Page 1

ภูมิปัญญาท้องถิ่น ขนมจีนสมุนไพร 7 สิงหาคม 25555

ฉบับที่ 1/1

การทําขนมจีนสมุนไพร

ภายในฉบับนี้: ประวัติความเปนมา อัตลักษณ์ / จุดเด่นของ

มาตรฐานและรางวัล ความสัมพันธกับชุมชน วัตถุดิบสวนประกอบ ขั้นตอนการผลิต เทคนิคการผลิต

กลุ่มขนมจีนสมุนไพรบ้านหนองบัว หมู่ที่ 2 ตําบลป่าก่อดํา อําเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2551 โดยการนําของ นาง แก้วรัตน์ ไพยราช และนางขันแก้ว ไชยรัตน์ ได้ เล็งเห็นความสําคัญการทําขนมจีนและต้องการฟื้นฟู / รักษาไว้ซึ่งกรรมวิธีการแปรรูปข้าวซึ่งหาง่ายใน ท้องถิ่น ไม่ให้สูญหายไป ขนมจีนเป็นอาหารท้องถิ่น สามารถเป็นอาชีพเสริม ที่สามารถเพิ่มรายได้ ให้กับครอบครัวและคนใน หมู่บ้านจึงได้รวมกลุ่มกันจัดตั้งกลุ่มขนมจีนสมุนไพร ขึ้นการจัดตั้งกลุ่มครั้งแรกมีสมาชิกก่อตั้ง จํานวน 10 คน ลงหุ้นคนละ 100 บาท กรรมวิธีผลิตใช้ วัตถุดิบ คือ ข้าว ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีอยู่ภายใน หมู่บ้าน นํามาแปรรูปเป็นขนมจีน ต่อมาได้ไป แลกเปลี่ยนเรียนรู้การทําขนมจีนร่วมกับกลุ่มขนมจีน บ้านสบห้วยหมู่ที่ 1 ตําบลจอมหมอกแก้ว การทํา ขนมจีนเมื่อเริ่มก่อตั้งใช้วิธีการทําแบบโบราณโดยการ ใช้ครกกระเดื่อง ใช้แรงงานคนบีบโรยขนมจีน กลุ่ม ขนมจีนสมุนไพรได้พัฒนาสูตรการทําขนมจีนขึ้นโดย ใช้สีจากธรรมชาติเป็นส่วนผสม เช่น สีของขมิ้นชัน ใบเตย ดอกอัญชัญ และเมื่อได้รับการตอบรับจาก ลูกค้า และมีช่องทางการ จําหน่าย ต่อมาเมื่อปี 2551 ที่ทําการปกครอง อําเภอแม่ลาว ได้สนับสนุนงบประมาณเพื่อจัดซื้อ เครื่องจักรในการผลิต จํานวน 30,000 บาท งบ โครงการภูมิปัญญาแห่งแผ่นดิน ขยายผลสู่ปวงชน ชาวไทย โครงการผลิตเส้นขนมจีน กลุ่มผู้สูงอายุ เพื่อจัดซื้ออุปกรณ์ในการผลิตขนมจีน เพื่อซื้อเครื่อง ปั่นแป้ง และเครื่องบีบเส้น สามารถทุ่นแรงจากการ ผลิตด้วยมือ และสามารถผลิตขนมจีนได้จํานวน มากกว่าการผลิตด้วยกรรมวิธีแบบโบราณ ปัจจุบัน กลุ่มขนมจีนสมุนไพรมีสมาชิกจํานวน 21 คน


การทําขนมจีนพื้นบาน 1.2 อัตลักษณ์ / จุดเด่นของผลิตภัณฑ์ ลักษณะที่โดดเด่นของขนมจีนสมุนไพรบ้านหนองบัว คือ เป็นขนมจีนที่ทาํ จากข้าวพันธ์ดีที่ปลูกในหมู่บ้านไม่ใช้สารกันบูด ใช้สมุนไพรเป็นส่วนผสมของขนมจีน เช่น ☻ สีเขียวใช้สีจากใบเตย สรรพคุณบํารุงหัวใจ กระหายน้ํา ☻ สีเหลืองใช้สีจากขมิ้นชัน สรรพคุณ แก้ทอ้ งอืดเฟ้อ บํารุงผิวพรรณ ☻ สีมว่ งใช้สีจากดอกอัญชัญ สรรพคุณ ต้านอนุมูลอิสละ ช่วยบํารุงสายตา และบํารุงเส้นผม

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

ผานการพัฒนาตนเองตามระบบมาตรฐานงาน

หนา 2

ขึ้นทะเบียนวิสาหกิจชุมชน


ความสัมพันธ์กบั ชุมชน การผลิตขนมจีน ผลิตโดยการรวมกลุ่ม จากกลุ่มผู้สูงอายุที่อยู่ในหมู่บ้านใช้เวลาว่างที่มีอยู่ มารวมกลุ่มกันเพื่อพบปะ พูดคุยกัน ของกลุ่มผู้สูงอายุ อีกทั้งยังเป็นกิจกรรมที่ชว่ ยให้เกิดความสามัคคี และ เกิดความสุขทางจิตใจสําหรับผูส้ ูงอายุ เป็นการ อนุลักษณ์ภูมิปัญญาที่มอี ยู่ไม่ให้สญ ู หายไป

กระบวนการผลิต 2.1 วัตถุดบิ และส่วนประกอบ 2.1.1 ข้าวสาร(ข้าวเจ้า) 2.1.2 ดอกอัญชัญ (สีมว่ ง) 2.1.3 ขมิ้นชัน (สีเหลือง) 2.1.4 ใบเตย (สีเขียว)

หนา 3


ขั้นตอนการผลิต 1.การหนักขาว โดยการนําขาวสาร ขาวเจา มาลางดวยน้ําสะอาด ปราศจากฝุนและสิ่งเจือปน ใสขาวสําหรับภาชนะสําหรับหมัก ซึ่งทําดวยไมไผสาน

2. การโมหรือการบดขาวหมัก เมื่อดําเนินการหมักปลายขาวครบ 2 วัน จากนั้น นํามาลาง ใหสะอาด นําไปบดดวยโมหนิ ที่หมุนดวยมือ หรือ โมไฟฟา เพื่อบดขาวที่หมักใหเปน แปง เพื่อใชทําขนมจีน 3. การนอนน้าํ แปง น้ําแปงที่ไดจากการโมหรือบดแลวนํามากรองดวย ผาขาวบาง ใสลงในภาชนะ หรือโองที่จัดเตรียมไว เพือ่ ใหแปงตกตะกอน 1- 2 วัน จากนั้น ดําเนินการดูดน้าํ สวนบนออก ประมาณ 2-3 ครั้ง

หนา 4


4.การทับน้ําแปง การทับน้าํ แปงเปนการกําจัดน้ํา สวนเกินออกโดยการนําแปงที่ไดจากการนอนแปงใสถงุ ผาดิ บผูกปากถุงใหแนนทับดวยของหนัก ประมาณ 1 คืน เพื่อใหแปงนุมเพื่อที่จะนําแปงที่ไดไปตม

5.นําแปงที่หมักแลวไปตมและปนประมาณ 1 ชั่วโมง เพื่อใหแปงเหนียวนุม เติมน้ําอุนผสมลงไปเพื่อใหแปงนุม

6.เตรียมน้ําสมุนไพรที่ไดจาก ใบเตย ดอกอัญชัญ ขมิ้น มีขั้นตอนการเตรียม ดังนี้

หนา 5


7. นําแปงที่ปนมาแบงเปน 4 สวน เพื่อผสมน้ําดอกอัญชัญ น้ําใบเตย น้ําขมิน้ ชัน เชน กระบุง เขง ประมาณ 2 วัน

8. นําแปงนวดดวยน้ําสมุนไพร ไปโรยในกระทะตมน้ําใหเดือดในอุณหภูมิ 100 องคศาเซลเซียส โดยใชกรวย หรือเครื่องโรยขนมจีนในกระทะที่เตรียมไว จนขนมจีนลอยตัวขึ้นมาจึงใชกระชอนชอนขึ้นมา ขนมจีนไปแชในน้ําเย็น แลวนําขนมจีนมาจับเปนเหงาหรือจับจากนั้นนําไปวางไวในภาชนะทีเ่ ตรียมไว

หนา 6


เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิตน้าํ ที่ใช ในการ ตมขนมจีน ตองเปนน้ําที่รอนในอุณหภูมิ 100 องคศาเซลเซียส จึงจะทําใหขนมจีน ไมขาด มีเสนยาวตอกัน และทําใหน้ําไมขนุ

แหลงจําหนายผลิตภัณฑ ชองทางการจัดจําหนาย 3.2.1 กลุมขนมจีนสมุนไพร บานเลขที่ 197 หมูที่ 2 ตําบลปากอดํา อําเภอแมลาว จังหวัดเชียงราย รหัสไปรษณีย 57200 โทร 0846103175 3.2.2 หมูบานขางเคียง เชน หมู 1 , 3 , 4 , 5 , 6 ตําบลปากอดํา ฯลฯ

หนา 7

ภูมิปัญญาท้องถิ่น การทำขนมจีน บ้านหนองบัว ม.2 ต.ป่าก่อดำ อ.แม่ลาว  

ภูมิปัญญาท้องถิ่น การทำขนมจีน บ้านหนองบัว ม.2 ต.ป่าก่อดำ อ.แม่ลาว

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you