Issuu on Google+

Czas rewolucyjnych zmian i ewolucyjnych procesów Przemiany po 1989 dotyczyły całego Państwa, nastąpiła wyczekiwana rewolucja systemu zarządzania Państwem, gospodarką czy życia społecznego. Nastąpiła transformacja systemowa, czyli „przejście od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej obejmujące zmianę ustroju politycznego oraz tworzenie rynkowych Wanków funkcjonowania wszystkich podmiotów gospodarczych, tj. przedsiębiorstw, jednostek budżetowych i gospodarstw domowych.” 15 Podział na transformację ustrojową i gospodarczą stwarza możliwość osobnego traktowania zmian w gospodarce zachodzących w tym okresie. Należy dodatkowo

rozróżnić

transformację

gospodarczą

od

restrukturyzacji

zniszczonej

i zdeformowanej gospodarki postsocjalistycznej. „Dla transformacji właściwy jest rewolucyjny, skokowy charakter przemian i zerwanie ciągłości dotychczasowych procesów gospodarowania. Natomiast restrukturyzacja sektorowa przebiega ewolucyjnie, wtapiając się w rok bieżącej polityki gospodarczej, zachowując i wykorzystując te elementy struktury gospodarki, które mogą być użyteczne w jej nowym kształcie.”

16

Zatem przez

restrukturyzację powinniśmy rozumieć realizowanie niektórych postulatów transformacji gospodarczej w sposób bardziej złożony i gruntowny w oparciu o działania przywracające zewnętrzną konkurencyjność w gospodarce. Na przełomie 89 i 90 roku pojawiły się różne koncepcje zmian ustrojowych. Odrzucono całkowicie pomysł dalszego reformowania starego systemu i przystąpiono to tworzenia nowego systemu gospodarczego. W dyskusji publicznej występowały zasadniczo 3 koncepcje: 1. Społeczna gospodarka rynkowa – jako powrót do podstawowych stosunków rynkowych z jednoczesnym wsparciem słabszych gospodarczo jednostek. Zakładano istnienie silnego państwa opiekuńczego oraz zwiększenie wpływów spółdzielczości, samorządów gospodarczych, lokalnych. 2. Etatystyczna gospodarka rynkowa – „Ta orientacja kładzie jeszcze większy nacisk

na

regulacyjną

rolę

państwa,

które

powinno

być

aktywne

w kształtowaniu licznych działających na rynku wielkości: nie tylko

15

M. Nasiłowski, Transformacja systemowa w Polsce, Key Text, Warszawa 1995, s. 17 M. Bałtowski, M. Miszewski, Transformacja gospodarcza Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, s. 28 16

str. 13


Gospodarka centralnie planowana a gospodarka rynkowa