Page 59

onderzoek 59

Wat dragen kinderen zelf bij?

Verschillen tussen jongens en meisjes

Met het verantwoordelijkheidsgevoel van kinderen lijkt het dus wel goed te zitten. Maar hoeveel kinderen denken zélf iets te kunnen bijdragen? Een op de vijf denkt helemaal niets te kunnen doen aan de problemen in de wereld. Meer dan de helft van de kinderen denkt iets te kunnen doen tegen de opwarming van de aarde. Kinderen gaan bijvoorbeeld zuinig om met water, energie en papier. Bijna alle kinderen zetten de kraan uit tijdens het tandenpoetsen en gooien geen rommel op straat, ook als er geen prullenbak in de buurt is. Opvallend is dat de behoefte om zelf iets bij te dragen afneemt van groep 6 naar groep 8. Ook is het gedrag van kinderen in hogere groepen minder gericht op bijvoorbeeld zuinig omgaan met water en papier, geld inzamelen en doneren. Hoe kan het dat kinderen meer inzicht krijgen in de wereld en vinden dat we iets moeten doen aan armoede en het behoud van de aarde, maar zich daar tegelijkertijd steeds minder naar gedragen? Het is goed mogelijk dat bepaald gedrag, zoals lezen over andere landen of geld inzamelen met een sponsorloop, in eerste instantie vooral werd ingegeven door ouders en school. Naarmate kinderen ouder worden neemt de invloed van ouders af. Ook worden kinderen in de aanloop naar de puberteit opstandiger, waardoor dingen als zuinig omgaan met water en papier, rommel weggooien of meedoen aan een georganiseerde sponsorloop misschien (tijdelijk) minder aantrekkelijk zijn.

Uit het onderzoek komt een aantal verschillen tussen jongens en meisjes naar voren. Jongens voelen zich vaker wereldburger. Het besef van wederzijdse afhankelijkheid van landen en mensen is groter onder jongens dan onder meisjes. Jongens zijn meer gericht op behoud van de aarde. In hun gedrag zijn jongens meer dan meisjes bezig met eerlijke handel en het verzamelen en delen van kennis over de wereld en andere landen.

Tijdschrift samsam legt het de kinderen als volgt uit: Wereldburgers snappen dat wat wij hier doen, invloed heeft op het leven van mensen die we nooit hebben gezien. En omgekeerd. Een wereldburger heeft respect voor mensen met andere gewoontes of godsdiensten. Voor een wereldburger heeft iedereen dezelfde rechten, ongeacht iemands huidskleur of geslacht. Wereldburgers doen dingen die bijdragen aan een eerlijke, gezonde en veilige wereld voor iedereen.

Meisjes zijn vaker overtuigd van gelijkwaardigheid van mensen en meer dan jongens willen ze iets bijdragen in de wereld. Meisjes zijn meer gericht op andere (arme) mensen helpen. Ze letten ook iets meer op zuinig omgaan met water en weggooien van rommel.

Ouders en leerkrachten Ouders en leerkrachten kunnen voor kinderen in deze leeftijdsgroep een rol spelen door hen op een positieve en niet-dwingende manier toch bij de verantwoordelijkheid voor de wereld te blijven betrekken. Daarnaast kunnen ouders en leerkrachten kinderen met zorgen over de toekomst van de wereld stimuleren om hun zorgen om te zetten in positieve acties. Het onderzoek laat zien dat veel kinderen beseffen dat ze zélf daadwerkelijk aan een eerlijkere wereld kunnen bijdragen. Samen met een groot rechtvaardigheidsgevoel en zorg om het behoud van de aarde, biedt dit goede hoop voor de toekomst.

Over het onderzoek, samsam en NCDO Het uitgebreide onderzoeksrapport over kinderen en wereldburgerschap is te vinden op www.ncdo.nl. Tijdschrift samsam is een uitgave van NCDO en gaat over kinderen wereldwijd, bedoeld voor leerlingen in de bovenbouw van de basisschool. Kijk voor meer informatie op www.samsam.net.

Tekst: Tefke van Dijk

Wat is een wereldburger?

Hoe kan het dat kinderen meer inzicht krijgen in de wereld en vinden dat we iets moeten doen aan armoede en het behoud van de aarde, maar zich daar tegelijkertijd steeds minder naar gedragen?

PrimaOnderwijs september 2012  
PrimaOnderwijs september 2012  

Voor alle professionals in het onderwijs

Advertisement