Page 1

โดย เอกศักดิ์ คงตระกูล รองเลขาธิการคณะกรรมการ สกสค.


สารบัญ สมญานาม / มุมมอง

การให้ความสาคัญแก่ผู้สูงอายุ

วัตถุประสงค์ของการบรรยาย

ทฤษฎีเกี่ยวกับผู้สูงอายุ

สถานการณ์การสูงวัยของประชากรไทย

นิยามคาว่า “ผู้สูงอายุ”

โครงสร้างประชากรสูงอายุไทย

สิทธิของผู้สูงอายุ

ข้อมูลสถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559

แนวคิดพื้นฐานของแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564)

สถิ ติ อ าเภอที่ มี สั ดส่ ว นผู้ สู ง อายุ 100 อั น ดั บแรกของ ประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560

แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564)


สมญานาม / มุมมอง “พวกเราเป็น สว.” “แก่แล้วแก่เลย” “ยิ่งแก่ยิ่งมัน” “แก่กะโหลกกะลา”


สมญานาม / มุมมอง “อายุเป็นเพียงตัวเลข” “ลุงแก่แล้วขอลุงก่อน” “คนหนุ่มที่อาศัยในร่างแก่” “สูงวัยขั้นเทพ (PBS)”


สมญานาม / มุมมอง “สูงวัยหัวใจไฮเทค” “เฒ่าหัวงู” “เฒ่าทารก” “เฒ่าสารพัดพิษ”


คาขอความเห็นใจของชาย(แก่) ลุงแก่แล้ว ขอลุงก่อน

รอคิวพบแพทย์


วัตถุประสงค์ของการบรรยาย 1. เพื่อให้ทราบแนวโน้มของประชากรผู้สูงอายุของโลกและ ประเทศไทย 2. เพื่อให้ความสาคัญของสังคมผู้สูงอายุที่มีผลกระทบต่อ ครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ 3. เพื่อให้ผู้สูงอายุตระหนักในการดาเนินชีวิตและการพัฒนา คุณภาพชีวิตของตนเอง 4. เพื่อให้ผู้มีหน้าที่และหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบส่งเสริม ผู้สูงอายุตามศักยภาพ ทั้งด้านการศึกษา การดาเนินชีวิต รวมทั้งให้ ผู้สูงอายุใช้ความรู้และประสบการณ์ที่ได้สั่งสมมาตลอดชีวิตเป็นประโยชน์ ต่อชุมชน สังคม และประเทศชาติ


สถานการณ์การสูงวัยของประชากรไทย เมื่อ 50 ปีก่อน ประชากรไทยเคยเพิ่มด้วยอัตราที่ สูงกว่าร้อยละ 3 ต่อปี 

แต่ปัจจุบัน อัตราเพิ่มประชากรได้ลดต่าลงเหลือ เพียงร้อยละ 0.5 ต่อปีเท่านั้น 


สถานการณ์การสูงวัยของประชากรไทย ในปี 2503 ประเทศไทยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป เพียง 1 ล้านคน หรือ คิดเป็นเพียงร้อยละ 4 ของประชากร 26 ล้านคนเท่านั้น จนถึงปี 2548 เมื่อประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุ เป็นปีแรก เมื่อมีสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปสูงถึง ร้อยละ 10 ของประชากร 63 ล้านคน หรือเท่ากับมีผู้สูงอายุ เป็นจานวนมากกว่า 6 ล้านคน ในปี 2559 นี้ ในจานวนประชากรไทย 65.9 ล้านคน มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป 11 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 16.5 ของประชากรทั้งหมด


สัดส่วนประชากรสูงอายุ ใกล้ถึงร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด พีระมิดประชากรไทย พ.ศ. 2559


พีระมิดประชากรไทยแสดงถึงประชากร ตามเพศและกลุ่มอายุ


ผู้สูงอายุจะมีมากกว่าเด็ก เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์


คาดประมาณว่า... ในปี 2564 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์” เมื่อประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมี สัดส่วนสูงถึงร้อยละ 20 ของ ประชากรทั้งหมด ในปี 2574 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงอายุระดับสุดยอด” เมื่อประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมี สัดส่วนสูงถึงร้อยละ 28 ของ ประชากรทั้งหมด


โครงสร้างประชากรสูงอายุไทย พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 ผู้สูงอายุตอนต้น (60-69 ปี) เป็นวัยที่ยังมีพลังช่วยเหลือตนเองได้  ผู้สูงอายุตอนกลาง (70-79 ปี) เริ่มมีอาการเจ็บป่วย ร่างกายเริ่มอ่อนแอ มีโรคประจาตัว หรือโรคเรื้อรัง  ผู้สูงอายุตอนปลาย (80 ปี+) เจ็บป่วยบ่อยขึ้น อวัยวะเสื่อมสภาพ อาจมีภาวะทุพพลภาพ 


สถานการณ์ประชากรสูงอายุ การเปลี่ยนแปลงเป็นสังคมสูงวัยสามารถที่จะพิจารณาได้อย่าง คร่าวๆ จากการที่สังคมนั้นมีประชากรสูงอายุ (อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป) มากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งหมด หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ในประชากรทุกๆ 10 คน จะเป็นผู้สูงอายุ 1 คน คาดกันว่าภายใน 15-20 ปีข้างหน้า จานวนประชากรผู้สูงอายุ ไทยจะเพิ่มกว่าเท่าตัวของประชากรผู้สูงอายุในปัจจุบัน และสัดส่วนของ ประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทยจะเพิ่มเป็น เกือบ 1 ใน 4 ของประชากร ทั้งหมด และในช่วงเดียวกันนั้นคาดว่า จานวนประชากรผู้สูงอายุจะเริ่ม มีมากกว่าจานวนประชากรวัยเด็ก (United Nations 2007, Knodel and Chayovan 2008)


ช่วงวัยต่างๆของคน วัยทารก

วัยเด็ก

วัยหนุ่ม(วัยเบญจเพส)

วัยแก่

วัยรุ่น(เยาวชน) วัยกลางคน

วัยชราภาพ


ผลกระทบที่สังคมก้าวสู่ผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุ = ผู้สูงวัย ผู้สูงอายุ = คนชรา คนชรา = คนแก่


สาเหตุที่มีผู้สูงอายุมากขึ้น 1. ผู้สูงอายุมีการศึกษา รู้จักดูแลรักษาสุขภาพ และป้องกันโรค 2. การแพทย์มีความเจริญมากขึ้น


ผลกระทบที่สังคมก้าวสู่ผู้สูงอายุ 1. ผู้สูงอายุมีรายได้ลดลง 2. เงินออมของประเทศลดลง 3. ผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศลดลง (GDP) 4. ด้านแรงงาน 5. ภาระค่าใช้จ่ายของรัฐบาลในด้านสาธารณสุข


การเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ การเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์และจิตใจ ขึ้นอยูก่ ับปัจจัยต่างๆ บุคลิกภาพเดิม การศึกษา ประสบการณ์ สภาพสังคมในวัยเด็ก สภาพแวดล้อม ภาวะเศรษฐกิจ


ข้อมูลสถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559

(ที่มาข้ อมูลจากระบบสถิติทางการลงทะเบียน กรมการปกครอง)


ข้อมูลสถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 อันดับที่ 1

จังหวัด

จานวน ประชากร

กรุงเทพมหานคร 936,865 ราย

คิดเป็นร้อยละ (ของประชากร ในจังหวัด)

16.47 %

2

นครราชสีมา

400,496 ราย

15.22 %

3

เชียงใหม่

284,497 ราย

15.22 %


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด เพศ

กรุงเทพมหานคร

จานวนประชากรทั้งหมด ชาย

หญิง

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวม

ชาย

หญิง

2,687,253 2,999,393 5,686,646 391,177 545,688

รวม

ร้อยละ (%)

936,865

16.47

159,154

171,277

330,431

28,324

37,772

660,096

20.00

นครนายก 127,773

130,585

258,358

19,421

25,697

45,118

17.46

ชัยนาท


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

ร้อยละ (%)

นครปฐม

434,105

470,903

905,008

57,402

78,223

135,625

14.99

นนทบุรี

566,778

645,146 1,211,924 84,419

111,244 195,663

16.14

ปทุมธานี

527,945

583,431 1,111,376 59,208

77,983

137,191

12.34

เพศ


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

ร้อยละ (%)

ศรีอยุธยา

390,365

419,955

810,320

56,133

76,657

132,790

16.39

ลพบุรี

379,745

377,576

757,321

55,185

69,518

124,703

16.47

สมุทรปราการ

619,911

673,642

1,293,553 73,344

98,896

172,240

13.32

เพศ

พระนคร-


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด เพศ

สมุทรสงคราม สมุทร-

สาคร สระบุรี

จานวนประชากรทั้งหมด ชาย

หญิง

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวม

ชาย

หญิง

รวม

ร้อยละ (%)

93,179

100,890

194,069

93,179

16,174

22,966

11.83

268,832

287,887

556,719

31,648

41,951

73,599

13.22

40,342

53,587

93,929

14.67

315,959

324,106

640,065


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

ร้อยละ (%)

100,377

110,211

210,588

18,172

25,540

43,712

20.76

สุพรรณบุรี 410,617

437,950

848,567

65,294

86,964

152,258

17.94

อ่างทอง

146,991

282,404

22,688

32,041

54,729

19.38

เพศ

สิงห์บุรี

135,413


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคกลาง) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

กาญจนบุรี

445,113

439,999

885,112

51,241

62,629

113,870

12.87

ราชบุรี

424,280

445,543

869,823

60,981

81,604

142,585

16.39

เพชรบุรี

232,821

247,831

480,652

34,067

45,907

79,974

16.64

267,149

272,385

539,534

34,245

42,564

76,809

14.24

เพศ

ประจวบ-

คีรีขันธ์


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวม

ชาย

หญิง

รวม

ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

เชียงราย

626,784

655,760

1,282,544 90,590

102,340 192,930

15.04

เชียงใหม่

843,088

892,674

1,735,762 129,599 154,898 284,497

16.39

น่าน

241,287

238,629

479,916

38,480

41,910

80,390

19.38

พะเยา

234,221

244,967

479,188

39,943

45,404

85,347

17.81

เพศ


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

217,962

231,848

449,810

39,409

49,693

89,102

19.81

แม่ฮ่องสอน 140,715

135,169

275,884

14,492

14,904

29,396

10.66

เพศ

แพร่

ลาปาง

366,857

381,993

748,850

68,914

79,567

148,481

19.83

ลาพูน

196,448

209,551

405,999

36,818

43,650

80,468

19.82


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

อุตรดิตถ์

224,945

233,252

458,197

38,139

46,884

85,023

18.56

พิษณุโลก

423,913

441,846

865,759

62,219

77,929

140,148

16.19

สุโขทัย

292,305

307,926

600,231

45,428

59,979

105,407

17.56

เพชรบูรณ์ 493,187

502,036

995,223

70,429

85,992

156,421

15.72

เพศ


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

เพศ

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

266,021

277,461

543,482

42,867

55,130

97,997

18.03

กาแพงเพชร 361,919

367,623

729,542

50,812

60,960

111,772

15.32

นครสวรรค์ 521,343

545,112

1,066,455 82,359

105,077

187,436

17.58

พิจิตร


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

เพศ

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

อุทัยธานี

162,209

168,090

330,299

25,990

32,679

58,669

17.76

ตาก

320,333

311,632

631,965

31,138

35,679

66,817

10.57


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคใต้) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

กระบี่

231,471

234,460

465,931

22,449

26,622

49,071

10.53

ชุมพร

251,625

255,979

507,604

34,746

43,205

77,951

15.36

ตรัง

314,211

327,473

641,684

38,272

50,537

88,809

13.84

นครศรีธรรมราช

769,779

784,653

1,554,432 103,979 136,543

240,522

15.47

เพศ


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคใต้) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

นราธิวาส

390,832

398,849

789,681

37,190

46,481

83,671

10.60

ปัตตานี

347,145

353,816

700,961

34,625

46,117

80,742

11.52

พังงา

132,475

133,104

265,579

18,250

21,046

39,296

14.80

พัทลุง

255,532

268,191

523,723

37,360

49,631

86,991

16.61

เพศ


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคใต้) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด เพศ

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

ภูเก็ต

186,606

207,563

394,169

17,108

21,654

38,762

9.83

ยะลา

259,452

262,827

522,279

26,250

32,036

58,286

11.16

ระนอง

95,629

93,525

189,154

11,105

12,438

23,543

12.45


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคใต้) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด เพศ

ชาย

หญิง

สงขลา

691,618

725,822

สตูล

157,889

159,723

สุราษฎร์ธานี

518,860

532,053

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวม

ชาย

ร้อยละ (%)

หญิง

รวม

110,388

195,539

13.80

16,491

19,710

36,201

11.40

1,050,913 61,043

78,049

139,092

13.24

1,417,440 85,151

317,612


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

กาฬสินธุ์

489,617

495,615

985,232

62,285

76,955

139,240

14.13

ขอนแก่น

889,133

912,620

1,801,753 125,594 150,435

276,029

15.32

ชัยภูมิ

564,976

573,223

1,138,199 82,665

98,924

181,589

15.95

นครพนม

357,819

359,054

51,669

93,141

12.99

เพศ

716,873

41,472


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด เพศ

ชาย

หญิง

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวม

ชาย

หญิง

นครราชสีมา 1,297,919 1,333,516 2,631,435 179,238 221,258

รวม

ร้อยละ (%)

400,496

15.22

223,999

14.11

บุรีรัมย์

791,482

796,415

มหาสารคาม

472,972

490,512

963,484

65,135

80,287

145,422

15.09

มุกดาหาร 175,172

174,302

349,474

20,617

23,893

44,510

12.74

1,587,897 101,167 122,832


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

ยโสธร

270,748

269,067

539,815

36,949

43,997

80,946

15.00

ร้อยเอ็ด

651,677

656,305

1,307,982 89,137

109,327

198,464

15.17

เลย

321,885

317,916

47,235

50,553

97,788

15.28

ศรีษะเกษ 734,457

735,884

1,470,341 92,531

113,158

205,689

13.99

เพศ

639,801


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

ชาย

หญิง

สกลนคร

571,963

573,986

สุรินทร์

697,016

698,551

หนองคาย 259,681

260,682

520,363

หนองบัว255,910 ลาภู

254,824

510,734

เพศ

รวม

ชาย

ร้อยละ (%)

หญิง

รวม

1,145,949 64,131

77,846

141,977

12.39

1,395,567 90,005

111,553

201,558

14.44

32,023

37,863

69,886

13.43

30,462

35,933

66,395

13.00


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

อานาจเจริญ

188,373

188,747

377,120

24,127

28,547

52,674

13.97

อุดรธานี

786,301

792,482

1,578,783 91,756

111,310

203,066

12.86

อุบลราชธานี

933,084

929,881

1,862,965 112,007 132,125

244,132

13.10

บึงกาฬ

212,432

209,193

50,762

12.04

เพศ

421,625

23,976

26,786


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออก) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด เพศ

ชาย

ฉะเชิงเทรา 345,179

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

359,220

704,399

47,250

61,064

108,314

15.38

1,483,049 75,292

100,583

175,875

11.86

ชลบุรี

726,918

756,131

ระยอง

344,310

355,913

700,223

97,935

45,920

143,855

20.54

จันทบุรี

261,053

271,413

532,466

37,977

46,279

84,256

15.82


สถิติจานวนผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2559 (ภาคตะวันออก) จังหวัด

จานวนประชากรทั้งหมด

จานวนประชากรสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ (%)

ชาย

หญิง

รวม

ชาย

หญิง

รวม

114,109

115,328

229,437

16,132

18,657

34,789

15.16

ปราจีนบุรี 240,044

244,785

484,829

31,133

40,799

71,932

14.84

สระแก้ว

278,869

559,017

32,792

38,847

71,639

12.82

เพศ

ตราด

280,148

หมายเหตุ :: ขอมูลจาก ระบบสถิติทางการลงทะเบียน กรมการปกครอง :: ขอมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


สถิติอาเภอที่มีสดั ส่ วนผูส้ ู งอายุ 100 อันดับแรก ของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2560


การให้ ความสาคัญแก่ ผ้ ูสูงอายุ • มีพระราชบัญญัติกาหนดขึ้นโดยเฉพาะ - พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 - มีคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ เรียกโดยย่อว่า “กผส.” • กาหนดเป็นแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564) • แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560 - 2564)


ทฤษฎีเกี่ยวกับผู้สูงอายุ รายการ

ความหมายของผู้สูงอายุ

องค์การสหประชาชาติ (UN)

ประชากรทั้งเพศชายและหญิงที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป

องค์การอนามัยโลก (WHO)

ผู้ที่มีอายุ 60 ปี หรือมากกว่าเมื่อนับตามวัยหรือ ผู้ที่สังคมยอมรับว่าสูงอายุจากการกาหนดของ สังคมหรือผู้ที่เกษียณอายุจากการทางานเมื่อนับ ตามสภาพเศรษฐกิจ ในประเทศที่พัฒนาแล้ว ส่วนใหญ่จะใช้เกณฑ์ที่อายุ 65 ปี บุคคลซึ่งมีอายุเกินกว่าหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไป และมีสัญชาติไทย

ประเทศไทย (พระราชบัญญัติ ผู้สูงอายุ พ.ศ.2546)


นิยามคาว่ า “ผ้ ูสูงอายุ” “ผู้สูงอายุ” หมายความว่า บุคคลซึ่งมีอายุ เกินหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปและมีสัญชาติไทย (มาตรา 3 พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546)


สิทธิของผ้ ูสูงอายุ มาตรา 11 ผู้สูงอายุมีสิทธิได้รับการคุ้มครอง การส่งเสริม และการสนับสนุน ในด้านต่างๆ ดังนี้ (1) การบริการทางการแพทย์และการสาธารณสุขที่จัดไว้โดย ให้ความสะดวกและรวดเร็วแก่ผู้สูงอายุเป็นกรณีพิเศษ (2) การศึกษา การศาสนา และข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ ต่อการดาเนินชีวิต (3) การประกอบอาชีพหรือฝึกอาชีพที่เหมาะสม (4) การพัฒนาตนเองและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม การรวมกลุ่มในลักษณะเครือข่ายหรือชุมชน


(5) การอานวยความสะดวกและความปลอดภัยโดยตรง แก่ผู้สูงอายุในอาคาร สถานที่ ยานพาหนะหรือการบริการสาธารณะอื่น (6) การช่วยเหลือด้านค่าโดยสารยานพาหนะตามความเหมาะสม (7) การยกเว้นค่าเข้าชมสถานที่ของรัฐ (8) การช่วยเหลือผู้สูงอายุซึ่งได้รับอันตรายจากการถูกทารุณ กรรมหรือถูกแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบด้วยกฎหมาย หรือถูกทอดทิ้ง (9) การให้คาแนะนา ปรึกษา ดาเนินการอื่นที่เกี่ยวข้องในทางคดี หรือในทางการแก้ไขปัญหาครอบครัว (10) การจัดที่พักอาศัย อาหารและเครื่องนุ่งห่มให้ตาม ความจาเป็นอย่างทั่วถึง (11) การจ่ายเงินเบี้ยยังชีพเป็นรายเดือนอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม (12) การสงเคราะห์ในการจัดการศพตามประเพณี


แนวคิดพื้นฐานของแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564) ปรัชญา ผู้สูงอายุไม่ใช่บุคคลด้อยโอกาสหรือเป็นภาระต่อสังคมแต่ สามารถมีส่วนร่วมเป็นพลังพัฒนาสังคมจึงควรได้รบั การส่งเสริมและ เกื้อกูลจากครอบครัวชุมชนและรัฐให้ดารงชีวิตอยู่อย่างมีคุณค่ามีศักดิศ์ รี และคงไว้ซึ่งภาวะสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีให้นานที่สุด ขณะเดียวกันผู้สูงอายุที่ประสบความทุกข์ยากต้องได้รับการ เกื้อกูลจากครอบครัวชุมชนสังคมและรัฐอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม


การสร้างหลักประกันในวัยผู้สูงอายุเป็นกระบวนการสร้างความ มั่นคงให้แก่สังคมโดยการมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ได้แก่ 1. ประชากรช่วยตนเอง 2. ครอบครัวดูแล 3. ชุมชนช่วยเกื้อกูล 4. สังคมรัฐสนับสนุน โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนควรมีการบูรณาการให้เหมาะสม กับสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง


วิสัยทัศน์

“ผู้สูงวัยเป็ นหลักชัยของสังคม” 1. ผู้สูงอายุที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี คือ - มีสุขภาพที่ดีทั้งกายและจิต - ครอบครัวมีสขุ สังคมเอื้ออาทร อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม ปลอดภัย - มีหลักประกันที่มั่นคงได้รับสวัสดิการและบริการที่เหมาะสม - อยู่อย่างมีคุณค่า มีศักดิ์ศรี พึ่งตนเองได้ เป็นที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจ และมีส่วนร่วมในครอบครัว ชุมชน และสังคม - มีโอกาสเข้าถึงข้อมูลและข่าวสารอย่างต่อเนื่อง


2. ครอบครัวและชุมชนเป็ นสถาบันหลักที่มีความเข้ มแข็งสามารถ ให้ การเกื ้อหนุนแก่ผ้ สู งู อายุได้ อย่างมีคณ ุ ภาพ 3. ระบบสวัสดิการและบริการจะต้องสามารถรองรับผู้สูงอายุให้สามารถ ดารงอยู่กับครอบครัวและชุมชนได้อย่างมีคุณภาพและมีมาตรฐาน 4. ทุกภาคส่วนจะต้องมีส่วนร่วมใน ระบบสวัสดิการและบริการให้แก่ ผู้สูงอายุโดยมีการกากับดูแลเพื่อการคุ้มครองผู้สูงอายุในฐานะผู้บริโภค 5. ต้องมีการดาเนินการที่เหมาะสมเพือ่ ช่วยให้ผู้สูงอายุที่ทุกข์ยากและ ต้องการการเกื้อกูลให้ดารงชีวิตอยู่ในชุมชนได้อย่างดีและต่อเนื่อง


วัตถุประสงค์ 1. เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดดี ้วยการดารงชีวิตอย่าง มีคุณค่ามีศักดิ์ศรีพึ่งตนเองได้และมีหลักประกันที่มั่นคง 2. เพื่อสร้างจิตสานึกให้สังคมไทยตระหนักถึงผู้สูงอายุในฐานะบุคคลที่ มีประโยชน์ต่อส่วนรวม และส่งเสริมให้คงคุณค่าไว้ให้นานที่สุด 3. เพื่อให้ประชากรทุกคนตระหนักถึงความสาคัญของการเตรียมการ และมีการเตรียมความพร้อมเพือ่ การเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพ 4. เพื่อให้ประชาชน ครอบครัว ชุมชน ท้องถิ่น องค์กรภาครัฐ และ เอกชน ตระหนักและมีส่วนร่วมในภารกิจด้านผู้สูงอายุ 5. เพื่อให้มีกรอบและแนวทางการปฏิบัติงานเกี่ยวกับผู้สูงอายุสาหรับ ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอันจะนาไปสู่การบูรณาการงานด้านผู้สูงอายุ


แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564) แผนผู้สูงอายุระยะยาวฉบับนี้เป็นแผนผู้สูงอายุ ฉบับที่ 2 ของประเทศไทย โดยให้ความสาคัญต่อ “วงจรชีวิต” และความสาคัญ ของทุกคนในสังคมที่มีความเกี่ยวพันกับผู้สูงอายุไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง และจะต้องเข้าสู่ระยะวัยสูงอายุตามวงจรชีวิตที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ยกเว้นจะเกิดการเสียชีวิตไปก่อนวัยอันควร


แผนฉบับนี้มีลักษณะสาคัญ 3 ประเด็น ดังนี้ 1. เน้นว่าผู้สูงอายุเป็น “บุคคลที่ได้ทาคุณประโยชน์ต่อสังคมและควร ได้รับการตอบแทน” 2. การจาแนกมาตรการในแผนฉบับแรกมีลักษณะ “แยกส่วนตาม สาขาต่างๆ ได้แก่ ด้านสุขภาพอนามัย ด้านความมั่นคงทางรายได้และการพึ่งพิง ด้านการศึกษาสังคมและวัฒนธรรม ด้านสวัสดิการ เป็นต้น” แต่ในแผนฉบับนี้ จัดทาแผนยุทธศาสตร์ที่มีลักษณะ “บูรณาการ” และ “แบ่งออกตามเป้าหมาย ทางยุทธศาสตร์เป็นหลัก” 3. แผนฉบับนี้ได้กาหนด “ดัชนีและเป้าหมาย” ของมาตรการต่างๆ เพื่อเป็นประโยชน์ในการดาเนินการให้บรรลุจุดมุ่งหมายและเพื่อการติดตามผล การดาเนินการ และในแผนยังระบุถึง “มาตรการในการติดตามและประเมินผล อย่างต่อเนื่อง” อันเป็นจุดอ่อนที่พบในช่วงเวลาของแผนฉบับแรก ที่ไม่มีการ ระบุ ดัชนีและขาดการติดตามผลการดาเนินการตามแผนอย่างเป็นรูปธรรม


ยุทธศาสตร์และมาตรการ แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2545 - 2564) จัดแบ่งเป็น 5 ยุทธศาสตร์ ดังนี้ 1. ยุทธศาสตร์ด้านการเตรียมความพร้อมของประชากร เพื่อวัยสูงอายุที่มีคุณภาพ 1.1 มาตรการ หลักประกันด้านรายได้เพื่อวัยสูงอายุ 1.2 มาตรการ การให้การศึกษาและการเรียนรูต้ ลอดชีวิต 1.3 มาตรการ การปลุกจิตสานึกให้คนในสังคมตระหนักถึง คุณค่าและศักดิ์ศรีของผู้สูงอายุ


2. ยุทธศาสตร์ด้านการส่งเสริมผู้สูงอายุ 2.1 มาตรการ ส่งเสริมความรู้ด้านการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกัน ดูแลตนเองเบื้องต้น 2.2 มาตรการ ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันและสร้างความเข้มแข็งของ องค์กรผู้สูงอายุ 2.3 มาตรการ ส่งเสริมด้านการทางานและการหารายได้ของผู้สูงอายุ 2.4 มาตรการ สนับสนุนผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ 2.5 มาตรการ ส่งเสริม สนับสนุนสื่อทุกประเภทให้มีรายการเพื่อผู้สูงอายุ และสนับสนุนให้ผู้สูงอายุได้รับความรู้ และสามารถเข้าถึงข่าวสารและสื่อ 2.6 มาตรการ ส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีที่อยู่อาศัยและสภาพ แวดล้อมที่เหมาะสมและปลอดภัย


3. ยุทธศาสตร์ด้านระบบคุ้มครองทางสังคมสาหรับผู้สูงอายุ 3.1 มาตรการ คุ้มครองด้านรายได้ 3.2 มาตรการ หลักประกันด้านคุณภาพ 3.3 มาตรการ ด้านครอบครัว ผู้ดูแล และการคุ้มครอง 3.4 มาตรการ ระบบบริการและเครือข่ายการเกื้อหนุน 4. ยุทธศาสตร์ด้านการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนางานด้านผู้สูงอายุ ระดับชาติและการพัฒนาบุคลากรด้านผู้สูงอายุ 4.1 มาตรการ การบริหารจัดการเพื่อการพัฒนางานด้าน ผู้สูงอายุระดับชาติ 4.2 มาตรการ ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาบุคลากร ด้านผู้สูงอายุ


5. ยุทธศาสตร์ด้านการประมวลและพัฒนาองค์ความรู้ด้านผู้สูงอายุ และการติดตามประเมินผลการดาเนินการ ตามแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ 5.1 มาตรการ สนับสนุนและส่งเสริมให้หน่วยงานวิจัยดาเนินการ ประมวล และพัฒนาองค์ความรู้ด้านผู้สูงอายุที่จาเป็นสาหรับการกาหนด นโยบาย และการพัฒนาการบริการหรือการดาเนินการที่เป็นประโยชน์ แก่ผู้สูงอายุ 5.2 มาตรการ สนับสนุนและส่งเสริมการศึกษาวิจัยด้านผู้สูงอายุ โดยเฉพาะ ที่เป็นประโยชน์ต่อการกาหนดนโยบาย การพัฒนาการบริการ และการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสามารถดารงชีวิตอยู่ในสังคมอย่างเหมาะสม 5.3 มาตรการ ดาเนินการให้มีการติดตามประเมินผลการดาเนินการ ตามแผนผู้สูงอายุแห่งชาติที่มีมาตรฐานอย่างต่อเนื่อง 5.4 มาตรการ พัฒนาระบบข้อมูลทางด้านผู้สูงอายุให้เป็นระบบ และทันสมัย


การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ  

การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดย เอกศักดิ์ คงตระกูล รองเลขาธิการคณะกรรมการ สกสค.

การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ  

การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดย เอกศักดิ์ คงตระกูล รองเลขาธิการคณะกรรมการ สกสค.

Profile for .81510
Advertisement