Page 1

Fındıkta Verim ve Kalite Artacak

TRABZON

EKİM 2013

TİCARET BORSASI

BORSA HABER

Fındık üretim alanlarının artmasına karşı, verim ve kalitenin düşmesinin önüne geçmek için Trabzon Ticaret Borsası’nın hayata geçireceği “Fındıkta Verim ve Kaliteyi Arttırma Projesi” Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı M. Mehdi Eker’e sunuldu. / Sayfa 4 te.

Akredite Belgesi 3 yıl uzatıldı

TOBB’ye bağlı oda ve borsaların verdikleri hizmetin kalitesinin tescil edildiği akredite sistemine dahil olan Trabzon Ticaret Borsası’nın belgesinin 3 yıl daha uzatılmasına karar verildi. / Sayfa 6 da.

Mehmet Cirav

Fındığı daldan değil yerden...

Cennete cehennem çukuru açmak...

Gerçek manada zenginleşmenin tarifini yapabilmek için ihracatı başa yazmak gerekiyor. Özellikle de, tek kuruş ithal girdisi olmadan yapılan ihracatı... / Sayfa 8 de

Geçtiğimiz günlerde; çok tartışılan, ama çoğunlukla olumlu destek bulan, “Cennete cehennem çukuru açmak” diye bir ibare kullandık... / Sayfa 4 de

Meclis Başkanı

Şükrü Güngör Köleoğlu Yönetim Kurulu Başkanı

2013 Yılı Yaş Çay’a 12 Kuruş Destek Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın, Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline göre yaş çay üreticilerine 2013 yılı yaş çay ürünü için fark ödemesi desteği yapılmasına dair tebliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. / Sayfa 6 da.


BORSA HABER MEHMET CİRAV, 2’İNCİ KEZ TOBB TİCARET BORSALARI KONSEYİ’NDE Türkiye Odalar ve Borsaları Birliği’nin 69’uncu Genel Kurulu’nda Trabzon Ticaret Borsası Meclis Başkanı Mehmet Cirav, ikinci kez Ticaret Borsaları Konseyi üyeliğine seçildi. Ticaret Borsaları Konseyi’ne Polatlı Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yahya Toplu başkanlık ediyor. 30 üyeden oluşan konseyde Ordu Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ziver Öktem başkan yardımcısı, Giresun Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Demirci’de üye olarak yer aldılar.

KÖLEOĞLU’NA TOBB’DE ÖNEMLİ GÖREVLER Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin seçimlerinde Trabzon Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, 2 ayrı göreve birden seçildi. TOBB Başkanı M.Rifat Hisarcıklıoğlu’nun isteği doğrultusunda son yıllarda birliğin çalışmalarında etkin olarak yer alan Şükrü Güngör Köleoğlu, ilk defa oluşturulan Strateji Geliştirme Kurulu’na seçildi. TOBB’de birimler arasında ve/veya diğer kurumlarla etkin koordinasyon içinde, Başkanlık faaliyetlerinin planlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek, kurumun hedeflerine ulaşmasını sağlayacak stratejileri oluşturmak ve geliştirmek ile sorumlu olarak görev yapacak kurulda, TOBB’de geçen dönem yönetim kurulu üyesi sıfatıyla görev yapan İTO Başkanı Murat Yalçıntaş, Nevşehir TSO Başkanı Mehmet Arif Parmaksız, Konya Sanayi Odası Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, Manisa TSO Başkanı Bülent Koşmaz, Kütahya TSO Başkanı Nafi Güral gibi isimlerin yanı sıra Gaziantep Sanayi Odası Başkanı Adil Sani Konukoğlu, Ankara Ticaret Odası Başkanı Erdoğan Özegen ile bir dönem Trabzon TSO Başkanı sıfatıyla yönetimde yer alan Şadan Eren’de bulunuyor. Öte yandan, Trabzon Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, TOBB Yönetim Kurulu’nda yedek üye olarak da listeye girdi. Borsalardan gelen üyelerden her hangi birinin istifası veya ayrılması halinde Köleoğlu’nun asil üyeliği söz konusu olacak.

YENİ VALİ ÖZ’E FINDIKLI ‘HOŞ GELDİN’! Trabzon Ticaret Borsası heyeti görevine başlayan Trabzon Valisi, Abdil Celil Öz’e nezaket ziyaretinde bulundu. Meclis Başkanı Mehmet Cirav ve Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu başkanlığındaki borsa heyetinde, meclis üyeleri Mehmet Özer, Eyyüp Ergan, Bekir Şengül, Haydar Kılıç ile Genel Sekreter Vekili Hüseyin Aytekin’de yer aldılar. Vali Öz’ü ziyarette konuşan Trabzon Ticaret Borsası Meclis Başkanı Mehmet Cirav, 1926 yılında kurulan borsanın, önceliği fındığa vermek üzere iştigal alanına giren konularda çalışmalar yaptığını belirterek, Trabzon’un fındık ticaretindeki yüzde 40’lık payını dikkate alarak, sektörü bir bütün kabul ederek projeler uyguladığını söyledi. Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu’da, fındıkta özellikle makineli tarımın yaygınlaşması için çaba gösterdiklerini vurgulayarak, geçen yıl kurdukları fındık kurutma merkezi ile üreticinin yağışlı havalardan olumsuz etkilenmemesi için kolaylık sağladıklarını ifade etti. Vali Abdil Celil Öz ise, Trabzon’da önemli çalışmaları olan ve bölgenin önemli ürünlerini değerlendirmesi konusunda güçlü bir yapıya sahip kuruluşlarından Ticaret Borsası yöneticilerinin ziyaretlerinden memnunluk duyduğunu kaydetti, Vali Öz ayrıca hükümetimizin gerekli araştırmayı yapıp en uygun destekleme modelini mutlaka devam ettireceğini, önemli olan üreticinin destekleniyor olması ve belli ürünlerin bu bölgede ekonomik katkısının devam etmesi olduğunu da sözlerine ekledi. TTB Başkanları daha sonra Vali Öz’e fındık hediye ettiler. 2


BORSA HABER TRABZON’UN GELİŞİM STRATEJİSİ İZLENİYOR

Trabzon’un gelişimi ile stratejilerin ele alındığı toplantıların 2013 yılına ait ilkinde sanayide doğal gaz kullanımı sorunu yine gündem oluşturdu. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın önderliğinde, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar başkanlığında yapılan “Trabzon için Gelişim Stratejisi” raporu değerlendirme toplantısında bir önceki buluşmada ele alınan ve kitap haline getirilen sorunlar ve aşamaları masaya yatırıldı. Toplantıya, Trabzon Valisi Dr. Recep Kızılcık, Belediye Başkanı Dr. Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu, kamu kuruluşlarının temsilcileri ve sivil toplum örgütlerinin başkanları katıldılar.

BORSA - ODA YÖNETİMLERİNDEN HİSARCIKLIOĞLU’NA ZİYARET Mayıs ayında yapılan seçimlerle yeniden oluşan Trabzon Ticaret Borsası ile Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın başkanları ve yönetim kurulu üyeleri TOBB Başkanı M.Rifat Hisarcıklıoğlu’nu Ankara’da ziyaret ettiler. TTB Meclis Başkanı Mehmet Cirav, TTSO Meclis Başkanı Ali Osman Ulusoy, TTB Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, TTSO Yönetim Kurulu Başkanı M.Suat Hacısalihoğlu ile yönetim kurulu üyeleri, M.Rifat Hisarcıklıoğlu’nu ziyaretlerinde kendisine yörenin ürünlerinden olan fındık ve çay hediye ettiler. Oda ve borsa heyetinin TOBB Başkanı ile buluşmasında ülke ve yöre ile ilgili son gelişmelerde ele alındı.

DOĞALGAZDA ÖNCELİK OSB OLMALI Trabzon’da sanayinin en büyük sorunlarından birinin enerji maliyetleri olduğu hatırlatılarak, önceliğin organize sanayi bölgesine doğal gazın getirilmesine verilmesi gerektiği bildirildi. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın başkanlığında Trabzon Belediyesi’nde yapılan toplantıda Trabzon Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, konuyu Bakan Yıldız’a ileterek sorunun acilen çözülmesini istedi. Başkan Köleoğlu, Bakan Yıldız’a, Trabzon’daki sanayicinin en büyük sorunlarından birinin enerji maliyetinin yüksekliği olduğunu hatırlatarak, sanayicinin doğal gaz kullanabilecek imkanlara mutlaka kavuşturulmasını istedi.

3


BORSA HABER CENNETE CEHENNEM ÇUKURU AÇMAK... Geçtiğimiz günlerde; çok tartışılan, ama çoğunlukla olumlu destek bulan, “Cennete cehennem çukuru açmak” diye bir ibare kullandık. Tonya ilçesine yapılması düşünülen çimento fabrikası nedeniyle söylemiş olsak da, genel anlamda Trabzon’un doğal güzelliklerine, insan eliyle verilebilecek tüm müdahaleler, zararları tek cümleyle ifade edebilmek içindi söylemimiz. Doğal hayatı koruma bilincinin çok geç harekete geçtiği ülkemizde, Doğu Karadeniz ve onun merkezinde olan Trabzon, sahillerinin dışında hala bakir sayılabilecek bir arazi yapısına sahiptir. Sahilde denize girerken, 30 dakika içinde bin rakımın üzerindeki dağ ve yaylalara ulaşabilecek derecede turizm çeşitliliği sağlayan bu arazi yapısı öyle veya böyle şimdiye dek çok fazla tahrip edilmemiş, edilememiştir. Buralar, günümüzde kalabalıklardan artık kaçarak, kendi başına ve tabiatla iç içe kalarak stresten uzakta dinlenmeyi tercih edenler için ideal ortamlardır. İşte bu nedenle dağlarımız ve yaylalarımızın doğal yapısında en küçük bir tahribata yol açacak yatırımları, getirisi ne olursa olsun yapmamak gerekiyor. Çünkü, giderek kirlenen ve küresel ısınma nedeniyle de kurumaya başlayan dünyamızda Doğu Karadeniz ve Trabzon’un sahip olduğu cennet gibi doğal yapı ve yeşillik, geleceğimiz için en büyük yatırımımız, en değerli kazancımızdır. İşte bu nedenle bu cennet köşesi yerlerin ekolojik dengesini bozacak, ses ve görüntü kirliliğine sebep olacak her türlü müdahaleye cehennem dememizin nedeni Şükrü Güngör KÖLEOĞLU budur. Kaldı ki, biraz daha iç kesimlere gidilerek kıraç topraklar üzerinde çimento fabrikası gibi tesislerin Yönetim Kurulu Başkanı kurulmaması için hiçbir neden yoktur. Başta da ifade ettiğimiz gibi, küresel ısınma nedeniyle dünyanın yeşilliğini ve doğallığını en uzun süre koruyacak kesimler arasında gösterilen Doğu Karadeniz’in merkezindeki Trabzon, ayrıca sahip olduğu tarihi eserlerle de yerli ve yabancı turistlerin ilgisini daha fazla çekecektir. Bunun için sahil bandındaki konaklama tesislerine ilave olarak iç kesimlerde ahşap yapılaşma ile sadece yeme, içme, yatma hizmeti veren değil, bunların yanında her türlü sportif ve sosyal aktivitelere de imkan sağlayan tesisleri de bünyesinde barındıran konaklama merkezleri inşa edilmelidir. Yöre halkı bilinçlendirilerek pansiyonculuk yaygınlaştırılıp, yayla evleri turizmin hizmetine sunulmalıdır. Özellikle sıcak yörelerden akın akın gelen Arap turistlerin bu gibi mekanlara ilgi gösterdiği dikkate alınırsa, pansiyonculuğun günümüz ve geleceğin en iyi yatırımlarından biri olacağını tahmin etmek zor değildir. Ancak, tüm bunlar geçmişte olduğu gibi, günü kurtarma şekliyle değil, gerçek manada bir turizm master planı yaparak, bundan taviz vermeden uygulamayla hayata geçirilmelidir. Aksi takdirde, kendi elimizle bu cennet köşesi yerleri cehennem çukurlarına çevirmiş oluruz ki, bunu yapmaya hiç kimsenin hakkı yoktur.

BAKANLIK VE BORSA ORTAKLIĞINDA, SEKTÖRÜN TARAFLARI İLE VERİM VE KALİTEYİ ARTIRMA PROJESİ UYGULANACAK Meclis Başkanı Mehmet Cirav ve Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu’nu bakanlıkta kabul eden Gıda, Tarım Hayvancılık Bakanı M. Mehdi Eker, fındıkta dengenin ekolojisinin dışına çıkması ile bozulduğunu belirterek, “Samsun-Trabzon arasındaki ana üretim bölgesinin dışına taşması ile başlayan sorunları çözme işi 2005’den itibaren bakanlık olarak bize kaldı. 2009’da uygulamaya başladığımız serbest piyasa sistemi ve buna bağlı üreticinin alan bazlı desteklenmesi ile sorunlar önemli ölçüde azaldı. Desteklemenin artık alan değil de ürün bazlı yapılması isteniyor.Bu konunun üzerinde çok kafa yorduk. Şimdilik 2014’ü de kapsayacak şekilde destekleme sürecek. Sonrasına bakacağız. Ancak desteklemenin uygulanabilir ve sürdürülebilir olması lazım” dedi. Bakan Eker, bakanlık olarak fındık gibi stratejik değeri olan bir üründe verim ve kalitenin arttırılması için üzerlerine düşeni yerine getireceklerini ve borsanın taslak olarak sunduğu projeyi de geliştirip, destekleyeceklerini bildirdi.

Toplantıda Konuşan Meclis Başkanı Mehmet Cirav, 4-5 yıl önce 600 bin olarak gerçekleşen rekoltelere “arz fazlası oluştu” denildiğini hatırlatarak şunları söyledi: “Bugün ise Türkiye 600 bin ton fındığı ihraç eder, üzerine de 100-150 bin ton fındığı da iç piyasada tüketilir hale getirmiştir. Bu da 700-750 bin tonluk bir rakam demektir. Son 10 yılın ortalama üretimi ise 600 bin tonun altındadır. Demek ki, üretilen miktarlarda sürekli artan tüketimi karşılayamıyor. Bu aynı zamanda, yeterli üretim yapılamıyor anlamına gelir. 200-250 kg fındık alınabilecek yerlerden bu yıl Trabzon’da olduğu gibi 70-80 kilo alınabilecek duruma düşülmüştür. Üretici bahçelere girmemekte, üretimde verim ve kaliteyi arttırmaya önem vermemektedir. Bunun baş nedeni de ürüne değil, araziye verilen destektir. Üretici nasıl olsa parayı alıyor diye ne kadar fındık ürettiğini bakmıyor. Bu zihniyetin ortadan kalkması gerekir. Öncelikli ve ilk tedbiri de desteğin alandan çıkarılıp, ürüne verilmesidir. Türkiye’nin uzun vadeli hedefi de 700 bin hektarı aşkın alanda verim ve kalite ile üretimi, buna bağlı olarak da dünyada fındık tüketimini arttırmak.” Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu da, Türkiye fındık üretiminde yüzde 7 gibi bir paya sahip olmasına karşın, ticaretinin yaklaşık yüzde 40’ını elinde bulunduran Trabzon’da Ticaret Borsası olarak sektörle ilgili projeler geliştirerek söz sahibi olduklarını hatırlatarak şöyle konuştu: “2003’den itibaren Kaliteli Fındık Projesi’ni uyguluyoruz. Bu yıl “Fındığı Daldan Değil, Yerden Toplayın” kampanyasını işçilik maliyetini azaltmak ve kaliteyi yükseltmek için organize ettik. Üretici ilgi gösterdi. 2 yıldır makineli kurutma sistemini ücretsiz olarak yapıyoruz. Bu konudaki etkinlik ve deneyimlerimizi sektörle ilgili kuruluşlarla paylaşarak verim ve kalite düşüklüğünü ortadan kaldıracak projeleri hayata geçirmek istiyoruz.” Toplantıda daha sonra bakanlığın konu ile ilgili kuruluşlarının temsilcileri ile bir araya gelinerek uygulama takvimi ele alındı. 4


BORSA HABER PROJE BU YIL BAŞLIYOR Trabzon Ticaret Borsası (TTB) tarafından fındıkta en büyük sorunlardan biri haline gelen verim ve kalitesizliği ortadan kaldırmak için hazırlanan projenin uygulamasına yakında başlanacak. “Fındıkta Verim ve Kaliteyi Artırma Projesi” adı altında Trabzon’da gerçekleştirilecek proje için hazırlıklar sürüyor. Trabzon Ticaret Borsası Meclisi’njn son toplantısına proje ortağı olarak seçilen Fındık Araştırma İstasyonu’ndan müdür Gökhan Kızılcı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Trabzon İl Müdürlüğü’nden Müdür Yardımcısı Mustafa Mazlum ile Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası (TZMO) Trabzon Şubesi’nden başkan Yahya Çavdar da katılarak projenin uygulaması hakkında görüş alış-verişinde bulunup müşterek kararlar aldılar. En kısa zamanda gereken planlamanın yapılıp, Kasım ayından itibaren bahçelerde çalışmalara başlanılmasına karar verilen toplantıda, Trabzon’da 8 ayrı yerde oluşturulacak örnek bahçelerde yeniden dikim, gençleştirme, budama ve yeni tür denenmesinin yapılması uygun görüldü. Toplantıda konuşan TTB Meclis Başkanı Mehmet Cirav, şunları söyledi: “Dünyanın en büyük fındık üreticisi olan ülkemizde, fındık verim ve kalitesinde son yıllarda büyük bir düşüş gözlemlenmektedir. Bunun için Trabzon Ticaret Borsası olarak, 2002’den beri uyguladığımız projelerden edinilen tecrübeyle bu konuda geniş bir çalışma yapılmasına karar verdik. Bu yıl başlayacak ve bazı bahçelerde 5 yıl süreyle devam edecek proje kapsamında sektörün tüm kesimleri ile işbirliğine giderek dönümde 70-80 kiloya kadar inen verimsizliği ortadan kaldırmaya çalışacağız. Kaldırmalıyız, çünkü mevcut alanlarında 1.5 milyon ton fındık üretebilecek Türkiye’nin son 10 yıl ortalaması 600 bin tonun bile altına inmiştir. Fındık üreticisine proje kapsamında ücretsiz hizmet verilecektir. Köylerde İmece Toplantıları adı altında bilgilendirme organizasyonu düzenlenecek. Üreticilere, toprak analizleri başta olmak üzere birçok alanda ücretsiz hizmet verilecek. Gelecek yıldan itibaren daha geniş kapsamlı proje ile Trabzon’un yanı sıra çevre illerde de uygulamaya ağırlık verilecek.“ Toplantıda daha sonra projenin teknik sorumluluğunu üstlenen Fındık Araştırma İstasyonu Müdürü Gökhan Kızılcı uygulama takvimi ve detaylar hakkında bilgi verdi. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Trabzon İl Müdür Yardımcısı Mustafa Mazlum’da, bakanlık olarak bu konuda çalışmalar yaptıklarını, borsanın böyle bir proje ile fındıkta verim ve kalitenin arttırılması için göstereceği çabalara her türlü desteği vereceklerini söyledi. TZMO Trabzon Şube Başkanı Yahya Çavdar’da, meslek örgütü olarak Ziraat Mühendisleri başta olmak, teknik eleman ve diğer imkanlarını bu konuda seferber edeceklerini bildirdi. Çalışma gelecek yıldan itibaren geniş kapsamlı proje haline getirilip Trabzon’un dışında diğer fındık üreten illere de yaygınlaştırılmaya çalışılacak.

ÖRNEK BAHÇELERDE FARKLI DİKİM SİSTEMLERİ İLE YENİ FINDIK ÇEŞİTLERİ DE DENENECEK Trabzon Ticaret Borsası’nın, fındıkta yaşanan verim ve kalite kaybını gidermek amacıyla il genelinde uygulamaya karar verdiği proje, Giresun’da bulunan Fındık Araştırma İstasyonu Müdürlüğü’nün kontrolünde gerçekleştirilecek. Bakanlık tarafından Giresun’da bulunan Fındık Araştırma İstasyonu’na talimat verilerek, Ticaret Borsası’nın koordinasyonunda başta Tarım İl Müdürlüğü olmak üzere fındıkla ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılarak projenin desteklenmesi istendi. Fındık Araştırma İstasyonu Müdürü Gökhan Kızılcı başkanlığındaki 3 kişilik uzmanlardan oluşan heyet Trabzon’a gelerek başkanlar Mehmet Cirav ve Şükrü Güngör Köleoğlu ile proje ile ilgili olarak görüş alış-verişinde bulundular. Gökhan Kızılcı, kuruluş olarak verim ve kalitenin arttırılması ile ilgili çalışmalar yaptıklarını hatırlatarak, “Borsanın böyle bir çalışmaya, hem de Trabzon gibi verimin gittikçe düştüğü bir yörede öncülük etmesi önemlidir. Bu alanda kısa, orta ve uzun vadeli projeleri hayata geçirebilirsek Trabzon’da dekarda 70-80 kiloya kadar düşen verimi 200 kilonun üzerine rahatlıkla çıkarabiliriz. Bunun içinde fındık bahçelerinin yeni dikim sistemlerini de kullanarak tesisi, gençleştirilmesi, toprak analizleri yapılabilir, üreticilerde görsellikler yaratılarak eğitilebilir” dedi. Borsa Başkanları Cirav ile Köleoğlu’da, söz konusu çalışmalara vakit geçirilmeden başlanmasını arzu ettiklerini ve her türlü desteği vereceklerini belirterek, bunun için bazı ilçelerde örnek bahçeler teşkil etmek için 4-5 yıllığına kiralama yapacaklarını bildirdiler. Uzmanlar, Trabzon Arsin OSB’de oluşturulan 14 makinelik 25 ton kapasiteli Fındık Kurutma Merkezi’nde de incelemelerde bulundular. 5


BORSA HABER AKREDİTE BELGESİ 3 YIL DAHA UZATILDI

TOBB’ye bağlı oda ve borsaların verdikleri hizmetin kalitesinin tescil edildiği akredite sistemine dahil olan Trabzon Ticaret Borsası’nın belgesinin 3 yıl daha uzatılmasına karar verildi. 15 Ekim 2012 tarihinde 1 yıl süreyle Akrediteli Borsa olarak ilan edilen TTB’nin yapılan denetim sonucu sistemin gereklerini büyük ölçüde yerine getirdiği belirlenerek, belgesi 3 yıl daha uzatıldı. Konu ile ilgili denetimi TOBB’den Ahmet Saygın Baban ile Türk Loydu’ndan denetçi Mehmet Besleme gerçekleştirdi. TTB Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu ve yönetim kurulu üyelerinin yanı sıra Genel Sekreter Şükrü Erüz, Akreditasyon Sorumlusu Özlem Arslantürk ve personelle görüşmeler yapıp, evrakları inceleyen denetim görevlileri, borsayı çalışmalarında genel anlamda başarılı bularak belgesinin 3 yıl daha uzatılmasına karar verdiler.

BORSA-ÇAYSİAD ORTAK PROJEDE BULUŞTU Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) tarafından doğrudan faaliyet desteği 2013 programı kapsamında finanse edilen ve Trabzon Ticaret Borsası tarafından yürütülen “Türkiye’de Değişen Çay Tüketim Alışkanlıkları” projesi hayata geçirildi. Üç ay sürecek projede, bölgede öne çıkan ve bölge ekonomisine katma değer yaratan yöresel ürün çayın; piyasaya arzına yönelik üniversite ile sanayi işbirliğini geliştirecek pazarlama planı oluşturulacak, bölgesel kalkınmaya, ekonomik gelişmeye ve rekabet gücünü artırmasına katkıda bulunulacak. Çayın, mevcut pazar eğilimlerini inceleyerek ve üniversite sanayini güçlendirerek çay sektörünün mevcut sorunlarının çözümü ve sektörün gelişimi için benzer çalışmalara ön ayak olunulacak. Ayrıca proje çerçevesinde pazar araştırması anketi gerçekleştirerek, tüketici isteklerine göre ürün portföyleri geliştirilecek ve yurt dışından kaçak yollarla ülkemize sokulan çaylar ile ithal çaylar yerine yetiştirdiğimiz ürünlerin tercih edilmesi sağlanacak. TTB ile Çay Sanayicisi İşadamları Derneği (ÇAYSİAD)’nin DOKA koordinatörlüğünde yürütülen proje sonunda, çayın piyasaya arzına yönelik tehdit ve risklerin önlenmesine acil tedbirler alınacak ve tüm paydaşlar ile sektörel pazarlama stratejisi geliştirilmiş olacak.

ÇAY ÜRETİCİSİNE DESTEK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının, Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine 2013 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğle 2013’te yapılacak tarımsal desteklemelere ilişkin kararda belirtilen Doğu Karadeniz, Çoruh ve Orta Karadeniz havzalarında desteklemeye esas 2013 yılı üretim sezonunda üretilen ve satışı yapılan yaş çay yaprağına verilecek fark ödemesi desteğine ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Buna göre, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) tarafından düzenlenip kontrolleri yapılan ruhsatlı çay alanlarında 2013 yılı üretim sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan ruhsatlı üreticiler desteklenecek. Ruhsatlı üreticilere 2013 yılı yaş çay ürünü için kilogram başına 12 kuruş fark ödemesi desteği yapılacak. Destek ÇAY-KUR aracılığı ile ödenecek. Fark ödemesi desteği, Ziraat Bankası tarafından, Bakanlığın ilgili kuruluşu ÇAY-KUR aracılığı ile üreticilere ödenecek. Bakanlık, 2014 mali yılı bütçesinin ilgili harcama kaleminden, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü tarafından doğrudan üreticilere ödeme yapılmak üzere ÇAY-KUR’a kaynak aktaracak. Tebliğin uygulanmasıyla ilgili üstlendiği hizmetlerden dolayı üreticilere ödenen destek tutarının yüzde 0,1’i oranında hizmet komisyonu ÇAY-KUR’a, yüzde 0,2’si oranında hizmet komisyonu ise  Ziraat Bankası’na Bakanlık tarafından ayrıca verilecek. Ödemeler, ÇAY-KUR’a kaynak aktarılmasını müteakip, ruhsatlı üreticilerin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR fabrikalarının anlaşmalı olduğu bankalardaki üretici adına önceden açılmış bulunan hesaplara yapılacak. Ruhsatlı üreticinin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR fabrikasının anlaşmalı olduğu bankada adına açılmış hesabı bulunmayan üreticilere ödeme yapılmayacak. Yaş çay ürünü fark ödemesi desteği ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkili olacak. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile Ziraat Odaları ve Ticaret Borsalarının hizmetlerinden yararlanılacak. İlgili merciler, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden sorumlu olacak. Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un ilgili maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile geri alınacak. Destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak. 6


BORSA HABER EKMEKTE FINDIK KULLANILSIN Trabzon’da eğitim-öğretim faaliyetini sürdüren Avrasya Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Başak Sungur, fındığın ekmekte kullanılmasının hem sağlık, hem de ülke ekonomisi açısından önemli olduğunu söyledi. Yrd.Doç.Dr. Sungur konu ile ilgili şöyle konuştu: “Yapılan araştırmalarda kalp-damar hastalıklarında uygulanacak diyet ilkelerinde önerilen her besinin içerdiği besin öğeleri çeşitliliği üzerinde durulmaktadır. Fındık, kuruyemiş çeşitleri arasında oleik asit olmak üzere yağ, protein, karbonhidrat, E vitamini, mineraller, diyabetik lifler, fitosterol ve anitoksidant fenolikleri gibi özel bileşimleri nedeniyle insan beslenmesi ve sağlığı açısından önemli bir konuma sahip bulunmaktadır. Birçok araştırmacı, fındık tüketiminin insan beslenmesi üzerine olumlu etkileri olduğunu söylemiştir. Trabzon’da en çok tüketilen ve adı tüm Türkiye tarafından bilinen Trabzon ekmeğinde fındığın kullanılmasıyla birlikte, hem sağlık hem de ülke ekonomisi açısından oldukça büyük fayda sağlanacaktır” diyen Sungur, açıklamasını şöyle sürdürdü: “Sadece ekmekte değil aynı zamanda da Trabzon’da kurulabilecek çikolata ve benzeri ürün fabrikasıyla da bir marka haline gelinebilecektir. Sağlıklı gıdanın temeli sağlıklı hammadden geçer. Fındığın kalitesinin artırılması yönünde sanayicilerle ortak projelerin yürütülmesi, üniversiteler tarafından fındığın kalitesinin laboratuar analizleriyle değerlendirilmesi konusunda eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, fındıkta en büyük sorun olan hakkında hem çiftçilerin hem de işletmelerin bilgilendirilmesi, fındık işletmeleri için büyük bir sorun olan fındığın hasadı, kurutulması ve ambalajlanması konusunda çiftçilerin eğitilmesi gerekir.”

Yrd. Doç. Dr. Başak Sungur Avrasya Üniversitesi Gıda Mühendisliği

FINDIK SEKTÖRÜNDE BAYAN İSTİHDAMI

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, İŞKUR ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi işbirliğinde uygulanmaya devam eden Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezleri ( UMEM) Beceri 10 Projesi, 2013 yılında da hızla devam ediyor. Ülkemizin en önemli tarımsal ihraç ürünleri arasında yer alan fındık sektöründe faaliyet gösteren fındık işleme tesisleri özellikle kadın istihdamına büyük katkı sağlıyor. Fındık üretiminin yüzde 8-10 arasındaki kısmının yapılmasına rağmen, başta ihracat olmak üzere ticaretinin yüzde 40’a yakınının gerçekleştirildiği Trabzon’da işletmelerin ihtiyacı olan kalifiye fındık seçme elemanlarını yetiştirmek üzere kurslar açılıyor. Trabzon Ticaret Borsası ile İş-Kur’un ortaklaşa açtıkları kurslara kadın kursiyerler alınıyor. 2011 ve 2012 yıllarında düzenlenen ve toplam 80 kursiyerin katıldığı 2 kursu başarı ile tamamlayanlardan 79’u Trabzon Organize Sanayi Bölgesi’ndeki entegre fındık işleme tesislerinde istihdam ediliyor. Borsa-İş-Kur işbirliği ile üçüncü kurs bu yıl açıldı. Kursa katılan 29 kişiden 24’ü başarıyla tamamlayarak fındık ihraç rekortmeni de olan Oltan Gıda’da çalışmaya başladılar. Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli elemanları yetiştirmek için “Fındık Seçme Elemanı Yetiştirme Projesi” kapsamında kurs açtıklarını hatırlatarak, önümüzdeki yıllarda da ihtiyaca göre kursları açmayı sürdüreceklerini söyledi.

7


BORSA HABER FINDIĞI DALDAN DEĞİL YERDEN... Gerçek manada zenginleşmenin tarifini yapabilmek için ihracatı başa yazmak gerekiyor. Özellikle de, tek kuruş ithal girdisi olmadan yapılan ihracatı.. İşte fındık hem tarımsal ürünlerimizde, hem de dış ticaretten net döviz kazanmada Türkiye’de bir numara olarak böyle bir ihracata öncülük ediyor. Son 10 yılın ortalamasına bakıldığında yılda 240 bin ton iç (480 bin ton kabuklu) ve bunun karşılığında 1.5 milyar doları aşkın döviz girdisi sağlayan fındıkta geride bıraktığımız 2012-2013 ihraç sezonunda 300 bin ton iç fındığı aşmış olmamız bir rekor getirirken, birlikte beraberinde düşünmemiz gerekenler olduğunu da önümüze koyuyor. Bunların başında da, fındık satışımızın artmasına ters olarak azalan üretimimiz gelmektedir. Çok değil, Trabzon’da bundan 20 yıl önce dekarda 150-200 kilo fındık üretilen bahçelerde artık verim 100 kilonun altına inmiş, 2013 rekolte tahminine göre de 70-80 kilo civarında olacağı hesap edilmiştir. Bu kısaca ne demektir? Dışarıya 600 bin ton fındık satan Türkiye, içeride de 150 bin tona yükselen tüketimi ile 750 bin tonluk bir fındık gereksinimi ile karşı karşıyadır. Oysa son 10 yılın üretim ortalamasına bakıldığında miktar 600 bin ton civarlarındadır. Bu da, “pazar var ama satacak fındık az” anlamına gelmektedir. İşte bu gerçekten hareketle, fındık üretiminde yüzde 8-9 paya sahip iken, ticaretinde bu oranı yüzde 40’lara kadar çıkarmış olan Trabzon’dan başlamak üzere Ticaret Borsası olarak fındıkta verim ve Mehmet Cirav Meclis Başkanı kaliteyi arttırmak için yaptığımız çalışmalara bu yıl bir yenisini daha ekledik. “Fındığı daldan değil, yerden toplayın” sloganı ile başlattığımız, broşür ve afişler, basın reklamları ile dikkat çektiğimiz kampanya daha ilk yılında etkili oldu. Üreticilerimiz bu yıl fındığı daha çok yerden toplamayı tercih etti. Yerden toplamak demek öncelikle ürünün olgunlaşması, olgunlaştığı için de 2-3 randıman daha fazla gelmesi demektir. Yerden toplamak demek, işçilik ücretlerinde maliyeti yarı yarıya azaltmak demektir. Örnek vermek gerekirse, kendi bahçemde geçen yıl 2080 kilo kuruya tekabül eden fındığın tamamını daldan hasat ederken 100 yevmiye ödedim. Bu yıl 1400 kilo fındığın önemli kısmını yerden toplayarak 36 yevmiye karşılığında hasadı gerçekleştirdik. Geçen yıl bir kişi 20 kilo fındık toplarken, bu yıl miktar 40 kiloyu aştı. Anlayacağınız hem işçilikten hem de kaliteden kazanmış olduk. Sonuç itibariyle, fındıkta verim ve kaliteyi arttırıp, maliyeti düşürerek hem üreticimize kazandırmak, hem de pazarlarda rekabet edip, tüketimi arttırmak için çaba sarf etmeliyiz. Trabzon Ticaret Borsası olarak bu konuda geniş kapsamlı bir proje ile üreticilerimizle birlikte olacağız. Hedefimiz çok üretip, çok satmak ve hep birlikte çok kazanmaktır. Ama bunun için de çok çalışmak gerekir. Dinimiz de çalışmayı en büyük ibadet olarak kabul ettiğine göre..

8


BORSA HABER

Üretici uyarıyı dikkate aldı ! Trabzon Ticaret Borsası tarafından Kaliteli Fındık Projesi kapsamında “Fındığı daldan değil, yerden toplayın” sloganı ile başlatılan kampanyaya fındık üreticisi büyük ilgi gösterdi. Haziran ayı başından itibaren afişler asılıp, broşürler dağıtılarak basın-yayın ilanları ile de üreticilere fındıkta verim ve kaliteyi arttırmak, toplama maliyetini azaltmak için yerden toplama çağrısı Trabzon’da büyük destek buldu. Araya Ramazan Bayramı’nın da girmesiyle üreticilerin fındıklarını tam olarak olgunlaşmaya bırakıp genel olarak 10 Ağustos’tan itibaren toplamaya başladıkları tespit edildi. Borsa Meclis Başkanı Mehmet Cirav, fındığı tam olgunlaştırarak yerden toplamanın kalitede en az 2-3 randıman fazlalık yarattığına, buruşuk oranının azaldığına, toplama maliyetini de düşürdüğüne dikkat çekerek şunları söyledi: “Üreticilerimize teşekkür ediyoruz. Hem kendilerine, hem de milli ekonomiye kazanç ve katkı sağlıyorlar. Bu da göstermektedir ki, fındık üreticisi kendisine makul ve mantıklı yapılan uyarıları dikkate almaktadır. Alınmakta zorundadır. Çünkü, fındıkta birim alandan alınan verim miktarı giderek azalmaktadır. Bunun arttırılması için yerden toplama dahil olmak üzere bahçelerde gençleştirme, ağaç ve toprak bakımı gibi konulara da ağırlık vermemiz gerekiyor. Verim ve kaliteyi arttırmaktan başka çaremiz kalmamıştır. Borsa olarak bu konuda detaylı bir çalışma yapıyoruz. Tarım Bakanlığı ve Ziraat Odaları başta olmak üzere sektörün tüm argümanları ile bir araya gelerek ortak çalışma ve projeler uygulayacağız.” Mehmet Cirav, fındıkta iç ve dış tüketimin arttığına, artık 700-750 bin ton civarında fındığın iç ve dış pazarda alıcı bulabildiğine işaret ederek, “hedefimiz artık daha fazla üretmek ve daha fazla satmak olmalıdır. Türkiye sahip olduğu 700 bin hektarı aşkın alanda 1.5 milyon ton fındık üretip, bunu da pazarlayabilecek hedefe yönelik çaba içinde olmalıdır” diye konuştu.

9


BORSA HABER GENEL SEKRETERLER ZONGULDAK’TA BULUŞTU

TOBB Başkanı M.Rifat Hisarcıklıoğlu, birliğe üye 354 oda ve borsanın genel sekreterleriyle Zonguldak’ta bir araya geldi. TTB Genel Sekreteri Şükrü Erüz’ün de katıldığı eğitim toplantısında akreditasyon ve hizmetlere yönelik diğer faaliyetler konusunda yeniliklere yönelik eğitim programları gerçekleştirildi. TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu UMEM-Beceri 10 Projesi kapsamında ülke genelinde önemli istihdam kazanımları yaşadıklarını, teşvik arayışında olan işletmelerin bu projelerden yararlanması gerektiğine dikkat çekti.

FINDIK TİCARETİ SORUNLARI Türkiye’de fındık üretiminin yaklaşık yüzde 8-10’unun, ticaretinin ise yüzde 40’a yakın kısmının yapıldığı Trabzon’da, fındık alım-satımı yapan ve manav diye de adlandırılan tüccarların sorunları tartışıldı. Üyelerinin büyük kısmının fındık sektöründe yer alanların oluşturduğu Trabzon Ticaret Borsası tarafından düzenlenen toplantıya 50’nin üzerinde tüccar katıldı. TTB Meclis Başkanı Mehmet Cirav’ın yönetiminde yapılan toplantı da özellikle 2013 sezonu öncesinde yapılması gerekenler ve genelde mevcut sorunlar ele alındı. Toplantıda konuşan Cirav, 2009’da fındıkta destekleme dışında devlet müdahalesinin kalktığını ve serbest piyasa sistemine geçildiğini hatırlatarak, şunları söyledi: “Serbest piyasa ihracatı olduğu kadar iç piyasa tüketimini de olumlu etkilemiştir. İhraç ettiğimiz fındık miktarı 600 bin ton kabukluya tekabül eden 300 bin ton içe ulaşmak üzeredir. İç piyasada ise fındık tüketimi 125 bin tonu aşmıştır. Bu da sistemi kendi kurallarına bırakır, devletin dolayısıyla siyasetçinin müdahale alanından çıkarırsınız piyasanın olumlu etkilendiğinin göstergesidir. Bugün piyasa iyidir. 10 yıl sonra daha da iyi olacaktır. Bugün kabuklu fındık 2.5 dolar karşılığı fiyat bulurken, 10 yıl sonra 5 dolar olabilecektir, olacaktır. Çünkü, ortada devletin müdahale endişesini bir kenara koymuş ihracat ve ithalatçılar vardır, istikrar vardır. Türkiye’nin hedefi söz sahibi olduğu piyasayı tamamen ele geçirmek olmalıdır. Öncelikli hedef fındığı kilosu 10 liradan satmak değil, ürettiğimizin tamamını satarak piyasaya hakim olup, fiyat hareketlerini bile düzenlemektir.” VERİM, DÜNYADA 200 KG, TÜRKİYE’DE 100 KG’NİN ALTINDA... Türkiye hariç dünya ortalamasının dönüm başına 200 kg olmasına rağmen, Türkiye’de ortalama verimin 100 kilonun bile altına düştüğünü vurgulayan Cirav şöyle devam etti: “Bunda serbest piyasa sistemine geçildikten sonra üreticinin mağdur edilmemesi için verilen doğrudan gelir desteğinin alan bazlı uygulanmasının etkisi büyüktür. Üretici nasıl olsa parayı alıyorum diyerek bahçesine girmiyor. Bakım yapmıyor, verimi arttırmıyor. Artık bu sistemin araziye değil de ürüne verilerek, verimin arttırılmasının teşvik edilmesi zamanı gelmiştir. Buna da 2015’den itibaren geçilmelidir. 1988’de uygulanan ve bazı suiistimaller nedeniyle durdurulan ürün bazlı destekleme, aksaklıklar giderilerek mutlaka hayata geçirilmelidir.” Toplantıda söz alan fındık tüccarları ise, özellikle hiçbir şarta bağlı olmaksızın, isteyen herkesin bir yerden izin almadan ve taahhütte bulunmadan fındık alım satımı yapılmasının doğru olmadığını, bunun piyasada istismarcılığa yol açtığını belirterek, üreticinin güçlenmesi için Fiskobirlik’in kooperatifçilik mantığı ile piyasada yer almasını, devletin de kooperatife destek çıkarak üreticiye olan borçlarını ödemesi için kolaylık sağlamasını istediler. 10


BORSA HABER ENGELSİZ DUYARLILIK TOPLANTILARI

Trabzon Valiliği koordinasyonunda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ÖDES programı kapsamında desteklenen ve Trabzon Ticaret Borsası’nca yürütülen “Engelsiz Duyarlılık İçin El Ele” projesinde Arsin, Akçaabat, Araklı ve Yomra İlçelerinde “Engelsiz Duyarlılık Toplantıları” düzenlendi. Engelli birey ailelerinin çocuklarına mesleki beceri ve yetenek kazandırması konusunda Proje Eğitmeni Emrah Gülboy tarafından, engellilerin istihdamı konusunda işverenlere ve ailelere bilgiler aktarıldı. Toplantıda işveren ile aile işbirliği sağlanırken diğer taraftan da engelli bireylerin mesleki beceri kazandırılmasında aileye ve işletmelere düşen sorumluluklar paylaşıldı. Engelli birey ve ailelerine eğitim hizmeti verilmesi ve toplumun engellilerle diyaloğa teşvik edilmesi suretiyle engelli birey ailelerinin bilinçlendirilmesine ve toplumun engellilik konusunda bilinç düzeyi ile duyarlılığının arttırılmasına katkı sağlayan projede toplumun her kesimi bir araya getirilmek istendi.

İŞLETMELER ANALİZ EDİLDİ Avrupa Birliği (AB) Türkiye tarafından finanse edilen ve ETCF II programı kapsamında Trabzon Ticaret Borsası tarafından yürütülen “Yenilik AB Standartlarını Getirecek” projesinin analiz çalışmaları sona erdi. Proje ile üye işletmelerin yenilik kapasitesinin ölçülmesi ve AB uygulamaları hakkında bilinçlendirilmesi amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda, Caceres Ticaret ve Sanayi Odası çevre, enerji, gıda güvenliği ve teknoloji alanında uyguladığı iyi uygulamalar borsa tarafından incelendi. Üye işletmelerin teknoloji alanındaki yenilikleri takip etme kapasitesi, çevre duyarlılığı, kullandığı enerji türü ve gıda güvenliği için uygulanan çalışmalar anket çalışmasıyla tespit edildi. Ekim ayı içerisinde İspanya’dan yenilik transferi uzmanı Jesus Rivas, Türkiye’den Yrd. Doc. İlker Murat Ar tarafından analiz sonuçları değerlendirilecek. Her üye işletme analiz sonuçlarına göre, AB uygulamaları hakkında bilinçlendirilmiş olacak. Proje faaliyetleri ile borsanın üye sorunlarına çözüm üretme kapasitesi geliştirilirken dört üye işletmede çevre, enerji, gıda güvenliği, teknoloji alanlarında pilot uygulama başlatılacak. Ayrıca, proje ile Trabzon Ticaret Borsası, Caceres Ticaret ve Sanayi Odası, Üniversiteler ve Kobi’ler işbirliği ile Caceres ve Trabzon arasındaki diyaloglar da geliştirilmiş olacak.

11


BORSA HABER

GELENEKSEL YEMEĞİMİZ

12


BORSA HABER

13


BORSA HABER BORSALAR ARASI İŞBİRLİĞİ

Ordu ve Aydın Ticaret Borsası başkanları Trabzon Ticaret Borsası’nı ziyaret ederek, görüş alış-verişinde bulundular. Ordu TB Meclis Başkanı Salih Güney ile Aydın TB Meclis Başkanı A.Bahri Erdel, Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bosnalı ve beraberlerindekiler, Trabzon TB Meclis Başkanı Mehmet Cirav ile Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu’nu ziyaretlerinde borsaların işbirliği ve ortak çalışma konuları üzerlerinde durdular.

TRABZON VALİSİ DR.KIZILCIK VEDA ETTİ

Merkeze alınan Trabzon Valisi Dr. Recep Kızılcık, borsaya veda ziyaretinde bulundu. Ziyarette Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu ve Yönetim Kurulu Üyeleri de hazır bulundu. Dr. Kızılcık, yaklaşık 4 yıllık çalışma süresi içinde borsadan her alanda destek gördüğünü belirterek, borsanın özellikle ülkemizin önemli tarımsal ihraç ürünü olan fındık sektöründeki çalışmaları ve etkinliğinin takdire değer olduğunu söyledi. Başkan Şükrü Güngör Köleoğlu’da, Vali Dr. Kızılcık’a teşekkür ederek, hizmetlerinin ve ziyaretinin anısına kendisine işlemeli bir vazo hediye etti.

14


BORSA HABER

FINDIKTA MAKİNELİ KURUTMA

Fındık üretilen illerde kurutma merkezleri yayılıyor... Geçen yıl uygulamaya konulan makineli kurutma sistemine 2013 sezonunda büyük talep oldu. Alınan bilgiye göre, fındık üretimi yapılan 14 ilde Tarım İl Müdürlükleri, Ticaret Borsaları ve ihracatçı firmalar tarafından fındık kurutma makineleri kurularak üreticinin hizmetine sunuldu. Söz konusu illerde 100’e yakın kurutma merkezi kuruldu. Geçtiğimiz yıl Trabzon Ticaret Borsası,Tarım İl Müdürlüğü ve Türkiye fındık ihracat rekortmeni Oltan Gıda ile ortaklaşa uygulanan Kaliteli Fındık Projesi kapsamında Arsin OSB’de kurulan 12 makineli kurutma merkezinde verimli sonuçlar alınması üzerine söz konusu makinelere talep artmıştı. TTB Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, özellikle Doğu Karadeniz’in yağışlı bir iklim yapısına sahip olması nedeniyle makine ile yapılan kurutmanın kalite ve zaman açısından büyük fayda sağladığına dikkat çekerek, “Geçen yıl yaptığımız detaylı uygulamadan elde edilen sonuçları kitapçık haline getirerek sektörün tümüyle paylaştık. Kurutma işlemine tabi tutulan 257 ton fındıkta asgari 2 randıman artışı olurken, aflatoksinleşmede yok denecek az gerçekleşti” dedi. Fındıkta en büyük sorunun verim ve kalite olduğuna bir kere daha dikkat çeken Köleoğlu, makineli kurutma sisteminin tanıtılmasına ve talebin artmasına geçen yıl uygulanan projenin büyük katkı sağladığını, bu nedenle de bir çok meslek örgütü ve firmanın sistemi kurarak hizmet verdiğini de sözlerine ekledi.

MARKETLERDEN ET SATIŞI KALDIRILMALI 33 yıldır kasaplık yapan Trabzon Ticaret Borsası üyelerinden Adem Birşen kalaycılık mesleği gibi kasaplığın da bittiğini iddia etti. Büyük marketlerde etin satılmasının sektöre büyük darbe vurduğunu belirten Birşen, “ Yaşamamız isteniyorsa bize sahip çıksınlar” dedi. Pazarkapı Mahallesi’nde babadan kalma kasaplık mesleğini tüm zorluklara rağmen sürdürmeye çalışan Altınsakatat Et ürünleri sahibi Adem Birşen büyük marketlerin sektöre darbe vurduğunu söyledi. Belediyenin artık bu işe bir çözüm getirmesi gerektiğini vurgulayan Birşen şöyle konuştu: “En büyük sıkıntımız büyük marketlerde etin satılmasıdır. Etin alışına yüzde 25 zam geldi. Biz yine 25 TL ye satıyoruz. Et Balık Kurumu da bize ayrıca darbe vurdu. Düşünün kıymayı 19 TL ye satıyorlar. İçinde ne olduğu belli değil. Dolayısıyla müşteri orayı tercih ediyor. Ben onu yapamıyorum. Elektriğe her gün zam geliyor. Neredeyse zam kazancımızı yiyip bitiriyor. Marketler 400 kalem mal satıyor oysa ben bir kalem mal satıyorum. Bari bizim işimizden ellerini çeksinler. Belediyemizden ricamız bu işe bir el atsın. Bir düzenleme yapsın. Eğer bizim yaşamamızı istiyorlarsa bize destek olsunlar”. Eskiden günde 100 hayvan kesimi olduğunu ancak bu sayının bu günlerde bir hayli düştüğüne dikkat çeken Birşen şöyle devam etti: “Hayvancılık bitti, yok denecek kadar az. Artık hayvan dışarıdan geliyor. Para kazanma gibi bir durum söz konusu değil. Hep zarar ediyoruz. Yem fiyatları bir hayli pahalı aşağı çekilmesi lazım. Mezbahanelerde eskiden günde 100 kesim olurdu. Şimdi 10 kesim bile olmuyor. Birde işçi bulup çalıştıramıyoruz. Bu da büyük sıkıntı. Kendi çocuklarımdan örnek veriyorum bizim halimizi görünce ‘aman bulaşmayayım’ diyorlar. Kalaycılık mesleği gibi bizim meslekte ne yazık ki sona erdi”.

İSLAM VE MERVE’YE MUTLULUKLAR Borsa eski Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılarından merhum Oktay Kılıç’ın oğlu ve Meclis Başkan Yardımcısı Haydar Kılıç’ın yeğeni, en genç üyelerden İslam Bozkurt Kılıç, Merve Kılıç’la hayatını birleştirdi. Borsa ailesi olarak genç çifti tebrik ediyor, ömür boyu mutluluklar diliyoruz. 15


BORSA HABER BORSANIN 4 ÜYESİ 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU ARASINDA Çaykur 53, Oltan Gıda 57, Özgün Gıda 389, Arslantürk Tarım Ürünleri 461’inci sırada yer aldılar. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan 2012 rakamlarıyla Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu arasında Trabzon Ticaret Borsası üyesi 4 işletme yer aldı. Üretimden sağlanan net satışlar baz alınarak yapılan sıralamada yer alan 4 firmanın biri çay, diğerleri ise fındık sektöründe faaliyet gösteriyor. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında 53’üncü sırada yer alırken, fındık ihraç rekortmeni Oltan Gıda Maddeleri İhr. İth. ve Ticaret Ltd. Şti. 57’inci, Özgün Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti 389’uncu, Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş ise 461’inci oldular. Sıralamaya giren 4 işletme arasında Çaykur, Türkiye’deki en büyük kuruçay üreticisi iken, Oltan Gıda, Özgün Gıda ve Arslantürk Tarım Ürünleri ise entegre fındık işleme tesisleriyle fındık ihracatında önemli paya sahipler.

Birlik ve beraberlik içinde sosyo-ekonomik kalkınma hareketini başararak dünyanın gelişmiş ülkeleri arasına girmek dileğiyle, bayramınızı kutlar, Türk Milleti’ne, İslam Alemi’ne ve tüm insanlığa barış ve huzur getirmesini temenni ederiz. TRABZON TİCARET BORSASI

SEZONA GÖRE İHRACAT RAKAMLARI ( 1 EYLÜL - 31 AĞUSTOS ) YIL

MİKTAR (TON)

BEDEL (DOLAR)

1978-1979

104.758

235.804.754

1979-1980

126.482

YIL

MİKTAR (TON)

BEDEL (DOLAR)

1995-1996

209.439

625.125.888

459.682.216

1996-1997

186.511

733.506.088

1980-1981 89.957 359.828.000

1997-1998

212.651

964.226.476

1981-1982

123.543

300.082.000

1998-1999

173.718

719.384.088

1982-1983

117.817

243.638.000

1999-2000

199.420

692.198.069

1983-1984

133.985

294.569.000

2000-2001

204.258

682.451.341

1984-1985

145.112

346.170.706

2001-2002

255.982

636.027.000

1985-1986

96.475

317.195.373

2002-2003

255.918

593.690.721

1986-1987

140.206

472.780.918

2003-2004

223.362

915.616.061

1987-1988

123.274

455.259.703

2004-2005 194.593 1.554.156.298

1988-1989 152.277 420.768.409

2005-2006

239.365

* 1.952.767.266

1989-1990

2006-2007 248.663 1.262.427.049

132.691

375.586.673

1990-1991

186.079

545.238.052

2007-2008 207.287 1.589.547.748

1991-1992

164.856

461.555.206

2008-2009 244.628 1.178.101.490

1992-1993

194.856

453.563.256

2009-2010 218.714 1.378.691.431

1993-1994

176.425

698.891.402

2010-2011 281.330 1.783.567.587

1994-1995

245.270

798.377.653

2011-2012 229.627 1.819.725.208

**301.193 1.750.439.804

*Tutar bazında rekor **Miktar bazında rekor

BORSA HABER

Sahibi : Trabzon Ticaret Borsası Adına Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu Sorumlu Müdür : Şükrü Erüz Genel Sekreter

Yayın Danışmanı : Murat Taşkın Yazı İşleri : Ömer Altuntaş Bilgi İşlem : Fatih Cirav

Tasarım : M.İ.T / Reklam Ajansı Metin İslam T. 0.312.256 7240 www.mit-tr.com Baskı : KLASMAT Matbaacılık T. 0.312.395 1492

Adres : TRABZON TİCARET BORSASI Pazarkapı Mahallesi Sahil Caddesi No.103 Trabzon T. 0.462.326 45 05 F. 0.462.326 09 66 E. info@tb.org.tr www.tb.org.tr

Borsa Haber Ekim 2013  

Trabzon Ticaret Borsası