Page 1

डामास्ऩोरयक चेतना य नवीन फान्कीका जीवन्त कथा: ‘सभुद्र य सऩना’ - डा.रक्ष्भणप्रसाद गौतभ १. ववषमप्रवेश्

सभकारीन नेऩारी कथाका ऺेत्रभा य अझ ववशेषत् सभकारीन नेऩारी डामास्ऩोरयक कथाका ऺेत्रभा

कथाकाय सञ्जु फजगाईँ प्रथभ ऩुस्तकाकाय कृ ततभा नै ज्मादै सशक्त कथाहरुका साथ दे खाऩये की तछन ् । सन ् १९९७ भा कववता प्रकातशत गये य साहहत्यमक ऺेत्रभा दे खाऩये की सञ्जुरे कथारेखनका ऺेत्रभा बने

सन ् २००६ दे त्ख प्रवेश गये की हुन ् य उनको रगबग आधा दशक सभमावतधको कथामात्राभा तसत्जिएका ऩन्रवटा कथाहरुरे उनको कथाकायीताको याम्रो ऩहहचान गयाएका छन ् । नेऩारको याजनीततक,

साभात्जक, आतथिक आहद ववववध ऺेत्रभा दे त्खएका ववसङ्गततऩूणि ऩरयत्स्थततको प्रततकायभक वा

साङ्केततक ऩरयणततका रूऩभा ऩतन उनका कथाहरु तसत्जिएका छन ् बने ववशेषत् डामस्ऩोरयक जीवन य बोगाइका ववववध आमाभ य ततनभा ऩतन नायीकेन्द्रका कथा रेख्नु उनको ववशेषता दे त्खन्छ ।

ववतबन्न अन्तयािविम सङ्घसॊस्थासॉग आवद्ध सञ्जु फजागाईँरे इ–साहहत्यमक ऩवत्रका रगामतका अन्म

ऩवत्रकाको सम्ऩादनसभेत गये की तछन ् । स्वदे शी य ववदे शी ऩरयवेश य ऩृष्ठबूतभभा रेत्खएका उनका केही कथाभा नेऩारको सशस्त्र द्वन्दजन्म ऩरयणततराई ऩतन दे खाइएको छ । डास्ऩोरयक नेऩारी नायीजीवन य नेऩारकै नायीजीवनका बोगाइका साथै नायीराई स्वातबभानी, स्वावरम्फी य आयभसम्भानमुक्त रूऩभा तचत्रण गनूि उनको ववशेषता हो । मो ववशेषता उनको कथाकारयताको तनजयव ऩतन हो । २.कृ ततगत सॊयचना य आमाभ

कथाकाय सञ्जु फजगाईँको „सभुद्र य सऩना‟ कथासङ्रह तबत्रका कथाहरु सॊयचना वा आमाभका दृविरे

ज्मादा छोटा य ज्मादै राभा ऩतन छै नन ् य ऩढ्दा कतत ऩतन ऩट्माय नराग्ने मी कथाहरु आकायप्रकायका दृविरे भझौरा छन ् य भानक आमाभतबत्र सॊयतचत छन ् । „सभुद्र य सऩना‟ शीषिकको शीषिकथासहहत

ऩन्रओटा कथाहरु मसकृ ततभा सङ्रहीत छन ् य मस सङ्रहका सफै कथाका फाह्य–आन्तरयक सॊयचना

फीच सन्तुतरत सॊमोजन छ । सफै कथाको आख्मान सॊयचना, वस्तुसॊयचना य तशल्ऩगत सॊयचनाका फीच ऩतन सन्तुरन हुनु य बावववन्मास य आख्मानीकयणका फीच तादाम्म हुनु ऩतन मी कथाहरूको

सॊयचनागत ऩरयप्रिता दे त्खनु हो । ऩन्रओटै कथाहरूभा सॊयचनाववधान कतसरो य ऩुि बएकारे मस सङ्रहका कथाहरूको फनोट य फुनोटका फीच ऩतन सॊन्तुरन दे त्खन्छ । अझ यमसभा ऩतन सभुद्र य

सऩना, ऩऩेट, आयभहयमाका शृङ्खरा, ववद्रोह, ग्मास च्माम्फयको छे उफाट, भागियेट य भेयीआभा तशषिकका कथाहरू सॊयचनाववधानका दृविरे प्रबावी दे त्खन्छन ् । ३.कथाको अन्तविस्तु य कथ्म

सभकारीन नेऩारी नायीकथारेखनका ऺेत्रभा सञ्जु फजगाईँका कथा कथ्म, अन्तविस्तु य शैरीका दृविरे सभेत ऩृथक दे त्खन्छन ् । मस „सभुन्द्र य सऩना‟तबत्रका कथाहरू नेऩारी य ववदे शी ऩरयवेशभा केत्न्द्रत बएऩतन ती मी दव ु ै ठाउॉ का नेऩारी जीवनशैरीफाट ऩृथक छै नन ् य भूरत् नायीअनुबूतत, नायीबोगाइ,

नायीचेतना य अझ यमसभा ऩतन डास्ऩोरयक जीवन फाॉतचयहे का नेऩारी नायीहरूका जीवनचेतनाराई मस


कृ ततका धेयै कथाहरूरे अन्तविस्तु य कथ्म फनाएका छन ् । सभकारीन नेऩारी जीवन य सभाजका

स्वदे शी बोगाइ य ववदे शी बोगाइसॊग सन्दतबित गयाएय नायीजीवनसॊग सभीकयण गयी नमाॉ शैरीभा कथा फुन्ने य नववन कथ्म य तथ्मको उद्घाटन गने नववनशैरी सञ्जुका कथाभा ऩाईन्छन ् । ऩरययमक्त य अऩहे तरत वृद्धवृद्धाहरूको दारुणत्स्थतत, टे क्नोकल्चयको व्माऩकता य मात्न्त्रक जीवनशैरी, गरयफी,

ववऩन्नता, नायीहरूका जहटर जीवनबोगाइ, ववववध साभात्जक ऩरयवारयक जहटरताका कायण ववत्ऺप्त

नायीभनोदशा डामस्ऩोरयक जीवनशैरीभा फाॉचेका नेऩारी नायीहरुका बोगाइ, नायीववद्रोह, ऩुरुषभनोवृतत, फारभनोववऻान आहद ववववध कथ्म य अन्तविस्तुभा सञ्जुका कथा केत्न्द्रत छन ् । उनको मस कथासङ्रह अन्तगितका कथाभा ऩाइने अन्तविस्तु य कथ्मसन्दबिराई मसप्रकाय दे खाइन्छ :– कथाको शीषिक

अन्तविस्तु/कथ्म सन्दबि

१.सभुन्द्र य सऩना------------ऩरयवायफाट ततयस्कृ त वृद्धवृद्धाहरूका भाध्मभफाट ततनका दतभत कुण्ठा य चाहनाको प्रकहटकयण ।

२.ऩऩेट---------- भानवमन्त्रको सॊसाय, मन्त्रको साभाजीकयण य सॊवेदनाको बचुअ ि र रयमातरहट ।

३.गुराफी फ्रक-------- इटाबट्टाभा काभ गने ववऩन्न फातरकाभा „भ‟ को स्वयै काल्ऩतनक प्रततवफम्फन । ४.आयभहयमाका शृङ्खरा-----अऻात यहस्मतबत्र आयभहयमाको बूतरे सताइएका नायीहरूका ऩीडा य ततनका भनोववऻानको उद्घाटन ।

५.एम्फुस------प्रववतध सॊस्कृ ततको दष्ु ऩरयणाभ य दरु ु ऩमोगको मथाथि य नायीऩरयवृत्त । ६.वफद्रोह-------ऩुरुष ऩीहडत नायीका भनको अन्तद्र्वन्द्व, ववद्रोह य नायीवादी चेतना ।

७.क्रसयोड--------द्ु ख य ऩीडाफाट आक्रान्त य ववत्ऺप्त नेऩारी नायीका डामस्ऩोरयक बोगाइ । ८.फन्द झ्मार--------ऩत्िभी सभ्मता य सॊस्कायभा तबजेको नेऩारी नायीको जीवनशैरी । ९.सम्वन्धको दयु ी-----धनाढ्म ऩरयवायतबत्रका ऩायम्ऩरयत सोचप्रततको नायी ववद्रोह ।

१०.अको भोड------- डास्ऩोरयक जीवनशैरी फाॉचेका नायीचरयत्र य नायीसभतरङ्गीम चेतना । ११.ईष्मा-------धनाढ्मका घयभा काभदायका रूऩभा फसेकी मुवतीको ऩीडा य उसभा आएको भनोवैऻातनक ईष्मा ।

१२.ग्मासचेम्फयको छे उफाट ------डामस्ऩोरयक नेऩारी नायीका भाध्मभफाट जीवनराई बागेय होइन बोगेय ऩचाउॉ नुऩछि बन्ने धायणा ।

१३.सप्तकोशीको हकनायफाट-------धनको भहयवाकाङ्ऺा य जीवनको नश्वयताको स्वयै कल्ऩनायभक तचत्रण ।

१४.भागियेट य भेयी आभा-------भानव य जनावय वफचको ऩृथक् जीवनशैरी, भानववम सॊवेदनाक्क् य डामस्ऩोरयक चेतना ।

१५.पेयी उही सऩना------ववदे श गएका नेऩारी नायीहरूको अनुत्तयदामी चरयत्र, सुखबोग य डामस्ऩोरयक चेतना तथा फारभनोववऻान ।

४. नायीकेन्द्रका कथा : उत्तयआधुतनक सन्दबि

सभकारीन नायीकथा रेखनभा हक्रमाशीर सञ्जुका कथाका भूरऩात्र प्राम् नायी नै हुन्छन ् य अन्तविस्तु तथा कथानक ऩतन नायीकेन्द्रकै वरयऩरय घुभेको दे त्खन्छ ।

उत्तयआधुतनकतावादी–फहुरवादी अवधायणारे ऩुरुष केन्द्रको ववयोध गछि य नायीकेन्द्रको स्थाऩना गछि ।


सञ्जुका कथाका नायी ऩात्रहरू यमस्तै उत्तयआधुतनक जीवनशैरीका, बोगाइका अनुबूततका ऩतन छन । „गुराफी फ्रक‟भा धभिऩुत्रीका रूऩभा ववदे तशएकी नेऩारी छोयीको आयभाराऩका भाध्मभफाट अतततफोध

प्रस्तुत गरयएको छ य मस कथारे नायीराई केन्द्रभा याखेको छ । „आयभहयमाका शृङ्खरा‟भा ववववहहत नायीहरूरे आभहयमा गये को दे खेय अवववाहहत मुवतीभा आएको भनोद्वन्द्वराई प्रस्तुत गरय ऩुरुषऩीहडत

नायीहरुका भनोवैऻातनक तथ्म उद्घाटन गरयएको छ । „ववद्रोह‟ शीषिकको कथा नायीवादी चेतनाको सशक्त कथा हो । मस कथाकी प्रभुखऩात्र सयराको ववद्रोहभा सम्ऩूणि नेऩारी नायीहरुको ववद्रोह प्रततवफत्म्फत छ । „सम्फन्धको दयु ी‟भा ऩतन मस्तै तय तबन्न प्रकृ ततको हुन्छ य यमसको ऩतन ववद्रोहको रूऩ तरएको छ । „अको भोड‟ कथाराई अन्यमभा साङ्केततक रूऩभा नायी सभतरङ्गी चेतनाभा रगेय टु ङ्ग्माइएको छ,

यमसैरे मो कथा रैत्ङ्गक सभरोचनाका आॉखाभा ववश्लेषणीम छ । मो ऩतन उत्तयआधुतनक प्रवृतत हो । मी कथा भात्र होइनन,् मस कथासङ्रह तबत्रका सफै कथाहरुभा केत्न्द्रम बूतभका नायीकै छ य कथाभा

आउने केत्न्द्रम बूतभकाका सफै नायीहरु नेऩारी नै छन ् । ततनका स्वदे शीम य ववदे शीम जीवन बोगाइका आयोह–अवयोहफाट धेयै कथाहरू अगाहड फढे का छन ् । ववद्रोही नेऩारी नायी, द्ु ख य ऩीडाकी बोक्ता नेऩारी नायी, धनको भहयवाकाङ्ऺा य सुखको सऩना ऩारेय त्जन्दगी नै ववसजिन गनि ऩुगेकी नेऩारी नायी,

ववदे शभा यहे य भोजभस्ती गने य घयभा यहे का रोग्ने य छोयाछोयीप्रतत अनुत्तयदामी फनेकी नेऩारी नायी तथा हहप्ऩीहरुसॊगको सङ्गतभा उस्तै फनेकी नेऩारी नायीजस्ता अनतगन्ती नायीका रूऩहरुफाट मस

सङ्रहका कथा रेत्खएका छन ् । य ती साभान्म नायीचरयत्र बन्दा तनतान्त तबन्न प्रकृ ततका छन ् ।

अकोततय ववदे शी नायी चरयत्रका ववववध आमाभहरु ऩतन महाॉ छन ् य स्वदे शका ववतबन्न नायीचरयत्रहरुको प्रतततततधयव ऩतन महाॉ बएको ऩाइन्छ । मस कथाका नायीऩरयवेश, भनोयचना, तचन्तन, चेतना,

भनोववऻान, बोगाइ, अन्तद्र्वन्द्व आहद सफैभा नायीयवका ववववध आमाभहरू छन ् । मी सफै आमाभहरूरे उत्तयआधुतनकतावादी प्रवृततको द्योतन गदि छ । उत्तयआधतनकताको नायीवादी सन्दबि मसकथाका

नायीडामस्ऩोया, नायीवादीप्रवृतत, नायीका ववतबन्न ऩऺहरुको सूक्ष्भ ववश्लेषणभा यहे को छ य मो मस सङ्रहका कथाको शवक्त ऩतन हो ।

५. नायीकेत्न्द्रमताभा डामस्ऩोरयक चेतना

डामस्ऩारयक चेतना ऩतन उत्तयआधुतनकतावादी प्रवृतत हो य सञ्जु फजगाईँको „सभुन्द्र य सऩना‟ तबत्रका अतधकाॊश कथाका नायीकेन्द्रका डामस्ऩोरयक कथा छन ् । डामस्ऩोरयक जीवन फाॉचेका नेऩारी नायीका फहुआमातभक रूऩ, चरयत्र य वववशताका क्मानबासभा मस कथाका तचत्रहरु जीवन्त फनेका छन ् ।

„सभुन्द्र य सऩना‟की सभायव्माता „भ‟ ऩात्र, „गुराफी फ्रक‟ की धनसयीरे फाॉचेको जीवन, „एम्फुस‟की

ज्मोततको जीवनमात्रा, „क्रसयोड‟की जभुनाकुभायी अथाित जेनीको डामस्ऩोरयक जीवनशैरी य हडप्रेशन,

„ग्मासच्माम्फयको छे उफाट‟ की ऻानुदेवीको दै तनक डामस्ऩोरयक जीवनशैरी य म्माडभ रूथको जीवनकथा, „सप्तकोशीको हकनायफाट‟ की भनुदेवीको जीवन बोगाइ य भृयमुसॉग गाॉतसएको उसको रोग्नेको

डामस्ऩोरयक कभाइ, „भागियेट य भेयी आभा‟ कथाकी „भ‟ नायी सभायव्माता ऩात्र, „पेयी उही सऩना‟ कथाकी घयभा रोग्ने य छोयी छाडे य ववदे श गएकी शकुन्तराको वैदेतशक सुखबोग य ववरास आहद सफै

नायीऩात्रका बोगाइ, अनुबूतत य जीवशैरीरे डामस्ऩोरयक नेऩारी नायीहरूका अनुकाल्ऩतनक मथाथिबन्दा

तबन्न दृवि य अनुबूत मथाथि छ । मो मथाथि कथाका तन्तुभा फुतनएको य उतनएको घटनाशृङ्खरा भात्र छै न, मी कथारे भान्छे य अझ यमसभा ऩतन नायी भान्छे का जीवनका सूक्ष्भतभ ऩऺराई तनमारेय हे येका


छन ् । यमसैरे सञ्जुका मी कथा ऩृथक छन ् । ६. उत्तयआधुतनकताको अन्म सन्दबि

उत्तय आधुतनकताको फहुरवादी कोणफाट ऩतन सञ्जुको „सभुद्र य सऩना‟ तबत्रका कथा ववश्लेषणीम हुन्छन ् । मी कथा फहुरवादी छन ् । बचुअ ि रयमातरटी, म्मात्जक रयमातरटी य त्क्वअय चेतनाका ववववध तचन्तन य चेतनाको प्रमोग ऩतन मी कथाभा ऩाइन्छन ् । नायी सभभरैत्ङ्गक चेतना ऩतन महाॉ छ बने साइवय कल्चयको प्रमोग य प्रववतधसॊस्कृ ततको प्रमोगका दृविरे ऩतन मस सङ्रहका धेयै कथा सफर य सपर

छन ् । नायीवादी चेतनाका ववववध आमाभ त मस सङ्रहका धेयै कथाभा दे ख्न ऩाइन्छ । आफ्नै ऩरयवाय य जीवनफाट हकनारयएका वृद्धवृद्धाहरूको जीवनशैरी आपैतबत्रको सीभान्तीकयण हो । कथाकी वृद्धाका कुत्ण्ठत य दतभत चाहनाहरू मसैका प्रततपर हुन ् । ऩऩेट स्वमम्भा एउटा ववकतसत भानवको

मात्न्त्रकरुऩ हो । मसफाट मन्त्रको रुऩभा ब्मावहाय गरयएको भानवरे साभात्जकयण हुनचाहे को य थारेको कुया अतबव्मात्ञ्जत हुन्छ । मो कथा एउटा भानव मन्त्रको सॊसाय हो । मन्त्रभा भानवीम सॊवेदना बरयमो बने यमो कस्तो होरा ? मही अतधकल्ऩना „ऩऩेट‟ कथाभा छ । मो बचुअ ि र रयमातरटी य

म्मात्जक रयमातरटीको प्रमोगशारा हो । टे क्नोकल्चयको मतत सशक्त प्रबाव कभै कथाभा ऩाइन्छ ।

„गुराफी फ्रक‟भा ऩतन बचुअ ि र रयमातरटी य प्रेतछामावादको प्रबाव छ । आफ्नै ऩुयानो आकृ तत आफ्ना अगाडी उऩत्स्थत हुनु म्मात्जक रयमातरटी ऩतन हो य यमसराई प्रेतछामावादी शैरीभा दे खाइएको छ ।

आयभहयमाका बूतहरूरे भनोवैऻातनक रूऩभा तसािएको ऩरयदृश्मरे ऩतन मसराई सङ्केत गछि । „एम्फुस‟

कथाको पेसफुक प्रववतधसॊस्कृ ततरे ल्माएको जीवनशैरी नै बएऩतन यमसरे भान्छे को जीवनभा कतत ठू रो भोड ल्माउन सक्दो यहे छ बन्ने मथाथि साइवय कल्चयको अनुऩभ उदाहयण हो । „क्रसयोड‟ नोस्टात्ल्जक जीवनशैरी फाॉचेकी नायीका जीवनको प्रततवफम्फ हो । „फन्दब ्mमार‟ तबत्रको जीवनशैरी यमवत्तकै

अयमाधुतनक छन ् । „अको भोड‟को नायी सभतरङ्गीम चेतना आहद सफै प्रवृवत्तहरू उत्तयआधुतनक चेतनाका छन ् । मसयी म त् कथारे फहुरताको अवधायणाराई अगाहड साये का छन, ् यमसैरे मस सङ्रहका कथाहरूभा अथिका फहुरसम्बावनाहरू ऩतन दे त्खन्छन ् । ७. शैरीम ऩृथकता य नववनता

सभकारीन नेऩारी नायीकथा रेखनका ऺेत्रभा सञ्जुका कथारे केही ऩृथकता य नववनताको शैरी वयण गये का छन ् । धेयैजसो कथाका अऩायम्ऩरयक शैरीभा रेत्खएका छन ् । मस ऩृथकतारे उनराई

तबन्नरूऩभा तचनाउॉ छ ताऩतन केही कथाभा बने ऩायम्ऩरयक शैरी नै ऩछ्माइएको छ । ववशेषत् ऩात्रहरूराई कथाभा उऩत्स्थत गयाउने उनको शैरीको ऩृथकता सफैबन्दा याम्रो छ । कहीँ आफ्नै

अतततको अनुहायराई म्मात्जक रयमातरटीको शैरीभा उऩत्स्थत गयाएय, कही मन्त्रराई भानवीकयण गये य, कही डामस्ऩोरयक नेऩारी नायीका हहप्ऩी शैरी य ऩत्िभा शैरीका जीवनशैरीको अतबव्मञ्जना गये य य कहीँ नायीराई ववदोह गनि रगाएय सञ्जुरे नमाॉ शैरीको फान्कीहरू दे खाएकी तछन ् । चरयत्रववधानभा

भात्र होइन, ऩरयवेश तनभािणभा ऩतन नववनता छ । स्थूररूऩभा नेऩार य ववदे शको ऩरयवेश बएऩतन सूक्ष्भ रूऩभा नववन य अनौठा ऩरयवेशको तनभािण मी कथाभा ऩाइन्छ । स्थातनक य कातरक ऩरयवेशभा बन्दा ऩतन ऩरयत्स्थततक ऩरयवेश तनभािणका दृविरे मस सङ्रहका कथा फढी सफर य सपर दे त्खन्छन ् ।

बावषक प्रस्तुतत, सूवक्तभम कथन य फीचफीचभा आउने वफम्फभम बाषारे मस सङ्रहका कथाराई प्रबावी


फनाएका छन ् । कथाभा सोझो तरयकारे वणिन गने शैरी नअऩनाएय सभायव्माता स्वमम्को

आयभकथनका भाध्मभफाट कथा बन्ने नमाॉ शैरी महाॉ अऩनाइएको छ य सभायव्मानका शृङ्खराहरूराई कहीँ कहीँ व्मवत्तक्रतभक रूऩभा प्रस्तुत गरयएका केही कथाभा मामावयी शैरी ऩतन दे त्खन्छ । जे होस ्

शैरीगत ववतशितारे ऩाठकराई तान्दै सम्भोहहत फनाउन मस सङ्रहका कथाको ववशेषता हो, तनजयव हो ।

८.तनष्कषि:

सभकारीन नेऩारी डामास्ऩोरयक नायी कथारेखनका ऺेत्रभा सञ्जु फजगाईँको उऩत्स्थतत कही ऩृथकताका साथ दे खाऩये को छ । मस सङ्रहका धेयै कथाहरू अन्तविस्तु, कथ्म, शैरी आहद सफै दृविरे तनकै सशक्त य प्रबावऩूणि छन ् । „सभुद्र य सऩना‟ शीषिकको मस सङ्रहभा सङ्रहीत कथारे आजको उत्तयआधुतनक

जीवनशैरी फाॉचेका नेऩारी नायीहरूका ववववध ऩऺराई जीवन्त रूऩभा प्रस्तुत गये को दे त्खन्छ । उनका

कथा डामस्ऩोरयक छन ् । नायी बोगाइका ववववध आमाभततय अतबभुख छन ् य स्वदे शका स्वजनका ऩीडा य नोस्टात्ल्जक वफम्फ ऩारेय फस्न वववश धेयै नायीहरूका आफ्नै कथा जस्ता ऩतन राग्छन ् मी कथाहरु

। सञ्जुका मी कथारे नेऩारी कथा साहहयमभा, डामस्ऩोरयक नेऩारी कथासाहहयमभा य अझ डामस्ऩोरयक

नेऩारी नायीकथा साहहयमभा ऩृथक ऩहहचान याख्न सक्छन ् बन्ने आधायहरू स्वमभ ् ततनका कथा छन ् । „सभुद्र य सऩना‟ तबत्रका कथाहरु तमनै प्रवृततको ऩरयचामक हुन । –वत्र.वव., नेऩारी केत्न्द्रम ववबाग


सभुद्र य सऩना सन्जु फजगाईं भ यातबय ऩखािईभा तनदाउन सहकन । तसभोन ऩतन झण्डै अतनदो नै यह्यो । वफहान सात फजेदेत्ख

रुफ्थान्सा एअयको अयाईबर गेटभा आॉखा गाडे य फतसयहे की छु । तकिना–वफतिकना भनभा खेतरयहे । अगाहड नआईऩुगेसम्भ ढु क्क हुन सकी यहे की छै न ।

“ऩेसन्स हडमय !” भेयो अत्स्थयता दे खेय तसभोन बन्छ । “ओके.....! पाईब तभनेट्स भोय ।” मी अत्न्तभ तभनेटहरुका रातग धैमि गनि खोज्छु भ । शयीय त्स्थय बएऩतन आॉखाहरु टतभिनरफाट तनत्स्कदै गये का बीडभा उनराई खोज्न कुहदयहन्छन ् ।

कान्छ्माभा दशं टाउका ऩछाडी दे त्खईन ् । सभ्महरुको बीडराई धकेल्दै ऩाॉच तभटय टाढा दे त्खएकी कान्छ्माभाराई अॉगाल्न ऩुग्छु । फेस्सयी सुम्सुम्माउॉ छु ततनका चाउयी ऩये का गाराहरु । ततनका

बाॉतसएका तय तेत्जरा झईआ राग्ने आॉखाहरुसॉग फात गछुि । भान्छे हरुका यङ्ग दे खेय अरभतरएकी ततनी भराई हे रययहत्न्छन ् ।

“थ्माॊक्स पय द सतबिस ।”कान्छ्माभाराई हाभीसम्भ ल्माईऩुमािउन सहमोग गने एअय होस्टे जराई धन्मवाद हदएय हाभी तनत्स्कमाॊ ै ।

पहकिदा गाडी तसभोनरे चरामो । भ कान्छ्माभासॉग जोहडएय ऩछाडी तसटभा फसे । सभय भ्माकेन्सी बखियै शुरु बएकारे भान्छे हरुको फ्रान्स तबवत्रने य फ्रान्सफाट फाहहयीने क्रभ फढे को छ । हाईवेभा

एअयऩोटि ततय हुॉईंहकने गाडीहरुको सॊख्मा साभान्म बन्दा कमौ गुणा फढी दे त्खए । तचल्रा सडकभा

तचल्रा गाडीको ताॉतीरे कान्छ्माभा तनकै यभाईन ् । गाडीका शीसाफाट दे त्खएका पाॉट जस्ता राग्ने फारी रगाईएका हरयमा प्रटहरु, फढे भानका कल्चौडो गये का गाईका फथानहरु, सडकछे उ फनेका स–साना सुन्दय घयहरु, अॊगुयका फगान,कारै ऩाकेका आरु फखडाका फोटहरुरे झन ् योभात्न्चत बईन ् ।

“कस्तो स्वगि जस्तो ठाउॉ ऩो यहे छ त !”फाहहय दे त्खएका दृष्मभा भोहहत हॉ ुदै फोतरन ् । हुनऩतन घयको फैठक सजाउन मस्तै तचत्र कोरयएका धेयै ऩोस्टय उनैरे हकनेय ल्माउॉ तथन ् । ततनै ऩोस्टयहरु आॉखाहरुरे जीवन्त बेट्न ऩाउॉ दा उनी योभात्न्चत हुनु स्वबाववक तथमो ।

“कान्छ्माभा थकान बो होरा तन ! मत्रो राभो मात्रा । भ तसट पोल्ड गरुॉ ? ढत्ल्कदा आयाभ हुन्छ ।” भैरे सोधईऄ ।

“तॉराई बेटईऄऩतछ थकान सफै भेहटए ।”ततनरे भेयो तनधायभातथको कऩार ऩन्छाउॉ दै बतनन ् । झमाम्रै

छोहडयाख्ने भेयो कऩार ततनरे राखं ऩटक ऩन्छाईहदएकी हुन ् । कमौ स्टाईरका चुल्ठो ऩतन फनाईहदएकै


हुन ् । फषौऩतछ आज पेयी ततनरे उसैगयी भेयो कऩार ऩन्छाईहदईन ् । कऩारको यङ्ग फदरेऩतन कान्छ्माभाका हातको स्ऩशि ऩुयानै ऩाएॉ भैरे ।

“कवत्त टाढा फस्छौ हौ ततभीहरु ?” घण्टाको फाटो कुदे ऩतछ ततनरे सोतधन ् । “अफ ऩुग्नै राग्मौ । मो ऩानीको ठु रो नहय काटे ऩतछ हाभी फस्ने शहय आउॉ छ । यमसऩतछ त दश तभनेट ऩतन राग्दै न घय तछनि ।” भैरे अथ्र्माएॉ ।

झण्डै फाटै बरय भैरे ततनका हातहरु सभाईयहईऄ । ती हातहरुभा बेहटएको अऩनयवको याऩरे भ ऩुरहकत बैयहे की तथएॉ । वफयानो भुरुकभा ऐसो–आयाभ,नाभ–दाभ,भोज–भत्स्त ऩाए ऩतन आपन्तको तातोऩन

कहहल्मै अनुबुत गनि ऩाईएन । यमसैरे कान्छ्माभासॉग वफताउने ऩर–ऩरराई सॊजीवनी भानेय वऩउॉ न आतुय बएकी हॉ ुदी हुॉ भ ।

“वी आय अयाईभ्ड !” तसभोनरे सॊकेत गदै गाडी घयको ऩाहकिङ्गततय भोड्मो । “सधईआ सुखी यहे स ।” टाउको कोल्ट्माएय घयततय हे दै फोतरन ् कान्छ्माभा । तसभोनरे कान्छ्माभाका हात सभाउॉ दै गाडीफाट उताये य फैठकसम्भ तरएय गमो । अतन फ्रेन्च ग्मास्रोनोभीको ब्माख्मा गदै खाना फनाउनततय राग्मो । भेयो य कान्छ्माभाको हदनबय खासखुस चतरयहमो । छ भहहनाबन्दा फढीदे त्ख घय छोडे य उनी नत्जकैको कारीथानभा फस्न थारेकी तथईन ् । भागेय फटु रेका

रुवऩॉमाको ऩुयी तयकायी हकनेय ऩेट बतथिन ् ये । अतत बएऩतछ तछभेकी श्माभरी बाउजुरे भराई पोनफाट खफय हदएकी तथईन,् “छोयाहरुराई तऩाईरे केही बतनहदए हुन्थ्मो ।‟ “हकन घयै छोड्नु ऩये को त ?” भैरे कायण सोधे।

“छोयाफुहायीसॉगको सम्फन्ध हहसाफ–हकताफभा फदतरए ऩतछ ।” सोपभा खुट्टा तन्काउॉ दै ततनरे बतनन ् । “एउटा नबए अको हुन्थ्मो तन त ?” भैरे बने । “सफै बाॉहडएका छन ् ।” ततनरे अथ्र्माईन ् । नत्जकको ततथि हे रा ! कान्छ्माभाको आवश्मक्ता कसैराई बएनछ ।

ॊतमनी फेकाभहक त ऩक्कै तथईनन ्

। तमनको सोचाई बने पयक खारकै भान्नु ऩछि ! तमनी धभिवादी तथईनन ् । प्रबातभा ऩूजाऩाठभा

रात्ग्दनतथईन ् । तसथि् तमनका रराटभा चन्दनको रेऩ चाडऩवि य वफशेष तततथभा फाहे क कहहल्मै

हुन्नथ्मो । तमनी जाततवादी ऩतन तथईनन ् । यमसैरे होरा ततनका कऩडा तसउन आउने तुके दतभनीराई घयतबत्रकै एउटा कोठाभा तभतशन वफसाउन हदत्न्थन ् । चाॉणक्म नीतत य फधुतशऺाको त्खत्ल्र उडाउॉ तथन ् तय नायी आदशिको ब्माख्मा बने भज्जैरे गतथिन ् ।

भेया रातग त उनी सफैथोक तथईन ् । आभा नबएकी टु हुयी भराई ततनरे सातभप्मता नहदॉ हदहुन ् त भैरे


स्नेहको अथि कसयी फुभ्ने तथएॉ ? तसभोनसॉगको भेयो जीन्दगीको शुरुवात तमनरै सॊबव गयाईहदएकी हुन ् । तसभोनराई भैरे भन ऩयाएको थाहा ऩाउॉ दा घयकाहरु आगो जस्तै फरे । सौतेनी आभासॉग भेयो

सम्फन्ध खुकुयी य अचानो फयाफय तथमो । तमनैरे उक्साईन–् खैयै असर छ । बाग मसैसॉग बत्न्थन ् । वऩस्कोय बोरेत्न्टमसि बएय आएको तसभोन कान्छ्माभाकै घयभा बाडा ततये य फसेको जो शान्त, गत्म्बय

स्वबावको तथमो । धभि य ववतधको आख्मान गये य गुजाया गने प्रख्मात ऩत्ण्डत फुफा भेया ! कान्छ्माभा नहुॉदी हुन ् त मत्रो सॊसाय तोडे य तसभोनसॉग फैवाहहक जीवनभा फाॉतधने आॉट कहाॉ हुन्थ्मो होरा ?

“भेया रातग जतत गरयहदनुबो यमसका रातग ऋत्ण छु कान्छ्माभा !” आॉखा तचत्म्रएय रम्ऩसाय ऩये की उनराई हे दै फोल्छु भ ।

“ऋण त भ फोक्दै छु । भहहनैवऩच्छे का आश्रभराई ततने यकभ त तॉ ैरे ततछे स ् ।” वतिभानको कुयो

गतछि न ् उनी । छोयाहरुरे अशॊफण्डाभा सफै रुछाचुड गये छन ् । घय ऩतन ऩाल्छु बन्ने छोयारे तरएऩतछ कान्छ्माभाको के फच्मो य ? श्माभरी बाउजुका कुया सुनेऩतछ भन भानेन । यमसैरे आश्रभभा फस्ने ब्मवस्था तभराउनु आफ्नो कतिव्म सॊत्झएॉ ।

“आश्रभभा हदन कटाउन यभाईरै छ तन कान्छ्माभा ?” भैरे जान्न खोजे । “याम्रो छ । भ भेया रातग फाॉच्न ऩाएकी छु ।” ततनरे बतनन ् ।

कान्छ्माभारे जीवन अधुयो फाॉचेको कुया ओकत्ल्थन ् कहहरेकाही । ततनरे बोगेको वफगत भेया रातग केवर चाख राग्दा कथा झईआ हुन्थ्मो । भ सुन्थे ।

“कान्छ्माभा जीवनभा यहय गये य ऩतन ऩाउन नसकेका सम्ऩुणि कुयाहरु बन्नुहोस ् भ ऩुया गने कोतशस गछुि ।” मीनका थोयफहुत ईच्छाहरुराई हकन कुत्ण्ठत ऩानुि ? भैरे भनभनै सॊत्झएॉ य बने ।

“तधत खोरेय श्रृगारयएय फजाय घुम्ने भन छ । आकाश य ऩातार जोड्ने सभुन्द्री आकाय हे ने भन छ । त्जन्दगीराई भोजसॉग बोगेकाहरुको बीड हे ने भन छ । बनेजस्तै बए एउटा अत्तयको फोतर हकनेय ल्माउने भन छ ।” ततनरे फाधेय याखेका यहयहरु असयल्र पुकाईन ् ।

कान्छ्माभाको सभुन्द्र हे ने यहय ऩुया गने वफचायरे मसऩटकको तसभोन य भेयो एक हप्ताको छुट्टी विटानी कोस्टभा वफताउने प्रोराभ फनामौ । बोतरऩल्टै कान्छ्माभाराई श्रृगारयने फडी सेम्ऩो, फडी रोसनदे त्ख तरएय, ब्रस, तरऩत्स्टक, भस्कया, हाईराईटय, हे मयस्प्रे य ऩफ्र्मुभको फोतरसम्भ ल्माईहदएॉ जसभा

कान्छ्माभाको यहयहरु बरयएका तथए । “सभुद्री वीच”भा रगाउन हाप ऩाईन्ट, स्रीबरेस य सन ग्रास ऩतन ल्माएॉ ।

“कान्छ्माभा सानो तगफ्ट !” फैठकभा आयाभ गरययहे की कान्छ्माभाराई सप्राईज गये भैरे । उनरे खोरेय हे रयन ् । यमसफेरा ततनको अनुहायभा बएको यङ्गको रुऩान्तयण हे नि रामक तथमो । अत्तयको फोतर

त्झकेय ततनको शयीयभा छहकिहदएॉ । याणा ऩुयोहहत फाफुकी छोयी उनी ! दे व शभशेयको दयफाय आहोय– दोहोय बैयहन्थ्मो ये फाफुसॉग । झऩक्क श्रृगारयएय अत्तय छरय फसेका याणा खरकका आईभाईहरुसॉग

उनको फार सॊसगि धेयै बएको ये । यमसफाट प्रबाववत कान्छ्माभाको फार भत्स्तष्कभा नायी य श्रृगाय


एक अकािका ऩमािमवाची जस्तो तथमो । श्रृगारयने उनको प्रवृतत हजुयआभा बैसक्दा ऩतन हयाउन सकेन । दि ब ु ाग्म ! श्रृङ्गारयएय फाहहय तनत्स्कने उनराई प्राम् सफै सकिसको जोकय भान्थे । ततनका कुया काट्थे । तत अधिभानव हुत्न्थन ् सफका रातग ।

“मी कऩडा कस्का रातग ?” हाप ऩाईन्टको प्माकेट खोल्दै सोतधन ् । “तऩाईका रातग ।” म्माडभ म्वाज जस्तै बएय “त्क्वयोन वीच” घुम्न जाने । ततनी सोपाफाट उहठन ् अतन ठट्टा गदै हाप ऩाईन्ट घुसानि थातरन ् । “मी सुकेका वऩडु ॉ रा दे खाउन तभल्रा य ?” ततनरे भनको आशॊका फोतरन ् । “एकदभ तभल्छ । मस्ता वऩडु ॉ रा मो उभेयभा हुनु त बाग्मको कुयो । श्रृगारयनुहोस ् ! भन

खोरेय । न फुहायी, न सत्म्धनी, न ये ती चराउनेहरुको बीड । महाॉ फतसन्जेरका एक–एक ऩरहरु स्वतन्त्र जीउॉ नुहोस ् ।” ततनका दफेका ईच्छाहरुराई जगाईहदएॉ पेयी ।

“पहकिएऩतछ त छदै छ तन भेयो आश्रभ ।” ततनी मथाथि अत्स्तयव खोत्ल्छन ् ।

“छोयारे खान हदएको हहसाफ भागेऩतछ के पयक बो घय य आश्रभ ? फाह्र छोया तेह्र नाती फुढाको धोक्रो काॉधै भातथ ।” भैरे थऩईऄ ।

“छोयो आपैरे योजेको है न य ?” अतन सॊझना गयाईहदएॉ ।

“योजाईभा कहहरेकाहीॊ धोका हुॉदोयहे छ ।” ऩिाताऩ गदै फोतरन ् । तसभोनरे विटानी कोस्टका जानका रातग शुक्रफाय वफहानै तैमाय हुन बनेको तथमो । उसका

आभाऩत्ट्टका हजुयफुफा यमहीॊका तथए ये । यमसैरे ऊ ऩुख्र्मौतर ठाउॉ जान भख्ख तथमो । सफेयदे त्ख नै

घाभको तातोऩन यावऩरो तथमो । भध्महदनराई बने “त्क्वयोन वीचको” सभुन्द्री छारसॉग वफताउने सुयरे तनत्स्कमौ ै ।

भध्मान्हको फाह्र नफज्दै ऩुग्मौ ै होटे रभा । भेयी कान्छ्माभा हाप ऩाईन्ट य स्रीबरेसभातथ सनग्रास

ऩहहरयदा साॉच्चै म्माडभ म्वाजहरु बन्दा कभ तथईनन ् । भ गविरे ढऩक्क पुरे तबत्रतबत्रै । रन्चभा तस– पुड खाएय हात्न्नमौ साभुद्रीक वीचततय ।

भान्छे हरुरे बरयएको हकनायै–हकनाय ऩैदर हहड्न थाल्मौ हाभी । सेतो फारुवाभातथ हहड्नुको भज्जा नै

फेग्रै । फेरा–फेराभा उठ्ने फडे भानको छार दे खेय कान्छ्माभा हकनाय छोडे य बात्ग्थन ् । आपूरे दे खेको तभोय, सप्तकोशी, नायामणी, वत्रशुरीका सानाततना छारहरुसॉग मसको कुनै तादम्मता ऩाईनन ् ततनरे । “तभोयभा जराएका राशहरु ऩक्कै महीॊ आईऩुग्दा होरान ् हतग ?” ततनरे आॉखीबौ उचाल्दै बतनन ् । “भृयमुको कुयो तभठो हुन्न क्मा कान्छ्माभा ।” भैरे कुयो काटे य उनीसॉग वफताएका स्भृततका ऩाताहरु ऩल्टाएॉ । ततनरे ख्वाएका सुन्तरा, भुन्तराका स्वाद सॊत्झएॉ । दे व शभशेयरे सभेत गोडा धोएय


अत्न्भएकी कान्छ्माभाराई आधाफाटो ऩुगेऩतछ जेठाजुरे घोडाफाट उताये को नतभठो ऩरराई कोट्माएय सम्झाइहदएॉ ।

“साॉच्चै हकन उताये का ?”उतानुक ि ो कायण कान्छ्माभारे खोरेकी तथईनन ् ।

“हकन हुन्थ्मो घय गयी खाने खारकी छ छै न बनी जाॉचेका नै । ततनरे जेठाजुको तछद्रो खोल्दै बतनन–् स्वास्नी भये को याॉणो बाईराई भ जत्स्त केटी ऩाउॉ दा तन घईअटाको वफको नखुरेको !” “हकन हदएका त ? घयका त यमसफेराका बए ऩतन ऩढे का तथए तन ।” भ सोध्छु । “ऩन्छाएका .......।” ततनरे कुयोको वफट भायीन ् । कान्छ्माभाको त्जन्दगीका उल्टा–सुल्टा भोड यमहीॊफाट शुरु बएछन ् । भनरे नखाएको रोग्ने, फषेनीका सन्तान, आतथिक अबाव, भानुि ऩये का ईच्छा–चाहना.......।

“कान्छ्माभा यमो डाक्टयको कुयो तन ?”एकऩटक ततनरे अतरकतत सुनाएकी तथईन ् । तसभोन य भेयो कुयो चरेको फेरा ।

“अफ तॉ ऩतन.....हदवा स्वप्नको के कुयो गनुि ! ततनरे सॊत्झए झै गरयन ् य बतनन–यमो भेयै उभेय ्

फयाफयको हुॉदो हो । काखभा जन्तये छोयो ! जाॉच्न थाल्मो फच्चोको छाती यमसरे । भराई केरे त्खचेको ? यमसका चश्भारे छोवऩएका आॉखाहरुका तबत्रैसम्भ तछये छु । ऩत्तै नऩाई ! भराई उसैसॉग जाउॉ–जाॉउ

राग्मो । फच्चासॉगको भेयो नाता वफतसिएॉ । जफ यमसरे ऩुजॉ थभाएय औषतध हकन्न जानुस बन्मो भ झत्स्कएॉ । मथाथित् भैरे एउटा जजभानसॉग जीन्दगी वफताउनु तथमो । डाक्टय कहाॉ ऩुग्मो के था ?” ततनरे अथ्र्माईन ् ।

“भान्छे को भन त जुनै जभानाको बए ऩतन उस्तै हुने हतग ?” कान्छ्माभाका ठाउॉ भा आपूराई उभ्माएय फोल्छु ।

“सफै छर गने सडक भध्मको “तभयाज” हो । भेया रातग कोही बएनन ् । वफगत पगत भेयो जीन्दगीको एउटा ऩाटो हो । अस्वीकाय गदै स्वीकाय गरयएको ।” कान्छ्माभा त साॉच्चै कठोय बैछन ् ।

“यगतसॉगको नाता त्जन्दगीको ऩाटो नबएय शास्वत सयम हो कान्छ्माभा ।” जोड हदन्छु भ ।

“तेयो य भेयो नाता शास्वत सयम होईन ! उसोबए मो सफ हकन ?” प्रेभ बरयएका ततनका आॉखाहरुरे

भराई प्रश्न गछि न ् । भसॉग जवाप छै न । सयमत कान्छ्माभा य भ फीचभा यगतको नाता छै न । उनको य भेयो नाता केवर बावनाको हो । हाभीफीच साटासाट बएको प्रेभको नाता हो । “उसो बए यगत, नाता य सम्फन्ध सफै भ्रभ हुन ् ।” भ प्रश्न गछुि । “मथाथि केवर बोगाई हुन्छ । फाॉकी सफै भ्रभ । जन्भ य भृयमु सयम हो फाॉकी सफै झुट ।” कान्छ्माभारे प्रसङ्ग टु ॊ ग्माईन ।

सभुद्री तटभा चरेको हावाको तातोऩनरे ततनी ताततसकेहक तथईन ् । सेतो फारुवाभातथ हाम्रा ऩदचाऩहरु


तनकै कोरयईसकेका तथए । झण्डै तीन हकरोतभटय हहहडसकेका तथमं । यमो सभुद्री भहौर, वफकीनीभा छारतबत्र रुभतरयहे का अधफैशेहरु, सनब्रक हक्रभ दरेय रम्ऩसाय तरुनीहरुभातथ त्खवऩएको सूमि ! ऩानीभातथ चतरयहे का सभुन्द्री वोटहरु ! जीवन्त तथमो वरयऩयी । “कान्छ्माभा फयप चुस्ने हो ?” भैरे त्जस्क्माॉए । “कुया काट्नेहरुका नाभभा !” ततनरे थवऩन ् । तसभोनरे बातनरा बये को आईसहक्रभको कनि ल्माएय थभाईहदमो । ततनको फयप चुस्ने यहय ऩतन ऩुया गरयहदएॉ । हदन ढल्कदै जाॉदा ऩानीको छार फढे य अझै नत्जहकदै जान थाल्मो । हाभीरे तातो

फारुवाभातथ फसेय त्ऺततज हे रययह्यं । ऩय–ऩय रारीभा बये य सुमि सभुद्रको गबितबत्र बाॉतसदै गमो बोरी

पहकिने फाचा गये य । जीवनको सन्ध्माभा टे कीसकेकी कान्छ्माभा अस्ताचरको सूमर ि ाई तचम्सा आॉखारे हे दै सभुद्रको ऩानीभा आफ्नो प्रततववम्व हे रययहे की तथईन, ् शामद चाउयी ऩये का गारा सुम्सुम्माउॉ दै जीवनको अको ऩाटो खोज्दै तथईन ् । *


गुराफी फ्रक वफहानै कसैरे भेयो डोयफेर फजामो । ढोका खोरईः । दई ु भा एक आफ्नै ऩुयानो आकृ तत ! भ ववचतरत हुन्छु । भेयै घयभा भेयै आकृ तत कसयी सम्बव हुन्छ ? पेरय भैरे त भेयो बूत खोजेकी तथइनॉ । तय फज्मैराई यमही खोजेय हकन ल्माउनु ऩये को ? दव ु ैराई तबत्र डाकईः । “फज्मै के वऩउने ? तचमा हक दध ू ?” भैरे सोधईः । फज्मैको तचमा बनेऩतछ भरयहत्ते गने फानी उही ऩुयानो । भैरे आपू, फज्मै य उसराई तचमा फनाएॉ । ऊ

भराई गह्रुङ्गो गयी हे रययहे की तथई । सोपा ऩतन उसराई वफझाएको झईअ गरययहे की तथई । उसको भुन्टो कुनै अऩयाधीको जस्तो झुकेको तथमो बरै यमो अफोध तथई । घरयघयी हातका औँराहरू असहज गयी हकन चराउॉ थी ऊ ? भ अनतबऻ तथएॉ । भेया नजयहरू ऩदाि हठात ् तनस्तेज हुन्थे औँराहरू । फढ्न नऩाउॉ दै त्खइएका, कारा घाउ बरयएका हयकेराहरू भराई त्जस्क्माइयहे का तथए ।

“फल्र बट्टावार साहुरे घण्टाको छुट्टी हदएय आएकी ।” फज्मैराई वषौदे त्ख उही हतायो छ । “आज मसको काभ छै न । हदनबय सॉगै याख्नू, हे न,ूि ववचानूि ।” फज्मैरे कुया टु ङ्ग्माइन ् य हतायोको साथ रागेय तनत्स्कइन ् ।

फाॉकी भ य भेयो आकृ तत छ फैठकभा । हावा बरयएको भेयो कोठाभा ऩतन भ तनस्सातसन्छु । सजीव तय

शून्म छ यमो आकृ तत । भ खल्फल्माउने हहम्भत गहदि न । „कततञ्जेर शून्म उभ्माउनु आफ्नै अगाहड ?‟ भनरे बन्छ ।

“ततम्रो नाभ के हो ?” राचाय आफ्नै आकृ ततराई प्रश्न गछुि भ । “धनसयी” भोटो आवाज । धन्न ! आवाज पयक ऩाएॉ । “ततम्रो घय कहाॉ तन ?” “तचतवन ।” “ततम्रा फाफुआभा कहाॉ हुनुहुन्छ ?” भेया प्रश्न तनयन्तय छन ् ।


“फाराई भाये को । आभा घाॉस काट्न बनेय गा‟को पेरय पहकिनन ् ।” जवाप ऩाउॉ छु । “बाइफहहनी तन ?” “कहाॉ छन ् था‟ छै न ।” छोटो छ जवाप । भराई जवापहरूभा ऩूणत ि ा प्राप्त हुॉदैन । भ कायण जान्न चाहन्थईः । तय भभा उसराई ओल्टाई–ऩल्टाई गने आॉट बएन । तनष्कषि के त ? ऊ सयासय भेयै आकृ तत हो ? अफोध ऩैताराहरू फेस्सयी भस्र्माङ्दीभा ऩखारेय फज्मैका साथ गन्तव्मवफहीन मात्रा सुरु बएको तथमो भेयो । के उसका ऩैताराहरू ऩतन नायामणीभा ऩखातरन फाध्म बएका हुॉदाहुन ् ? “कहाॉ फस्छ्मौ त आजकर ?” “फज्मैसॉग । ईंट्टाबट्टाभा ।” ऊ बन्छे । प्रि छ । भराई भेयै ऩुयानो आकृ वत्त छर गरययहे छ । तगज्माइयहे छ । यमो भेयै मथाथिको क्रोन बएय

उतबएको छ भेयो अगाहड । ऩछ्माउॉ दै–ऩछ्माउॉ दै भेयो ढोकासम्भ आइऩुगेको छ । „के मो क्रोन भसॉग

सभाहहत हुन सक्रा ? ववगत सभेटेय भेयो क्रोन कसरे फनामो ?‟ भ आफ्नो तशय सुम्सुम्माउन ऩुग्छु । दशकँ अगाहड हदनबय ईंटा फोक्दा तथरतथरो बएको भेयो टाउको एकाएक दख्न ु थाल्छ । साॉझ साहुरे हदएको ऩाॉच रूऩैमाॉ बट्टाकै वऩऩासुहरूरे खोतसहदएको सम्झेय भन ऩतन दख्न ु थाल्छ । बोकै हदन

वफताएको सम्झन्छु । „यमही ववगत मवत्तका वषिऩतछ भैततय हकन पहकिएको हो ?‟ भेयो अन्तद्र्वन्द्वको जवापभा केवर शून्म आकृ वत्त तनजॉव बएय फसेको छ अगाहड ।

ऊ अझै एउटै आसनभा फसेकी छ । भ जान्दछु– ऊ हरचराउन डयाउॉ छे । सभमरे उसराई फाॉतधन तसकाएको छ । ततयस्काय य घृणाको यछ्मानभा ऊ रतऩततएकी छ । उसको तनदोष अनुहायरे

बतनयहे छ– मो घृणा य ततयस्कायको यछ्मानफाट उसराई त्झक्न को तमाय हुने ? सभमरे भजस्ता अरू कतत अफोधहरूराई यछ्मानभा ऩु¥माएको छ कसरे ध्मान ऩु¥माउने ? “मी सफैराई भदय डे री चाहहएको छ ।” भ फोल्छु । “मवत्तका भदय डे री कहाॉ ऩाइएरान ् ?” प्रश्न उठ्छ भनतबत्र । यछ्मानफाट उठाएय भहरभा फसाउने ती भदय डे री ! इं ट्टा उठाउॉ दै गये का भेया धुराम्भे हातहरू

थाभेकी तथइन ् उनरे । भेयो वरयऩरय त्झॉगा बत्न्कयहे को दग ु त्ि न्धत धयातर तचहाइयहे को तथमो तय उनी

सुहकरी तथइन ् । भैरे भेया धतभरा हातहरूराई भैरो जाभाभा ऩुछ्ने कोतशस गदाि धुरो ऩुतछएन । भैरे अफोध हे रययहईऄ । भराई उनरे प्रेभरे काखभा यात्खन ् य सेतो कायभा हातरन ् । बट्टाका सफै हे रययहे का

तथए । यमो बट्टावार साहु ऩतन हे रययहे को तथमो । फज्मैरे छे वैभा आएय „तेयो बाग्म उदामो‟ बतनन ् ।


बाग्म उदाउनु य अस्ताउनुको पयक भ यमवत्त धेयै फुझ्न सक्ने तथइनॉ । तय यमो यछ्मानफाट भुवक्त खोत्जयहे का तथए भेया हातहरू । अघाउन्जेर खान ऩाउने द्वाय खोत्जयहे को तथमो भेयो ऩेटरे ।

भदयको सेतो कायभा भैरे एकैतछन आपूराई ऩयी सॊत्झए । भ के हुॉ ? को हुॉ ? वफतसिहदएॉ । यमो हदन खाएको खाना भेयो रातग अभृत तथमो । तृप्त बएय भेया आॉखाहरूरे बगवान ् भानेय हे येका तथए भदय

डे रीराई । हदनबय फजाय घुभेय आइसहक्रभ खाएको, तीन–चाय जोय रुगा एकैऩटक हकतनहदएको दे खेय भ चहकत बएकी तथएॉ । प्रातप्तको उद्दे श्म तथएन भतबत्र । आजसम्भ कसैरे केही हदएको थाहा छै न । अॉ !

एकऩटक ववदे शभा फस्ने राहुयेहरूरे अनाथहरूराई खाना ख्वाउॉ दा भैरे ऩतन अघाउन्जेर खाएकी तथएॉ । तय भदयरे एकैऩटकभा धेयैथोक हदइन ् । ती खैयो कऩार गये की अऩरयतचत भभातथ हकन आत्यभमता

फढाइयहे की तथइन ् ? उनीतबत्र हकन घृणा तथएन ? हकन उऩेऺा गनि सहकनन ् ततनरे भेयो मथाथिराई ? के यमो उनको आदशि तथमो ? भराई थाहा तथएन । भत्क्कएको धागो फटु रेय फनाएको वऩङजस्तो भेयो

हदनचमािभा केवर साहुको गारी, ववत्ऺप्त भन, दभन, घृणा, बोक फाहे क केही तथएन । फारकथाभा द्ु खी केटाकेटीराई भामा फाॉड्न सुटुक्क आउने स्वगिकी ऩयी बैहदइन ् उनी भेया रातग ।

भतबत्र ततनै भदय डे रीको उदायबाव हुहकियहे को छ । स–साना कुयारे भनराई छुन्छ । भैरे भदय डे री फन्नु छ । उनको उद्दे श्मभा एउटा आमाभ थप्नु छ । भ फतसयहे को ठाउॉ फाट जुरूक्क उठ्छु । उसको नत्जकै फस्न खोज्छु । ऊ दयू ी फढाउॉ छे । उसका चामा ऩये का गाराहरूभा यङ्ग पेरयन्छ । कानहरू यगतको प्रवाहरे बरयन्छन ् ।

“आज ततभी य भ फजाय घुम्न जाने अतन आईसहक्रभ हकनेय खाने है ।” भैरे शून्मता बङ्ग गयईः । उसरे सहभततभा भुन्टो भात्र हल्राई । भैरे एक भहहना अगाहड न्मूयोडफाट हकनेय ल्माएको गुराफी फ्रक दयाजफाट त्झकईः । अचम्भको यहय

तथमो फ्रक हकनेय याख्ने । भदयरे हयफखत उक्साइयहहन ् । दयाज खोरेवऩच्छे यमो फ्रकभा एक कोवऩरा भुस्काउॉ थ्मो । आज यमो कोवऩरा साऺात ् भेया साभुन्ने भेयो प्रततवफम्व बएय खडा छ । भैरे उसराई फ्रक हदएॉ । एकैतछनभा ऊ वफहानीभा भुस्काएको तशताम्भे पूर जस्तै सुन्दय दे त्खई । “ओहो ! कस्तो सुहाएको ?” भैरे उसराई ड्रे तसङ को ऐनाभा ऩु¥माएॉ । यमो वफजुरी चत्म्कए जसयी एक ऺणका रातग भुस्काई । अत्स्थय हाॉसो तथमो यमो हकनहक

स्थातमयवको सॊमोग उसराई थाहा तथएन । हदनबय भेयो गाडीभा हारेय काठभाडँ घुभाएॉ । कुतािसरवाय, जुत्ता अतन कऩारभा सजाउने तचहटक्क ऩये का त्क्रऩ हकतनहदएॉ । साॉझसम्भ ऊ तनकै यभाई भसॉग । “आज तऩाईंरे घयभा खाना हकन नखा‟को ? यमो होटे रभा खाने ऩैसारे त घयभा खान कवत्त धेयै हदनराई ऩुग्छ ।” उसको प्रश्न सान्दतबिक तथमो । आत्खय भेयो क्रोन न हो । “ततभीसॉग घुम्न ऩाएय भात्र खाएको तन !” भैरे कुयो घुभाएॉ ।


भैरे उसराई वफस्तायै कुयो खोल्नु तथमो । उसको प्रततहक्रमा हे नुि तथमो । भराई डय तथमो हक ऊ

आफ्नो भातृबूभी यमाग्ने कुयोसॉग सहभत हुने छै न । भ ऩतन बएकी तथइनॉ जफ भदय डे रीरे भराई

आपूसॉग रैजाने प्रस्ताव अतघ साये की तथइन । भराई भेयो भातृबूभी आभाबन्दा ऩतन आफ्नो रागेको

तथमो । बोक, योग य यछ्मान नै स्वीकामि तथमो भराई । आत्यभमता हदने ती फज्मै अभूल्म तथइन ् भेया रातग । भराई यमो प्रस्तावरे ऩगाल्न सकेको तथएन । भ धकेतरएकी तथएॉ । भदय डे रीरे भराई छोयी फनाएका सयकायी कागजऩत्रहरूरे तघसाये य रगेको तथमो भराई । हवाईजहाजभा चढे ऩतछ आॉखारे

भ्माउन्जेर काठभाडँ शहयराई हे येकी तथएॉ । तय वफस्तायै–वफस्तायै सफै दृष्म त्ऺततज ऩारय बमो । उसराई ऩतन मस्तै अनुबूतत हुनेछ– भनरे बन्छ । “धनसयी, ततभीराई भ भेयी छोयी फनाएय ववदे श रैजान्छु । ततभी भसॉग जान्छ्मौ ?” भैरे उसराई सुम्सुम्माउॉ दै सोधईः ।

“हस ्” ऊ फोरी । उसका आॉखाभा कुनै सङ्कोच तथएन । उसरे स्वस्पूति जवाप हदई । भ आिमिचहकत हुन्छु । कतत दृढ जवाप हदई उसरे । कुनै शङ्का, बम फेगय । “ववदे श धेयै याम्रो हुन्छ अये है न ?” उसरे प्रश्न गयी । “हो त ! यमहाॉका भान्छे हरू याम्रा हुन्छन ् । केटाकेटीराई धेयै भामा गछि न ् । स्कुरभा ऩतन सयहरूरे असाध्मै भामा गये य ऩढाउॉ छन ् । ठू रा–ठू रा ऩाकिभा घुम्न ऩाइन्छ । कस्तो यभाइरो हुन्छ ।” भैरे फारसुरब शैरीभा व्माख्मा गयईः ।

“कैरे जाने ? गैहारभ ् न । भराई त यमो बट्टाभा फस्नै भन राग्दै न । फज्मै भात्र आफ्नो जस्तै

रात्ग्छन ् अरू सफै कस्ता–कस्ता छन ् । कवत्त द्ु ख छ यमहाॉ । कभाको ऩैसा ऩतन साहुरे हदॉ दैन । खान ऩतन ऩेटबयी ऩाइन्न । भराई त याम्रै राग्दै न ।” उसरे अवस्था एकैतछनभा दशािई ।

सभम कवत्त पयक बैसकेछ । भैरे भातनयाखेको भेयो क्रोन त वैचारयक रूऩरे भबन्दा धेयै फतरमो यहे छ । वास्तवभा केप्रतत हकन सद्भाव याखोस ् उसरे ? दस–फाह्र वषिकी ऊ अन्मोरऩूणि बववष्मसॉग एक्रै

रहडयहे की छ । स्वदे शभा ऩतन उसको कोही छै न बन्ने उसराई ऩूणत ि ् ऻात छ । ववदे शभा ऩतन कोही

छै नन ् आफ्ना बन्ने ऊ जान्दछे । फयाफय छ उसको हहसाफ–हकताफ । उसको भनभा ववदे श याम्रो हुन्छ बन्ने कुयारे घय फनाएको तथमो । ववदे शी नमाॉऩनको बमसम्भको यमो अफोधरे ख्मार गरयन ।

बोतरऩल्ट फज्मै तरन आइन ् । उसरे फज्मैसॉग बट्टा पहकिने चेिा गरयन । भेयो दामाॉततय भसॉग

ढे वऩएय फतसयही । भैरे आतधकारयक कागजऩत्रहरू तमाय ऩारयसकेकी तथइनॉ । सयकायी स्वीकृ ततभा

सहीछाऩ गयाउन फाॉकी नै तथमो । उसरे भराई छोड्न नचाहे ऩतन ऊ भेयी बैसकेकी तथइन । यमसैरे भैरे उसराई फज्मैको साथ ऩठाउनु नै तथमो ।


“धनसयी, फज्मैसॉग एक–दई ु हदन फस । ततम्रा साथीहरूसॉग ऩतन खेर । भ पेरय ततभीराई तरन आउॉ छु ।” भैरे उसराई फज्मैसॉग पहकिने आरह गयईः ।

“तऩाईंरे भराई सफै कुया ढाॉटेको भैरे थाहा ऩाइहारईः तन !” उसको भभातथको ववश्वास तछनभै यमागी । उसरे आपूराई तुरुन्तै फदरी । उसको अनुहायभा पैतरएको अनौठो यङ्ग छे ऩायोको जस्तो ऺणभै फदतरमो ।

फज्मैको साथ रागेय ऊ तनत्स्कई तय उसरे पकेय एकनजय भराई हे रयन । कागजात तमाय बमो । सम्ऩूणि प्रहक्रमा ऩूया बएऩतछ भ उसराई तरन बट्टाभा पहकिएॉ । गेटभै साहुसॉग बेट बमो । खाततयदायी ग¥मो भेयो । धनसयीराई धभिऩुत्री फनाउन रागेको बन्ने थाहा ऩाएको यहे छ । “हजुयको काभको रातग भ केही सहमोग गनि सक्छु हक ?” उसरे कुया सुरु ग¥मो । “भेयो टाढाको नाता ऩनेकी छोयी फेसहाया बएय भैरे ऩातरयाखेको छु । साह्रै भामा राग्दी छ वफचयी ! तऩाईंको पुसिद छ बने एकऩटक बेट्न जाउॉ हक ?” यमसरे प्रस्ताव ऩतन याख्मो ।

“भ त धनसयीराई तरन आएकी । यमसको सम्ऩूणि प्रहक्रमा ऩूया बैसक्मो ।” भैरे कुया टु ङ्ग्माएॉ । ऩतछ थाहा बमो यमो बट्टावाररे आफ्नै बाइको कुयो उप्काएको यहे छ, जसका चाय–चाय वटी छोयी

यहे छन ् । कुनै ववदे शीरे रगे बाग्म खुल्थ्मो बनेय जानाजानी रातगऩये का छन ् अये घयका । फज्मैरे बत्न्थन ् ।

भ ऩुग्दा धनसयी आपूबन्दा अग्रो ईंटको बायी उठाउॉ दै तथई । दश–फाह्र वषे कतररी केटी धुराम्भे आवयणभा कवत्त तनयीह दे त्खएकी तथई । भन ईंट्टा झईअ गह्रँ बमो । भ ऩाइरा दौडाउॉ दै ऩुगईः उसको छे उभा ।

“धनसयी, भ ततभीराई तरन आएकी ।” भैरे बनईः । फोक्न रागेको बायी एक हातरे धकेरेय रडाएय भेयो छे उ आई । “फज्मै बायी तरएय ऩल्रोऩत्ट्ट गएकी छन ्, भ बेटेय आइहाल्छु ।” ऊ साह्रै हतारयएकी तथई । भैरे फज्मैराई ऩतन घय साथै तरएय गएॉ । राग्मो– उनको ऩतन त हक फन्छ तन दई ु यात सॉगै वफताउने । उनी नहुॉदी हुन ् त शामद भेयो मो स्थान असम्बव नै तथमो । धनसयी ऩतन शामद यमही यछ्मानभै जवानी स्वीकानि फाध्म हुन्थी ।

दई ु हदन ऩतछको फ्राईट तथमो– धनसयी य भेयो जभिनीका रातग । धनसयीको सयसपाई, हकनभेर । पेरय आफ्नो रातग हटम्भुय अतरकतत, अतरकतत गुन्द्रक ु , तसन्की ऩतन त हकन्नै ऩ¥मो । कहहरेकाहीँ


आफ्नो दे श य आफ्नाहरूको कल्ऩनारे सताउॉ दा भन फुझाउॉ न । ऩशुऩततनाथराई ऩतन जहाॉ ऩु¥माइहदए

यमसफाऩतको धन्मवाद हदन कहहल्मै छुटाएकी छै न । यमो धनसयीराई ऩतन दे वताको दशिन गने ईच्छा होरा । जानै ऩ¥मो । थुप्रै काभ फाॉकी नै तथए ।

तमायी सहकमो । बोतरऩल्ट प्रबातभा ऩशुऩततको दशिन गये य साॉझ उड्ने हहसाफ तभराएॉ । “धनसयी, भत्न्दय जान नुहाई–धुवाई गय । तछट्टै पहकिनुऩछि ।” भैरे अह्राएॉ । “भ भत्न्दय जान्नॉ ।” उसरे जवाप हदई । भान्छे रे भान्छे राई सम्भान गने चरन नबएको ऩरयवेश बए ऩतन बगवान ् त भान्न फच्चारे ऩतन जानेको हुन्छ बन्ने तथमो भराई । उसको जवापरे अचम्भभा ऩयईः भ । “हकन नजाने ?” भैरे सोधईः । “भराई बगवान ् भन ऩदै न ।” ठाडो जवाप हदई उसरे । भदय डे री बत्न्थन ्– कोही ऩतन व्मवक्तको चाहना वफऩयीत केही गनि फाध्म नगनूि । हये कराई आफ्नो

तसद्धान्तभा य ववश्वासभा फाॉच्ने स्वतन्त्रता हुन्छ । अकािराई सम्भान गदै आफ्नो स्वतन्त्रताभा फाॉच्ने शैरी उनैरे भराई तसकाइन ् । भ कसयी उनको ईच्छा वफऩयीत धनसयीराई फाध्म गनि सक्थईः ?

उसराई घयभै छोडे य एक्रै दशिन गये य आएॉ । साॉझ फज्मैरे रूॉदै वफदा गरयन ् । वफदा गने अरू न

धनसयीका तथए, न भेया नै । एमयऩोटि ऩुतगमो । ऊ प्रपुल्र तथई । ट्माक्सीतबत्र फजेको गीतभा तार बरययहे का तथए उसका खुट्टाहरूरे ।

जहाज उड्मो । साॉझको त्झतरतभरीभा काठभाडँ दर ु ही बएको तथमो । फौद्ध, स्वमम्बू, ऩशुऩततनाथ त्झत्ल्भराएका तथए ।

“धनसयी, झ्मारफाट हे य त काठभाडँ शहय कवत्त याम्रो दे त्खएको छ ।” उयसाहहत हुॉदै भैरे बनईः । “खै भ त केही याम्रो दे त्ख्दनॉ ! यमो त फत्तीको त्झतरतभरी भात्र हो ।” ऊ फोरी । आफ्नो जे हो यमही नै यमाग्नुऩदाि ऩतन एउटा फार–भत्स्तष्कभा कुनै बम छै न । कुनै नैयाश्मता छै न । सभम कुन फनौटभा ऩरयवतिन हुॉदै गइयहे छ । भाटो, भान्छे , भत्न्दय कसैप्रतत भोह नहुनु ? कस्तो वफडम्वना ! ! ! *


ग्माॉसच्माम्फय छे उफाट “म्माडभ रुथ भ केही घण्टाऩतछ पहकिने छु । आयाभ गदै गनुह ि ोरा ।” भैरे उनरे सुन्ने गयी बने । “भध्मान्न हुन रातगसकेको छ । भराई ऩाकि रगेय छोहडदे उ य ततम्रो काभका रातग जाऊ ।” उनरे अड्चो थावऩन ् ।

“ऩाकिको फहानाभा भ योहकने छै न । आजको हदन भराई केही घण्टा वफसिनु ऩछि ।” भ उनी फतसयहे को फाल्कोतनभै गएय फोरईऄ ।

तमनी फच्चारे जसयी सताउॉ तछन भराई । एकै तभनेट छोत्ड्दनन ् । हदनबय तमनका कुयाहरु सुतनहदनु

ऩछि । खाना खाॉदा ऩतन छे वैभा फतसहदनु ऩछि । रुगाहरुदे त्ख तरएय कऩारको स्टाईरसम्भ भेयै हातहरुरे हठक गयीहदनु ऩछि । कहीरेकाहीॊ आभा बेट्न आएकी आफ्नै छोयीरे गये को ऩतन भन ऩयाउॉ हदनन ् ।

असाध्मै काखे बएकी छन ् । ऩाकिको फहाना फनाएय अहहरे ऩतन भेया ऩाउहरुराई फाॉध्न खोज्दै तछन ् । तय आज भैरे आफ्नो बावनायभक सम्फन्ध साटासाट गनि ऩुग्नै ऩने छ ।

“म्माडभ रुथ, भैरे जानै ऩछि । भेया सातथहरु ऩत्खियहे का छन ् ।” भैरे उनका गारा सुम्सुम्माउॉ दै बने । “ओहो ! ततम्रा साथीहरुकहाॉ, भराई ऩतन तरएय जाऊ ।” उयसाहहत हुॉदै फतसयहे को आयाभ चेमयफाट

जुरुक्क उहठन ् य रातगन ् आफ्नो कोठाततय । उनराई नभनाई भैरे कहीॊ तनस्कन तभल्दै न तथमो । भ उनका ऩतछ रागे ।

“फेन्जातभनराई पोन गय । गाडी तरएय आओस ् ।” भ उनका ऩतछत्ल्तय ऩुग्दा गाडी ड्राईबयराई फोराउने आदे श हदईसकेकी तथईन ् । अफ उनराई साथै रानुबन्दा ऩय भेयो केही चल्नेवारा तथएन यमहाॉ । फेन्जातभनरे गाडी ल्माएय घयै अगाडी योक्मो । म्माडभ रुथ टाउकोभातथ गुराफी ह्याट सजाएय

तनत्स्कईन ् । जफ–जफ उनराई हुॉदैन बन्मो तफ–तफ उनी पुततितर अधफईआशे झईआ हुने गतछि न ् । आज ऩतन उस्तै पुततितर बएकी छन ् ।

म्माडभ रुथराई दे खेय फेन्जातभनरे टाउकोको „कीऩा‟(महुदी ऩुरुषहरुरे रगाउने एक प्रकायको सानो टोऩी ) त्झक्मो अतन अतरकतत तनहुरयएय ततनको दामाॉ हातभातथ चुम्फन ग¥मो । भैरे गाडीको ढोका खोतरहदएॉ । उनी फतसन ् । भ ऩतन ततनको छै वैभा फसईऄ । “म्माडभ कहाॉ रैजाउॉ ? फेन्जातभनरे गन्तब्म सोध्मो । “ईराट् सीटी छोहडदे उ ।” भैरे बनईऄ । “साॉझ एडभराई केही नसुनाउॉ नु । पहकिहाल्ने हो ।” म्माडभ रुथरे फेन्जातभनराई फेरैभा सचेत गयाईन ्


उनको एउटै भात्र छोयो एडभ ! डे ड सी नत्जकैको शहयभा भतसिहडज कायको हडरय खोरेय फसेको छ । आभाराई बेट्न शतनफाय ऩाये य आउने बए ऩतन हये क साॉझ पोनफाट हदनबयको जानकायी भाग्छ । सवऩङ्ग गदाि परपुर हकन कभ हकनेको ?ऩाकि हकन सफेयै गएको ? के खाएको ? हकन अफेयसम्भ

नसुतेको ? सम्ऩुणि कुयाको जानकायी हदनुऩछि । मो फेत्न्जातभन त सकुनी जवत्तकै छ । ग्माये जभा गाडी थन्क्माॉउछ य तनमतभत जस्तो एडभराई हाम्रो दै तनकीको फेतरवफस्ताय रगाउॉ छ । मसफाऩत हये क भहहनाको अन्यमभा केही यकभ फोनस झै ऩाउॉ छ य दङ्ग

ऩछि । ईराट् सीटी जान फेन्जातभनरे गाडी हाई वे ततय भोड्मो । म्माडभ रुथराई कायको तति गतत

भन ऩदै न । उनरे आॉखा तचत्म्रइन ् । भैरे बने हाई वेको तेज गततसॉगै गुडेको भनराई त्स्थय फनाउन खोत्जयहईऄ । ००००

म्माडभ रुथरे हदएको जीन्दगी बन्नु ऩछि भैरे । फभ य यकेटको धम्कीतबत्र फाॉतचयहे का इजयामरीहरुवफच जीवन बेट्ने आश फोकेय ऩुग्नु तथमो । हाभी बए त उखान बन्थ्मौ–„आपै त भहादे व उत्तानो ऩय, कसरे दे रा वय !‟ इजयामरीहरुरे मसो बतन हारेका तथएनन ् ।

आफ्नो दे शको धयातर छोड्दा जीवन तथएन, ज्मान भात्र तथमो आपूसॉग । दई ु छोयाछोयीकी कतररी

आभा तथएॉ भ । ततनीहरुको फाफुको नाभ भात्र तथमो साथ तथएन । गन्तब्मराई झटायोको बय छोडॉ े । रागे खाउॉ रा नरागे आॉत भायौरा ! छोयाछोयीरे ऩतन के–कतत फुझे ? भातनहदए आभा छोडे य फस्न ।

नाफारक छोडे य आकाशभा ऩखेटा हपजाउॉ दा अतभर ्ईएको भनको ऩाटो चुॉडेय अरुराई चखाउने तभरेन ! आकाशबयीको मात्राभा एक्रै चाखे । ईजयामरको „फेन ग्मुयोन एमयऩोटि‟ भा जहाजरे उतादाि प्रकृ ततरे झभक्क साॉझ ऩाये ऩतन भध्महदन झईआ झरभर तथमो वरयऩरय । तय भेयो भनतबत्र बने नमाॉ धतॉभा ऩरयआउने सम्ऩुणि कुयाहरुको बम कारो अॉध्मायो बएय ऩोततएको तथमो ।

तरन आउनेको नाभ य पोन नॊ. को जोहो तथमो तय उसको आकृ तत थाहा तथएन । एयाईबर गेटभा

उतबएय भेयो नाभ फोक्ने कोही छ हक बतन तचहाईयहईऄ । यमो बब्म सत्जएको भाहौरभा आॉखारे केही

दे खेन । भान्छे तरन नआए के ऩो होरा ? खुट्टाहरुभा वाष्ऩीकयण शुरु बमो । भाताजी तनभिरा दे वीरे बत्न्थन ्– „आऩतभा भाता जी फाहे क केही नसोच । ततम्रो यऺा भ गने छु ।‟ भैरे अन्यमभा भाताजीको सहाया तरएॉ । भाताजीरे तसकाएको मोग भन्त्र फोरे । वफयानो ठाउॉ भा मो नै भेयो ववश्वासरुऩी साहाया तथमो ।

“ऻानुदेवी ! ऻानुदेवी नेऩारी !........।” एउटा धोद्रो आवाज सुतनमो । “भ ऻानुदेवी हुॉ .........।” बोकाएको ब्वाॉसो जस्तै तथएॉ भ । भेयो नाभ कागजभा कोये य उतबएको बए यमो धोद्रे आवाज बेट्न भैरे कि गनुि ऩने तथएन । तय

यमसरे यमसो गनुि जरुयी सॊत्झएनछ । स्वीकाये सफै । यमसरे भराई आफ्ना सभानहरु गाडीभा याख्न बन्मो । भैरे साभान याखईः । एउटा डय सहकएय भनभा अको डय शुरु बो । मो धोद्रे आवाजरे कहाॉ

ऩु¥माउरा ? बन्न त भराई ऩठाउनेरे तसधै भान्छे तरन आउॉ छ , असर घयको भान्छे हो, एकदभ याम्रो


बतन ऩठाएको हो । तैऩतन आजसम्भ सुनेका अरुहरुका फोत्झरा कुयाहरुराई हकनाया रगाईहाल्न भैरे सहकयहे की तथईन । भन कहक्रमो फाटै बयी ! गाडीभा हारेय झण्डै ऩन्र हकरोतभटय कुदामो हक ?

केहीफेयको अन्तयारभा एउटा घयको गेटतबत्र हुल्मो गाडी । अॊगे ्यजीका अस्ऩि उसका शब्दहरुराई ऩछ्माउॉ दै घयतबत्र तछयईऄ भ ।

“भैरे काभ गनुि ऩने घय महीॊ हो ?” तनत्ित गन्तब्मको रातग भेयो भन अतधक हतारयएको तथमो । “मही घय हो । ततभीरे भेयी आभा रुथसॉग फस्ने हो । तमनको हे यवफचाय ततभीरे आफ्नी आभा ठानेय गनुऩ ि ने छ ।” धोद्रे स्वयवारारे बन्मो ।

भैरे भुन्टो हल्राएय उसराई ववश्वास हदराईहदएॉ । मो तात्तातो भौत्खक कन्रमाकरे तनकै सान्यवना

तभल्मो भराई । भैरे धोद्रे स्वयकी आभाराई हे ये । चौयासी गने उभेयकी तथई, आयाभ चेमयभा फसेय टी े. बी. सुन्दै तथई । वफजुरीको तयङ्गको हहसाफभा सफै याम्रै ऩाएॉ । “भ एडभ ! एडभ भोस्कोतबसी ! मो घयको भातरक ।” फल्र धोद्रे स्वयवारारे सभ्म बएय आपुराई तचनाउॉ दै हात ते¥स्मामो भततय । भैरे ऩतन हात ते¥स्माउॉ दै आफ्नो नाभ बतनहदएॉ । यमसऩतछ टाउकोको कीऩा त्झक्मो य आफ्नी आभाको हातभातथ चुम्फन ग¥मो । उसकी आभासॉग ऩतन भेयो औऩचारयक तचनाजान गयाईहदमो । मसफेरासम्भ उज्मारो–अॉध्मायो केही पयक नदे खेका भेया आॉखाहरुरे फल्र कोठातबत्र फरेको फवत्त भहशुस गये । भराई ठू रो छराङ्ग भाये जवत्तकै बो । हे िु बाषाको ऩायखी यमो धोद्रे स्वयरे कनेय फोरेको अॊरेजीभा भैरे आपूरे तनबाउने

बूतभकाको जानकायी ऩाएॉ । उसरे भेयो कोठा दे खामो य भेया सभान याख्न बन्मो । खानेकुयाका रातग हकचेन दे खाईहदमो य बन्मो–„आभाराई हदउॉ सोको फाह्रफजे बन्दा अगाडी नउठाउनु । भेयी आभा याम्रो

अॊरेजी फोत्ल्छन ् । कुया गनि तचन्ता भान्नु ऩदै न । ड्राईबय मही भाथ्रो घयभा फस्छ । फाॉकी सहमोग उसैरे गने छ ।‟ धोद्रे स्वयरे एकै सासभा कुयो बतन तसध्मामो अतन वफदा तरमो उसकी आभासॉग ।

छोयाछोयीसॉगको वफछोडभा ब्मर दख ु ेको भन, वफयानो भुरुक, वफयाना भान्छे , वफयानो घयतबत्रको वफयानो

वफस्तयाभा कचऩतचएको यात गुत्िमो । वफहान वफउॉ त्झएय भ्मारफाट तचहाउॉ दा फाहहय दे त्खएका दृष्महरुरे बुभयीभा रुभतरएझै फनामो । भान्छे हरुरे फोल्दा सुतनने तनतान्त नौरा शब्दहरुरे आपू फस्ने रह नै फदतरएको बान बो । तैऩतन नमाॉ ठाउॉ को आफ्नो सकुशर वफहानीभा सम्ऩुणि कुयाहरु गौण ठाने । भध्मान्नभा म्माडभ रुथराई उठाउनु तथमो । चेतनाभा शॊका बदै ऩसे ततनको कोठाभा ।

“म्माडभ रुथ ! म्माडभ रुथ ! तऩाईरे उठ्ने सभम बमो ।” भैरे आफ्नो काभको श्री गणेश गये । “ततभी ऻानुदेवी, फस महाॉ छे वैभा ।” फुढ्मौरीको चयभवफन्द ु छोएऩतन तगडा यहे छ आवाज । उनरे

ऩहहरो सॊफोधनभै छे उभा फस्न गये को आरहरे भन बरयएय आमो । कठोयता य दरयद्रतातबत्र हहजोसम्भ जुहायी खेरेको भेयो भनरे उनको एकै फोरीभा दे उता बेट्मो । भ उनको नत्जक गएॉ ।

“ततभी त बखियकी केटी ऩो यहहछौ त !” जवापभा भ शामद रजाईहदएॉ । दई ु फच्चाकी आभा हुनुको


आधायभा ततनरे भराई तनक्कै ऩरयऩक्क कल्ऩना गये की हुॉहदहुन ् । “ततभीराई फुढाफुढीको स्माहाय गनि भन ऩराि के ?” ततनीराई भेयो उऩत्स्थततरे शॊका ऩैदा गयाईहदएको हुनसक्छ ।

“भराई फच्चाफच्ची य फुढाफुढीको असाध्मै भामा राग्छ ।” भैरे बने । “ततभीतबत्रको कोभर भनरे नै महाॉसम्भ ल्माएको हो त उसोबए ?” ततनरे केयकाय गरयन ् । भन फाॉधेय यमागेको हहजोको सॊसायको ऩुनयावृतत गनि भन तथएन भराई । के बनुॉ ? भेया फच्चाहरुको

फाफु हाभीराई वफतसिएय अकै दतु नमाॉभा यभामो । आफ्नो दे शको भाटोभा गयीवफ य तनयाशा भात्र पल्ने गछि । सन्तानराई ऩाल्नु दातमयम बो, यमसैरे आएकी बनुॉ ? म्माडभ रुथका अगाहड आॉखाफाट आॉशु झानुि फाहे क अको जवाप भसॉग तथएन ।

“रुनु य हानुर ि े भराई एउटै अथि हदन्छन ् ।” योईयहे की भराई हे दै घुभाउयो ऩायाभा उनरे चेतावनी फोतरन ् । “नुहाउने ऩानी तैमाय छ टफभा ।” ततनरे नुहाउने सभम बैसकेको तथमो । भैरे आफ्नो नौरो दै तनकीराई अगाहड फढाउन चाहॉ े ।

“हताय नगय । हाभीरे एक–अकािराई तचन्नु ऩ¥मो तन !” तय ततनको बनाईभा रुखोऩन बेहटमो । उनरे आफ्ना कुयाहरु बन्दै गईन ् । “ततभीरे हहटरय सुनेकी छ्मौ ?” एकाएक ततनरे हहटरयको कुयो उप्काईन ् ।

“स्कूरभा ऩढे की अतरअतर ।” उनी महुदी हुनुको नातारे हहटरयको कुयो उप्काउनुराई भैरे साभान्म ठाने ।

“यमसको साऺायकाय गयाउॉ छु भ ततभीराई । जीवनभा दख ु य बमको अथि फुझाउॉ छु ।” शामद उनको फहादयु ीको भुख्म अथि तथमो यमसतबत्र । भ अरभरभा ऩयईऄ । उनरे वृतान्त फताउन रातगन ् ।

हहटरयरे १९४२ ताका महुदीहरुराई फन्दी फनाएका वफतबन्न क्माम्ऩहरुभा राखौ महुदीहरुको नयसॊहाय दे खेको यमो ऩुयानो ईततहास ततनका आॉखाभा जीवन्त यहे छ अझै ।

ततनरे सुनाईन ्–„नाजीहरुरे हाम्रो ऩरयवायराई फन्दीगृहभा याखेको फेरा भ केटाकेटी नै तथएॉ । भेयो

साथभा भेयी सानीआभा तथईन ् । हाभीराई याखेको क्माम्ऩभा आईभाई य केटाकेटीहरुराई भात्र ग्मास च्माम्फयभा ऩठाईन्थ्मो । कवत्त फच्चाफच्ची त तबत्र नऩुग्दै भरयसकेका हुन्थे । ऩुगेकाहरुराई ग्मासको तछटो य अतधक प्रबावका रातग ऩहहरे ऩानीभा नुहाउन रगाउॉ थे । यमसऩतछ ग्मास छोड्ने पराभे

चाङ्गभातथ रस्कयै फसाईन्थ्मो । वफस्तायै छोहडएको ग्मासको प्रबावरे ततनीहरुहरु छट्ऩहटएय भथे ।

ततनका भये का राशहरु जराउन फडे भानका बट्टीहरु फनाईएका तथए । एकभुि थुऩाये का राशहरुभातथ नाजीहरुका फुट नाचेको वफचतरत बई हे येको, यगतको हहरो भातथ हहडे को ऺण, भान्छे को

तचच्माहट.........!‟ फाह्र फषि ऩुग्नै राग्दा बोगेको मो वफबयस सभमको फमान गदाि गदै उनको अनुहाय


तनरो दे त्खमो । ततनरे बन्दै गईन ् – “भेया फाफु य काकाराई ऩहहरे नै हाभीराई यात्खएको क्माम्ऩको आॉगनभा फन्दक ु का नोकरे हहकािएय भारयसकेका तथए । भ य भेयी सानीआभा सहहत अरु समं आईभाई

केटाकेटीहरुराई बने सानो ये रभा हारेय „ओसस्वीट‟ बन्ने फधशाराभा ऩठाउन क्माम्ऩभा उदॊ जायी

बएछ । सानीआभारे भराई सुनाईन ् । हाभीराई ठे ल्दै, तघसादै ये रका डब्फाहरुभा कोतचमो । नाजीहरुरे

फाटै भा हाम्रो कऩार खौरयहदए जसफाट हाभीराई ऩतन बट्टीभा हाल्नेछन ् बन्ने प्रि तथमो । ये र आफ्नै गततभा कुहदयह्यो । हाभीरे दयु ी ऩाय गदै जाॉदासम्भ भान्छे का राश जराएको धुॉवारे बरयएको कारो

आकाश ये रको डब्फाको सानो भ्मारफाट दे त्खन्थ्मो । सफै बोतगमो........ ।” ततनी अत्ड्कदै फोतरन ् । “तऩाई कसयी फाॉच्न सक्नु बमो त ?” भैरे गह्रौ भन ऩाये य सोधईऄ । “भानि रतगएका हाभीहरुको ये र फधशारा ऩुग्नु केही अगावै दघ ि ना बो । ठु रै दि घ ु ट ु टना तथमो यमो । ये रका हडब्फाहरु भकैका पूर उतछत्ट्टए जसयी उतछत्ट्टएका तथए । हकतचएय , तथतचएय, थुप्रै भये ।

फाॉचेकाहरुको रातग साॉझऩये को यमो ऺण, बाग्न उत्तभ तथमो । भनुि तनत्ित छदै तथमो फधशा ाराभा

ग्मास वऩएय हकन भनुि ? अन्तै भने वफचायरे हाभी थुप्रै बाग्दै जाॉदा ओस्कय साईन्डरयको फ्माक्रीभा ऩुगेका तथमौ । आत्खय ओस्काय साईन्डरयरे हदएको शयणरे नै हाभी फाॉच्न सक्मं ।”

छोटकयीभै हकन नहोस ् मी वृद्ध आफ्नो फाल्मकारको ईततहास शान्त बएय सुनाईन ् । भैरे ववबयस फणिन सुतनयहईऄ ।

“अफ ततभी भराई बन, भान्छे रे बोग्ने दख ु य बमको ऩयाकाष्ठा मो बन्दा अरु के हुन सक्रा ?” ततनरे त उल्टो प्रश्न ऩो ते¥स्माईन ् ।

“मो प्रश्न भराई हकन त ?” भैरे प्रततप्रश्न गये “केहीफेय अगाडी खसेका ततम्रा आॉशुरे प्रश्न गनि फाध्म ऩाये भराई । भ कभजोय आयभफर बएको भान्छे भन ऩयाउन्न । भराई सकायायभक वफचाय बएको य जीवनभा सधै शसक्त रुऩभा प्रस्तुत हुन खोज्ने भान्छे भात्र भन ऩछि ।” उनी प्रिरुऩभा फोतरन ।

केही ऺणको बराकुसायीभा म्माडभ रुथरे भेयो भानसऩटराई सकायायभक गन्तब्मतपि भोहडहदईसकेहक तथईन ् । उनरे सुनाएको मो बमावह वृतान्तका साभुन्ने भैरे बोग्नु ऩये को दख ु को कुनै तुरनै बएन । रोग्नेरे धोका हदनु, आतथिक अबावभा जीवन गुजानु,ि ऋणऩानभा अत्ल्झनु, छोयाछोयीफाट केही सभमका रातग टाढा हुनु जस्ता कुयाहरु त जीवनका ऩाटा यहे छन ् । भान्छे को जीवनको ऩो भहयव हुॉदोयहे छ !

“म्माडभ रुथ, भ प्रण गछुि, भेयो वफगत य वतिभानभा भैरे छोडे य आएका कतररा छोयाछोयी य भेयो दे श सॊझेय पेयी भ रुने छै न ।”

कठघयाको कैदीरे जसयी शपत खाएॉ भैरे उनको अगाहड । हदनहरु वफयदै गए । म्माडभ रुथको


खारयएको चेतनारे भेयो भनराई ऩढ्न कवत्त हदन ऩतन रागेन । वफगत केही वषिको सभमभा भैरे ईभान्दाय बएय ततनराई जे हदएॉ, यमो बन्दा फढी उनरे भराई हदईन ् । ० ० ० ० ०

“गाडी कहाॉ ऩु¥माएय योक्नु ?” दोश्रो ववश्वमुद्धततय हयाएको भेयो चेत फेन्जातभनको आवाजरे झत्स्कमो । ईराट् सीटी तछयीसकेछ हाम्रो गाडी, ऩत्तै बएन भराई । भस्त तनदाईयहे की म्माडभ रुथराई हे यईऄ । तनन्द्राभा स्वगॉम आनन्दरे सुन्दय सऩनाहरु बोतगयहे की हुॉदीहुन ् । उनको मो भतसिडीजतबत्र फसेकी छु ! तय म्माडभ रुथको प्रेयणारे भ

आपैराई भतसिडीज गुडाउन सक्ने फनाएको छ आज । „जीवन बोग्न हो बने, रुने होईन हहम्भत गय ।‟ तमनीफाट ऩाएको मही प्रेयणारे भ भेयो अत्स्तयव दे ख्दै छु ।

“भराई जीवन हदने भेयो जीन्दगीकी „ओस्काय साईन्डरय‟ ब्मुॉत्झने होईन ? फेन्जातभनरे गाडी योहकसक्मो ।” भैरे ततनको कानैभा स्वय बयईऄ ।

“क्रुय नाजीकी प्रतततनतध भेया कानका तन्तुहरुको फध हकन गये की ?” ठट्टा गदै ब्मुॉत्झईन ् उनी । भेयो भहान ् चाड दशईआको टीकाको मो हदन, एकअकािभा सद्भाव साट्न हतारयदै जीवन, आयभववश्वाश य भानवताको कुया गने म्माडभ रुथराई तरएय तछयईऄ आप्ऩा य करयभा फस्ने घयततय ।

सुमुद्र र सपना  

डायास्पोरिक कथा संग्रह "सुमुद्र र सपना" कथाकार: सञ्जु बजगाईं प्रकाशक: रत्न पुस्तक भण्डार, काठमाण्डौं

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you