Page 1

การจัดการความรู้ การรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย

บ้ำนงิ้ว หมู่ที่ 3 ตำบลบ้ำนงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี

โดย สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอสามโคก โทร 0-2593-1969

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อาเภอ สามโคก จังหวัดปทุมธานี

ข้อมูลทั่วไป ประวัติความเป็นมา บ้านงิ้ว เป็นชื่อหมู่บ้านหนึ่ง ของตาบลบ้านงิ้ว ในเขตอาเภอ สามโคก จังหวัดปทุมธานี ฝั่งตะวันออกของแม่เจ้าพระยา บ้านงิ้วมีเรื่องน่าศึกษาทั้งในด้าน ประวัติศาสตร์ ศาสนา และวรรณคดี สันนิษฐานว่า ใน ทุ่งนี้น่าจะเป็นเมืองที่มีความเจริญ มาก่อน ในหมู่บ้านนี้ มีสภาพเป็นที่ดอน มีต้นงิ้วขึ้นเต็มไปหมด เขาจึงเรียกกันว่า "บ้านงิ้ว " ด้วยความเป็นป่าของต้นงิ้วนี้เอง ชาวบ้านที่นับถือพระพุทธศาสนาได้มีศรัทธา อย่างแรงกล้า ช่วยกันสร้างวัด ขึ้นมาวัดหนึ่งห่างจากแม่น้าเจ้าพระยาลึกเข้าไปในป่าของต้น งิ้ว และให้ชื่อว่า "วัดป่างิ้ว" เพื่อ เป็นการเตือนสติของคนที่ จะประพฤติชั่วผิดลูกผิดเมียเขา เพราะในคดีทางศาสนาพุทธถือ ว่า ผู้ใดก็ตามที่ล่วงละเมิด กระทาชู้กับเมียหรือผัวของคน อื่นถือว่าเป็นความผิด อย่างร้ายแรง เป็นบาปนัก เมื่อตายไปจะตกนรกอเวจีและต้องปีนต้นงิ้วในเมืองนรก คนโบราณจึง กลัวกันนักหนา ไม่ยอมเป็นชู้ กับผัวเมียคนอื่นอย่างเด็ดขาด เพราะเขากลัวบาปกลัวกรรมเหลือเกิน ส่วนใหญ่จะมีผัวเดียว เมียเดียว จะไม่ประพฤตินอกใจกันในครอบครัว มีแต่ความสุข ความอบอุ่น ปัญหาการหย่าร้าง ก็เกิดน้อยกว่าสมัยนี้ สุนทรภู่นั่งเรือ ขึ้นไปตามแม่น้าเจ้าพระยา เมื่อไปถึงหมู่บ้านงิ้วเห็นต้นงิ้วขึ้นเป็นป่า ก็ตกใจ เพราะแลขึ้นไป มีแต่ต้นงิ้วทั้งนั้น ทาให้เกิดจินตนาการ แล้ว บันทึกไว้เป็นกลอนในนิราศ ภูเขาทองตอนหนึ่ง ว่า

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


"ถึงบ้ำนงิ้วเห็นแต่งิ้วละ ลิ่วสูง ไม่เห็นฝูงสัตว์สิงกิ่งพฤกษำ ด้วยหนำมดกรกระดำตำ นึกก็น่ำกลัวหนำมขำมขำมใจ งิ้ว นรกสิบหกองคุลีแหลม ดั่งขวำกแซมเสี้ยม แซกแตกไสว ใครทำชู้คู่ท่ำนครั้น บรรลัย ก็ต้องไปปีนต้นน่ำขนพอง " บริเวณวัดป่างิ้ว ทางด้านทิศหน้าติด ต่อกับแม่น้าเจ้าพระยามีวัดอยู่ ๒ วัด ด้าน ทิศเหนือชื่อ วัดนางหยาด และด้านทิศใต้ ชื่อ วัดพญาเมือง วัดทั้งสองวัดนี้เป็นวัดเก่าแก่มาก คงจะสร้างสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีหรือก่อนหน้านั้นก็เป็นได้ เพราะตามที่ คนเก่าเล่าสืบต่อกันมาว่า ตรงวัดพญาเมืองนี้ แต่เดิมเป็นที่ตั้งเมืองสามโคกมี ความเจริญรุ่งเรืองมาช้านาน เป็นด่านซื้อขาย แลกเปลี่ยนสินค้าก่อนเข้ากรุงศรีอยุธยา ในทุ่งนี้แต่ก่อนก็เรียกทุ่งพญาเมือง มีอาณาเขต กว้างขวาง

วัดนางหยาด

เวลานี้ วัดพญาเมืองกับวัดนางหยาด กลายเป็นวัดร้าง ไปนานาแล้ว คงเหลือแต่วัดป่างิ้ววัดเดียว อาณาเขตของวัดพญา เมืองกับวัดนางหยาด จึง มารวมกับวัดป่างิ้ว ทาให้บริเวณของวัดป่างิ้วกว้างขวางยิ่งขึ้นเมื่อความเจริญเข้ามา ความเป็นป่า ก็หมดไป บ้านงิ้วจึงไม่ มีงิ้วหลงเหลือให้เห็นเช่นแต่ก่อน ความกลัวหนามงิ้วจึงหมดไปด้วย

สถานทีต่ ั้ง บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 มีพื้นที่ทั้งหมด 670 ไร่ ตั้งอยู่ในเขต อบต.บ้านงิ้ว

อาณาเขตของตาบลบ้านงิ้ว ทิศเหนือ ทิศใต้ ทิศตะวันออก ทิศตะวันตก

ติดกับหมู่ที่ 2 ตาบลบ้านงิ้ว วัดศาลาแดงเหนือ ตาบลเชียงรากน้อย ติดกับคลองคู หมู่ที่ 4 ,5 ตาบลบ้านงิ้ว ติดกับ หมู่ที่ หมู่ 5 ตาบลบ้านงิ้ว และตาบลเชียงรากใหญ่ ติดกับแม่น้าเจ้าพระยา

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ลักษณะภูมปิ ระเทศ และภูมิอากาศ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบลุ่ ม ลักษณะภูมิอากาศ โดยทั่วไปจัดอยู่ในภูมิอากาศร้อนชื้น จะมี 3 ฤดู คือฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว อากาศจะร้อนจัดประมาณ 2 เดือน คือเดือนมีนาคม – เดือนเมษายนของทุกปี ปริมาณฝนโดยเฉลี่ย ปานกลาง มีน้ามากในฤดูฝน ส่วนฤดูแล้ง น้าในแม่น้าเจ้าพระยา คูคลองต่างๆ มีปริมาณน้าเพียงพอในการทาการเกษตร

สภาพทางสังคม การจัดการปกครอง บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 มีผู้ใหญ่บ้านคนแรกชื่อ นายเกี๊ยะ คนที่ ๒ คือ นายสน คนที่ ๓ คือ นายแก่น คนที่ ๔ คือ นายสิทธิ์ คนที่ ๕ คือ นายเกษม คนที่ ๖ คือ นายชาญ คนที่ ๗ คนปัจจุบัน คือ นางลาจวน

ไม่มีนามสกุล พวงศิลป์ แสงน้า เป็นคุณปู่ ของอาจารย์อุดม แสงน้า แสงแดง ต้นสาย พวงเพ็ชร์ พวงเพ็ชร์

บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 เป็นหนึ่งในจานวนหมู่บ้านทั้งหมด ๕ หมู่บ้าน ของตาบลบ้านงิ้ว อยู่ในเขตพื้นที่อาเภอสามโคก

การคมนาคม หมู่บ้านอยู่ห่างจากอาเภอ 12 กิโลเมตร ถนนภายในหมู่บ้าน 2 สาย แยกเป็น ถนนลาดยางสายศูนย์ศิลปะชีพ-เชียงรากน้อย 1 สาย ระยะทาง 1,000 เมตร ถนนคอนกรีตภายในหมู่บ้าน มีทุกซอย

เส้นทางเข้าสู่สถานที่สาคัญ สามารถเดินทางเข้าชมหมู่บ้านได้โดยรถยนต์สะดวก เพราะมีถนนเข้าถึงหมู่บ้าน ห่างจากตัวจังหวัด ปทุมธานี เพียง 12 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง 25 นาที ค่ารถ 9 บาท หรือถ้านั่งเรือข้ามฟากจากท่าวัดสุราษฎร์รังสรรค์ (วัดดอน) อาเภอสามโคก ขึ้นท่าโรงเรียนวัดป่างิ้ว (หรือวัดนาง หยาด) ใช้เวลาเดินทางเพียง 5 นาที ค่าเรือ 20 บาท

แหล่งน้าที่สาคัญ แหล่งน้าที่สาคัญของหมู่บ้านมี แม่น้าเจ้าพระยา คลองงิ้ว และคลองวัดป่างิ้ว และเลี้ยงปลาเพื่อการอนุรักษ์ บารุงรักษาและขยายพันธุ์ปลา

ใช้ในการทาการเกษตร

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ไฟฟ้า น้าประปา

จานวนครัวเรือนมีไฟฟ้าใช้ครบ 152 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 100 จานวนครัวเรือนมีน้าประปาใช้ จานวน 152 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 100

จานวนครัวเรือน จานวนประชากร

๑๕๒ รวมทั้งสิ้น

ครัวเรือน ๕๕๖

คน แยกเป็น ชาย

๒๕๑ คน หญิง ๓๐๕ คน

สภาพทางเศรษฐกิจ หมู่บ้านงิ้ว มีรายได้ 33,845,442 บาท/ปี รายจ่าย รายได้เฉลี่ยของประชากร (ตามเกณฑ์ จปฐ. ปี ๒๕๕๔) จานวน การประกอบอาชีพ

25,638,995 บาท/ปี 61,317 บาท/คน/ปี

อาชีพหลักของครัวเรือน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป อาชีพรอง ค้าขาย ช่วงอายุประชากร ไม่มีอาชีพ นักเรียน/นักศึกษา ทานา ทาสวน รับราชการ พนักงานวิสาหกิจ พนักงานบริษัท รับจ้างทั่วไป ค้าขาย ธุรกิจส่วนตัว อื่นๆ ไม่ระบุอาชีพ

จานวนเพศชาย (คน) 33 58 0 1 8 1 26 122 15 4 27

จานวนเพศหญิง (คน) 66 54 0 3 10 0 36 80 22 4 32

จานวนรวม (คน) 99 112 0 4 18 1 62 202 37 8 59

ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิน่ กลุ่มอาชีพสตรีทาขนม /ทาน้าพริก นางลาจวน พวงเพ็ชร์ เป็นประธาน จัดตั้งเมื่อ ๒๒ มีนาคม ๒๕๕๓ สมาชิก ๒๐ คน เงินทุนหมุนเวียน ๕,๐๐๐ บาท วัตถุประสงค์ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับแม่บ้านที่ว่างงาน มีรายได้น้อย ได้ประกอบ อาชีพ มีงานทา กิจกรรมกลุ่ม ทาขนมปังไส้ต่างๆ น้าพริกแกง กาแฟ ก๋วยเตี๋ยว ส้มตา/ ไก่ย่าง สมาชิกกลุ่มมีรายได้ จากการประกอบอาชีพเฉลี่ย คนละประมาณ 3,000-5,000 บาท/เดือน

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ประเพณีวัฒนธรรม ชาวบ้านงิ้ว มีพระพุทธศาสนา เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ครัวเรือนทุกครัวเรือนนับถือศาสนา พุทธ และมีการอนุรักษ์สืบสานวัฒนธรรมประเพณีของชุมชน และมีวิถีชีวิตแบบแบ่งปันเอื้ออาทร  ประเพณีตักบาตรตามตรอก ทาบุญตักบาตรพระฉันท์เอกา ทาหลังวันเข้าพรรษา 1 วัน คือวันแรม 2 ค่าเดือน 8 ชาวบ้าจะนา อาหารแห้งใส่บาตรพระที่มาบิณฑบาตตามซอยของหมู่บ้าน ซึ่งชาวบ้านจะเรียกว่า ”ตรอก” และเรียกการใส่บาตรนี้ว่า “ใส่บาตรพระจาตรอก” พระบิณฑบาตแล้ว กลับวัดจะต้องฉันท์อาหารในบาตรเพียง 1 มื้อเท่านั้น และจะต้องฉันท์ถึงวัน แรม 7 ต่าเดือน 8 จึงจะถือว่าครบ แต่ถ้าพระภิกษุรูปใดไม่สบาย ก็สามารถออกจากเอกาได้ (รวมเวลา 6 วัน)  ประเพณีจุดลูกหนู

กระทาในงานฌาปนกิจศพของพระสงฆ์ชาวรามัญ  ประเพณีสงกรานต์ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ วันที่ 13–15 เมษายน ของทุกปี ก่อพระเจดีย์ทราย  ประเพณีตักบาตรน้าผึ้ง กระทาในช่วงขึ้น 15 ค่า เดือน 10 (วันพระกลางเดือน 10)  ประเพณีทาบุญวันสารท ตรงกับวันแรม 15 ค่า เดือน 10 (วันพระสิ้นเดือนสิบ)  ประเพณีตักบาตรพระร้อย เริ่มในช่วงเทศกาลออกพรรษา แรม 11 ค่า เดือน 11  ประเพณีลอยกระทง

ในช่วงเทศกาลเดือน 12 วันขึ้น 15 ค่าเดือน 12 (พฤศจิกายน) ของทุกปี  ประเพณีวันสาคัญทางศาสนา วันมาฆบูชา วันเพ็ญ เดือน 3 (ขึ้น 15 ค่าเดือน 3) ของทุกปี วันวิสาขบูชา วันเพ็ญ เดือน 6 (ขึ้น 15 ค่าเดือน 6) ของทุกปี วันอาสาฬหบูชา ( ขึ้น 15 ค่าเดือน 8) วันเข้าพรรษา (แรม 1 ค่าเดือน 8  ประเพณี ทาบุญบ้าน งานแต่ง งานบวช งานศพ (มีตลอดทั้งปี)

สถานที่สาคัญ/บริการ/แหล่งท่องเที่ยว ของหมู่บ้าน วัดนางหยาด นามผู้สร้างคือ นางหยาด และในวัดนางหยาดยังมีวัดร้างอีก คือ วัดพญาเมือง ซึ่งวัดปัจจุบันทั้งวัด นางหยาดวัดพญาเมือง อยู่ในความดูแลของวัดป่างิ้ว

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


วัดป่างิ้ว มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นที่พึ่งทางใจ คือ  หลวงพ่อเกตุสมุทร มีประวัติความเป็นมา คือ มีชาวประมงคนไทยและอิสลามไปหาปลาด้วยกัน โดยการลงเบ็ดตามลาน้าเจ้าพระยา และชาวประมงอิสลามได้เกี่ยวฐานพระขึ้นมาชาวประมงอิสลามพยายามสลัดพระให้ หลุดจากเบ็ด แต่คนไทยชื่อโทนเห็นว่าเป็นพระพุทธรูป จึงให้เกี่ยวขึ้นมาแล้วนามาถวายให้กับวัดป่างิ้ว เมื่อ พ.ศ.๒๔๙๖ ซึ่งตอนแรกนาไปวัดที่อาเภอสามโคก ประมาณ ½ เดือน แต่เกิดอภินิหาร ตลิ่งพัง ต้นก้ามปูล้ม พระไม่ชอบอยู่อาเภอ เอาไปคืนที่วัดป่างิ้ว  พระศรีอาสน์ มีชาวตาบลบ้านงิ้วซึ่งเป็นคนไทย ไปหาปลา กับชาวบ้านอาเภอบางไทร ไปเจอ หลวงพ่อศรีอาสน์ พร้อมกันก็ตกลงว่าจะขอนาไปบูชาไว้ที่วัดบางไทร สามปี แล้วให้นามาไว้วัดป่างิ้ว 3 ปี ทาแบบนี้อยู่ หลายปี ชาวตาบลบ้านงิ้ว อธิฐานถ้าหลวงพ่อมีความประสงค์ที่จะอยู่ที่วัดป่างิ้วขอให้ยกขึ้น คนไทยก็แบกหลวงพ่อกลับ วัดป่างิ้ว ไม่ยอมคืนจนทุกวันนี้  หลวงปู่ชม สิ่งศักดิ์ที่พึ่งทางใจ อดีตเจ้าอาวาทวัดป่างิ้ว ปัจจุบันศพไม่เน่าไม่เปื่อยนอนอยู่ใน โลงแก้ว ที่วัดป่างิ้ว  มีโรงเรียนประถมศึกษาวัดป่างิ้ว และโรงเรียนมัธยมศึกษา ปีที่1-6 สังกัดองค์การบริหาร ส่วนจังหวัดปทุมธานี โรงเรียนประถมวัดป่างิ้ว และ โรงเรียนมัธยมสามโคก

สถานีอนามัยตาบลบ้านงิ้ว ตั้งอยู่เลขที่ 1/22 หมู่ที่ 3 บ้านงิ้ว เป็นสถานีอนามัยที่เปิดรักษาโรค ทั่วไปและให้บริการตรวจรักษาโรคเรื้อรัง แก่ราษฎรตาบลบ้านงิ้ว ประกอบไปด้วยงานส่งเสริมสุขภาพตั้งแด่ก่อน เกิด – ก่อนตาย

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


วิธีการ/ขั้นตอนการขับเคลื่อนกิจกรรมตามโครงการ การรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย ปี 2554 (บ้ำนงิ้ว หมู่ที่ 3 ตำบลบ้ำนงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี)

บ้านงิ้ว หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อาเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

บ้านงิ้ว ได้รับการผ่านการประเมินเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ระดับ “อยู่ดี กินดี” ในปี ๒๕๕4 ได้รับงบประมาณสนับสนุนส่งเสริมครัวเรือนพัฒนาในหมู่บ้าน มีการเรียนรู้วิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อมา ปรับประยุกต์ใช้กับหมู่บ้าน โดยได้ไปศึกษาดูงานศึกษาดูงานประสบการณ์พัฒนาชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงฯ ณ ศูนย์กสิ กรรมธรรมชาติตาบลสองสลึง จังหวัดระยอง โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ เฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา ระดับ “อยู่ดี กินดี” ของบ้านงิ้ว มีวิธีการดาเนินการขับเคลื่อนตั้งแต่ปี 2554 เรื่อยมาดังนี้ ๑. ส่งเสริมแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงครัวเรือนต้นแบบ ๒. ฝึกปฏิบัติการปรับเปลี่ยนวิธีคิดด้วยการทบทวนแผนชุมชน ๓. ฝึกปฏิบัติกิจกรรมตามแผนกระบวนการพัฒนา กระบวนการกลุ่ม ๔. ส่ ง เสริ ม แนวคิ ด การบริ ห ารจั ด การตามแนวเศรษฐกิ จ พอเพียง ๕. เสริมสร้างศักยภาพการเป็นหมู่บ้านต้นแบบ

ต้นแบบหมูบ่ ้าน ในการบริ ห ารจั ด การพั ฒ นาในรู ป กลุ่ ม การพั ฒ นารายได้ ด้ ว ยระบบ กลุ่ม เพิ่มรายได้และขยายโอกาสคน ในชุมชน

โดยสรุปผลการประเมินตามแบบประเมิน 23 ตัวชี้วัด ของกระทรวงมหาดไทย บ้านงิ้วผ่านเกณฑ์การประเมิน 23 ตัวชี้วัด จัดเป็นหมู่บ้านระดับ “ อยู่ดี กินดี “ ประเมินความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน โดยใช้วิธีการประเมินชุมชนแบบมีส่วนร่วม ตามเกณฑ์ 6 องค์ประกอบ ซึ่งครัวเรือนเป้าหมายได้ทาการประเมินได้ค่าคะแนน 94 คะแนน หมู่บ้านงิ้วจัดอยู่ในระดับที่ 5 “อยู่เย็น เป็นสุข”

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ผลการดาเนินงาน จัดประชุมประชาคมตัวแทนครัวเรือนในชุมชนแบบมีส่วนร่วม ชี้แจงทาความเข้าใจในองค์ประกอบชี้ วัดดัชนีความสุข แต่ละองค์ประกอบ โดยเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนอธิบายทาความเข้าใจแต่ละตัวชี้วัดจนครบทุกตัว และให้ ค่าคะแนนระดับความสุข จัดเป็น 5 ระดับ ดังนี้ 0-20 คะแนน ระดับความสุขต่า อยู่ร้อน นอนทุกข์ 21-40 คะแนน ระดับความสุขค่อนข้างต่า อยู่ได้ คลายทุกข์ 41-60 คะแนน ระดับความสุขปานกลาง อยู่อิ่ม นอนอุ่น 61-80 คะแนน ระดับความสุขสูง อยู่ดี มีสุข 81-100 คะแนน ระดับความสุขที่ปรารถนา อยู่เย็น เป็นสุข ค่าคะแนนที่บ้านงิ้วประเมิน ได้ จานวน 94 คะแนน อยู่ในระดับ 5 เป็นหมู่บ้านทีอ่ ยู่เย็น เป็นสุข กิจกรรมการจัดการความรู้วิธีการปฏิบัติการพัฒนาหมู่บ้าน ประชุมเชิงปฏิบัติการตัวแทนครอบครัวพัฒ นา จานวน 30 คน เพื่อการจัดการความรู้ วิธีการปฏิบัติงานที่ประสบผลสาเร็จในการดาเนินการพัฒนาชุมชน

ในการปฏิบัติเพื่อขับเคลื่อนการดาเนินงาน ตามโครงการการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบในปี 2555 ขั้นตอนการดาเนินงาน 1) การเรียนรู้ตนเอง และกาหนดการพัฒนาคุณภาพชีวิต ประชุมเชิงปฏิบัติการกลุ่มเป้าหมาย เป็นผู้แทนครอบครัว พัฒนาและแกนนาของหมู่บ้าน ผู้นาชุมชน ผู้นากลุ่ม ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดทาแผนชุมชน จานวน 30 คน ในวันที่ 28 เมษายน 2555 จัดให้มีการประเมินและตรวจสภาพของหมู่บ้านตามเกณฑ์ประเมินหมู่บ้านเศรษฐกิจ พอเพียงต้นแบบของกระทรวงมหาดไทย (4 ด้าน 23 ตัวชี้วัด) เพื่อประเมินสภาพหมู่บ้าน จัดให้มีการประเมินความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน (GVH) แบบมีส่วนร่วมในหมู่บ้าน เป็นการประเมินความสุขมวลรวมของชุมชนก่อนการพัฒนา ซึ่งบ้านงิ้ว ได้มีการประเมินและสรุปผลออกเป็นดังนี้ ซึ่งต้อง ใช้เป็นข้อมูลในการเปรียบเทียบหลังการพัฒนาเสร็จแล้ว

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


จัดให้มีการวิเคราะห์ข้อมูลของครอบครัว เพื่อทาแผนชีวิตของครอบครัว วิเคราะห์ข้อมูลของชุมชน ข้อมูลทุนชุมชนเพื่อจัดทาใหม่ หรือทบทวนปรับแผนพัฒนาหมู่บ้าน ผลที่ได้ คือ แผนพัฒนาครอบครัว และแผนพัฒนา ชุมชนที่มีคุณภาพ สาหรับนาไปเป็นเครื่องมือในการกากับ บริหารการพัฒนาต่อไป 2) กิจกรรมสาธิตการดารงชีวิตแบบพอเพียง สาธิตกิจกรรมการดารงชีวิตตามแนววิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงกลุ่มเป้าหมายเป็น ผู้แทนครอบครัว พัฒนา ในวันที่ 29 เมษายน 2555 ในเรื่องของการทาน้ายาล้างจาน ซักผ้า น้ายาล้างห้องน้า ยาสระผม ผลที่ได้ คือ การขยายความเข้มแข็งที่เกิดจากครอบครัว หรือปัจเจกขยายไปสู่ความร่วมมือ สร้างพลัง แบ่งปันช่วยเหลือเกื้อกูลระหว่างกัน สร้างและพัฒนาระบบกลุ่มเพื่อยกระดับคุณค่าในชุมชน เช่น กิจกรรมเพื่อ สร้างรายได้ การส่งเสริมการออมทรัพย์เพื่อการผลิต

3) การจัดการความรู้การดาเนินการและเตรียมเป็นหมู่บ้านต้นแบบ 1) สาหรับการประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน ตัวแทนครอบครัวในหมู่บ้านทุกครอบครัว หรือผู้แทนชุมชน กลุ่มต่าง ๆ เพื่อประเมินระดับการพัฒนาของหมู่บ้านตาม เกณฑ์ประเมิน หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบตามประกาศของกระทรวงมหาดไทย(4 ด้าน 23 ตัวชี้วัด) และการ ประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน (GVH) แบบมีส่วนร่วม 2) สาหรับการจัดการความรู้ ตัวแทนครอบครัวพัฒนา และผู้มีส่วนร่วมในการดาเนิน วิธีการ จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อการประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” เป็น ความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน และการจัดการความรู้ วิธีการปฏิบัติการพัฒนาหมู่บ้าน 1) จัดการประชุมประเมิน ระดับการพัฒนาหมู่บ้านตามเกณฑ์ ประเมิน หมู่บ้านเศรษฐกิจ พอเพียงต้นแบบตามประกาศของกระทรวงมหาดไทย (4 ด้าน 23 ตัวชี้วัด) และการประเมินความ “อยู่เย็น เป็นสุข” หรือความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน (GVH) แบบมีส่วนร่วม เป็นการประเมินหลังการพัฒนา 2) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เพื่อสร้างความรู้เรื่องการปฏิบัติงานที่ประสบความสาเร็จ ในการดาเนินกิจกรรมการพัฒนาบุคคล พัฒนากลุ่ม พัฒนาเครือข่าย หรือกิจกรรมอื่นที่มีผลต่อการสร้างความยั่งยืนใน การพัฒนาหมู่บ้าน ให้เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ จัดทาเป็นเอกสารความรู้ อย่างน้อย 1 ฉบับ เพื่อนาข้อมูลไป ใช้ในการปรับปรุงพัฒนา และใช้เป็นชุดความรู้ในการขยายผล และฝึกวิทยากรประจาจุ ดเรียนรู้ ศูนย์เรียนรู้ พร้อมรับ การศึก ษาดูง านจากผู้สนใจ

๑๐

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ความสาเร็จ/ศักยภาพทีท่ าให้หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา ในปี 2554 ยังคงรักษาและพัฒนาความเป็นหมูบ่ ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบไว้

กิจกรรมกลุ่มอาชีพที่มีความเข้มแข็ง กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรีบ้านงิ้ว กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรีตาบลบ้านงิ้ว ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อ.สามโคก จังหวัดปทุมธานี โดยมี นางลาจวน พวงเพ็ชร์ (กานัน) เป็นประธาน จัดตั้งเมื่อ ๒๒ มีนาคม ๒๕๕๓ มีคณะกรรมการ 9 ท่าน สมาชิก ทั้งหมด ๒๐ คน เงินทุนหมุนเวียน ๕,๐๐๐ บาท วัตถุประสงค์ - เบื้องต้น เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับกลุ่มสตรีที่ว่างงาน มีรายได้น้อย ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ให้รู้จักกระบวนการทางานในรูปกลุ่ม เป็นการช่วยเหลือกันในหมู่บ้าน ให้มอี าชีพเสริม และมีงานทา - ด้านการบริหารจัดการขายและจาหน่ายสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชน - ศูนย์กลางจัดฝึกอบรมวิชาชีพและวิชาการต่างๆ ของชุมชน - เป็นศูนย์กลางเผยแพร่ข่าวสารข้อมูลของทางราชการ คณะกรรมการกลุ่ม ประกอบด้วย วาระการดารงตาแหน่ง 3 ปี

1 2 3 4 5 6 7 8 9

นางลาจวน พวงเพ็ชร์ นางสินทร ปานสัน นางสาวสุจิตรา แสงน้า นางสมหมาย แสงน้า นางปราณี สรวยเอี่ยม นางบุญมี จั่นเพ็ชร์ นางสมควร บัวสระ นางสาวสายทิพย์ หนูซา นางอานวย โลหิตหาญ

ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ เลขานุการ เหรัญญิก ประชาสัมพันธ์ ปฏิคม กรรมการ กรรมการ กรรมการ

๑๑

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


บทบาทหน้าที่คณะกรรมการ 1 บริหารจัดการขายและจาหน่ายสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม 2 บริหารจัดการที่ดินและสิทธิการเช่าต่างๆของกลุ่ม 3 พัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์และรูปแบบผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐาน 4 ควบคุมและตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ 5 จัดซื้อ จัดจ้างวัสดุและครุภัณฑ์ต่างๆของกลุ่ม 6 ตรวจสอบบัญชีแสดงฐานะทางการเงิน งบการเงินและบัญชีของกลุ่ม 7 พิจารณาคุณสมบัติของสมาชิก 8 แต่งตั้งที่ปรึกษา กรรมการใหม่ ก่อนการประชุมใหญ่สามัญประจาปี 9 งานอื่นๆ ตามที่สมาชิกได้มอบหมาย รายชื่อสมาชิกกลุ่ม ชื่อ- สกุล 1. นางลาจวน พวงเพ็ชร์ 2. นางสินทร ปานสัน 3. นางสมหมาย แสงน้า 4. นางสมควร บัวสระ 5. นางสัมฤทธิ์ ล้าบริสุทธิ์ 6. นางสารวย พวงศิลป์ 7. น.ส.อานวย โลหิตหาญ 8. น.ส.สุจิตรา แสงน้า 9. น.ส.ปราณี สรวยเอี่ยม 10. นางบุญมี จั่นเพ็ชร์ 11. นางพะยอม นาคเขียว 12. น.ส.สายทิพย์ ซาหนู 13. นางสลับ อมรกุล 14. น.ส.จาเนียร พวงผกา 15. นางเบญจา ปานสัน 16. น.ส.ระเบียบ ล้าบริสุทธิ์ 17. น.ส.สุรีรัตน์ กลัดนิล 18. นางอ้อมใจ จันทร์แบบ 19. นางวาสนา แสงน้า 20. นางประวิง ปานทอง

หมายเลขบัตรประจาตัวประชาชน 3-1307-00196-475 3-1301-02233-253 3-1307-00193-697 3-1307-00197-455 3-1307-00196-688 3-1307-00195-088 3-1307-00194-341 3-1307-00194-545 3-1307-00195-444 3-1501-00336-748 3-1307-00197-731 3-2005-00026-109 3-7008-00303-707 3-1307-00198-346 3-1307-00202-921 3-1307-00196-416 1-1399-00081-185 3-7105-00822-652 3-1307-00219-246 3-1307-00254-154

ที่อยู่ 38/1 หมู่ที่ 3 8/1 หมู่ที่ 4 4 หมู่ที่3 54 หมู่ที่ 3 41 หมู่ที่ 3 21 หมู่ที่ 3 9 หมู่ที่ 3 11 หมู่ที่ 3 26 หมู่ที่ 3 28/1 หมู่ที่ 3 56/1 หมู่ที่ 3 38/3 หมู่ที่3 5 หมู่ที่ 1 67 หมู่ที่ 3 38/1 หมู่ที่ 4 38 หมู่ที่ 3 73 หมู่ที่ 3 76/1 หมู่ที่ 3 15 หมู่ที่ 3 13 หมู่ที่ 4

๑๒

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


ทุนดาเนินงานของกลุ่มเริ่มแรก 1. ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากพัฒนาสังคมหน่วยที่ 27 อบรมอาชีพทาขนมปัง เค็ก การบูร เป็นเงิน 9,760 บาท 2. การไฟฟ้าพื้นที่ อุดหนุนเครื่องปั่นแป้ง อุปกรณ์การขาย 3. สานักงานเกษตรอาเภอสามโคก อบรมให้ความรู้ในเรื่องวิชาการแปรรูปผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร จานวน 2 วัน 4. ได้รับการสนับสนุนการดาเนินงานตามโครงการสายใยรักแห่งครอบครัวฯ 5. พัฒนาชุมชนอาเภอสามโคก สนับสนุนงบประมาณตามโครงการการบริหารจัดการทุนชุมชน สนับสนุนอาชีพขายส้มตา/ของอบ-ย่าง จัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ในการขายของ งบประมาณ 32,400 บาท 6. พัฒนาชุมชนอาเภอสามโคก สนับสนุนงบประมาณตามโครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ต้นแบบ เฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา ระดับอยู่ดี กินดี กิจกรรมสาธิตการดารงชีวิตแบบพอเพียง จานวน 2 วัน งบประมาณ 23,179 บาท สนับสนุนอาชีพทาน้ายาล้างจาน/ซักผ้าสมุนไพรขัดผิว/สบู่ สนับสนุนอาชีพปลูกผักสวนครัว เมล็ดพันธุ์ผักต่างๆ กิจกรรมกลุ่ม 1. ทาขนมปังไส้ต่างๆ /ขนมปังกรอบ ผลิตทุกอาทิตย์ ตลาดในพื้นที่ มีคนมารับถึงกลุ่ม ราคาขายอันละ 5 บาท

2. น้าพริกแกง ผลิตทุกอาทิตย์ ตลาดในพื้นที่ มีคนมารับถึงกลุ่ม ราคาขายกิโลกรัมละ 100 บาท

๑๓

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


3. กาแฟโบราณ เปิดขายทุกวัน

ตั้งแต่เช้าถึง 6 โมงเย็น

4. บะหมี่เกี๊ยว /ข้าวหมูแดง/ข้าวมันไก่ เปิดขายทุกวัน เว้นวันอาทิตย์ ตั้งแต่เช้าถึง 6 โมงเย็น

5. ส้มตา/ของ-อบย่าง เปิดขายทุกวัน

ตั้งแต่เช้าถึง 6 โมงเย็น

6. การทาน้ายาล้างจาน/ัักผ้า ดาเนินกิจกรรมตามโครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษา

7. การทาสมุนไพรขัดผิว/สบู่

๑๔

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


รายได้กลุม่ กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรีตาบลบ้านงิ้ว มีรายได้จากการทากิจกรรมร่วมกันของกลุ่ม ที่กล่าวมาข้างต้นประมาณเดือน ละ แสนกว่าบาท โดยยังไม่ได้หักต้นทุน สาหรับการปันผลให้สมาชิก จะมีการปันผลทุก 8 วัน สมาชิกกลุ่มจะมีรายได้จากกลุ่มประมาณ 2,000 บาท ปัจจัยที่นามาสู่ความสาเร็จในการดาเนินงาน ต้นแบบหมู่บ้านงิ้ว ในกำรบริหำรจัดกำรพัฒนำในรูปกลุ่ม กำรพัฒนำรำยได้ด้วยระบบกลุ่ม เพิ่มรำยได้และขยำยโอกำสคนในชุมชน 1. คณะกรรมกำรรู้บทบำทหน้ำที่ของตนเองเป็นอย่ำงดี 2. การสร้างความเข้าใจ ความสนใจ การเชิญชวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมต้องเป็นผู้สนใจและตั้งใจจริง 3. การปลูกจิตสานึกความพอเพียง ความสัมพันธ์ และความเอื้ออารี 4. กลุ่มพัฒนาอาชีพมีกิจกรรมกลุ่มที่หลากหลาย สามารถเป็นแหล่งศึกษาดูงานได้ 5. การจัดกระบวนการพัฒนาคนให้รู้จักบทบาท หน้าที่ ที่มีกับตนเอง ครอบครัวและชุมชนให้เข้าใจ 6. การบริหารจัดการกลุ่ม การเปิดเผยข้อมูลการดาเนินงานของกลุ่มอย่างชัดเจน 7. มีงบประมาณสนับสนุน เนื่องจากกลุ่มมีกิจกรรมเห็นผลเป็นรูปธรรม 8. การจัดกิจกรรมต่อเนื่อง 9. การศึกษาดูงานที่เหมาะสมและการได้ศึกษาดูงานที่สามารถนามาปรับใช้จริง 10. การช่วยเหลือเกื้อกูลกันของสมาชิกกลุ่ม 11. การตั้งกฎระเบียบ กติกาในการอยู่ร่วมกัน ปัญหาอุปสรรคการดาเนินงาน 1. สมาชิกกลุ่มและคณะกรรมการเป็นผู้หญิง 2. ความสามารถในการเป็นวิทยากรในการถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน และนอกชุมชน มีน้อย 3. ร้านค้าในพื้นที่มีจานวนมาก ทาให้การขายสินค้าของกลุ่มลดน้อยลง 4. สมาชิกกลุ่มบางรายลาออกไปประกอบอาชีพของตนเอง เนื่องจากได้รับเงินปันผลน้อย ข้อเสนอแนะ 1. การสนับสนุนการพัฒนาหมู่บ้านของหน่วยงานรัฐ ควรทาให้ต่อเนื่อง 2. สร้างแรงจูงใจ จัดสวัสดิการให้แก่สมาชิก 3. การบูรณาการของหน่วยงานต่าง ๆ ควรทาอย่างครอบคลุมทุกหน่วยงานในการสนับสนุนการพัฒนา หมู่บ้าน ******************************

๑๕

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


๑๖

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


๑๗

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี


๑๘

ถอดบทเรียนการรักษาและพัฒนาคุณภาพความเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ หมู่ที่ 3 ตาบลบ้านงิ้ว อำเภอสำมโคก จังหวัดปทุมธำนี

ถอดบทเรียนรักษามตรฐานพอเพียงบ้านง