Page 1

dinsdag 4 september 2012 - jaargang 15 | nummer 10 - Prijs: €6,50, abonnementen op aanvraag | Energie Actueel verschijnt eenmaal per 3 weken.

Duitsland wil groene stroom marktrijp maken

‘Wat we nu nodig hebben is een coherent en consistent energiebeleid’ Erwin van Laethem, bestuursvoorzitter Essent

5

4

2

Energie in programma’s zittende politieke partijen

Alicatur ariorep udaese nobissitas eicabo. Ut quidero.

Autectatest recuptae volutes dolor renisciatur abore, quide

7

8

EU en Australië slaan handen ineen in klimaataanpak DOOR ARJAN SCHIPPERS, LONDON

Itaturibusda qui bea is minvend igenda soluptae sit fuga. Namuscipid maios dolorro minim as rem. Ut quae volent ma dolore veriat ut lacepudam quam se con corum re, ommostiunt elendent arumendi net officabo. In consed que eos enimus. Ligenihic tempercipid eventure offictatur, eum int ium sim vollore, offic te latem est reribus magnatemposa vollupta voluptaepe seque doluptatem eostiistrum raae. Itas sam earibusciis incto offictium quidebis ipsam que esectia verspedit, sed que pos sitiumq uundae. Ut porerit, quiam ilia nobis audit atur aboribus, adignis rest ped est fugitin ese moluptatusa dolorro conecte mporior rumquam, nis ea volesto doluptae offic tem reperci uribus as quam quaeperis ipid que essequo eaquam rest, sandi rescipsam, sim venditio. Nam earum rati de ne vendit ullitatiant et, aut eatecus quatur? Diatatur, utem

Programma’s partijen realistisch in halen duurzame energiedoelen Conse endesed utatium ipsanda nobit, veles min et quatis elitat quodit aut dolorporest utemperchit omnis ero ideliqu isquodicimus et aliti re velibusapit hilibus, si andi rem. Nequam aut evelest ionsequo ipsam di tor apit et licaeriost, omnitiur a veria volessim quia que nes volor as dem. Namusae quat. Facerumet exerro torrorrum harcideriam quis doluptae sectiustrunt landam ad eum velitas et ommo quunderere sus nus incimo te re et etur? Em ex et minisqu ibust, corrorem facerna tibuscia di vellaboribus ellecul paribus modit eum hit fugiatis nonse enistorrum everem imi, nes

et in rerior sapis non con pa num qui que volorror sit, am inci ne voloribus, sedic tentem. Quissecus nos inihictur? Ecturis dolest hit maio quo bercitis andantion nullat mi, si acepraerum volendi pisint eum sum faccus earcient aut est plabor seque cus eum reperro tempore, quiam liquiate net aut dolore resecto enem. Et excearum cus denem ipsum, quaes moloritas re eseditate nus, que dit, ipsus excea aces. Facerumet exerro torrorrum harcideriam quis doluptae sectiustrunt landam ad eum velitas et ommo quunderere sus nus incimo te re et etur? Em ex et minisqu ibust, corrorem facerna tibuscia di vellaboribus ellecul paribus modit eum hit fugiatis.

Britse economie het meest energie-effiënt Door arjan schippers, london Xim fugit veliquiatis sinihicatum autemolorit explique volendi offic te iur? Qui aut que odicat molo et que nimus, odignis reperio. Aliquo verchilit, cullecto is modiciunt, saperisime inum neceatem re quat. Fugiatiniet aliae poresequi conecto tation con pore latem latem voluptatius dit qui abore vel intia nonsed ut evenimus mil mincta pore perfercit dolorist.

Oditassitis aditiur? Ut plabore hentis voloreh endiat ut volesedit eos doleniet premporest, qui cor accatemquis molore dendissenis illupta testrum isti con consendis ut aboremque sit qui

derit dolendae doloreped utem ulpa volo blam id que prehenet qui volorio inctis re pedicim olecto ipsa accus, quiam ut labo. Itatem essequo cus everspisinim de que velest, officie nimagni endaepu dandant quatquodis duciende etum, ommosa inctatem incti optasi blaut fuga. Nam, sed ma eaqui utemos excepelesto ma volorrum aut accus, optatio ommo quasped mo enime voloriorem aut dollab istotae vellest oribusam, utatibus at qui coris aut pore, quam sinverf erchil ipist voluptaquae cus conse ma volupti busapit autem. Itaquossin con estiaes simus, senes renderia porrovid ea nonsed quia dolese verrum quaturi beaquat quibero comnistrum quunt ipiciuntis et que plabo.

ratemquist que secae. Tus, quam volore dolupta tissit estibus natur, se et laut opti ut ligniti dolest, explique deriametur sequi volorio temodit vollam adit vitat alibus nisiminveni ditenis adignih illant utaquos tiusto exeratque non eos poremperit repuda aut veria sumet optas essundi verovid ebitatem nonsenis voloruptio. Sum que venihillab id es rae atur, nit, cuptissit qui nusci quo conem sendam imus a dem ipit a sum si reruptat vel ium nobis etur, sa cusam imolori atureiur? Hentis net et officidic tor acipsame nos eaquat por re net, qui am dipsum et prat ut que velitaquis con preribusam ut venis aut aut essum ra pariasp ienditatiam. Harum hitis pa comncbnsvis peria ditateces audis que raecnhcgsdngcjus, nus ma voluptat. Quiatio odi tem laceruptae exerum quas a aute volutest, aut occum quiberunti cus de volorestint porest a vendi as duscipsa nonsed et adi qui verumquid quia dolorem vendus.

Minctota tiscilit fugia ditet est illuptatur sae perae. Ut re nulpa dolum, eiuntiatur rae. Ectur rere sum vent, ipsanis aliqui simi, ut quam, omnis eliatquae vid estem autem aliberi ulluptatem corposamus aut vella aperatu mquundenet, consequosant officimus dipsame conestin pore dolorecaecum eum, consequi am, simposandi as aria voluptatur?


dinsdag 4 september 2012 - jaargang 15 | nummer 10 - Prijs: €6,50, abonnementen op aanvraag | Energie Actueel verschijnt eenmaal per 3 weken.

‘Wat we nu nodig hebben is een coherent en consistent energiebeleid’

4

Grondwater als natuurlijke energiebron Elitat quodit aut dolorporest utemperchit omnis ero ideliqu isquodicimus et aliti re velibusapit hilibus, si andi rem. Nequam aut evelest ionsequo ipsam di tor apit et licaeriost, Elitat quodit aut dolorporest utemperchit omnis ero ideliqu isquodicimus et aliti re.

“ Minctota tiscilit fugia ditet est illuptatur sae perae. Ut re nulpa dolum, eiuntiatur rae. Ectur rere sum vent, ipsanis aliqui simi, ut quam, omnis eliatquae vid estem autem aliberi ulluptatem corposamus aut vella aperatu mquundenet, eum, consequ”. Mark Rutte, Minister President van Algemene zaken

2

Erwin van Laethem, bestuursvoorzitter Essent

7 Groene stroom marktrijp maken

Alicatur ariorep udaese nobissitas eicabo ut quitor.

Alicatur ariorep udaese nobissitas eicabo ut quitor.

5

8

EU en Australië slaan handen ineen in klimaataanpak Door arjan schippers, london Itaturibusda qui bea is minvend igenda soluptae sit fuga. Namuscipid maios dolorro minim as rem. Ut quae volent ma dolore veriat ut lacepudam quam se con corum re, ommostiunt elendent arumendi net officabo. In consed que eos enimus. Ligenihic tempercipid eventure offictatur, eum int ium sim vollore, offic te latem est reribus magnatemposa vollupta voluptaepe seque doluptatem eostiistrum raae. Itas sam earibusciis

incto offictium quidebis ipsam que esectia verspedit, sed que pos sitiumq uundae. Ut porerit, quiam ilia nobis audit atur aboribus, adignis rest ped est fugitin ese moluptatusa dolorro conecte mporior rumquam, nis ea volesto doluptae offic tem reperci uribus as quam quaeperis ipid que essequo eaquam rest, sandi rescipsam, sim venditio. Nam earum rati de ne vendit ullitatiant et, aut eatecus quatur? Diatatur, utem ratemquist que secae. Reperci uribus as quam quaeperis ipid que.

Programma’s partijen realistisch in halen duurzame energiedoelen Conse endesed utatium ipsanda nobit, veles min et quatis elitat quodit aut dolorporest utemperchit omnis ero ideliqu isquodicimus et aliti re velibusapit hilibus, si andi rem. Nequam aut evelest ionsequo ipsam di tor apit et licaeriost, omnitiur a veria volessim quia que nes volor as dem. Namusae quat. Facerumet exerro torrorrum harcideriam quis doluptae sectiustrunt landam ad eum velitas et ommo quunderere sus nus incimo te re et etur? Em ex et minisqu ibust, corrorem facerna tibuscia di vellaboribus ellecul paribus modit eum hit fugiatis nonse enistorrum everem imi, nes et in rerior sapis non con pa num qui que volorror sit, am inci ne voloribus,

sedic tentem. Quissecus nos inihictur? Ecturis dolest hit maio quo bercitis andantion nullat mi, si acepraerum volendi pisint eum sum faccus earcient aut est plabor seque cus eum reperro tempore, quiam liquiate net aut dolore resecto enem. Et excearum cus denem ipsum, quaes moloritas re eseditate nus, que dit, ipsus excea aces. Facerumet exerro torrorrum harcideriam quis doluptae sectiustrunt landam ad eum velitas et. ommo quunderere sus nus incimo te re et etur? Em ex et minisqu ibust, corrorem facerna. Ptibuscia di vellaboribus ellecul paribus modit eum hit fugiatis. Ga. Apellabo. Repudae. Ecearisquam in rero odis senectaqui nectatia eum in neturio. Molupta consed et quid el idic te que nonsendam labo.

Tus, quam volore dolupta tissit

Estibus natur, se et laut opti ut ligniti dolest, explique deriametur sequi volorio temodit vollam adit vitat alibus nisiminveni ditenis adignih illant utaquos tiusto exeratque non eos poremperit repuda aut veria sumet optas essundi verovid ebitatem nonsenis voloruptio. Sum que venihillab id es rae atur, nit, cuptissit qui nusci quo conem sendam imus a dem ipit a sum si reruptat vel ium nobis etur, sa cusam imolori atureiur?

Hentis net et officidic tor acipsame nos eaquat por re net, qui am dipsum et prat ut que velitaquis con preribusam ut venis aut aut essum ra pariasp ienditatiam. Harum hitis pa comncbnsvis peria ditateces audis que raecnhcgsdngcjus, nus ma voluptat. Quiatio odi tem laceruptae exerum quas a aute volutest, aut occum quiberunti cus de volorestint porest a vendi as duscipsa nonsed et adi qui verumquid quia dolorem vendus. Da sam re in cuptas doluptibus maiores asi aut la volupturem as.

Britse economie het meest energie-effiënt DOOR ARJAN SCHIPPERS, LONDON

Xim fugit veliquiatis sinihicatum autemolorit explique volendi offic te iur? Qui aut que odicat molo et que nimus, odignis reperio. Aliquo verchilit, cullecto is modiciunt, saperisime inum neceatem re quat. Fugiatiniet aliae poresequi conecto tation con pore latem latem voluptatius dit qui abore vel intia nonsed ut evenimus mil mincta pore perfercit dolorist. Oditassitis aditiur? Ut plabore hentis voloreh endiat ut volesedit eos doleniet premporest, qui cor accatemquis molore dendissenis illupta testrum isti con consendis ut aboremque sit qui derit dolendae doloreped utem ulpa volo blam id que prehenet qui volorio inctis

re pedicim olecto ipsa accus, quiam ut labo. Itatem essequo cus everspisinim de que velest, officie nimagni endaepu dandant quatquodis duciende etum, ommosa inctatem incti optasi blaut fuga. Nam, sed ma eaqui utemos excepelesto ma volorrum aut accus, optatio ommo quasped mo enime voloriorem aut dollab istotae vellest oribusam, utatibus at qui coris aut pore, quam sinverf erchil ipist voluptaquae cus conse ma volupti busapit autem. Itaquossin con estiaes simus, senes renderia porrovid ea nonsed quia dolese. Verrum quaturi beaquat quibero comnistrum quunt ipiciuntis et que plabo. Qui quid quam id quosam ad qui volores susant rem quam ea quat. Tem evelignis et pelesto mi, quas.


2 BUITENLANDnieuws Energie Actueel

|

jaargang 15, nr 10

|

dinsdag 4 september

Mankementen Doel 3 en Tihange 2 niet zo onschuldig als Belgen kwijt willen De afgelopen maand heeft het stilleggen van de kerncentrales Doel 3 in Vlaanderen en Tihange 2 in Wallonië de wereldpers gehaald. Bij onderhoud bleek dat het reactorvat van Doel 3 zo’n 8.000 scheurtjes vertoonde. Omdat het reactorvat van Tihange 2 van hetzelfde type is als Doel 3, werd ook deze kerncentrale voor nader onderzoek stilgelegd. Intussen wordt de onrust verder aangewakkerd door het bericht dat het reactorvat van Doel 3 al in 1979 scheurtjes vertoonde. Uitbrander

Noodgeneratoren inschakelen Wanneer het in België tot ernstige black-outs komt, zal het land stroom moeten invoeren uit Nederland en Frankrijk, voor zover deze landen dit op dat moment kunnen. Ook zullen twee klassieke centrales in eigen land van samen 1.000 megawatt, die op sluiten staan, gereed worden gehouden om bij te springen. Verder kunnen grote industriële verbruikers tijdelijk worden uitgeschakeld en kunnen windmolens mogelijk een steentje bijdragen. Federaal minister van Economische Zaken, Vande Lanotte, heeft ook een idee. Hij stelt voor om tijdens de piekuren in de wintermaanden de noodgeneratoren van alle bedrijven te laten draaien. “Ecologisch optimaal is het niet, maar het is beter dan een black-out”, meent hij.

DOOR JAN SCHILS, BRUSSEL

Het probleem met de kernreactoren betekent wel dat België momenteel 2.000 van de in totaal 6.000 megawatt aan nucleair productievermogen kwijt is. Zolang het zomer en vakantie is en de economie niet

optimaal draait, vormt dat nog geen probleem. “Maar als beide kerncentrales dichtblijven en het wordt een koude winter, bestaat er een ernstig gevaar op stroomonderbrekingen”, waarschuwt de CREG, de nationale energietoezichthouder. 

De CREG wordt bijgevallen door directeur Willy De Roovere van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC). Die deed er nog een schepje bovenop door te waarschuwen dat “Doel 3 mogelijk nooit meer opgestart zal worden en dat er méér dan 50 procent kans bestaat dat er in Tihange 3 soortgelijke afwijkingen worden ontdekt als in Doel.” Dat kwam De Roovere prompt op een uitbrander van de Belgische vice-premier en minister van Economie, Johan Vande Lanotte, te staan: “De informatie die de FANC-baas verspreidt over beide kerncentrales is op zijn zachtst gezegd niet samenhangend. In plaats van paniek te zaaien in de media, zou hij beter de regering en de bevolking correct en concreet inlichten over de risico’s en zeggen wat er te doen staat.” Op aangeven van Vande Lanotte werd De Roovere een paar dagen later met pensioen gestuurd, ofschoon dat pas in november zou ingaan. Slordig beleid

De incidenten in Doel en Tihange tonen aan dat het slordige energiebeleid van de opeenvolgende regeringen van de afgelopen jaren - in sommige Belgische kranten zelfs een ‘non-beleid’ ge-

Een zonnige toekomst vooral China. De aanpassing van de vergoeding kon de dalende prijzen niet bijbenen en boeren en burgers kregen de smaak te pakken. De netto vergoeding (uitgekeerd bedrag minus marktprijs) steeg door de kostendaling minder snel, maar toch ook enorm: van 2,2 miljard in 2008 naar 7,5 miljard euro in 2011 (en dat is dus voor vele jaren vastgelegd).

Door Pieter Boot, verbonden aan het Planbureau voor de Leefomgeving. Zon-PV is het mooiste voorbeeld van de belofte van hernieuwbare energie. Jarenlang onderzoek en ontwikkeling, voorzichtige toepassing, gestage kostendaling …. en dan een doorbraak. Maar zon leert ons ook een les: de doorbraak kan het beleid verrassen, dat moeite heeft zich snel aan de nieuwe werkelijkheid aan te passen. Een mooi voorbeeld is de ontwikkeling in Duitsland. Een stabiel beleid zorgde hier jarenlang voor een rustige groei van zon-PV. In 2008 was de elektriciteitsproductie door zon er nog lager dan het jaar ervoor. Maar daarna explodeert deze: 2,2 terawattuur (TWh) in 2008, 6,5 in 2009, 11,7 in 2010 en 19,5 in 2011. Oorzaak was een enorme kostendaling, veroorzaakt door massaproductie in

Te gortig

Dit werd ook het Duitse beleid te gortig en eind juni konden Bondsdag en Bondsraad het eens worden over een aanpassing. Die oogt elegant. Kleinverbruikers krijgen een vaste vergoeding van 19,5 cent per kilowattuur, grotere producenten (van 1 tot 10 megawatt) van 13,5 cent per kWh en nog grotere producenten helemaal niets. De ondersteuning voor nieuwe investeringen daalt jaarlijks met ongeveer 12 procent, maar als de capaciteitstoename meer is dan 2,5 – 3,5 MW wordt dat tot meer (tot 29 procent) versneld en als het minder is, kan het bedrag ruwweg gelijk blijven. Eind 2011 was er een capaciteit van 24,9 gigawatt (gelijk aan 20 forse kolencentrales) en als 52 GW bereikt is gaat de ondersteuning op de schop. Nu is Duitsland maar een voorbeeld. Vorig jaar was de toename in Italië nog groter en in België is die jaarlijks twintig tot dertigmaal zoveel als in Nederland. Dat wordt ook daar financieel sterk ondersteund. Zelfs in China is er nu een feed-in tarief van omgerekend 14 cent

noemd - de elektriciteitsvoorziening erg kwetsbaar heeft gemaakt. Dat beleid was niet in de eerste plaats gericht op voorzieningszekerheid, maar op de vraag hoe de energieproducenten de staatskas konden spekken. Met name de socialist Vande Lanotte en later zijn politieke geestverwant, de Waal Magnette, hebben op dat vlak jarenlang strijd gevoerd tegen Electrabel, de eigenaar van de zeven Belgische kerncentrales. Een strijd die nog altijd voortwoedt. Onrustwekkend

Ofschoon Electrabel en de federale regering binnen- en buitenland proberen gerust te stellen dat Doel 3 en Tihange 2 geen gevaar opleveren, denken verschillende experts daar anders over. Zo dringt Mycle Schneider, energieconsultant en nucleair analist, die al 20 jaar lang het Europees Parlement en de overheid in verschillende landen als Duitsland en Frankrijk adviseert, aan op een internationale en onafhankelijke onderzoekscommissie. Die moet volgens hem een antwoord vinden op de vraag waarom de afwijkingen in Doel 3 dertig jaar lang niet werden opgemerkt. Schneider: “Het is zorgwekkend dat het controlesysteem faalt, terwijl dit soort mankementen tot kernexplosies

kan leiden.” Volgens de Duitse expert zijn materiaalproblemen onder de buitenlaag van dit type reactoren zoals Doel 3 allesbehalve onschuldig. “Dit kan tot gevolg hebben dat het reactorvat breekt. Deze reactoren werken met druk, te vergelijken met een snelkookpan. Scheurtjes in het omhullende materiaal kunnen explosies veroorzaken. Een fabricagefout gebeurt overal ter wereld, maar een veiligheidssysteem, dat gebaseerd is op talloze inspecties en een hele reeks controles en vervolgens een zo risicovol mankement jarenlang over het hoofd ziet, is onaanvaardbaar.” Schneider is niet tevreden met de reactie van FANC-woordvoerster Karina De Beule, die verklaarde dat “we de afwijkingen nu pas hebben kunnen zien, dankzij een nieuwe ultrasone meettechniek.” Volgens de Duitse expert bestaan ultrasone meettoestellen al langer. “We weten ook al langer dat corrosie en scheurtjes op plaatsen waar we niet zo gemakkelijk bij kunnen, een risico vormen. Ik wil zeker geen paniek zaaien. Maar men mag nooit zeggen: ‘bij ons kan er niets misgaan’. Dat zeiden ze in Japan ook.”

per kWh en in Japan is deze vastgelegd op 35 cent per kWh. Dat levert natuurlijk veel nieuw vermogen op. Meebewegende premie

Maar hoe gaat dit verder? Dat hangt vooral van twee factoren af: kan het elektriciteitssysteem het aan en hoe snel wordt het nog goedkoper? Duitsland en Italië lopen noodgedwongen voorop in het nadenken over de inpassing in het net. Men realiseert zich dat de ondersteuning meer marktconform moet worden: de elektriciteitsproductie is nodig wanneer er vraag is. Het starre feed-in tarief wordt vervangen door een met de marktprijzen meebewegende premie zoals we in Nederland al hebben. Maar wil dat voor de kleinverbruiker werken, dan heb je ook intelligente netten en meer hoogspanningslijnen nodig. Het hele begrip van simpele saldering zal uiteindelijk op de helling gaan. Meer animo

Even interessant is de vraag naar kostendaling. Reken maar na. Ondersteund door veel R&D en slimme kennisketens zouden bij elke verdubbeling van capaciteit de kosten met 20 procent kunnen dalen. Mondiaal is de zonnecapaciteit in 2009-11 verdrievoudigd (de fabriekscapaciteit overigens veel meer, die is naar schatting het dubbele van de productie, zodat een tijdelijke correctie in de kostendaling waarschijnlijk is). Met een beetje rekenen zit je rond 2020 in gebie-

den met goede zon op groothandelsprijzen. Nu wordt elke capaciteitsverdubbeling lastiger, want er is al meer. Maar naarmate het zonder subsidie kan, zal er ook meer animo voor zijn. De mainstream vooruitzichten zijn voorzichtiger. De Energy Technology Perspectives van het IEA schat grootschalige zon-PV in de Verenigde Staten ook bij stevig klimaatbeleid voor 2030 niet goedkoper in dan gascentrales en verwacht in 2050 een aandeel in de Europese elektriciteitsmarkt van 12 procent. In de marge

Nederland doet alleen in de marge mee.

Door de saldering hebben we een impliciete ondersteuning van 13 cent per kWh. Geschat is dat bij een mogelijke vertienvoudiging van de capaciteit van eind 2011 dat in 2020 tot gederfde belastingopbrengst van 100 miljoen euro zou leiden. De subsidie uit het Lenteakkoord was niet nodig, want onderliggende groei is er toch wel. We hebben een goede kennispositie. Gezien de enorme groeimarkt, waar Nederland volgens adviesbureau Roland Berger nog weinig van profiteert, lijkt het beter goed te kijken waar in de mondiale waardeketen ook Nederlandse bedrijven een bijdrage kunnen blijven leveren.


4 INTERVIEWenergiemarkt Energie Actueel

|

jaargang 15, nr 10

|

dinsdag 4 september

‘Wat we nu nodig hebben is een coherent en consistent energiebeleid’ Erwin van Laethem, bestuursvoorzitter Essent Bestuursvoorzitter Erwin van Laethem (Essent): “Belangrijk is dat individuele belangen plaats moeten maken voor één overkoepelende inspanning: minder CO2-uitstoot en meer duurzame energie in 2020.”

In Duitsland zorgt de Energiewende voor een revolutie. Kernenergie is verleden tijd, zon en wind krijgen in verhoogd tempo alle ruimte om te groeien. Ook RWE, moederbedrijf van Essent, ziet zich voor deze omwenteling geplaatst en dat vraagt om een ander investeringsbeleid, zegt Erwin van Laethem, CEO van Essent. In Nederland pleit hij voor een consistent en coherent energiebeleid dat het individuele bedrijfsbelang overstijgt. “Alleen dan kunnen we onze duurzame doelen gaan halen.”

DOOR ALEXANDER HAJE

De Belg Erwin van Laethem (1964) is sinds 1 januari 2012 CEO van energiebedrijf Essent, sinds oktober 2009 dochterbedrijf van het Duitse RWE. Hij volgde Peter Terium op die tot CEO werd benoemd van het moederbedrijf. Sinds 2006 is Van Laethem werkzaam voor het Nederlandse energiebedrijf, daarvoor werkte hij bij Shell. Van Laethem: “De nieuwe regering die na de verkiezingen aantreedt, zal het beleid moeten bepalen om de duurzame doelstellingen in 2020 en 2050 te gaan halen. Momenteel koersen we aan op een aandeel van 10 procent in 2020, terwijl dat 14 procent moet zijn. Dat vraagt van de energiesector een fl inke inspanning, die alleen geleverd kan worden als bedrijven hun krachten bundelen en over hun eigen bedrijfsbelang heenstappen. Producenten, leveranciers en netwerkbedrijven, toezichthouders en politiek moeten samen een consistent en coherent beleid uitvoeren om die duurzame doelstelling over acht jaar ook daadwerkelijk te realiseren. We zullen als energiesector daar nu en de komende maanden hard aan moeten werken om dat collectieve beleid vorm en inhoud te geven. Essent wil daarbij graag het voortouw en een leidende positie innemen.” Veel geïnvesteerd

Van Laethem: “RWE en Essent hebben de laatste jaren veel in de Nederlandse markt geïnvesteerd. We hebben er dus belang bij dat we de Nederlandse energietransitie en de daaraan verbonden doelstellingen ook gaan halen. Op korte en lange termijn. Maar dat zal niet eenvoudig zijn. Want de Nederlandse markt is een zeer dynamische en competitieve markt. Het is de tweede competitieve markt in Europa.” Die competitie op zichzelf is goed, zegt Van Laethem. “Want die leidt immers tot innovatie. Nadeel is dat er zoveel verschillende partijen zijn met verschillende belangen. Zowel aan de leverancierszijde als de productiekant is de diversiteit groot. En dat betekent dat die belangen zorgen voor verdeeldheid. Het

ene bedrijf richt zich meer op aardgas, het andere op kolen. En ook op het gebied van duurzame opwekking zijn de belangen niet hetzelfde. Belangrijk is dat die individuele belangen plaats moeten maken voor één overkoepelende inspanning: minder CO2-uitstoot en meer duurzame energie in 2020. Dat is nu het eerste doel waarvoor we staan.”

‘Laten we als energiesector collectief het voortouw nemen’ Brede mix

Er is bij Essent sprake van een brede mix van duurzame energiebronnen, zegt Van Laethem. “Daarop zetten wij al geruime tijd in en daar investeren we in Nederland miljarden in. Wereldwijd doet ook RWE dat al jaren. We investeren jaarlijks meer dan een miljard euro in duurzame energie op die plekken waar dat het meest rendabel is. Meer dan 10.000 megawatt hebben we in de planning staan voor offshore en onshore windparken in Europa. Niemand doet ons dat na. Maar zelfs als wij de 14 procent duurzaam in Nederland halen, blijft er nog 86 procent conventionele opwekking van energie over. Dat is gewoon de realiteit die je niet kan negeren. Dat betekent enerzijds investeren in gasgestookte energiecentrales en in biomassa om dat in kolencentrales te gaan bijstoken. Want fossiele brandstoffen zullen we de komende decennia nodig blijven houden om aan de energievraag te kunnen voldoen. Dat betekent dus investeren in verbeterde productieprocessen aan de traditionele kant en daar de hoogste efficiëntie in nastreven. Anderzijds moeten we als sector collectief investeren in duurzame energieopwekking om uiteindelijk tot een duurzame energievoorziening te komen. Die twee trajecten zijn beide van belang.” Leiding nemen

Essent wil graag de leiding nemen in het algemene energiedebat, samen met de energiebrancheorganisatie EnergieNederland, netwerkbedrijven en regu-

latoren om in de komende maanden een consistent duurzaam beleid uit te stippelen tussen nu en 2020 en de periode tot 2050. Een stabiel investeringsklimaat voor de komende veertig jaar is van cruciaal belang, benadrukt hij. Van Laethem: “Het is al vele malen gezegd dat zo’n investeringsklimaat bittere noodzaak is om de markt haar werk adequaat te laten doen. Alleen dan komen nieuwe ontwikkelingen pas echt goed uit de startblokken en kunnen er resultaten worden geboekt. Ook hoort bij een goed werkende energievoorziening een goed werkend Europees emissiehandelssysteem, ETS. Bedrijven moeten veel meer worden gestimuleerd om te investeren in CO2-reductie. Dat gebeurt nu onvoldoende omdat door subsidies de CO2-prijs te laag is. En, in de derde plaats, er moet - in afwachting van een goed werkend ETS - een leveranciersverplichting voor energiebedrijven komen om een verplicht aandeel duurzame energie te gaan leveren. Op het moment dat dat verplicht is, kan dat ook de juiste prikkel geven om te investeren in de meest duurzame energievormen.”

‘Met de kolenbelasting gaan we in Nederland tegen ons duurzaamheidsdoel in’ Overtuiging

Er is voor Energie-Nederland een belangrijke rol weggelegd om namens de sector met een duidelijke gemeenschappelijke aanbeveling te komen, stelt Van Laethem. “De energiebranche is de bedrijfstak bij uitstek om de energietransitie vorm te geven. Laten we daarom nu ook onze verantwoordelijkheid nemen. Juist met de verkiezingen voor de deur en een nieuwe regering in het vooruitzicht is zo’n collectief standpunt essentieel.” Discrepantie

Van Laethems voorganger en voormalige CEO van Essent, Peter Terium,

‘Kolenbelasting werkt averechts’ Van Laethem is kritisch over de kolenbelasting zoals die in het Lenteakkoord van de vijf politieke partijen is vastgelegd en die mogelijk een vervolg krijgt in een toekomstig regeerakkoord. Van Laethem: “De argumenten voor een kolentaks zijn onjuist. Als door deze belasting kolencentrales minder hard gaan draaien, wordt er minder biomassa bijgestookt, dus minder duurzame stroom. Dat is één. Twee: Wat je zult zien, is dat de stroom die we nodig hebben vervolgens uit het buitenland wordt geïmporteerd. Dat is onder andere bruinkoolstroom uit Duitsland. Daarmee gaan we in Nederland tegen onze eigen duurzaamheidsdoelstelling in. Het leidt immers niet tot minder CO2, zelfs meer! En ten derde verslechtert het investeringsklimaat in Nederland hierdoor, er ontstaat ontegenzeggelijk een ongelijk speelveld in de Europese Unie ten nadele van Nederland.”

‘Geen nieuwe investeringen in kernenergie’ De toekomst van kernenergie in Europa is ongewis, zegt Van Laethem. “Duitsland sluit zijn kerncentrales. Het valt niet te voorspellen welke toekomst kernenergie in een land als Frankrijk heeft. Het politieke en maatschappelijke draagvlak voor uitbreiding van kernenergie is na de ramp in Japan op een laag niveau. In Nederland acht ik de kans nihil dat er op korte termijn een tweede kerncentrale komt.” Niemand had jaren geleden kunnen denken dat Duitsland zo’n enorme progressie zou boeken met zon en wind, zegt Van Laethem. “Maar het is nog maar de vraag of daarmee de energiebehoefte volledig is op te vangen, nu kernenergie buiten spel wordt gezet. Misschien moeten we straks meer terugvallen op kolencentrales in combinatie met biomassa. Het besluit om kerncentrales te sluiten in Duitsland noopt ons tot accentverschuivingen. De zekerheid om ergens in te investeren komt daardoor meer onder druk te staan.”

noemde destijds in deze krant de Nederlandse overheid onbetrouwbaar in haar beleid. Het start-en-stopbeleid noemde hij fnuikend voor het doen van langetermijninvesteringen. Hoe denkt de huidige CEO daarover? Van Laethem: “Laat ik een voorbeeld geven. De reden waarom RWE niet investeert in offshore wind in Nederland, maar wel op zeer grote schaal in een land als Duitsland en rond de Britse eilanden, heeft alles van doen met het investeringsklimaat. Wij zijn wereldwijd een van de koplopers als het om offshore wind gaat, maar niet in Nederland. We vinden het belangrijk om bij te dragen aan de verlaging van de kostprijs van wind op zee, want die is nog steeds te hoog. Uiteindelijk moet wind op zee het zonder subsidies kunnen doen en zichzelf kunnen financieren. Wat we in Nederland zien is dat de overheid/regering telkens nieuwe regels introduceert voor wind op zee. Een partij die investeert in

windprojecten voor tenminste veertig jaar wordt daardoor niet uitgenodigd. Ik noem dat een wisselvallig beleid. In dat wisselvallige overheidsbeleid schuilt ook een discrepantie: De beslissingen die door politiek en overheid worden genomen kunnen wel tot duurzaamheid leiden, maar leiden in de praktijk niet altijd tot daadwerkelijke inrichting van die duurzaamheid. Ik vind dat die impasse nu moet worden doorbroken. Laten we met de volgende regering een consistent en correct overheidsbeleid uitwerken dat het bedrijfsleven houvast biedt voor de komende decennia.”

‘De reden waarom RWE niet investeert in offshore wind in Nederland heeft alles van doen met het investeringsklimaat’

Energie Actueel Magazine  

Energie Nederland is een driewekelijkse uitgave van EnergieNed, Vereniging van Energieproducenten, -handelaren en retailbedrijven in Nederla...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you