yardımcısına sahip olan yönetmen çok şey yapabilir. Düşünceme göre şu an Türkiye Tiyatrosu’nun en başarılı oyuncularından biri olan Hasibe Aygül ÖZGÜR, ABT’de kelimenin gerçek manasıyla bir anne olan ve oyundaki anne rolünü büyük başarıyla canlandıran Safinaz ÖZGÜR, gelecekte Türkiye Tiyatrosu’nun en ünlü oyuncularından biri olacaklarına zerre kadar kuşkum olmayan genç oyuncular Hüseyin ATAV ve Sencan KÖYMEN benim can arkadaşlarım oldular. Gözümün nuru, evladım kadar sevdiğim oyunu onlara emanet ettiğimden dolayı çok mutlu ve şanslıyım. Umarım oyunumuzu izleyen seyirciler, sevdiklerine söylenmesi gereken ama söylemek için geç kaldıkları iyi sözleri hemen söyleyecekler ve hayatlarında hiçbir şey için geç kalmayacaklar. Saygılarımla

15


16 16


17 17


18 18


19 19


20


Sanat Dostlar覺

21


1983

ÖZE

YAZ A

RT

MU STA OSM FA AN DOĞ KOT , PIN AN AY RECE OYU AR HA P K NC BOY N, Y AM ULA AR, UNU iLOĞ R. ASA S D L U YÖN F D ER L i E TM OĞA EN PRO N YAR S JE

DIM B CIS EYFi S AŞKA I/D A NI. RU T R A M A T M A Z EBA TUR OKT TAT G. AY K M LI ÖZG IŞIK ÖSEO ÜZiK. ÜR TA ĞLU DEK DOKU SARIM OR YUC . KOS TAYFUTASAR U TÜM N Ç IM. EBi D F TA ME ANS - K UNDA SARIM LTE OR . Ç M Y EOG EBi ORU RAF LM i. AZ

GENEL SANAT YÖNETMENİ.

MEHMET ÖZGÜR

AFİŞ TASARIM. TÜLAY DEMİRCAN

22

N/Y ÖN

UNC ETEN. A


Oyun Oyun İçinde / Hizmetçi

Yazan: Özer Tunca Yönetmen: Özer Tunca Proje Başkanı: Seyfi Satmaz Yönetmen Yardımcısı/ Dramaturg: Ruteba Tatlı Reji Asistanı: Ezgi Albayrak Müzik: Oktay Köseoğlu Işık Tasarım: Özgür Dokuyucu Dekor Tasarım: Tayfun Çebi Kostüm Tasarım: Funda Çebi Dans-Koreografi: Meltem Yorulmaz Sahne Amiri: Mete Orhan Oyuncular Osman Kot: Yönetmen Selami Recep Kamiloğlu: Temizlikçi Sadık Mustafa Doğan Ayhan: Dekorcu Mesut Yunus Derli: Aksesuarcı Bahtiyar Pınar Boyar: Terzi Nezaket Asaf Doğan : Sahne Amiri Seyfi Müzisyenler Tolga Kervanlar: Ritm İbrahim Alperen Kozak: Kanun Koray Akça: Klarnet

23


24


25


Oyun Hakkında

Küçük bir tiyatro… Hizmetçi elinde süpürgesi, temizlik bezi, oyun öncesi sahneyi, kulisi temizler. Aksesuarcı, dekorcu, terzi, hepsi oyun öncesi hazırlıklarını yapmakta. Oyunun başlamasına az zaman kala bir haber gelir, işler karışır. Oyun oyuncularını bekler, seyirci oyunu. Aslında oyun çoktan başlamıştır, oyun içinde oyun başlamıştır. Ama kim kimdir, oyun hangi oyundur? Özer Tunca’nın yazıp yönettiği “Oyun Oyun İçinde”, durum komedisi üzerine kurulu, iç içe geçen rolleriyle, müzikleriyle, danslarıyla temposu yüksek, eğlenceli bir oyun. Bol kahkaha, bol neşe, Oyun Oyun İçinde!

26


Yönetmenden

Özer TUNCA Yönetmen / Yazar

Bizim zamanımızda, çocukluğumuzda ne bilgisayar, ne cep telefonu, ne televizyon, ne de diziler vardı. Masallar –beyaz atlı prensini bekleyen, her türlü hakarete katlanan ve bir peri tarafından hayatı değişen Külkedisi, uzun saçlı Rapunzel, ormana sürgüne gönderilen ve ölüme terkedilen Pamuk Prenses, Pinokyo, Kırmızı Başlıklı Kız, Bremen Mızıkacıları, Küçük Kara Balık, Küçük Prens –dinlerdik. Heyecanlanırdık, hayaller kurardık, eğlenirdik, üzülürdük. Bu masallardan küçük küçük tiyatro oyunları yapar, canlandırırdık. Hatta hiç unutmuyorum; daha tiyatronun ne olduğunu tam anlamıyla bilmezken mahalle arkadaşlarımı toplar, Rapunzel’i, Pinokyo’yu, Bremen Mızıkacıları’nı oynardık. Sonraları radyo tiyatrolarını dinlemeye başladık. Tomris Oğuzalp’i, Baykal Saran’ı, Macide Tanır’ı, Ecder Akışık’ı, Asuman Korad’ı, Yalın Tolga’yı ve birçok değerli sanatçı ustalarımızı tanıdık. Dinlerken sanki onlar radyonun içindelermiş gibi gelirdi bize. Merak ederdik. Kulaklarımıza hitap eden metni hayallerimizde canlandırırdık. Sonra televizyon, bilgisayar, cep telefonu girdi hayatımıza; mertlik bozuldu, masallar unutuldu, çöpe atıldı. Tiyatrolar zaten para kazandırmıyor dendi, yıkılıp yerine AVM’ler yapıldı. Oyuncular dizilere gitti. Bu arada herkes oyuncu oldu. Oyunculuk, FGR ajansları mantar gibi çoğaldı. Ama her şeye rağmen yine de tiyatroyu yaşatmaya, ayakta tutmaya çalışanlar da oldu. Küçük küçük tiyatro grupları kuruldu, sahneler açıldı, yeni yazarlar çıktı. Sevdiği kadın için pavyonu tiyatroya çeviren Selami Bey de bunlardan biriydi. Hamlet oyunundan kalmış kırık dökük dekorlar, eski püskü kostümlerle çocukluğunun masalını büyüklere sahnelemeye başladı. Pavyoncu Selami oldu yönetmen… Yıllarca oyun sürdü… Ta ki o gün, o saat gelene dek…

27


28


29


Yazar Hakkında

Özer TUNCA Yönetmen / Yazar

Bursa’da doğdu. Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü mezunu. İzmir, Ankara, Bursa Devlet Tiyatrolarında oyuncu, yönetmen, yönetmen yardımcısı, yazar olarak 60’ın üzerinde oyunda görev aldı. ASSİTEJ ( Uluslar arası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Birliği) Yönetim Kurulu Üyeliği yaptı. Küçük Hanımlar Küçük Beyler Uluslar arası Çocuk Tiyatrosu Festivali, Bursa Uluslar arası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali’nin gerçekleştirilmesinde, organize edilmesinde öncülük yaptı ve çalıştı. Ulusal ve Uluslar arası festivallere katıldı. Atölye çalışmalarında, oyun yazma yarışmalarında jüri üyeliği yaptı. Ödüller aldı. Çocuk oyunları yazdı. Oyunları özel tiyatrolarda, ödenekli tiyatrolarda ve New York’ta sahnelendi. 5 çocuk oyununun içinde bulunduğu “Oyun Köprüsü” adlı kitabı Kodeks Yayınları tarafından basıldı. “Tiyatro Aduacodo”nun kurucu üyesi (Bursa Barosu Avukatları Tiyatro Topluluğu) Tiyatro Acuacodo’da oyunlar yönetti; halen süpervizör olarak çalışmakta. Film, dizi ve reklamlarda oynadı. 2009 yılında Devlet Tiyatroları’ndan emekli oldu. Atacan adında oğlu var. İstanbul’da yaşamakta. Oynadığı Oyunlardan Bazıları Pazartesi Perşembe, Dünyanın Düzeni, Yedi Köyün Yargıcı, Köşebaşı, Mustafa, Baba Evinde Hayat, Sokullu Ne Yapmalıydı, Sarı Naciye, Oyuncakçı Dede, Elmadaki Barış, Behçet Bey’in Fötr Şapkası, Bir Şehnaz Oyun, Külhan Beyi Operası, Rumuz Goncagül, Ağzı Çiçekli Adam, Yedekçi, Misafir, Venedik Taciri, Canavar Sofrası, Hüznün Coşkusu, Aya Öğretmen, Veton Diye Diye, Barbaros Hayreddin, Yıldırım Bayazıd, Yıldız Yargılaması, Komuoyu, Rehine Sahibinin Sesi, Candan Can Koparmak, Bir Sevda Öyküsü, Cordano Bruno, Gelin Yarışalım, Sevgili Doktor, Babaannem Yüz Yaşında, Yolculuğun Sonu, (Türk İngiliz Ortak Yapımı) Bir Efes Masalı… Yönettiği Oyunlardan Bazıları Islık Sever Max, Komik Prenses ile Mutsuz Prenses, Shirley Valentine, Büyük aşkların Sonuncusu, Reis Bey, Ağzı Çiçekli Adam, Yedi Köyün Yargıcı, Androcles ile Aslan, Harikalar Mutfağı, Oyunun adı Kül kedisi, Otobüs Durağında Üç Bencil, Nasreddin İnadın Sonu, Üç Kafadar Hırsız Kuklacı Olursa, Kral Aranıyor, Albay Kuş, Kamuoyu, Para, Değiştirilmiş Çocuk.

30


Katıldığı Festivaller ve Yurtdışı Turneler Alaçatı, Bursa, Eskişehir, Ankara Uluslar arası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivalleri, Rusya St. Petersburg Rainbow, Tunus Ben Arous, Fransa Lyon, İsrail Haifa, İsrail Holon, Danimarka Herning, Danimarka Kolding, Norveç Tromso, İngiltere Brouhoha Tiyatro Festivalleri. Almanya Nürngberg, Almanya Frankfurt, Brezilya Jao Paulo turneleri… Oynadığı Diziler, Filmler ve Reklamlar Karanlıkta Koşanlar, Kurtlar Vadisi, Ruhsar, Azap, Araf Zamanı, Doğruluk Ekseni, Kader Çizgisi, Kendimize Doğru, Muhteşem Yüzyıl, Veda, Dere, Akvaryum Film ve Kısa Filmleri, Türk Telekom Fiber Optik, Sek Süt, Yeni Rakı reklamları, Çınar, Yasak dizileri

Katıldığı Atölye Çalışmaları Sevinç Sokullu; çocuk tiyatrosu, Sıgrıd Jeberich Aukiron; Commedia Dell’Arte, Wendy Haris; Devize Tekniği, Görsel ve Fiziksel Tiyatro, William Gaskill; Doğaçlama Oyunculuk… Aldığı Ödüller Bursa Yıldırım Bayezid Rotary Klübü Meslek Onur Ödülü. Tunus Ben Arous Med Tiyatro Festivali En İyi Oyun Ödülü (Yedi Köyün Yargıcı) Tunus Ben Arous Med Tiyatro Festivali En İyi Oyun ( Otobüs Durağında Üç Bencil) Rusya St. Petersburg Rainbow Tiyatro Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü (Keloğlan) Rusya St. Petersburg Rainbow Tiyatro Festivali En İyi Geleneksel Oyun ( Androcles ile Aslan) Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu Meslek Onur Ödülü

31


32


33


Kendine Sürpriz Yapan Oyun

Ruteba Tatlı

Yönetmen Yardımcısı-Dramaturg

Bir tiyatro oyunu kurmanın, oynamanın heyecanını, zorluklarını seyircinin varlığını unutmadan anlatan, tiyatronun komedisini yapan bir oyun “Oyun Oyun İçinde” Sahneye dair göndermeleriyle sahne dışını sahneye taşımasıyla, oyuncu ve rol kimliği arasında kurduğu ilişkiyle kendisinin, tiyatronun farkında; bu farkındalıkla oyun kendine sürpriz yapıyor. Her sürpriz oyuna dönüşüyor. Oyun bir oyun olduğun bilerek, tiyatronun bileşenlerini bu şekilde yorumlayarak oyunu kuruyor. Düştükleri durumu düzeltmeye çalışan bir grup “tiyatro” insanı kimi zaman gülünç, kimi zaman da yaratıcı olan halleriyle sahnede. Bu gülünç ve yaratıcı insanlar, onlardan istenen bir şey sonucunda oyunun ikinci perdesinde tekrar yeni bir oyuna başlıyor. Metindeki ikinci rollerine geçiyorlar. Roller, oyunlar, hikayeler, ilişkiler, kulis, sahne, sahne kulis iç içe geçiyor. Yaşanan durum, durumun yarattığı fiyaskolar oyuna dönüşüyor oynanıyor. Finale kadar oyunun oyuna yaptığı sürpriz bitmiyor. Dolayısıyla finalde bir sürprizle geliyor….

34


35


1983

AZ i SATM I. SEYF ŞKAN VUZ CU E BA PROJ iHSAN KILA R DOKUYU Z GÜ VU iK. MÜZ SARIM. ÖZ . BERNA YA RA M TA SARI HEM ÖZBO IŞIK ÜM TA . ET KOST TASARIM CISI/ IM R DEKO EN YARD BA TATLI TE TM YÖNE ATURG. RU DRAM

GENE

L SAN

AT Y

M MEH

ÖNET

E T ÖZ

MEN

İ.

GÜR

NN FMA . K AU GE S GEOR T R HA AN TMAZ OSS E N. DUR YFi SA R. M ÜR , SE KELi N YAZA Ü T F iY ÖZCA HASİBE ÖZG HAN TÜR i. L ÇEV iR REHA OĞLU, LAT TUR ÖYMEN K . TA DIN AP AY OĞLU, SENCAN RSL AN TMEN YÖNE UL AR . CEN EP KAMiL N AYHAN, AV, ASLI A C A AT REC OYUN Z ÖZGÜR , STAFA DOĞ , HÜSEYiN I A U SAFiN BOYAR , M NUS DERLi , CEM TATL PINAR FERLiBEL , YUAL GÜRCAN D SiBEL OĞAN, ER D ASAF

AFiŞ TASARIM. TÜLAY DEMiRCAN

36


Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya! Yazar: Moss Hart – George S. Kaufmann Çeviri: Lütfiye N. Duran Yönetmen: Reha Özcan Proje Başkanı: Seyfi Satmaz Yönetmen yardımcısı/Dramaturg: Ruteba Tatlı Reji 1.Asitan: Safinaz Özgür Reji 2.Asistan: Mete Orhan Reji 3. Asistan: Ezgi Albayrak Müzik : İhsan Kılavuz Dekor Tasarı: Ethem Özbora Işık Tasarım: Özgür Dokuyucu Kostüm Tasarım: Berna Yavuz OYUNCULAR Hasibe Özgür: Elizabeth Vanderhof - Büyükanne Pınar Boyar: Penelope Sycamore Talat Turhan Türkeli: Paul Sycamore Aslı Arslan: Essie Yunus Derli: Ed Sencan Köymen:Alice Sibel Ferlibel: Rheba Mustafa Doğan Ayhan: Donald Recep Kamiloğlu: Nr.De Pinna Seyfi Satmaz: Boris Kolankhov Hüseyin Atav:Tony Kirby Asaf Doğan: Mr.Kirby Safinaz Özgür: Mrs.Kirby Erdal Gürcan: Henderson Cem Tatlı: Adam Ruteba Tatlı: Gay Wellington-Grand düşes

37


Oyun Hakkında

Her sabah telaş içinde yataktan kalkıp, her akşam yorgun argın sona erdirdiğimiz günlerimiz geçerken acaba kaçımız tam anlamıyla istediğimiz hayatı yaşayabiliyoruz. Şöyle bir geri dönüp arkamıza baktığımızda, bir çocuk hevesiyle başlayıp bitiremediğimiz, aralarda derelerde unutup, bir türlü sonunu getiremediğimiz öyle çok birikinti var ki ellerimizde. Çoğu kez vakit bulamamaktan ya da bizim için yanlış seçim olmasından. Peki ya tam tersi olsaydı. Ya mecbur kaldıklarımızı değil de istediklerimizi yaşama şansına sahip olsaydık. Tıpkı Sycamore ailesinin, birbirinden özel ve özgün bireyleri gibi evimizin bodrumunda havai fişek üretsek, yılan ve pul koleksiyonu yapsak veya başarısızlıktan hiç yılmadan sürekli bale dersleri alsak. Harcayacak daha az paramız ama gülmek için daha çok zamanımız olsaydı, nasıl bir hayatımız olurdu? İzlerken tüm bu soruların cevabını bulabileceğiniz “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya”, tekrar başlama şansımızın olmadığı hayatta kusursuz olmayı değil, mutlu olmayı, insan ilişkilerinin dolambaçlı yolları arasında dolaşarak gösteriyor bizlere.

39


Yazarlar Hakkında MOSS HART Amerikalı oyun yazarı ve yönetmeni Moss Hart, 1904 yılında Newyork’ta, yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Birkaç yıl amatör tiyatro gruplarında yönetmen olarak çalıştıktan sonra, Broadway’deki ilk çıkışını, “Hayatta Bir Defa” adlı oyunla 1930 yılında yapmıştır.” Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya”(1936) isimli oyunu George S. Kaufman ile yaptığı ortak çalışmalar sonucu hazırlayan Hart, en önemli çalışma arkadaşı olarak da yine Kaufman’ı göstermiştir. Büyük Buhran zamanlarında sıra dışı bir ailenin hikâyesini anlatan Pulitzer Ödüllü “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya”; Hart’ın en çok sahnelenen oyunudur. Yönetmen Frank Capra ve yazar Robert Riskin’in 1938’de sinemaya uyarladığı eser iki Oscar Ödülü almıştır. Centilmenlik Anlaşması ve Flesh gibi oyunların da yazarı olan Moss Hart 1961’de Kaliforniya’da hayata gözlerini yummuştur. GEORGE S.KAUFMAN 16 Kasım 1889’da Amerika Birleşik Devletleri, Pennsylvania’da dünyaya gelen George Simon Kaufman sanat hayatı boyunca tiyatro yazarlığı, yönetmenliği ve eleştirmenliğin yanı sıra yapımcılığı ve komedyenliği de kariyerine sığdırmıştır. Lise mezuniyetinden sonra kısa bir süre hukuk eğitimi alan ve farklı işlerde çalışan Kaufman, sanat kariyerine eleştirmen ve gazeteci olarak başlamıştır. İki Pulitzer Ödülü olan yazar, Moss Hart ile beraber 1930 yılında “Hayatta Bir Defa” ve 1936 yılında “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya” adlı eserleri yazmış ve sahnelemiştir. Özellikle komedi ve politik taşlamalar konusunda büyük başarı kazanan George S.Kaufman, 1961 yılında New York City’de hayata veda etmiştir.

40


Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya!

Reha ÖZCAN Yönetmen

“Benim için en önemli şey, herkesin dilediği gibi yaşaması ve mutlu olması. Tabii, herkesin sağlıklı olmasını da dilerim. Bunun dışında her şey boş.” Büyükbaba. 1936 yılında Moss Hart ve George S. Kaufman’ın yazdığı oyun, günümüz insanına unuttuğu bir cümleyi komedinin güçlü diliyle söylüyor; dilediğin gibi yaşa, mutlu ol. Bu basit cümle, acımasız ve ruhsuz modern dünyaya, hızla dönen çarka bir karşı duruş aslında. Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya, aynılaşmış ve alternatifi yokmuş gibi düşünülen ve bu şekilde tasarlanan hayatların-insanların değişebileceğini anlatan bir oyun. Başka yaşamların da olabileceğini, insanın “kendi” olmaktan duyabileceği mutluluğu hatırlatıyor bir koşturmacanın içinde kaybolmuş olanlara. Oyun, modern insanın ‘daha iyi bir yaşam için çalışıyorum’ düşüncesinin altına bakıyor; kendini tüketmek üzere kurulmuş olan yaşamla yüzleştiriyor. Ailenin, paranın, zamanın ve kendinin ne anlama geldiğini bir kere daha, bir kere daha düşünmemizi istiyor. Oyun Sycamore ailesinin sıradan bir günü ile başlıyor. Büyükbabanın yaşam felsefesiyle, onun varlığı sayesinde hayatlarını mutlu ve kendileri olarak yaşayan kalabalık bir aile. Eve yanlışlıkla gelen daktilonun varlığından sonra yazar olmaya karar veren anne Penny, yaşı geçmiş olmasına rağmen sekiz yıldır bale dersi alan ve balerin olduğuna inanan evin büyük kızı Essi, havai fişek yapıp bunları satmak isteyen baba Paul, müzik yapan ve yazdıklarını basmaktan zevk duyan Essi’nin kocası Ed. Akvaryumda beslenen yılanlar, hizmetçi Rheba ve Donald, sekiz yıl önce eve buz getirmek için gelen ama sonra aileden biri olan De Pinna, Essie’nin bale hocası Kolenkhov… Ve evin küçük kızı Alice. Alice modern dünyanın direttiği yaşamla ailesinin ona öğrettiği yaşam arasında kendini, aşkı bulmaya çalışıyor. Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya… Büyükbabadan duyduğumuz bu cümle, herkesten yaşadığı dünyayı bir kez daha gözden geçirmesini istiyor. Herkesin kendi olarak, dilediği gibi, mutlu yaşamasını salık veriyor. “Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya” oyununda yer alan, bu oyuna emek veren arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyor, seyircilerimize iyi seyirler diliyorum.

41


42


43


44


45


ร‡ocuk ve Genรงlik Tiyatrosu Birimi

46


ABT Özer TUNCA Çocuk ve Gençlik Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi Sanat Yönetmeni Tiyatrosu Birimi Merhaba Antalya, “Alışkanlıklar çocuk yaşta başlar. Birey ne kadar erken yaşta sanatla tanışır, sanatla uğraşır,sanatı sever,sanatla yoğrulur,sanatı içselleştirirse o kadar erken yaşta kendini,dünyayı keşfeder.Soru soran,sorgulayan,eleştiren,empati kurabilen,hoşgörülü,sevebilen,paylaşabilen bir birey ,sanatı ve sanatçıyı seven bir yönetici olur.” Dedik, söyledik durduk yılarca, sadece konuştuk. Çocuk tiyatrosunun önemini, kalitesini, nasıl olması, nasıl yazılması, nasıl yönetilmesi, nasıl oynanması gerektiğini tartıştık. Festivallerde seyrettiğimiz harika oyunlara bazen özendik, kıskandık neden biz yapamıyoruz, yapmıyoruz diye kendimiz, yöneticilerimize kızdık. Neden bizde de kaliteli,çağın çocuğunu yakalayan,nitelikli,çocuğu birey yerine koyan, onlara saygı duyan çocuk tiyatroları,çocuk oyunları yok diye sorduk durduk.Az da olsa çocuk ve gençlik tiyatrosuna ciddi anlamda gönlünü veren,emek harcayan değerli arkadaşlarımı bu yazımın dışında tutuyorum. Evet yıllardır ödenekli,ödeneksiz tiyatrolarda çocuk ve gençlik oyunları oynanmakta ama nasıl?...Büyük oyunlarına gösterilen özenin yanında çocuk oyunlarına gösterilen özen yok denecek kadar az.Ödenekli tiyatrolarda ya ceza aracı olarak kullanıldı ya da reji yapmak isteyen yönetmen adaylarına basamak olarak. Yazarlar yetişmedi, yönetmenler yönetmedi, oyucular da oynamadı çünkü küçük görüldü. Çocuk ve gençlik birimleri kuruldu, dağıtıldı, kuruldu, dağıtıldı defalarca. Ama Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosunun bir “Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi” var. Amacı ne ceza aracı olmak ne de basamak. Amacı; dünya çapında örnek bir “Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu Birimi” olmak. Uluslararası projelere imza atmak, festivaller düzenlemek, festivallerde tiyatromuzu ve ülkemizi en iyi şekilde temsil etmek. İlk yurt dışı festivali olarak Tunus Ariana Uluslararası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivaline katıldı, başarıyla temsil etti. Geleneksel ve çağdaş, harekete dayalı, kendi tarzını oluşturmuş ve kendi metinlerini yazabilen bir birim olmak. Bu yolda değerli yöneticilerimiz ve sevgili Mehmet Özgür başta olmak üzere, sanatçı arkadaşlarımız ve teknik elemanlarımızla el ele, omuz omuza, yürek yüreğe yürümeye hazırız. İlk oyunlarımız “Değiştirilmiş Çocuk” ve “Küçük Kara Balık”.Önümüzdeki aylarda yeni,kaliteli projelerimizle karşınızda olacağız. Antalya’ya merhaba!...

47


48


Değiştirilmiş Çocuk Yazar: Selma Lagerlöf Dramatizasyon: Göran Tunström Çeviri: Nurgök Özkale Yönetmen: Özer Tunca Proje Başkanı: Hasibe Özgür Yönetmen Yardımcısı: Başak Özyönüm Reji Asistanı: İnanç Tartan Dramaturg: Selen Korad Birkiye Dekor ve Kostüm Tasarım: Dilek Kaplan Müzik: Oktay Köseoğlu Işık Tasarım: Özgür Dokuyucu Hareket Koreografi: Ozan Yıldırım Oyuncular İnanç Tartan: At Ayşe Sinem Korola: Çiftçinin karısı Şebnem Yurttutan: Hizmetçi-Yaşlı kadın Çağatay Çanta: Yanaşma Selim Turgay Deli: Anlatıcı ve çocuk Erhan Özdemir: Baykuş Anıl Şereflioğlu: Yaşlı adam Çağdaş Çobanoğlu: Kedi-at Harun Dağaşan: Çiftçi Başak Özyönüm: Trol Müzisyenler Serkan Kandemir: Klarnet Burcu Zeren: Yan Flüt

49


50


Oyun Hakkında

Çok çok uzak diyarlarda, yemyeşil bir orman köyünde yaşayan genç bir çift günü gelir güzel bir bebek sahibi olurlar. Ancak bu köyün arkasındaki mağaralarda, ormanın karanlık kuytularında çirkin, dev troller yaşamakta ve köy halkına korku salmaktadır. Bir gün genç çiftimiz, dünya tatlısı bebeklerini de yanlarına alır ve ormanda bir gezintiye çıkar. Bu esnada başlarına küçük bir kaza gelir ve çıkan karışıklıkta bir anne trol, kendi çirkin bebeğini, çiftin güzel bebeği ile değiştirir. Anne ve baba eve döndüklerinde bebeklerinde bir tuhaflık olduğunu anlarlar. Pembe yanaklı, sarı saçlı bebekleri gitmiş yerine çalı gibi saçları olan, kara kuru bir bebek gelmiştir. Bu bebek mama yemez, süt içmez ve sürekli ağlar. Komşular ve yakınlar genç anne babaya trol bebeği ormana bırakıp, kendi bebeklerini bulmaları için sürekli baskı yapar. Baba da bu işi yapmak için yollar arar. Ancak tüm çatışmalara, tüm kavgalara rağmen anne yüreği dayanamaz, küçük çirkin bebeğe kıyamaz ve sonunda trol çaldığı bebeği geri getirir. Çünkü bilir ki dünyaya gelen her canlı sevmeyi, sevilmeyi ve yaşamayı hak eder. Çocukların ve her yaştan çocuk kalanların kalplerini yumuşatacak olan “Değiştirilmiş Çocuk” ta bir yandan hayatın güzelliğini ve sevmenin değerini öğrenirken, diğer yandan da büyülü bir ormanda fantastik bir gezinti yapacağız.

51


52


53


Yazar Hakkında

SELMA LAGERLÖF Efsane ve masallara dayanan yapıtlarıyla tanınan Selma Lagerlöf, Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan hem ilk kadın yazar, hem de ilk İsveçli yazardır.20 Kasım 1858’de İsveç, Mabracka’da dünyaya gelen Lagerlöf 81 yaşında yine aynı yerde hayata veda etmiştir. Çocukken geçirdiği bir hastalık yüzünden bir süre sakat kalan ve dönemin geleneklerine göre uzun süre evde eğitim gören yazar, 1882 yılında babasının rızası olmadan öğretmen okuluna girmiştir.1885 yılında öğretmenliğe başlayan Selma Lagerlöf, iki ciltlik ünlü eseri Gösta Berlings Saga’yı bu yıllarda yazmıştır. 1.Dünya Savaşı başlayınca çok sarsılan Lagerlöf, birkaç yıl süreyle pek ürün vermedi. Daha sonra Marbacka (1922), Bir Çocuğun Anıları (1930) ve Selma Lagerlöf ’ün Günlüğü (1932) adlı kitaplarında incelikli bir üslupla çocukluğunu anlattı. Vaermland’ı konu alan üçlemesiyle de tanınan Lagerlöf, çağdaş öykü yazarlarının en yeteneklilerinden biri sayılır. Lagerlöf ’ün en iyi eseri olan Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige (Nils Holgersson’un yabankazlarıyla maceraları) adlı kitabından yola çıkarak hazırlanan çizgi film dizisi, Türkiye’de Uçan Kaz adıyla gösterilmiştir. Türkçede ayrıca Kurtlar ve Uçan Kazlar adlı çocuk kitapları vardır.

54


Sevginin Alevinden Daha Parlak Olan Nedir ?

Özer TUNCA Yönetmen

Oyunumuzun hikayesi çok uzaklardan, kuzeyden, karlar ülkesi İsveç’ten Nobel ödüllü ünlü hikaye yazarı Selma Lagerlöf yazmış, Göran Tunstrom dramatize etmiş, dilimize de Nurgök Özkale çevirmiş. Evet hikaye çok uzaklardan ama bana, bize hiç de yabancı değil. Bir zamanlar çocukluğumda, gençliğimde yakınlarım, çevrem buna benzer yaşanmış, yaşanmamış hikayeler anlatmıştı. Hikayenin kahramanını da bir yerlerde gördüm, tanıdım sanki. Sizden, bizden, onlardan “Farklı” ya da “Başka” dediğimiz, yok saydığımız ya da aşağıladığımız, alay ettiğimiz, küçümsediğimiz, ötekileştirdiğimiz, yaşama, soluk alma hakkı tanımadığımız biri. Peki siz gördünüz mü? Tanıyor musunuz? Beraber yaşadınız mı? Anlamaya çalıştınız mı? Sevdiniz mi? Hatırlıyor musunuz? Bir düşünün bakalım. Hani o “Pis çirkin şey!” dediğiniz, bu yüzden sevmediğiniz, dışladığınız, Ha?... Sevmek !.. Sev…mek..! Ne güzel, sihirli, sıcacık bir sözcük. Kulağa da ne kadar hoş geliyor. Her canlının, kim olursa, nasıl olursa olsun sevmeye, sevilmeye, insan yerine konmaya yaşamaya hakkı yok mu? Oysa sevginin alevinden daha parlak olan nedir? İyi seyirler

55


56 56


57 57


Troll mü O da Ne Demek?

Selen Korad Birkiye Dramaturg

Oyunumuz bir trol tarafından değiştirilen çocuklar üzerine. Narnia Günlükleri’ne, Yüzüklerin Efendisi’ne. Spidderwick Günlükleri’ne ya da Avrupa’nın soğuk toprakları İskandinavya’nın efsanelerine yakın olmayanların ilk başta anlamakta güçlük çekeceği bir kelime. Aslında troll’ün kelime kökü “doğaüstü” ya da “büyülü” den gelmekte. Ama anlamı aynı zamanda yaramazlığı, huysuzluğu, farklı ya da kötü huylu olmayı da barındırıyor. Belki de biz bunlara “dağ yaratıkları” desek daha doğru olur. Çünkü onlar dağlarda mağaraların içinde yaşayan, güneşten hoşlanmayan, hatta günışığında taş kesilen yaratıklardı. Bunların bazıları rüzgarlarla dolaşır, bazen sesleri duyulur ama görünmezlerdi. Evlere girip hırsızlık yapmakta ustaydılar. İskandinav folklorunda iki tip troll’den söz ediliyor. Birincisi iri yarı, kaba saba çirkin devler. İkincisi ise insana benzeyen, bazen kuyrukları da olan yaratıklar. Hatta kimi zaman çekici trol kadınlarının insan erkeklerini büyüleyip, hizmetkarları yaptığı bile söylenir. Bu yaratıkların bir başka kötü alışkanlığı ise. Çocuklarını insanların çocuklarıyla değiştirmekti. İşte bu yörelerde yaşayanlar çocuklarının troll’ler tarafından kaçırılmasını önlemek için, bebeğin baş ucunda bir mumu yanık tutar ve bebeği görmeye gelenlerden de, bebeğin değiştirilmesi tehlikesine karşı, ellerini çabucak ateşin üzerinden geçirmelerini isterlerdi. Ayrıca evin giriş kapısının üzerine de bir bıçak asılırdı. Çünkü troll’ler kesici metal bulunan bir yere giremezlerdi. Böylece insanlar yıllar boyunca çocuklarının değiştirilmesine engel olacaklarına inandılar. Ama bu önlemler işe yaramadığında, insan yavruları troll’lerle birlikte yaşamak zorunda kaldılar. Yine de hayat sadece değiştirilen insan yavrusu için değil, onun yerine konan trol yavrusu için de kolay geçmezdi. İşte bizim oyunumuz bu değiştirilmişlerin öyküsü. Unutmayın bir gün dağda ya da ormanda yürürken pişen leziz yemeklerin kokusunu duyar, ama kimseleri göremezseniz, bilin ki yakında bir trol mağarasında yemek pişirmekte. Siz iyisi mi bir an önce oradan uzaklaşın.

58


59


Değiştirilmiş Çocuk Çağdaş Bir Çocuk Oyunu

Doç.Dr. Tülin Sağlam ASSITEJ Türkiye Merkezi Başkanı

Her birey gibi çocuğun da hatta belki daha çok çocuğun, sanatı yaşamına dahil etme sanat ile zenginleşme, derinleşme, eğlenme, aydınlanma hakkı var. Bir sanat dalı olarak tiyatro da çocuklar için estetik bir yaşantı olanağı sunabilmeli ve kendini oldukça eski ve geçerliliği kalmamış hatta belki de hiçbir zaman geçerliliği olmamış, basmakalıp düşüncelerin, kalıplaşmış yaklaşımların zincirlerinden koparabilmelidir. “Çocukça”, didaktik ve kaba eğlence aracı haline gelmiş tiyatroların çocuğun yaşamını anlamlı kılmadığı, hayal gücünü harekete geçirmek bir yana, onun hayal gücünü bile erişemediği, dolayısıyla seyircisinden uzağa düştüğü açıkça görülmektedir. Bilineni tekrarlayan, kalıplaşmış, değerleri dayatmaya çalışan, böylece de kendince güvenli sularda yüzen bu tiyatro anlayışının en azından devrini tamamladığı söylenebilir. “şarkı söyleyip dans eden tavşanlar” dan daha iyisini hak etmektedir bizim çocuklarımız da. Çocuk kafası okşanıp eğitilecek “ev hayvanı” değildir. Ya da bir an önce büyüyüp işe yaraması gereken küçük bir insan. Çocuk kendi bütünlüğü içinde kendine has bilişsel, duygusal ve sosyal özellikleri olan bir bireydir. Hem de öyle bir bireydir ki hızla büyümekte, değişmektedir. Onlar hep söylediğimiz ama içini doldurmadığımız için gereğini hiçbir zaman yerine getiremediğimiz “yarının kurucuları” dır. Yarının kurucusu birey bugünün kalıplarını, önyargılarını, değerlerinin içselleştirerek değil, tam tersine onlara eleştirel bakarak kendi düşüncesini oluşturabilir. Kendi gözleriyle dünyaya bakıp, kendi düşüncesine dayanarak, yeni anlamlar üreterek yapabilir ancak bunu. Sanatın, özellikle çağdaş tiyatronun görevi de bu yolda desteklemek, özgürleştirmek olmalıdır çocuğu. Çocuk sahnede bildiği, duyduğu ya da bilmediği, ama ilk defa karşılaştığı olaylar, durumlar ve kişilerin gerçek yaşamdakinden başka bir dil aracılığıyla yansıtılan dünyasının içinde bir yandan haz duyar biryandan farklı ifade olanaklarının farkına varır ve estetik bir yaşantıdan geçer. Bu yaşantı ona sezgilerini güçlendirme, hayal gücünü zenginleştirmenin yanı sıra farklı düşünme ve çözcüm yolu bulma olanaklarının olduğunu da gösterir. Sahnenin bilineni, tanıdık olanı dönüştürebilme sembollerle anlatabilme ve çoklu anlam üretebilme gücü onu izleyen bireyde benzer düşünme süreçlerini harekete geçirebilir. Dramatik olan hayal gücünü beslerken, hayal gücünün ürettikleri de dramatik olana kaynaklık edebilir.

60


20. yüzyılın başlarından itibaren İsveç Çocuk Tiyatro çevrelerinde kişisel gelişimi için çocuğun sanat ve sanatsal deneyim gereksinimi hakkında tartışmalar başlar. Bu tartışmalar sanatsal olanın öneminin daha da vurgulandığı bir gelişim izler ve bugün tüm dünyada ilgiyle izlenen bir çocuk tiyatrosu uygulaması ortaya çıkar. Sanatsal yönüyle, bugünkü çocuğun yaşamına yaklaşımıyla çocuğun yaşadıklarını, deneyimlerini, daha önce tabu diye görülen hemen tüm tartışmalı meselelerle birlikte ele alışıyla; sadece içerikte değil, biçimde de tiyatronun sanatsal sınırlamaları aşan bütüncül diliyle bir çocuk tiyatrosudur bu. İçeriğiyle biçimiyle, yeni olana çağdaş olana yönelmiştir. Risk alır, sanatın anlatım olanaklarını zorlar, çocuğu bir birey olarak ciddiye alır ve onunla temel meseleleri paylaşır. Değiştirilmiş çocuk batıl inanç önyargı, yabancı düşmanlığı, kültürel farklılık, dışlama, dışlanma gibi insanlığın hem temel hem de çağdaş sorunları etrafında örülmüş doğaüstü bir hikayenin mesafesiyle korucuyu bir çerçeveye alınmış, hayal gücünün ve gerçeğin sınırlarında dolaşan çarpıcı bir tiyatro oyunu. Tiyatronun bir sanat formu olarak hareket, mim, imgeler, müzik, şiir, söz, nesneler gibi teatral efektlerle çocukları büyülü ama ciddi bir dünyanın içinde nasıl etkileyici bir yolculuğa çıkarabileceğini gösteren bir örnek. İsveç ITI ve ASSITEJ merkezlerinin destekleriyle edindiğimiz İsveç çocuk oyunlarının çağdaş örnekler olarak dilimize kazandırılması ve Devlet Tiyatroları tarafından bazı örneklerinin sahnelenmesinin; çocuklara geleneksel hikaye anlatma tekniklerinden farklı, geleneksel norm ve arayışlarla bağını koparan modern bir sahne dili ile oyun seyretme olanağının verilmesinin önemli kazançlar olduğuna kuşku yok. Emeği geçen herkese teşekkürler.

61


62 62


63


64


Küçük Kara Balık

Yazar: Samed Behrengi Çeviri: İlknur Özdemir Yönetmen: Ali Meriç Proje Başkanı: Safinaz Özgür Reji Asistanı: Cem Tatlı Dramaturg: Ruteba Tatlı Dekor ve Kostüm Tasarım: Gizem Karasu Işık Tasarım: Özgür Dokuyucu Kukla Tasarım: Mehmet Yetik Özşimşek Müzik: Doç.Dr. Atilla Kadri Şendil Oyuncular Şebnem Yurttutan: Küçük karabalık Ayşe Sinem Korola: Anne balık Harun Dağaşan: Baba balık Çağdaş Çobanoğlu: Yaşlı balık Selim Turgay Deli: 1.balık Anıl Şereflioğlu: 2.balık Çağatay Çanta: 3.balık Erhan Özdemir: 4.balık Başak Özyönüm: Dost balık İnanç Tartan: Can balık

65


66


Oyun Hakkında

Annesi ile beraber bir derede yaşayan Küçük Kara Balık bir gün yaşadığı yerin dışındaki dünyayı merak eder ve ona engel olmak isteyenlere karşı direnerek uzun bir yolculuğa çıkar. Bu yolculuğunda kurbağalarla, denizatlarıyla ve büyük kepçeli bir balıkçıl kuşuyla maceralara atılır. Hayalini kurduğu yaşam için her şeyi göze alan ve özgürlük uğruna yılmadan savaşan bir balıktır Küçük Kara Balık. Kendi dünyasından çıkıp başka dünyaları tanımak, başka hayatları keşfedip, hayatın sadece yaşadığı dereden ibaret olmadığını öğrenmektir amacı. Kendine sunulanı kabul etmeyen ve daha fazlası için pek çok şeyi göze alan Küçük Kara Balık, hayallerini gerçekleştirmekten korkmayan mutlu insanlara da bir örnektir aslında. Her yetişkinin hayatında en az bir kere okuması ve her çocuğun kütüphanesinde de mutlaka bulunması gereken bu güzel masalı bir kez de bizim sahnemizden izleyin. Hayatın gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek olmadığını, bu dünyada başka türlü yaşamanın da mümkün olduğunu görebilmek için.

67


68 68


69 69


Yazar Hakkında

SAMED BEHRENGİ Azeri asıllı İranlı yazar Samed Behrengi, 24 Haziran 1939’da Tebriz’de doğmuştur. Yoksul bir ailede dünyaya gelen Behrengi, öğretmenlik eğitimi aldıktan sonra kendini İran’ın yoksul bölgelerindeki çocukların eğitimine adamış, bir yandan da halk dilinde dolaşan masalları, söylenceleri derlemiş, yorumlamış ve yeniden yazmıştır. Bunların yanı sıra çocuk öyküleri de yazan Samed Behrengi’nin eserleri, kimilerince halkı eşitliğe, özgürlüğe, adalete çağıran metinler olarak yorumlanmıştır. Zamanın baskıcı şahlık yönetimine yazdığı masallarla başkaldıran Behrengi, henüz 29 yaşındayken şüpheli bir biçimde Aras nehrinde ölmüştür. Boğularak öldüğü söylense de kimse buna inanmamış, bir suikasta kurban gittiği şüphesi baki kalmıştır. İtalya ve Çekoslovakya’da ödüller almasını ve tüm dünyada tanınmasını sağlayan “Küçük Kara Balık”ın yanı sıra “Bir Şeftali Bin Şeftali”, “Bir Vardı Bir Yoktu”, “Yıldız ve Konuşan Bebek”, “Yıldız’ın Kargaları”, “Püsküllü Deve”, Bu Gelen Köroğludur” , “Sevgi Masalı” gibi pek çok eseri kısacık yaşamına sığdırmayı başarmıştır.

70


Küçük Kara Balık

Ali MERİÇ Yönetmen

Merhaba… Bir zamanlar Samed Behrengi adında bir öğretmen varmış. 1939 yılında iran’da doğmuş ve 29 yıl yaşamış. Bu kısacık yaşamında öğretmenlik, çevirmenlik, derlemecilik yapmış. “Güvercinci Keloğlan”, “Ulduz ile Kargalar”, “Bir Günlük Düş ve Gerçek”, “Telhun”, “Sevgi Efsanesi”, “Bir Şeftali Bin Şeftali” ve “Küçük Kara Balık” kitaplarını yazmış. Yalnızca size ve sizin yaşınızdaki arkadaşlarınıza yazan Samed BEHRENGİ, kendi ülkesinde “gün yüzü görmemiş” ama daha adil, daha yaşanılabilir bir dünya yaratmak için yazdığı kitaplarıyla, yeryüzünün “ÖLÜMSÜZ”leri arasında yerini almış. Bugün “Küçük Kara Balık”la tanıştıktan sonra siz de yalnız olmadığınızı anlayacaksınız. Çünkü, dünyada o kadar çok “Küçük Kara Balık” var ki… İyi seyirler…

71


72 72


73 73


32.yıl ARALIK - OCAK - ŞUBAT

OYUN TARİHLERİ

74


TARİH

GÜN

SAAT

OYUN ADI

04.12.2014

PERŞEMBE

20:00

GEÇ KALANLAR

05.12.2014

CUMA

20:00

GEÇ KALANLAR

14:00

GEÇ KALANLAR

06.12.2014

20:00

GEÇ KALANLAR

11:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

15:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

07.12.2014

PAZAR

11.12.2014

PERŞEMBE

20:00

12.12.2014

CUMA

20:00

13.12.2014

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

14:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

11:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

15:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

CUMARTESİ

PAZAR

18.12.2014

PERŞEMBE

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

19.12.2014

CUMA

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

14:00 20.12.2014

CUMARTESİ

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

11:00

KÜÇÜK KARA BALIK

21.12.2014

PAZAR

25.12.2014

PERŞEMBE

27.12.2014

28.12.2014

CUMA

CUMARTESİ

PAZAR

15:00

KÜÇÜK KARA BALIK

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

ABT SAHNESİ

Bölge Turnesi

ABT SAHNESİ

Bölge Turnesi

ARALIK PROGRAM

14.12.2014

26.12.2014

75

CUMARTESİ

GÖSTERİM YERİ

75


TARİH

GÜN

SAAT

OYUN ADI

02.01.2015

CUMA

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

OYUN OYUN İÇİNDE

03.01.2015

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

11:00

KÜÇÜK KARA BALIK

04.01.2015

PAZAR

15:00

KÜÇÜK KARA BALIK

08.01.2015

PERŞEMBE

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

09.01.2015

CUMA

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

OYUN OYUN İÇİNDE

10.01.2015

CUMARTESİ

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

11:00

KÜÇÜK KARA BALIK

11.01.2015

PAZAR

15:00

KÜÇÜK KARA BALIK

15.01.2015

PERŞEMBE

20:00

GEÇ KALANLAR

16.01.2015

CUMA

20:00

GEÇ KALANLAR

17.01.2015

CUMARTESİ

14:00

GEÇ KALANLAR

20:00

GEÇ KALANLAR

11:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

PAZAR

15:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

22.01.2015

PERŞEMBE

20:00

GEÇ KALANLAR

23.01.2015

CUMA

20:00

GEÇ KALANLAR

14:00

GEÇ KALANLAR

CUMARTESİ

25.01.2015

PAZAR

29.01.2015

PERŞEMBE

30.01.2015

31.01.2015

01.02.2015

CUMA

CUMARTESİ

PAZAR

20:00

GEÇ KALANLAR

11:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

15:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

ABT SAHNESİ

Bölge Turnesi

ABT SAHNESİ

Bölge Turnesi

OCAK PROGRAM

18.01.2015

24.01.2015

76

CUMARTESİ

GÖSTERİM YERİ

76


TARİH

GÜN

SAAT

OYUN ADI

05.02.2015

PERŞEMBE

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

06.02.2015

CUMA

20:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA

07.02.2015

CUMARTESİ

08.02.2015

PAZAR

12.02.2015

PERŞEMBE

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

13.02.2015

CUMA

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00 20:00 11:00 15:00

14:00

ÖTEKİ DÜNYAYA GÖTÜRECEK DEĞİLSİN YA DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

OYUN OYUN İÇİNDE

14.02.2015

CUMARTESİ

15.02.2015

PAZAR

11:00

19.02.2015

PERŞEMBE

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

20.02.2015

CUMA

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

21.02.2015

CUMARTESİ

14:00

22.02.2015

PAZAR

11:00

26.02.2015

PERŞEMBE

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

28.02.2015

01.03.2015  

CUMA

15:00

20:00 15:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

OYUN OYUN İÇİNDE KÜÇÜK KARABALIK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

Misafir Tiyatro Grubu

20:00

Misafir Tiyatro Grubu

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

Bölge Turnesi

ABT SAHNESİ

CUMARTESİ

PAZAR  

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

14:00

DEĞİŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

20:00

GEÇ KALANLAR

20:00

OYUN OYUN İÇİNDE

Bölge Turnesi

ŞUBAT PROGRAM

27.02.2015

20:00

GÖSTERİM YERİ

77


Sanat Dostu

78

Oyun Tanıtımları  
Advertisement