Issuu on Google+

.02 - .03 2013


02 - 03. 2013 Διμηνιαίο ηλεκτρονικό περιοδικό Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή

www.moca-andros.gr | www.goulandris.gr

Σύνταξη - σχεδιασμός


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ

5

Του Κυριάκου Κουτσομάλλη, διευθυντή του Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

6

Με την πρόεδρο του Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, Fleurette Καραδόντη

Γ Ν Ω Ρ Ι Μ Ι Α Μ Ε Τ Η Μ Ο Ν Ι Μ Η Σ ΥΛ Λ Ο Γ Η Τ Ο Υ Ι Δ Ρ Υ Μ ΑΤ Ο Σ

10

Roy Lichtenstein, Γυμνό με λευκό λουλούδι

Ο Ι Υ Π Ο Τ Ρ Ο Φ Ι Ε Σ Ι . Β . Ε . Γ.

12

Αναγγελία υποτροφιών 2013-2014

Π Ο Ρ Τ Ρ Ε Τ Α Π Α Λ Α Ι Ω Ν Υ Π Ο Τ Ρ Ο Φ Ω Ν Ι . Β . Ε . Γ.

14

Γιώργος Ρόρρης

Ε Π Ι Κ Α Ι Ρ Ο Τ Η ΤΑ

16

Μάρτιος 2013: μήνας παρουσίασης εκδοτικής δραστηριότητας Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, στα βιβλιοπωλεία IANOS

Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η ΑΤ Ζ Ε Ν ΤΑ Παρουσίαση των σηματικότερων εικαστικών εκθέσεων σε όλο τον κόσμο

18


4


ΑΝΤΙ

ΠΡΟΛΟΓΟΥ

Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή έχει μια πορεία στο χρόνο 33 ετών. Οι μέχρι τώρα δραστηριότητές του στον χώρο του πολιτισμού είναι γνωστές εντός και εκτός Ελλάδος. Είναι αυτές που δικαίωσαν τις φιλοδοξίες του και ενέταξαν το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο στην τροχιά των διεθνώς δρωμένων στον τομέα των εικαστικών τεχνών. Είναι πλέον πολλοί οι φίλοι μας ιδιώτες –μουσειακοί φορείς και πολιτιστικά ιδρύματα στην Ευρώπη και την Αμερική– οι οποίοι πάντα δέχονται να μας βοηθήσουν με δανεισμούς έργων, ώστε να συνεχίσουμε τις εκθέσεις που οργανώνονται κάθε καλοκαίρι στην Άνδρο παρά τις αντιξοότητες των καιρών. Το νέο που προκύπτει είναι ότι το 2013 το καλωσορίζουμε με καινούριες προκλήσεις. Η ανέγερση και ο εμπλουτισμός του μουσείου στην Αθήνα, που αποτελεί επί χρόνια το μεγάλο μας όραμα, αρχίζει να γίνεται μία πραγματικότητα. Τώρα που η οικοδομική άδεια εκδόθηκε και ελάχιστες πλέον διαδικασίες απομένουν, το έργο θα ξεκινήσει το γρηγορότερο δυνατόν. Από την ανέγερσή του που πιστεύουμε ότι θα ξεκινήσει εντός του Μαρτίου, θα χρειασθούν τρία χρόνια για να σας καλωσορίσουμε στους νέους χώρους. Είναι ένα έργο που θα ανήκει σε όλους τους φίλους μας που επί τριάντα και πλέον χρόνια μας τιμούν και μας ακολουθούν, αλλά και σ’εκείνους που δεν είχαν μέχρι τώρα την ευκαιρία να μας γνωρίσουν. Η προσδοκία και επιδίωξή μας είναι να ανταποκριθούμε στην πολιτιστική «δίψα» αμφότερων, ώστε να χαίρονται όλοι τα αγαθά του πολιτισμού που το Ίδρυμά μας θα προτείνει. Για όλους εσάς, φίλους και λιγότερο γνωστούς σκεφτήκαμε να διευρύνουμε την επικοινωνία μας με τη δημιουργία αυτού του διμηνιαίου ηλεκτρονικού περιοδικού. Θα είμαστε επίσης στη διάθεσή σας σε όλα τα social media, ώστε να μοιραζόμαστε μαζί τις εντυπώσεις σας και τις όποιες παρατηρήσεις που θα θέλατε να μας κάνετε. Κυριάκος Κουτσομάλλης Διευθυντής Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης

5


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Μ Ε Τ Η Ν Π Ρ Ο Ε Δ Ρ Ο Τ Ο Υ Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Β . & Ε . Γ Ο ΥΛ Α Ν Δ Ρ Η

F L E U R E T T E Κ Α ΡΑ Δ Ο Ν Τ Η

Μια έκθεση μπορεί να συγκινήσει και να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου ή να την κάνει καλύτερη. Ποιος μπορεί να αρνηθεί αυτό το δικαίωμα σε έναν άνθρωπο; Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή ιδρύθηκε το 1979. Επιδίωξη των ιδρυτών Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή ήταν η θέσπιση και λειτουργία ενός αποκεντρωμένου πολιτιστικού θεσμού με απήχηση εκτός εθνικών ορίων. Ο Βασίλης Π. Γουλανδρής ήταν ο πρώτος Πρόεδρος του Ιδρύματος· τον διαδέχθηκε το 1994 η σύντροφος της ζωής του Ελίζα Β. Γουλανδρή. Μαζί μας η Fleurette Π. Καραδόντη, ανηψιά της Ελίζας Γουλανδρή και πρόεδρος του Ιδρύματος από το 2000. Κυρία Καραδόντη, ας ξεκινήσουμε μιλώντας για τους ιδρυτές του Μουσείου, το Βασίλη και την Ελίζα Γουλανδρή. Ποια ήταν η σχέση τους με την τέχνη, και πως αποφάσισαν να δημιουργήσουν αυτή την σημαντική συλλογή. Τόσο ο Βασίλης όσο και η Ελίζα Γουλανδρή ήταν πολίτες του κόσμου. Ο Βασίλης βρέθηκε σε νεαρή ηλικία στο εξωτερικό, στην Ευρώπη αλλά και την Ν. Υόρκη όλη τη δεκαετία του ’40. Ο πόλεμος είχε μετατρέψει εκείνη την εποχή τη Ν. Υόρκη σε κέντρο καλλιτεχνικών ζυμώσεων, αφού πολλοί καλλιτέχνες είχαν αναγκαστικά μεταφέρει εκεί τις δραστηριότητές τους. Στην κοινή ζωή τους, τόσο εκείνος όσο και η Ελίζα, υπήρξαν πάντα ανοιχτοί και ευαίσθητοι στις νέες αναζητήσεις της τέχνης και τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα. Ζούσαν στο εξωτερικό, ταξίδευαν πολύ συχνά ακόμη και για να θαυμάσουν μια έκθεση ζωγραφικής, λάτρευαν τις εικαστικές τέχνες. Στην πραγματικότητα η συλλογή που δημιούργησαν αποτυπώνει ακριβώς αυτή την αγάπη. Μια συλλογή που με τα χρόνια μεγάλωνε σε όγκο, αποκτούσε σώμα, και κατέληξε με διαρκή εμπλουτισμό στο σημερινό της μέγεθος.

Αριστερά: από τα εγκαίνια της τελευταίας έκθεσης στο Μουσείο Σύγχρονης τέχνης «Προσεγγίζοντας το σουρεαλισμό», η κυρία Fleurette Καραδόντη με τον σύζυγό της κύριο Κατσίκη 7


Αυτό που πιστεύω οτι πέτυχε το Μουσείο με βάση το πολύχρονο εκθεσιακό του πρόγραμμα, ήταν να καθιερώσει τη θέση της Άνδρου στο χάρτη των σημαντικότερων πολιτιστικών προορισμών, προσελκύοντας χιλιάδες φιλότεχνους από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό

Πότε γεννήθηκε η ιδέα της ίδρυσης του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και γιατί επιλέχθηκε η Άνδρος και όχι η Αθήνα. Αρχική πρόθεση τη δεκαετία του ’70, ήταν να ανοίξει ένα μουσείο στην Αθήνα. Γρήγορα όμως η ιδέα αυτή εγκαταλήφθηκε μπροστά στο πιο δύσκολο αλλά και πιο γοητευτικό σχέδιο της ίδρυσης ενός Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο. Ήταν ο γενέθλιος τόπος του Β. Γουλανδρή αλλά και το νησί όπου μεγάλωσε. Προηγήθηκε η ίδρυση του Αρχαιολογικού Μουσείου για να δώσει στέγη στα πολύ σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που είχαν ανασκαφεί και που παρέμεναν σε αποθήκες. Ήταν επείγουσα προτεραιότητα. Κατόπιν ιδρύθηκε το Μουσείο, όπου στέγασε τη συλλογή του σπουδαίου γλύπτη επίσης από την Άνδρο, Μιχάλη Τόμπρου. Το 1981 ξεκίνησαν τη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων σε μια από τις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου. Προκειμένου να συστηματοποιήσουν μια ροή των περιοδικών εκθέσεων και να στεγάσουν -με τις πιο σύγχρονες μουσειακές προδιαγραφές- σημαντικούς έλληνες και, κυρίως, ξένους καλλιτέχνες, αποφασίστηκε η ανέγερση της νέας πτέρυγας, απέναντι ακριβώς από την παλιά. Εδώ θέλω να πώ οτι κάθετί που σχεδίαζαν, είτε το Αρχαιολογικό Μουσείο, είτε την παλιά ή νέα πτέρυγα του Μουσείου Σύγχρονης τέχνης, το φρόντιζαν έως την τελευταία του λεπτομέρεια, πάντα με μεγάλη προσοχή. Δεν έγινε τίποτε ποτέ τυχαία ή από σύμπτωση. Μετά από 30 χρόνια, ποιά είναι η σχέση του Μουσείου με το νησί, τί ρόλο έπαιξε η λειτουργία του όλα αυτά τα χρόνια στην τοπική κοινωνία. Η ιδέα ανέγερσης ενός Μουσείου σύγχρονης τέχνης στην Άνδρο, πριν από 30 και πλέον χρόνια, ήταν όπως εύκολα καταλαβαίνετε, περισσότερο από τολμηρή. Χρειάστηκε και επιμονή και υπομονή. Αυτό που πιστεύω οτι πέτυχε το Μουσείο με βάση το πολύχρονο εκθεσιακό του πρόγραμμα, ήταν να καθιερώσει τη θέση της Άνδρου στο χάρτη των σημαντικότερων πολιτιστικών προορισμών, προσελκύοντας χιλιάδες φιλότεχνους από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό. Αναφισβήτητη προσφορά του Μουσείου όμως ήταν και δυνατότητα πρόσβασης που παρείχε στην τοπική κοινωνία σε έργα τέχνης που με κανένα άλλο τρόπο δεν θα ήταν δυνατή. Τριάντα χρόνια, 40 περιοδικές εκθέσεις, εκατοντάδες καλλιτέχνες, χιλιάδες φιλότεχνοι επισκέπτες. Νιώθετε οτι οι στόχοι του Ιδρύματος έχουν δικαιωθεί; Παρότι, όλα αυτά τα χρόνια η «δικαίωση» ήταν σχεδόν καθολική, εμείς δεν πάψαμε ποτέ να εργαζόμαστε σκληρά και να σχεδιάζουμε το μέλλον. Πάντα φυσικά με γνώμονα την απεριόριστη αγάπη για την τέχνη, και την διάθεση για προσφορά. Θα μπορούσατε να ξεχωρίσετε μια από τις περιοδικές εκθέσεις, κι αν ναι, ποιά και γιατί. Η έκθεση του Kandisky το 1989. Μόλις είχα επιστρέψει από το εξωτερικό όπου σπούδαζα και ήταν η πρώτη μου προσωπική εμπειρία στην οργάνωση μιας έκθεσης. Είμασταν θυμάμαι μόλις 3 άτομα που απαρτίζαμε την τότε ομάδα εργασίας. Έμαθα πάρα πολλά...

8


Δεξιά: ο κατάλογος της έκθεσης του Kandinsky, το 1989.

Ας μιλήσουμε για τις υποτροφίες του Ιδρύματος. Τι κατάφερε να πετύχει έως σήμερα αυτός ο θεσμός. Από το 1986, το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή χορηγεί κάθε χρόνο τρεις υποτροφίες σε σπουδαστές για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό σε θέματα που σχετίζονται με τις τέχνες και τον πολιτισμό. Κάθε χρόνο υπάρχει διαφοροποίηση στις θεματικές προκειμένου καλύπτουμε σε βάθος χρόνου όσο περισσότερες κατηγορίες είναι δυνατό σχετικές είτε μετην πρωτογενή δημιουργία, είτε με εφαρμοσμένες τέχνες αλλά και ακόμη στη μελέτη και κριτική, φιλοσοφία της τέχνης, μουσειολογία, συντήρηση κλπ. Ποιές θεματικές καλύπτει φέτος. Φέτος έχουμε προκηρύξει μια θέση με θέμα τη θεωρία και κριτική γύρω από τη Σύγχρονη τέχνη, μια θέση για υποκριτική και μια για μουσική σύνθεση. Ας περάσουμε στο νέο Μουσείο του Ιδρύματος στην Αθήνα. Σε ποιά φάση βρίσκεται η ανέγερσή του, πότε πιστεύετε οτι θα ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό. Έχοντας εξασφαλίσει την άδεια οικοδομής, βρισκόμαστε πλέον στην αρχή των εργασιών ανέγερσης. Αν όλα προχωρήσουν όπως ελπίζουμε, σε τρία χρόνια το νέο Μουσείο, θα ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό. Να θυμίσουμε οτι η θέση του βρίσκεται πίσω από το Καλλιμάρμαρο, στην οδό Ερατοσθένους. Ποιές είναι οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα ένα Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Οι προκλήσεις για ένα σύγχρονο Μουσείο είναι πραγματικά ποικίλες και προέρχονται από διαφορετικές κατευθύνσεις. Από τη μια οι μουσειολογικές απαιτήσεις πλέον είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Υπάρχει ογκώδης ύλη στους όρους και στα δεδομένα λειτουργίας των σύγχρονων μουσείων. Οι προδιαγραφές δημιουργούν κριτήρια και οι στόχοι ενός μουσείου κρίνονται σε επίπεδο διαφορετικό απ’ ότι πριν 30 ή 40 χρόνια. Από την άλλη πλευρά και οι απαιτήσεις του κοινού είναι πλέον μεγαλύτερες. Ένα Μουσείο για να κερδίσει την αγάπη αλλά και την σημαντικότητα του στο διεθνές γίγνεσθαι πρέπει να επιδείξει φαντασία, πρωτοτυπία και όραμα. Δεν αρκούν οι καλές προθέσεις. Και φυσικά, πέρα από όλα τα παραπάνω, τα έξοδα διοργάνωσης μιας έκθεσης είναι πλέον πολύ περισσότερα, με διαρκώς μειούμενα έσοδα. Όλες αυτές τις προκλήσεις καλείται ένας Οργανισμός να τις διαχειριστεί χωρίς να ξεχνά τον προορισμό του αλλά και την αφετηριακή του αναφορά: την αγάπη του για την τέχνη. Στην εποχή της κρίσης ποιό ρόλο μπορεί να έχει η τέχνη στον κόσμο και πως αυτός ο ρόλος προάγεται από ένα μουσείο. Δεν νομίζω πως έπαψε ποτέ η τέχνη να λειτουργεί ως πνευματική τροφή των ανθρώπων εκείνων που ζουν με ευαισθησία και έχουν απαιτήσεις από τον κόσμο που μοιράζονται. Ακόμη κι αν φαντάζει η τέχνη ως πολυτέλεια, λόγω κρίσης, είναι μια απολύτως «αναγκαία πολυτέλεια» όπως η εκπαίδευση και η μόρφωση που χωρίς αυτές κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να χαθούν οι οδηγοί ζωής για έναν νέο άνθρωπο. Μια έκθεση μπορεί να συγκινήσει και να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου ή να την κάνει καλύτερη. Ποιος μπορεί να αρνηθεί αυτό το δικαίωμα σε έναν άνθρωπο;

9


10


ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗ ΜΟΝΙΜΗ Σ ΥΛ Λ Ο Γ Η Τ Ο Υ Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ

Roy Lichtenstein (1923-1997)

Γυμνό με λευκό λουλούδι Ταινία, ζωγραφισμένο και τυπωμένο χαρτί σε χαρτόνι 78 x 61 εκ. 1994

Υπάρχουν πολύ περισσότερα στην τέχνη του Roy Lichtenstein από όσα φαόνονται σε μια στιγμιαία ματιά. Για τον σύγχρονο θεατή, το ιδιαίτερο ύφος της ζωγραφικής του, η μετατροπή της τελείας του ράστερ –τεχνικής χρωματικών διαχωρισμών στην σύγχρονη τυπογραφία – σε ζωγραφική τεχνική και η ενσωμάτωση στο έργο του λαïκής εικονοποιίας μπορεί, απλώς, να είναι ορισμένες από τις βασικές ιδέες που διέπουν την Pop Art. Ωστόσο, το έργο του Lichtenstein, εκτός του οτι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της τάσης που διαπίστωσε την ανάγκη να αντιδράσει στον ακαδημαϊσμό, ο οποίος, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, είχε πλέον εξαντλήσει τον Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό, λειτούργησε ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους σημαντικότερους καλλιτέχνες του Μοντερνισμού και σε εκείνους που εμφανίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ο Lichtenstein συχνά παραπέμπει στο έργο του Picasso, του Mondrian και του Léger, την ίδια στιγμή που εμπνέεται από κάποιο περιτύλιγμα τσιχλόφουσκας, από τον Χρυσό Οδηγό του Manhattan, από εικονογραφήσεις περιοδικών και κόμικς. Η ταλάντευσή του από τον χώρο του «χαμηλού» προς τον χώρο του «υψηλού» φαίνεται να διέπεται πάντοτε από την ίδια αρχή: μια ειλικρινή, σαφή εκτίμηση και για τους δύο χώρους. Οι πασίγνωστες εικόνες του Lichtenstein, με τις νεαρές γυναίκες να σκέφτονται την ερωτική τους ζωή, την καριέρα τους ή την καριέρα του συντρόφου τους, αστείες όσο και ρομαντικές, δημιουργούν σχεδόν την εντύπωση ότι φέρουν την σφραγίδα ενός μορφωμένου αλλά ανόητου σοφού. Στο Γυμνό με λευκό λουλούδι, ο Lichtenstein φαίνεται να συνδυάζει κάποιες πτυχές των πρώτων έργων του – η νεαρή γυναίκα μιλάει στο τηλέφωνο – με το ενδιαφέρον του για τους εσωτερικούς χώρους, ένα ενδιαφέρον που αναδύθηκε στην επιφάνεια το 1991. Εξακολουθούν να υπάρχουν τόσο οι τελείες του ράστερ όσο και η λιτή παλέτα του καλλιτέχνη, η χρήση της ταινίας, ωστόσο, μπορεί να υποδηλώνει μία αίσθηση απελευθέρωσης από την συγκινησιακή ποιότητα του χρώματος.

11


Υ Π Ο Τ Ρ Ο Φ Ι Ε Σ Ι . Β . Ε . Γ. ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΑΚ Α ΔΗΜΑΪΚΟΥ Ε ΤΟΥΣ 2013-14 Στη μνήμη Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή και Παντελή Π. Καραδόντη

Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή προκηρύσσει το εικοστό ένατο κατά σειρά πρόγραμμα μεταπτυχιακών υποτροφιών εξωτερικού για τους εξής κλάδους:

1. Μουσική σύνθεση 2. Υποκριτική 3. Σύγχρονη τέχνη: ιστορία, θεωρία και κριτική Η υποτροφία συνίσταται στην χορήγηση μηνιαίου χρηματικού ποσού 1.500 € και παρέχεται για ένα ακαδημαϊκό έτος (1η Οκτωβρίου – 31 Ιουλίου). Προθεσμία υποβολής αιτήσεων με πλήρη δικαιολογητικά ορίζεται η 29η Μαρτίου 2013 (διεύθυνση: Αραβαντινού 6, 106 74 Αθήνα). Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι έως 30 ετών. Εάν κάποιο από τα θέματα της προκήρυξης σας ενδιαφέρει και επιθυμείτε να υποβάλετε υποψηφιότητα για την χορήγηση της υποτροφίας, παρακαλούμε θερμά να επικοινωνήσετε με την Γραμματεία της Επιτροπής Υποτροφιών στα τηλέφωνα 210 72.52.895-6 σε εργάσιμες ημέρες (Δευτέρα-Παρασκευή) και ώρες 10:00-17:00 προκειμένου να ενημερωθείτε εκτενώς σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις χορήγησης της υποτροφίας. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Οι υποψήφιοι πρέπει να υποβάλουν στη Γραμματεία της Επιτροπής τα ακόλουθα δικαιολογητικά καθώς και οτιδήποτε θεωρούν ότι θα συμβάλει στη χορήγηση της υποτροφίας: 1. Αίτηση προς την Πρόεδρο και τα Μέλη της Επιτροπής των Υποτροφιών του Ιδρύματος ότι επιθυμούν να τους χορηγηθεί υποτροφία. Οι υποψήφιοι θα πρέπει να αναφέρουν με σαφήνεια στην αίτησή τους το θέμα της προκήρυξης για το οποίο ενδιαφέρονται. 2. Εφτά (7) πρόσφατες φωτογραφίες (συνολικά). 3. Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα στα ελληνικά. 4. Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του/των Πτυχίου/ων και τυχόν άλλων τίτλων σπουδών. 5. Βεβαίωση αναλυτικής βαθμολογίας για κάθε μάθημα όλων των ετών. 6. Αντίγραφο εργασιών (δείγμα δουλειάς – portfolio)*. 7. Επιστολή/βεβαίωση από το Πανεπιστήμιο του εξωτερικού ότι ο υποψήφιος έχει γίνει δεκτός για το συγκεκριμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. (Σε περίπτωση που ο υποψήφιος δεν έχει έγκαιρα την απάντηση του/των Πανεπιστημίου/ων, μπορεί να αναφέρει ότι εκκρεμεί η απάντηση του Πανεπιστημίου/ων). 8. Το πρόγραμμα σπουδών της συγκεκριμένης πανεπιστημιακής σχολής όπου ο υποψήφιος επιθυμεί να πραγματοποιήσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του. 9. Φωτοαντίγραφα διπλωμάτων ξένων γλωσσών. 10. Δύο (2) συστατικές επιστολές είτε από καθηγητές του τελευταίου έτους είτε από συνεργάτες/ εργοδότες τις οποίες ο υποψήφιος θα πρέπει να εσωκλείει στον φάκελό του σφραγισμένες και υπογεγραμμένες στην πίσω όψη. *Θέμα 1ο, Μουσική σύνθεση: ηχητικό δείγμα εργασίας (demo) διάρκειας έως 10 λεπτά. Θέμα 2ο, Υποκριτική: βίντεο διάρκειας έως 8 λεπτά. Θέμα 3ο: Θεωρητική εργασία Σημείωση: Παρακαλούνται όλοι οι υποψήφιοι να υποβάλλουν τα δικαιολογητικά τους σε 7 αντίγραφα: 1 πρωτότυπο πακέτο δικαιολογητικών και 6 φωτοαντίγραφα αυτών. Οι φωτογραφίες θα είναι συνολικά εφτά (7). Η εργασία/portfolio θα γίνει μόνο σε δύο αντίτυπα. Οι συστατικές επιστολές εξαιρούνται.

12


Από το 1986, το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή χορηγεί κάθε χρόνο, σε σπουδαστές με ελληνική υπηκοότητα έως 30 ετών, υποτροφίες για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό για θέματα που σχετίζονται με τις τέχνες και τον πολιτισμό. Έως σήμερα, έχουν δοθεί περισσότερες από 90 υποτροφίες σε 40 διαφορετικούς τομείς που σχετίζονται τόσο με την τέχνη όσο και την ιστορία και φιλοσοφία της τέχνης, τη μουσειολογία, την συντήρηση έργων τέχνης καθώς και τις νέες τεχνολογίες. Για όλα τα θέματα που αφορούν τις υποτροφίες που χορηγεί το Ίδρυμα, αποφασίζει ειδική πενταμελής επιτροπή που φέρει την επωνυμία «Επιτροπή Υποτροφιών του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή» και η οποία συγκροτείται από τους: - Fleurette Π. Καραδόντη, Πρόεδρο του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή και της Επιτροπής Υποτροφιών - Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Πρόεδρο του Πανεπιστημίου της Ευρώπης - Κώστα Γαβρά, σκηνοθέτη - Παναγιώτη Τέτση, ζωγράφο, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών - Κυριάκο Κουτσομάλλη, Διευθυντή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος.

13


Π Ο Ρ Τ Ρ Ε ΤΑ Π Α Λ Α Ι Ω Ν ΥΠΟΤ ΡΟΦ ΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Γιώργος Ρόρρης * Υπότροφος Ι.Β.Ε.Γ. το 1988, για σπουδές στην Ecole Nationale Superieure des Beaux-Arts του Παρισιού

Έχω την πεποίθηση ότι ζωγραφίζοντας κάποιον, εν μέρει απεικονίζεις εκείνον, εν μέρει εσένα. Όλοι οι πίνακες είναι κατά βάθος αυτοπροσωπογραφίες, είτε είναι νεκρή φύση είτε τοπιογραφίες. Το ζωγραφικό έργο δημιουργείται από το σώμα μου όπως ακριβώς η αράχνη εκχύει το σάλιο της και φτιάχνει τον ιστό της. Δεν είναι εγκεφαλική η διαδικασία. Αφορά τη διάνοια, αλλά μόνον εκ των υστέρων αφορά την κρίση και την μνήμη του θεατή. Με ενδιαφέρει να κάνω δυνατές εικόνες που να εγγράφονται στο βλέμμα του άλλου. Πρώτα όμως πρέπει να εγγραφούν στο δικό μου μυαλό. Να τις πιστέψω. [...] Ανασύρω από το χάος της πραγματικότητας που μας περιβάλλει κάτι που θα παραμείνει στον καμβά ως σταθερή μορφή και ως παρακαταθήκη για τους μεταγενέστερους. Απέναντι από το καβαλέτο μου έχω την αυτοπροσωπογραφία του Ρέμπραντ να με κοιτάζει. Νιώθω δημιούργημα της ματιάς του. Ο ίδιος ο Ολλανδός ήταν δημιούργημα της ματιάς του Λεονάρντο. Κάθε ζωγράφος φέρει εντός του όλη την ιστορία της ζωγραφικής και με τη σειρά του συστήνει στους άλλους μια παράδοση. Μπορεί τα έργα να μην αντέξουν στο χρόνο. Αν όμως το κάνουν, θα γίνουν το παρελθόν του μέλλοντος. Το να φέρεις μέσα σου άλλους ζωγράφους σημαίνει επίσης ότι προσπαθείς να βρεις παράλληλα τη δική σου φωνή. Αν ζωγραφίζω έχοντας στον μυαλό μου τον Βαν Γκογκ που θαυμάζω, το μόνο που κάνω είναι να αναπαράγω την νοσταλγία του μουσείου. Το δαιμονικό στοιχείο της ζωγραφικής είναι ότι όταν β��έπεις έναν σπουδαίο πίνακα κάποιου καλλιτέχνη, είναι σαν να φαντάζεσαι αυτόματα και το χέρι που τον έκανε: πώς έβαλε την πινελιά, τι χρώμα χρησιμοποίησε. Τίποτα δεν αλλοιώνεται.[...] Ακούς ανθρώπους να λένε: «Τα πορτρέτα του Ρέμπραντ είναι ψυχογραφήματα των ανθρώπων». Ουδέν ψευδέστερο. Είναι ψυχογραφήματα του Ρέμπραντ. [...] Η μαγεία της τέχνης βρίσκεται ακριβώς εδώ: δεν στοχεύει να γίνει χρηστική, να είναι χρήσιμη. Αυτό είναι που την κάνει να αποτελεί το απαύγασμα της ανθρώπινης κατάστασης: ότι δεν στοχεύει να είναι χρήσιμη. Η Χάνα Άρεντ λέει πώς τα έργα τέχνης μάς κληροδοτήθηκαν επειδή ακριβώς * Αποσπάσματα από συνεντεύξεις του ζωγράφου στο Γιώργο Καρουζάκη (εφ. Ελευθεροτυπία, 03/11/2007), και τη Μαργαρίτα Πουρνάρα (εφ. Καθημερινή, 25/11/2007)

14


δεν τα χρησιμοποιούσαμε, επειδή έμειναν μακριά από κάθε χρήση και έτσι δεν εφθάρησαν. Τα κυκλαδικά έργα, τα ξυλόγλυπτα από τον Μεσαίωνα, αν τυχόν χρησιμοποιούνταν τότε, τώρα δεν θα υπήρχαν. Έναν πίνακα τον κρεμάμε στον τοίχο, δεν τον ακουμπάμε, δεν τον ξεσκονίζουμε. Τον βλέπουμε, αλλά δεν προσφέρει καμία χρησιμοθηρία. Μπορεί να μην είναι χρηστικός, είναι όμως

απαραίτητος για τον άνθρωπο που έρχεται σε επαφή με αυτό το αγαθό, χάριν της ομορφιάς της ίδιας και όχι χάριν κάποιας ανάγκης. Θεωρώ λοιπόν πως η τέχνη είναι απαραίτητη και πιστεύω πως σε δύσκολες εποχές ο καθένας πρέπει να κάνει όσο μπορεί καλύτερα τη δουλειά του και ότι τέτοιες περίοδοι βοηθούν να δημιουργηθούν αξιόλογα έργα τέχνης. Επειδή τα πιο όμορφα πράγματα γεννιούνται σε στιγμές όπου οι άνθρωποι τρέφουν την ελπίδα για κάτι καλύτερο. [...] Δεν έχω τόσο μεγάλη εμπιστοσύνη στη φαντασία μου, ούτε μεγάλη εκτίμηση στις δυνατότητές μου να δημιουργήσω κάποιες εικόνες όπως τις θέλω εγώ. Επιθυμώ ο πίνακας όταν τελειώνει να έχει τη δύναμη να διεισδύσει, να εγκατασταθεί στη μνήμη του θεατή. Και αυτή η δυνατότητα επιτυγχάνεται μόνο με το επίμονο κοίταγμα της πραγματικότητας. Εκ πρώτης όψεως η πραγματικότητα φαίνεται κοινότοπη, αλλά η δουλειά του ζωγράφου είναι να καταστεί και ο ίδιος ένα όργανο που μέσα από την πενιχρότητα της καθημερινής κατάστασης να διακρίνει την ομορφιά. [...] Δεν θεωρώ ότι κάνω γυμνό με την έννοια που αναγνωρίζεται στην Ιστορία της Τέχνης. Με την έννοια δηλαδή της αποπροσωποποιημένης απεικόνισης του σώματος. Δεν έχουμε και την ανάλογη παράδοση σε αυτό το είδος. Η ελληνική κοινωνία απαιτούσε άλλου είδους εικόνες για να πάρει την αυτοσυνειδησία της, την Ιστορία της. Επίσης δεν ήταν αρκούντως αστική για να μπορέσει να αποδεχτεί τη γύμνια. Συνεπώς η έρευνα στράφηκε στο τοπίο. Γενικότερα ο 20ός αιώνας δεν έδωσε μεγάλες εικόνες, πλήν του Τζακομέτι στη γλυπτική, των τελευταίων έργων του Μπονάρ, της διάσπασης του κυβισμού και των έργων του Πικάσο, του Μπέικον, του Φρόιντ και του Μπαλτίς. Δεν είχαμε επίσης επινόηση καινούργιου σώματος, όπως είχε το Μπαρόκ, δεν είχαμε την Αφροδίτη τη γήινη, την Αφροδίτη της ύλης. Θα έλεγα λοιπόν ότι δεν κάνω γυμνό. Αλλά πορτρέτα ανθρώπων που δεν φορούν τα ρούχα τους. [...] Ο Γιώργος Ρόρρης γεννήθηκε στον Κοσμά Κυνουρίας το 1963. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας (1982-1987) με δασκάλους τον Π. Τέτση και Γ. Βαλαβανίδη. Συνέχισε τις σπουδές του με υποτροφίες (από το Ιδρυμα Β. και Ε. Γουλανδρή και από το Ιδρυμα Αδελφών Μπάκαλα) στην Ecole Nationale Superieure des Beaux-Arts του Παρισιού (1988-1991) με δάσκαλο τον L. Cremonini. Το 2001 τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το βραβείο για «Νέο Ζωγράφο κάτω των 40 ετών». To 2006 του απενεμήθη τιμητική διάκριση για το έργο του από το Κοινωφελές Ιδρυμα «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Έργα του βρίσκονται σε σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές.

15


Ε Π Ι Κ Α Ι Ρ ΟΤ Η ΤΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2013

Μήνας παρουσιάσης εκδοτικής δραστηριότητας Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή στα βιβλιοπωλεία IANOS Όλος ο ενεργός κατάλογος των εκδόσεων του Ιδρύματος, σε προνομιακές τιμές με έκπτωση έως 70%

Στο πλαίσιο των εκδοτικών του δράσεων του, το Ίδρυμα Β. & Ε. Γουλανδρή, παρουσιάζει για πρώτη φορά το σύνολο της εκδοτικής του δραστηριότητας στα βιβλιοπωλεία IANOS σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, για ένα μήνα. Έτσι, όλο το Μάρτιο, το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να βρεί όλο τον ενεργό κατάλογο των βιβλίων που έχει εκδώσει το Ίδρυμα τα τελευταία 30 χρόνια με αφορμή τις σημαντικές εικαστικές εκθέσεις που έχει διοργανώσει στο Μουσείο Σύγχρονης τέχνης στην Άνδρο, παρουσιάζοντας κάθε φορά σπουδαίους έλληνες και ξένους καλλιτέχνες. Όλα τα βιβλία θα διατίθενται σε προνομιακές τιμές με εκπτώσεις 30, 50 και 70% από την αρχική τους τιμή. Οι εκδόσεις του Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, ξεχωρίζουν για την επιμέλεια και την καλλιτεχνική τους ποιότητα. Άρτια σχεδιασμένες, οι εκδόσεις - κατάλογοι των εκάστοτε εκθέσεων έχουν στόχο να συστήσουν στο κοινό καλλιτέχνες και κινήματα που σφράγισαν την παγκόσμια ιστορία της σύγχρονης τέχνης, και περιλαμβάνουν εκτός από τα έργα της κάθε έκθεσης, σημαντικά κείμενα ελλήνων και ξένων μελετητών καθώς και πλούσιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, τις περισσότερες φορές ανέκδοτο. Ο μήνας παρουσίασης της εκδοτικής δραστηριότητας του Ιδρύματος είναι μια πρόταση που εγκαινιάζεται φέτος και θα επαναλαμβάνεται κάθε άνοιξη. Περισσότερες πληροφορίες: 210 7252896, www.goulandris.gr, www.ianos.gr

17


Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η ΑΤ Ζ Ε Ν ΤΑ ΛΟΝΔΙΝΟ

Tate Modern Lichtenstein: A Retrospective

Η πληρέστερη έως σήμερα αναδρομική έκθεση του μεγάλου αμερικανού καλλιτέχνη του 20ου αιώνα, συγκεντρώνει 125 από τους πιο σημαντικούς πίνακες ζωγραφικής και γλυπτά του. Συνδιοργάνωση: The Art Institute of Chicagο. Διάρκεια έκθεσης: 21/02 – 27/05/2013 www.tate.org.uk

The National Portrait Gallery Man Ray, portraits

Αναδρομική έκθεση που παρουσιάζει μια μεγάλη περίοδο περίοδο της καριέρας του Man Ray από 1916 έως 1968 σε Αμερική και Παρίσι, μέσα από 150 φωτογραφίες από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Παράλληλα παρουσιάζονται επαναστατικές φωτογραφικές τεχνικές και πρώιμα έγχρωμα τυπώματα του καλλιτέχνη όπως και φωτογραφίες του που είχαν δημοσιευτεί στα περιοδικά Vogue και Vanity Fair. Διάρκεια έκθεσης: 07/02 – 27/05/2013 www.npg.org.uk

Royal Academy of Arts Manet: Portraying Life

Πρώτη αναδρομική έκθεση που αφορά αποκλειστικά στα πορτρέτα του Manet. Συνδιοργάνωση: Toledo Museum of Art, Ohio. Διάρκεια έκθεσης: 26 /01 – 14/04/2013 www.royalacademy.org.uk

The Courtauld Gallery Becoming Picasso: Paris 1901

Η έκθεση εστιάζει σε έργα του Picasso που παρουσιάστηκαν για την πρώτη έκθεσή του στο Παρίσι το 1901 σε ηλικία 19 ετών και ήταν εμφανώς επηρεασμένος από τους μεγάλους ζωγράφους όπως Van Gogh, Degas και ToulouseLautrec. Επίσης παρουσιάζονται και έργα που έγιναν στο δεύτερο μισό του 1901 και προαναγγέλουν την μπλε περίοδο του ζωγράφου. Διάρκεια έκθεσης: 14/02 – 26/05/2013 http://www.courtauld.ac.uk


Musée  du Luxembourg Chagall – Between war and peace Estorick Collection of Modern Italian Art Giorgio Morandi - Lines of Poetry

Αφιέρωμα στον μεγάλο ιταλό καλλιτέχνη μέσα από 80 ακουαρέλες και χαρακτικά με θεματολογία νεκρές φύσεις, τοπία και σπουδές πάνω στα λουλούδια τα οποία αποδεικνύουν την στυλιστική ταυτότητα και το πάθος για πειραματισμό του καλλιτέχνη. Συνδιοργάνωση: Galleria d’Arte Maggiore – Bologna (Italy) Διάρκεια έκθεσης : 16/01 – 07/04/2013 http://www.estorickcollection.com

Έκθεση σχεδιασμένη σε τέσσερις άξονες, τις αντίστοιχες περιόδους–σταθμούς στη ζωή και στο έργο του καλλιτέχνη: τη Ρωσία σε κατάσταση πολέμου, την εποχή μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων, την εξορία στην Αμερική και την μεταπολεμική εποχή μαζί με την επιστροφή του στο Παρίσι. Διάρκεια έκθεσης : 21/02 – 21/07/2013 http://www.museeduluxembourg.fr

____________________________

G ren o ble

____________________________

ΠΑΡΙΣΙ

The Musée de Grenoble Alberto Giacometti Centre George Pompidou: DALI

Μεγάλη αναδρομική έκθεση που παρουσιάζει 200 περίπου έργα (πίνακες, γλυπτά, σχέδια αλλά και ταινίες καθώς και φωτογραφικό υλικό) μεταξύ των οποίων το διάσημο «Melting Watches », δάνειο από το ΜΟΜΑ. Διάρκεια έκθεσης : 21/11/2012 – 25/03/2013 http://www.centrepompidou.fr

Πάνω από εβδομήντα γλυπτά, πίνακες ζωγραφικής, σχέδια και φωτογραφίες που προέρχονται κυρίως από το Ίδρυμα Alberto και Annette Giacometti αλλά και από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Μία έκθεση που προσπαθεί να αποδώσει το ακριβές και διδακτικό ύφος του καλλιτέχνη μέσα από τα έργα του. Διάρκεια έκθεσης: 09/03–09/06/2013 http://www.museedegrenoble.fr

19


Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η ΑΤ Ζ Ε Ν ΤΑ ΡΩΜΗ

ΜΑΔΡΙΤΗ

Scuderie del Quirinale: Tiziano

Μία σημαντική έκθεση που μας ταξιδεύει στην πρώιμη περίοδο του μεγάλου ζωγράφου στα εργαστήρια του Giovanni Bellini και του Giorgione στη Βενετία μέχρι την ανεξαρτησία που κέρδισε με τους τεράστιους πίνακες που ζωγράφισε για τις οικογένειες των δόγηδων, των Ντ’ Έστε, καθώς και τις βασιλικές παραγγελίας του Καρόλου του 5ου και του γιού του, Φιλίππου του 2ου. Διάρκεια έκθεσης : 05/03–16/06/2013 http://www.scuderiequirinale.it

____________________________

ΜΟΝΑΧΟ

Prado Museum The Young Van Dyck

Μία περιήγηση στην πρώιμη εποχή του καλλιτέχνη μεταξύ 1609 – 1621. Εκτός από τα έργα που βρίσκονται στιος μόνιμες συλλογές του Μουσείου, φιλοξενούνται έργα συγκεντρωμένα από Μουσείοα αλλά και ιδιωτικές συλλογές της Ευρώπης και της Αμερικής. Διάρκεια έκθεσης: 20/11/2012 – 31/03/2013 http://www.museodelprado.es

____________________________

ΒΙΕΝΝΗ

Alte Pinakothek: BRUEGHEL Jan Brueghel the Elder

Η Κρατική Βαυαρική Συλλογή τέχνης κατέχει την πιο εκτεταμένη συλλογή στον κόσμο από πίνακες ζωγραφικής του Jan Brueghel του γηραιότερου. Περιλαμβάνονται επίσης έργα του πατέρα του, Pieter Brueghel, του αδελφού του Pieter και του γιού του, Jan Brueghel του νεότερου. Διάρκεια έκθεσης : 22/03–16/06/2013 http://www.pinakothek.de

Albertina Max Ernst Retrospective

Η πρώτη αναδρομική έκθεση του καλλιτέχνη που γίνεται στην Αυστρία παρουσιάζοντας 180 περίπου έργα ζωγραφικής, κολάζ, γλυπτά, βιβλία και πλούσιο αρχειακό υλικό με αναφορές σε όλη την καλλιτεχνική του πορεία. Διάρκεια έκθεσης: 23/01-05/05/2013 http://www.albertina.at


ΒΑΣΙΛΕΙΑ

ΤΟΚΥΟ

The National Museum of Modern Art Francis Bacon Fondation Beyeler Ferdinand Hodler

Το διάσημο Μουσείο της Βασιλείας, παρουσιάζει για πρώτη φορά την ύστερη περίοδο του σημαντικότερου ελβετού καλλιτέχνη του 19ου αιώνα, στην οποία είναι πλέον εμφανής η μετάβασή του στην μοντέρνα τέχνη.

Με αφορμή τα είκοσι χρόνια από το θάνατο του καλλιτέχνη διοργανώνεται η αναδρομική έκθεση με 33 έργα του, εκ των οποίων έξι τρίπτυχα. Διάρκεια έκθεσης : 08/03–26/05/2013 http://www.momat.go.jp

Διάρκεια έκθεσης: 27/01 – 26/05/2013 www.fondationbeyeler.ch

____________________________

NEA ΥΟΡΚΗ

Tokyo Metropolitan Art Museum El Greco’s Visual Poetics The Metropolitan Museum of Art Matisse: In Search of True Painting

Η έκθεση αυτή παρουσιάζει 49 πίνακες του καλλιτέχνη εστιάζοντας στον τρόπο αναζήτησης του ζωγράφου μέσα από επαναλήψεις θεματικών στους καμβάδες του εμβαθύνοντας έτσι όλο και περισσότερο στην «αλήθεια της ζωγραφικής».

Διάρκεια έκθεσης: 04/12/2012 – 17/03/2013

Late Klee

Η έκθεση περιλαμβάνει υδατογραφίες, σχέδια και πίνακες που ζωγράφισε ο καλλιτέχνης τα τελευταία 15 χρόνια της ζωής του (1925-1940). Διάρκεια έκθεσης: 18/10/2012 – 31/03/2013 http://www.metmuseum.org

Τιμώντας, πρώιμα, την επέτειο των 400 χρόνων από τον θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (1541-1614), το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης του Τόκιο φιλοξενεί αυτό το μεγάλο αναδρομικό αφιέρωμα με 50 έργα που προέρχονται από το Πράδο της Μαδρίτης και άλλα μεγάλα μουσεία, καθώς και από εκκλησίες του Τολέδο. Οι επιμελητές της έκθεσης έχουν εστιάσει στην ανατρεπτική ιδιομορφία της ζωγραφικής του Ελ Γκρέκο, στο προσωπικό ύφος που τον απομάκρυνε από το θρησκευτικό και πολιτικό κατεστημένο της Ισπανίας της εποχής του, αλλά υπήρξε πηγή έμπνευσης για καλλιτέχνες των νεωτερικών χρόνων, προπομπός ρευμάτων όπως ο εξπρεσιονισμός και ο κυβισμός. Διάρκεια έκθεσης: 04/12/2012 – 07/04/2013 www.tobikan.jp

21


find us in twitter: twitter.com/goulandris

22


goulandris-bulletin-1