Issuu on Google+

W ELCOME TO

ROLLING

FILM FESTIVAL rolling film festival - ODA Theater 2nd - 5th March 2011 Rolling on the Road - 21st - 30th March 2011

Rolling Film Festival

www.rollingfilm.org Youth, Culture and Sports Hall #114 - Luan Haradinaj Street - 10 000 Prishtina Email: sami@rollingfilm.org / phone: +377 (0)44 827 934

Dear Friends,

Amalen,

Rolling Film Festival is rolling for the second time and it is with a great pleasure that we received and watched more than 70 films made by and about Roma, double the number we received for the 1st edition.

Rolling film festival ka ovel akana po dujto drom thaj sjan but bahtale kaj amen dobizna thaj dichan po but se 70 filmja kerde katro thaj acal o Roma, duplo vishe se kana keram ko prvo drom.

This illustrates that there are more and more people involved in understanding Roma culture, history, art – and also the struggle that Roma people are unfortunately facing every day.

Kaka ilustrilizla kaj si po but manusha kaj kern ate lenkhan i romani kultura, istorija, art thaj isto kidjal o poteshkoces kaj o Roma nakhna zis ko ziz.

This shows also that the misrepresentation, stereotypes and social injustice towards Roma in the world continues and that we are challenged to fight against it. These films need to be shown; these stories to be listened to. The Rolling team hopes that you will be inspired by all the different stories that the storytellers will tell during these four nights in Pristina and later on the road in Kosovo. While these stories are in their particulars by and about Roma, the success of the storytellers is that they are also universal stories of the clash of tradition and modernity, of loss and hope, of home and new frontiers, of pride and prejudice, of humor and despair. The films come from different countries, as the Roma have spread all around the world through some ten centuries; from different environments, and in different languages, but still there remains shared culture and identity, whether they live in Germany, or in France, Spain, Kosovo, USA, Bulgaria, Slovakia‌ etc. We wish you a joyful festival! Beshen Sascipnasa! The Rolling Team Balkan Sunflowers and Romawood

4

Kaka pokazizla hem kaj pogreshno reprezentacija, stereotipija hem socijalno nepravda kerdi e Romenge ko dinjas nastavizlapes hem amen sjam izazivime te borizas amen protiv kadaleske. Kakala filmija valjazna te pokazizen pes; hem kakala storijes te shundzon. O timi katro Rolling nadizlapes kaj ka oven inspirishime katar razlichita storijes kaj ka vakerczon kakale shtar e racenge ani Prishtina hem isto kidja hem ano drom (Rolling ko Drom) ano Kosovo. Posto si kakala priches bash kerde katro Roma ili si achal e Roma, o baro uspehi e manushengo kola kaj vakerna o storijes si univerzalno storijes achal e sukobiske maskaro tradicijes hem modernost, gubitkos hem nada, achal o khera hem neve granices, ponosi thaj predrasudes, humori hem tragedija. O filmja avna katro razna phuvja, hem poshto si o Roma rasprskana katro celo ko djinjas vech vekonenca isto kidja hem o filmija avna katro razlichito okolina hem razlicito chibja, ali achol i podeljime kultura hem identiteti, nane galjes ako on zivizna ani Nemachka, Francuska, Shpanija, Kosovo, Amerika, Bugarska, Slovakia ili avera thana. Mangasa tumenge te uzhivizen ko Festivali! Beshen Sascipnasa! O timi katro Roling Balkan Sunflowers thaj Romawood

Të dashur miqë,

Dragi prijatelji,

Rolling film festival rrotullohet për herë të dytë dhe me kënaqësinë më të madhe shikuam më shumë se 70 filma (të dërguar nga dhe për Roma), që bënë dyfishin e numrit të filmave që na janë dërguar në edicionin e parë.

Rolling Film Festival se kotrlja po drugi put i veliko nam je zadovoljstvo da smo ove godine primili i pogledali više od 70 filmova napravljeni od strane Roma i o Romima, duplo više nego na prvom festivalu.

Kjo ilustron se çdo ditë e më shumë, njerëzit angazhohen për të kuptuar kulturën rome, historinë, artin dhe fatëkeqëisht edhe luftën që njerëzit romë përjetojnë çdo ditë.

To je pokazatelj da se sve više i više ljudi angažuje s ciljem približavanja i razumevanja romske kulture, istorije, umetnosti, a nažalost i borbe sa kojom se Romi svakodnevno suočavaju.

Kjo gjithashtu vë në pah se keqinterpretimi, stereotipet dhe padrejtësitë sociale ndaj romëve ende vazhdojnë nëpër botë dhe se ne jemi të sfiduar që ti lujtojmë ato. Këta filma duhet të shfaqen; këto tregime duhen të dëgjohen. Ekipi i ‘’Rolling‘’-ut  shpreson se ju do të frymëzohen nga të gjitha ngjarjet që tregimtarët e ndryshëm do ti tregojnë gjatë katër netëve në Prishtinë si dhe më vonë gjatë udhëtimit nëpër Kosovë. Deri sa këto tregime, në mënjyrë të veçantë janë për dhe nga romët, suksesi i këtyre tregimtarëve qëndron në paraqitjen e tregimeve për përplasjen e traditës dhe modernitetit, të humbjes dhe shpresës, të shtëpisë dhe kufive të rinjë, të krenarisë dhe paragjykimit, të humorit dhe dëshpërimit.

To pokazuje i da se lažni prikaz, stereotipi i socijalna nepravda prema Romima u svetu nastavlja i da smo izazvani da se borimo protiv toga. Ovi filmovi sazigurno zaslužuju da budu prikazani; ove priče zaslužuju da budu saslušane; Rolling tim se nada da ćete biti inspirisani sa različitim pričama koje će nam pripovedači ispričati tokom četiri dana u Prištini, a potom i na putu širom Kosova. Iako su ove priče o Romima i od Roma, uspeh pripovedača je, takođe, da su sve one univerzalne priče o sukobu tradicije i modernosti, gubitku nade, kuće i novih granica ponosa i predrasuda, humora i očaja.

Këto filma kanë ardhur nga shtetet e ndryshme, pasi që Romët janë përhapur nëpër botë për dhjetë shekuj; nga mjediset e ndryshme dhe në gjuhë të ndryshme, por ende qëndron një kulturë dhe indentitet i përbashkët, pa marë parasyhë nëse jetojnë në Gjermani, Francë, Spanjë, Kosovë, SHBA, Bullgari, Sllovaki…etj.

Fillmovi dolaze iz različitih zemalja, kao što su se i Romi naseljavali širom sveta tokom desetak vekova; iz različitih sredina, kao i na različitim jezicima ali i dalje dele istu kulturu i identitet, bez obzira da li žive u Nemačkoj, ili Francuskoj, Španiji, na Kosovu, SAD, Bugarskoj, Slovačkoj.. itd.

Beshen Sascipnasa!

Beshen Sascipnasa!

Kaloni mirë në festival Ekipi Rolling Balkan Sunflowers and Romawood

Rand Engel & Muhamet Arifi – Executive Directors Sami Mustafa – Artistic Director Charlotte Bohl – Project Coordinator Milica Milovic – Project Development & School Program

Uživajte na festivalu! Rolling tim Balkan Sunflowers i Romawood

Bajram Kafu Kinolli – Logistic & School Program Lulzim Bucolli – School Program Expert Dren Berishaj – Public Relations & Translation Jeff Treisbach – Volunteers Coordination

About Romawood

Rreth Romawood-it

Romawood is using the power of culture and art to build an open-minded society in Kosovo and in Europe. Romawood is a local organization focused on improving the sociocultural youth work, inclusion, mobilization, networking and self-esteem of young Roma with projects that engage them in film, music, visual arts, theater or other artistic media. Romawood supports and develops artistic production that aims to stimulate creative and collaborative work in support of the human dignity and rights of Roma people in Kosovo and in Europe.

Romawood po përdor fuqinë e kulturës dhe artit për të ndërtuar një shoqëri mendjehapur në Kosovë dhe Evropë. Romawood është një organizatë vendore që përqëndrohet në përmirësimin e punës shoqërore dhe kulturore të të rinjve, integrimin, lëvizshmërinë, ndërtimin e kontakteve dhe vetëbesimin e Romëve të rinj me projekte në të cilat ata angazhohen në film, muzikë, arte pamore, teatër dhe media të tjera artistike. Romawood përkrah dhe zhvillon veprat artistike që kanë qëllim të nxisin një bashkëpunim kreativ, shkëmbime regjionale dhe ndërkombëtare duke përkrahur kështu dinjitetin dhe të drejtat njerëzore të minoriteteve Rom në Kosovë dhe Evropë.

Achal o Romawood Romawood koristizla i snaga katri kultura thaj art te putrel jekh iskreno drushtvos ani o Kosovo hem ani Evropa. Romawood si lokalno organizacija savi fokusirime ano lacharibe e Romengo socijalno-kulturno ternengi buci, te ukljuchzen pes, mobilizacija, saradnja hem te poshtojzen pes, hem sa kala projekhtjenca kaj o Roma ukljuciznapes ano filmi, muzika, vizualno artitesko, teatri ili aver artitetske metodes. O Romawood podrzhizla hem razviizla artisteske produkcijes kola silen o cilji te stimulisizen kreativno hem saradljivo buci, regionalno ili internacionalno.

6

O Romawood-u Romawood koristi moć kulture i umetnosti za izgradnju društva otvorenog uma na Kosovu i u Evropi. Romawood je lokalna organizacija usmerena na poboljšanje društveno-kulturnog rada sa mladim Romima, njihovu inkluziju, uključivanje, umrežavanje i rad na samopozdanju na projektima koji ih angažuju na polju filma, muzike, vizuelne umetnosti, pozorišta ili drugih umetničkih medija. Romawood podržava i razvija umetničku produkciju koja ima za cilj da stimuliše kreativan i zajednički rad, regionalnu i internacionalnu razmenu kao znak podrške ljudskog dostojanstva i prava Roma na Kosovu i u Evropi.

About Balkan Sunflowers Kosova

Rreth Balkan Sunflowers Kosova

Balkan Sunflowers Kosova seeks to build a dynamic Kosovar society, responsible for its own present and future, promoting humane values, and celebrating the diversity of the peoples and cultures of Southeast Europe.

Balkan Sunflowers Kosova kërkon të ndërtoj një shoqëri active të Kosovës, të përgjegjshme për të tashmën dhe të ardhmën e saj, duke promovuar vlera njerëzore dhe diversitetin e tyre dhe kulturave në Evropën Jug-Lindore.

Balkan Sunflowers Kosova is committed to improving the holistic well-being of all people through practical, values-based, youthinitiated and community-supported activities in culture, education, social change and European integration. Balkan Sunflowers is a multiplier, building activist lives and communities through volunteerism, regional and international exchange, and local community action.

Achal o Balkan Sunflowers Kosova Balkan Sunflowers Kosova mangla te vazel i dinamichno Kosovsko drustvos, odgovorno pe trenutno thaj anglune promocijes e manishenge vrednostja, te promosizen e raznone manushen thaj cultures ki Istochno Europa. Balkan Sunflowers Kosova si posvecheno te lacharel o holistichno lachipnasa sa e manushenge katri praktichno, omladinska inicijatives thaj te podrzizel zajednicake aktivnostja ki kultura, edukacija, socialna promenes thaj Europsko intergracija. Balkans Sunflowers si multuplikatori, te keren aktivistjen ko zajednices katro volunterismi kaj si regionalno thaj internacionalna razmenes, thaj lokalna akcijes ki zajednica.

Balkan Sunflowers Kosova është e vendosur të përmirsojë mirëqenjen e holistike e të gjithë njerëzve nëpërmjet aktiviteteve praktike, bazuar në vlera, iniciuar nga rinia, të përkrahura nga bashkësia në sektorin e kulturës, arsimimit, ndryshimit social dhe të integrimit europian. Balkan Sunflowers Kosova është një multiplikator në aspektin e ndërtimit të jetës dhe zhvillimit të komuniteteve dhe aktivistëve nëpërmjet vullnetarizmit, shkëmbimit regjional dhe lokal dhe veprimeve të komuniteteve lokale.

O Balkans Sunflowers Kosova Balkans Sunflowers Kosova nastoji da izgradi dinamično kosovsko društvo koje je odgovorno za svoju sadašnjost i budućnost, promoviše humane vrednosti i lepotu različitosti naroda i kulture jugoistočne Evrope. Balkans Sunflowers Kosova je posvećen unapređenju holističke dobrobiti svih ljudi kroz praktičan rad baziran na vrednostima, iniciran od strane mladih a podržan od lokalne zajednice iz oblasti kulture, obrazovanja, društvenih promena i evropskih integracija. Balkans Sunflowers je multiplikator izgradnje angažovanih aktivista i zajednica kroz volentirazam, regionalne i međunarodne razmene i akcije lokalnih zajednica.

7

Program Wednesday 2nd of March 19:00

Opening ceremony Performance by Driton Berisa & Kujtim Paqaku

Followed by the film

19:30

Flames of God by Meshakai Wolf USA / France / FYROM – 2010 – 64’

Page 16-23

Cocktail Photo Exhibition – Blick zurück nach vorn Looking Back in the Future 21:00

Rap Music Performance: Selamet and Kefaet Prizreni / K-Flow & Gypsy

21:15

JR – The One Minutes Foundation / UNICEF / Mitrovica workshop

21:20

Willkommen Zuhause (Welcome Home) by Eliza Petkova Germany / Kosovo – 2011 – 69’

Guest: UNICEF Representative

22:45

Cigarety a Pesničky (Cigarettes and Songs) by Marek Šulík Republic of Slovakia – 2010 – 50’

8

Thursday 3rd of March 18:00

Page 24-33

The Source, One Day in a Roma Settlement in Romania by Jaap de Ruig Romania – 2009 – 40’

18:45  Caravane 55 by Valérie Mitteaux and Anna Pitoun France – 2003 – 52’ Guest: Anna Pitoun (to be confirmed) 20:15

19:00 Roki by Bajram Kafu Kinolli Slovenia – 2010 – 10’ 19:30 Na Sveti Poti (On Her Way) by Cécile Horreau Slovenia – 2010 – 26’ 20:00

Result of the competition – Cikore Filmja

20:15

Cocktail

21:00 I have Dreamt to Become a Hair Dresser by Lidija Mirkovic Germany – 2010 – 90’ Guest: Lidija Mirkovic

Break

21:00 Vierka, Or the Mystery of Family B’s Disappearance by Míroslov Janek Czech Republic – 2005 – 76’ 22:15 All the Children but One by Andreas Bolm and Noëlle Pujol Germany – 2008 – 40’

23:00 Gypsy Dreams (Roma Álom) by Eszter Nordin Hungary – 2009 – 52’

Saturday 5th of March Friday 4th of March

Page 34-47

17:30 Benjamin by Matija VUKŠIĆ  Croatia – 2009 – 25’ 18:00 Short film competition – Cikore Filmja presented by the participants of the workshops Kosovo – 2011 18:45 Chimère absentes by Fanny Ardant France -2010- 10’ Dosta campaign. Go beyond prejudice, meet the Roma! Guest: Aurora Ailincai, Administrator - Project/ Programme Co-ordinator Support Team to the Special Representative of the Secretary General for Roma Issues - Council of Europe.

Page 48-55

18:00 Angelus Mortis by Simon Ritzler Germany – 2007 – 35’ 19:00 Sar Thuvf (Like Smoke) by Sami Mustafa Slovenia – 2010 – 24’ Guest: Sami Mustafa 20:00

Break

20:30 Virtuosi from Nowhere by Zlatina Rousseva Bulgaria – 2005 – 80’ 22:00 The Pied Piper of Hutzovina by Pavla Fleischer United Kingdom – 2006 – 65’ 23:00 Concert / Closing Night Collective music performance by Driton B K-Flow - Gypsy - Kafu - Cadi

Rolling in the Schools Rolling Film Festival has provided a special school program in this project. After a three days school program in Prishtina, involving three different schools, Rolling Film Festival will visit eight secondary schools throughout Kosovo: Gracanica, Laplje Selo, Mitrovica, Peja, Plemetina, Prizren, Gjakova and Kamenica. At this traveling festival called Rolling on the Road, youth will have a chance to see a special film program selected by a youth work expert.  After the screening, using methods of non-formal education (games, theater, “Stop and Act” and other interactive activities), participants will have the opportunity to discuss the problems of Roma minorities in general, human rights, racism, etc. Also through group discussions the young people will have a chance to raise awareness of the presence of stereotypes and prejudice in themselves and their environment. This program aims at opening new horizons and acceptance of others and themselves as equal participants in society.

10

Rolling Film Festival organizizas specijalno shkolsko program an kaka projekhti. Palo Filmsko Festivali kova ka ikerelpes ani Pristina Rolling Film Festival ka posetizel ohto mashkarutne shkoles ano Kosovo: Grachanica, Laplje Selo, Mitrovica, Peja, Plemetina, Prizren, Gjakova thaj Kamenica. An kaka phiravdo festivali si chingadlo Rolling ano Drom/ Rolling on the Road, i omladina ka ovel len shanca te dikhen specialno programi filmjengo kola si selektirime katro expertija e omladinsko bucasa. O programi dela te prikazhizen pes filmja propisime beshenca. Pali projekcija e filjmjengo ka ovel neformalno obrazovanjes (igres, teatri, “Achov hem Glumiz” hem avera interaktivna igres), o uchesnikoja ka ovelen shanca te putren diskusija achal i Romani manjina globalno, e manushenge prava, racizmi hem avera. Kidjal, preko grupno diskusijes ka ovel i shanca te bajarelpes o djandipe katro postojecho stereotipija hem predrasudes mashkar lende ili ani zajednica. O programi ciljizla ano nevo horizonti hem prihvatiljivosti e averengo hem lengo sar jednako uchesnikoja ani zajednica.

Rolling Film Festival, ka dhënë një program të veçantë shkollor në këtë projekt. Pas programit tre ditorë nëpër shkollat e Prishtinës, që do të përfshijë tri shkolla të ndryshme, Rolling Film Festival do të vizitojë tetë shkolla të mesme nëpër Kosovë: në Graçanicë, Llapna Sellë, Mitrovicë, Pejë, Plemetin, Prizren, Gjakovë dhe Kamenicë. Pas këtijë festivali udhëtues të quajtur “Rolling në rrugë”, të rinjët do të kenë një mundësi për të parë një program të veçantë filmi të zgjedhur nga ekspert e punës me të rinjët. Pas porjektimit të filmave, duke përdorur metodat e arsimit jo-formal (lojëra, teatër, “Ndal dhe Aktro” dhe veprimtari të tjera interaktive), pjesëmarrësit do të kenë mundësi për të diskutuar problemet e pakicave rome në përgjithësi, të drejtave njerëzore, racizmit etj. Gjithashtu, përmes diskutimit grupor, të rinjët do të kenë një shans për te ngritur vetedijën për praninë e stereotipeve dhe paragjykimeve tek vetja dhe mjedisi i tyre. Ky program synon të hapë horizonte të reja dhe pranueshmërinë e të tjerëve dhe vetëvetës si pjesëmarrës të barabartë në shoqëri.

Rolling Film Festival je predvideo i poseban školski program u sklopu ovog projekta. Nakon trodnevnog programa u Prištini koji će uključiti tri škole, Rolling Film Festival će posetiti i 8 srednjih škola širom Kosova: Gračanica, Laplje Selo, Mitrovica, Peć, Plemetina, Đakovica, Prizren, i Kamenica. Na ovom putujućem festivalu nazvanom ”Rolling na putu”, mladi će imati priliku da vide specijalni filmski program odabran od strane eksperata omladinskog rada. Nakon projekcija, koristeći se metodama neformalnog obrazovanja (igre, teatar, „Stop i Akt“ i ostale interaktivne aktivnosti), učesnici će imati priliku da diskutuju o problemima Roma, manjina uopšte, ljudskim pravima, rasizmu itd. Takođe će kroz grupne diskusije imati šansu da osveste i prisustvo stereotipa i predrauda u sebi i svom okruženju. Ovaj program ima za cilj otvaranje novih vidika kao i prihvatanja drugih i sebe kao ravnopravne učesnike u društvu.

11

Rolling on the Road

School Program Rolling in the Schools Ljubav, napokon by Staša Tomić (Love At Last) Serbia – 2010 – 29’ Because of Hate by Doroteya Stoyanchova Bulgaria – 2009 – 30’ Chimère absentes by Fanny Ardant France -2010- 10’ 2nd - 4th of March 21st of March 22nd of March 23rd of March 24th of March 25th of March 28th of March 29th of March 30th of March

12

Prishtinë / Priština Pejë / Peć Gjakovë / Đakovica Prizren Kamenicë / Kamenica Gračanica / Graçanicë Mitrovicë / Mitrovica Mitrovicë / Mitrovica Plemetin / Plemetina

Rolling on the Road

Community Screenings 21st of March Pejë / Peć – Theater / 18:00 Virtuosi From Nowhere by Zlatina Rousseva Bulgaria – 2005 – 80’ 22nd of March Gjakovë / Đakovica – Theater / 18:00 Willkommen Zuhause (Welcome Home) by Eliza Petkova Germany / Kosovo – 2011 – 69’ 23rd of March Prizren – House of Culture / 20:00 Flames of God by Meshakai Wolf USA / France / FYROM - 2010- 64’ 24th of March Kamenicë / Kamenica – House of Culture / 18:00 Vierka, Or the Mystery of Family B’s Disappearance by Míroslav Janek Czech Republic – 2005 – 76’ 25th of March Gračanica / Graçanicë – House of Culture / 18:00 CIKORE FILMJA – films made with mobile phones Cigarety a Pesničky (Cigarettes and Songs) by Marek Šulík Republic of Slovakia – 2010 – 50’ 29th of March Mitrovicë / Mitrovica – House of Culture / 18:00 CIKORE FILMJA – films made with mobile phones Cigarety a Pesničky (Cigarettes and Songs) by Marek Šulík Republic of Slovakia – 2010 – 50’

13

CIKORE FILMJA Films made with mobile phones Filmjenge Telefonisa Filmat e punuar me telefona mobil Filmovi napravljeni mobilnim telefonom Thematic / Tematika / Tema: Roma Dream Romano Suno Ëndrra Rome Romski san

Places of Workshops: O thana kaj ka ovel i Radionica: Vendet e mbajtës të puntorive: Mesta održavanja radionica:

- Prilužje / Prelluzhë (with Duga / Rainbow) - Plemetin / Plemetina (with BSF Learning Center & Gaia) - Gračanica / Gracanicë (with BSF Learning Center & Romane Ðuvja Ko anglumo veko) - Mitrovicë / Mitrovica Mahala (with Danish Refugee Council) The short video clips will be presented during Rolling Film Festival, giving visibility to Roma youth creativity of visual storytelling. The short clips will be submitted to an Audience Award. The winners will receive new mobile phones. Cikore filmja ka oven presentovano ko Roling Film Festivalisko, kola ka den djandipe achal o kreativnost e Terne Romengi. O kratka filmija ka oven ocenime katri publika. O pobednikos ka dobizel nevo telefoni. Video klipet e shkurtë do të shfaqen gjat Rolling Film Festival, duke vënë në pah kreativitetin e tregimit vizuel e të rinjëve romë. Video klipet do të konkurojnë për çmimin e audiencës. Fituesit do të fitojnë një telefon të ri mobil. Kratki video klipovi će biti prezentovani tokom Rolling Film Festivala, davajući vidljivost kretivnosti vizuelnog pripovedanja mladih Roma. Nagradom publike biće određeni pobednici. Pobednici će dobiti novi mobilni telefon.

Blick zurück nach vorn 14

Photo exhibition Looking Back in the Future

Many families in the last few years had to return from Germany, some voluntarily returning, some forced returnees. For the parents this meant returning home, but for their children often it meant a new beginning in an unknown country. For these children, Germany is their home. This project was an opportunity for these children to express themselves through artistic methods about their experience and their new beginnings. 

Dikhipe polal an anglunipe

Isi but familie, save an majpalune bersha si tradine andar i Germania. Ma sar te si, akala familie zorasa tradine kaj o dad thaj i daj kamle te irinen pes ili sine deportirime, lenge chavenge nanas sas iripen khere, lenge si jek  bipendzardi phuv. Kethane lenge savorenge si gadava kaj savorhe dzanen germanikani čhib thaj kaj von vadže bershenca i Germania. Akale projektosa si len aštipen te pesko dživdipesko džanglipe e hasaramistar thaj neve agratar artistikane sikaven angla e jakha e dženenge.

Duke shukuar mbrapa në të ardhmën

Në disa vitet e fundit, shumë familje janë detyruar të kthehen nga Gjermania, dikush vullnetarisht e dikush në mënyre të dhunshme. Për prindërit kjo do të thotë kthim në shtëpi, ndërsa për fëmijët, një fillim i ri në një shtet të panjohur. Për këta fëmijë Gjermania është shtëpia e tyre. Ky projekt ishte një mundësi për këta fëmijë ta shprehin vetën në metoda artistike rreth përvojave dhe fillimit të tyre të ri.  

Pogled unazad u budućnost

Mnogobrojne porodice, koje su proteklih godina bile primorane da se vrate iz Nemačke. Bez obzira na to da li su porodice bile deportovane ili su se roditelji dobrovoljno vratili, za njihovu decu to nije bio povratak kući, već nametnuti nov početak u nepoznatoj zemlji. Ova deca, Nemačku doživljavaju kao svoju pravu domovinu.  U ovom projektu se pruža prilika mladima da kroz umetnička sredstva izraze svoja iskustva gubitka i novog početka.

15

WEDNESDAY 2nd

MARCH

Wednesday 2nd of March 19:30

Cinematographer: Kosta Asmanis Editing: Meshakai Wolf Music: Muzafer Bislim Screenplay: Meshakai Wolf and Pierre Chopinaud Sound: Meshakai Wolf

Flames of God

O plameni e Devlengo

On an invitation from the International Poetry Biennial, Muzafer Bislim, a struggling poet and songwriter from the Roma community of Shutka, FYROM, travels to Paris, France, in hopes of selling his life’s work—a handwritten 25,000 word dictionary containing some of the oldest and most obscure words in the Romani language. But when the authenticity of the words comes into question, Bislim is forced to confront the sobering prospect of returning to his family empty-handed. The journey puts Bislim’s resolve to the test as he reencounters old friends who have successfully escaped Shutka’s hardships and experiences the seduction and wealth of Paris. Flames of God is a story of language and identity at the edges of Western civilization, revealing one man’s vision of the Romani people united and literate.

Chingadlo ki internacionalno Poezija Bienial, Muzafer Bislim, jekh mukotrpno Poetichari hem tekstopiscos e zijengo katri cuveno Romani mahala ani Sutka, Makedonija, gelo ko Pariz, Francuska, nadasa te bikenel leski djivdipnaski buci – vastesa pisime 25.000 lafjengo recnikos kova nikerla neko katro but purane hem nepoznato lafija ani Romani chib. Ali kana o chacipe e lafjengo avla ko pitanjes, o Beslimi ko krajos morasano te irizel pes khere kaj pi familija praznone vastenca. O putovanjes chivla e Bislimis te resihzel i zagonetka e phurane. O plameni e Devlesko si prica achal i chib hem identiteti ko besa e Zapadno civilizacijake, otkrices jekh e manusheski vizija achal e Romenge – jedinstveno hem obrazovno.

18

Flames of God

by

Flakët e perëndive

Plamen boga

Meshakai Wolf

Me ftesë të International Poetry Biennial (takim dyvjeçar ndërkombëtar i poezisë), Muzafer Bislim, një poet i përkushtuar dhe kompozitor nga Shutka në Maqedoni, udhëton për në Paris, Francë, me shpresë që ta shes punën që i kushtoi gjithë jetën: fjalorin në dorëshkrim prej 25,000 fjalësh që përmban disa nga fjalët më të vjetra dhe të panjohura në gjuhën rome. Por kur vërtetësia e fjalëve vëhet në pyetje, Bislimi detyrohet që të përballet me të vërtetën e dhimbshme që të kthehet duar bosh te familja e tij. Udhëtimi e vë në provë zgjidhjen e Bislimit gjersa ai përballet përsëri me miqtë e vjetër të cilët me sukses i janë shmangur vështirësive dhe përvojave të joshjes së pasurisë Pariziene. Flakët e perëndive është një tregim për një gjuhë dhe identitet në cepat e civilizimit perëndimor dhe zbulon vegimin e një njeriu për popullin Rom – të bashkuar dhe të shkolluar.

Na poziv od Međunarodnog Bienala poezije, Muzafer Bislim, borbeni pesnik i kompozitor iz poznate romske mahale Šutka u Makedoniji, putuje u Pariz (Francuska), u nadi da će prodati svoj životni rad- ručno ispisan rečnik od 25 000 reči koji sadrži neke od najstarijih I najčudnijih reči u romskom jeziku. Međutim, kada autentičnost reči dođe u pitanje, Bislim je primoran da se suoči sa otrežnjujućom mogućnošću povratka svojoj porodici praznih ruku. Putovanje stavlja njegovu odlučnost na probu sa ponovnim susretom starih prijatelja koji su uspešno pobegli iz nedaća Šutke i uz koje doživljava zavodljivost i bogatstvo Pariza. Plamen boga je priča o jeziku i identitetu na rubovima zapadne civilizacije, koja otkriva viziju jednog čoveka o romskom narodu – ujedinjenom i pismenom.

Meshakai Wolf, born 1979, is an artist, photographer and documentary filmmaker. He studied philosophy and anthropology in university and studied film at the New York Film Academy in New York City. His first film, Gussie, an intimate portrait of his 105-year-old great-grandmother, screened at film festivals across the United States and won an award for best documentary feature at the Magnolia Film Festival. He is currently in production on a film about the traditional music and oral traditions of the Kurds in southeast Turkey and how they relate to the Kurdish people’s current struggle for cultural and linguistic autonomy. In 2006, this project, Dengbêj: The Bards of Turkish Kurdistan, was selected to take part in the IFP Film Market’s Documentary Work-in-progress section. He also serves as director of film and video projects for Cultural Cornerstones, a non-profit organization dedicated to supporting the creative voice in crisisaffected communities. He currently lives and works in New York City.

Meshakai Wolf USA / France / FYROM – 2010 – 64’

Contact meshakai@gmail.com www.flamesofgod.com

19

Wednesday 2nd of March 21:20

Director and Writer: Eliza Petkova Camera and Editing: Hannes Marget Production / Sound: Johannes Kuhn Mathias, Niepenberg, Florian Breuer Production: Jan Derksen, Eliza Petkova Research: Eva Weber

Welcome Home

Laches ajen khere

On the 14th of April 2010 Germany and Kosovo signed a Repatriation Treaty. From then on Germany has been deporting Roma hailing from Kosovo. Most of the people sitting on the airplane have been living in Germany for more than ten years. Now they are forced to find a new home in Kosovo. How were their children who were born and grew up in Germany supposed to be able to feel at home in a country, where he or she doesn’t even speak the language and is fearful to go out onto the street. The film delivers an insight into the lives of deported Roma in Kosovo and into those of Roma living in Germany, threatened with deportation. None of the deported children is attending school; most commonly all family members sleep in one room; primary health care is barely accessible. In Germany as well as in Kosovo the Roma can’t sleep in peace. In Germany they are in fear of being deported at a moment’s notice, in Kosovo they are homesick for Germany and barely surviving.

Ko 14-to Aprili e 2010 beshesko i Nemachka thaj o Kosovo potpishizde ugovori acal iribnaske. Tadarla i Nemacka deportirizlas e Romen katri Kosova. But manusha kola sine ano avionija zivizdesas ki Nemachka vishe katro 10. bersha. Akana, on si prisilime te arakhen nevo kher ano Kosovo. Sar jekh djeno kova sine bijando hem barilo ani Nemachka valjazla te ovel sar an po kher ani drzhava, kaj ov/oj na lafizna i chib hem na usudizna pes te phiren ko droma? O filmi dela uvidi achal o djivdipe katro deportirime Roma ani Kosova hem achal o Roma kola zhivizna ani Nemachka, kolenge si zapretime te oven deportovano. Asjekh katro deportirime chavo na djala ki shkola; obicno, sa i familia pashjona ani jekh soba; primarno zdravstveno ambulantes nane ko pashe lenge. Ani Nemacka sar i ani Kosova o Roma naci te pasjon ko rahaci. Ani Nemacka, on si ki trash kaj saj oven irime momentno, ani Kosova on rodna i Nemachka hem trashana katro racistichka napadja.

20

Willkommen Zu hause

by

Eliza Petkova Germany / Kosovo - 2011 - 69’

Mirë se vini në shtëpi

Dobrodošli kući

Eliza Petkova

Me 14 prill 2010, Gjermania dhe Kosova nënshkruajnë “Marëveshjen e Riatëdhesimit”. Nga ai moment, Gjermania ka deportuar romët të cilët vijnë nga Kosova. Shumica e njerëzve të ulur në aeroplan kishin jetuar në Gjermani për më shumë se 10 vjet. Tani ata janë të detyruar që të gjejnë një vendbanim të ri në Kosovë. Si është e mundur që dikush i lindur dhe që është rritur në Gjermani, të ndihet si në shtëpi në një shtet ku ai ose ajo nuk e flasin gjuhen dhe nuk guxojnë të dalin jashtë në rrugë. Ky film jep një pasqyrë në jetën e Romëve të deportuar në Kosovë dhe në jetët e atyre që jetojnë në Gjermani të kërcnuar se do të deportohen. Asnjëri nga fëmijët e deportuar nuk vijon mësimin në shkollë; zakonisht, të gjithë anëtarët e familës jetojnë në një dhomë; nuk kanë kujdes themelor shëndetësor. Romët si në Gjermani ashtu edhe në Kosovë, nuk mund të flejnë të qetë. Në Gjermani ata janë nën frikën e deportimit të paparalajmëruar e në Kosovë të përmalluar për Gjermaninë dhe në luftë për mbijetësë.

Dana 14 aprila 2010. Nemačka i Kosovo potpisale su sporazum o repatrijaciji (povratak u otadžbinu). Od tada Nemačka deportuje Rome poreklom sa Kosova. Većina ljudi koji se avionima vraćaju na Kosovo živeli su u Nemačkoj više od deset godina. Sada su primorani da pronađu novi dom na Kosovu. Kako neko, ko je rođen i odrastao u Nemačkoj, treba da se oseća kao kod kuće u zemlji u kojoj ne govori jezik niti se usuđuje da izađe na ulicu. Film pruža uvid u živote deportovanih Roma na Kosovu kao i na živote Roma koji žive u Nemačkoj i preti im mogućnost da budu deportovani. Niko od deportovane dece ne pohađa školu, najčešće svi članovi porodice spavaju u jednoj sobi, primarna zdravstvena zaštita nije dostupna. U Nemačkoj, kao i na Kosovu, Romi ne spavaju u miru. U Nemačkoj su u strahu da će biti deportovani, na Kosovu su nostalgični za Nemačkom i jedva preživljavaju.

Eliza Petkova is 27 Years old. She was born in Veliko Tarnovo, Bulgaria. She has lived in Germany since she was eight. There she studied philosophy and Japanology in Düsseldorf University. Currently she is writing her dissertation in philosophy and is working as a freelance filmmaker in Berlin.

21

Contact eliza.petkova@gmail.com

Wednesday 2nd of March 22:45

Director: Marek Šulík, Jana Kovalčíková Director of Photography: Marek Šulík, Jana Kovalčíková Film Editor: Marek Šulík Sound: Dušan Kozák Music: AfterPhurikane Giľa

Cigarettes and Songs

Tutuni thaj Zija

The musical project AfterPhurikane Gila is based on an anthropological investigation in Roma settlements in Slovakia. Jana Belisova collected hundreds of old Roma songs. After this research she organized a workshop of 6 interesting Roma singers with three professional musicians, who tried to make music together. And so a powerful multicultural project started. People from different cultural and social layers are singing and playing together and the result is breathtaking. This documentary film, Cigarettes and Songs, records a one week long meeting of singers and musicians in Veľký Slavkov, where in August 2009 they recorded songs for the musical project AfterPhurikane Giľa in a local church. It is a sort of “making of” AfterPhurikane Giľa, which adds to this music a new dimension of reality, humor, and absurdity.

Muzichko projekhti AfterPhurikane Gila si kerdo prema antropolichno istrazhivanjes ko Romane Mahales ki Slovakia. Jana Belisova kidjas po but se shel Romane zija. Pal kaka istrazhivanjes oj organizizas jekh vorkshopi 6 interesantno Romane pevacjenca hem trin profesionalno musicharija, kola kerna muzika zajedno. Hem kidja jekh zoralo multikulturalno projekhti poshmizla. Manusha katro razlichita kultures zjabna thaj bashalna zajedno, a o rezultati sine but lacho. Dokumentarno filmi Tutuni hem Zija snimizla jekh kurkesko sastankos e pevacjengo hem e muzicarjengo ani Velky Slavkov, kola ano Avgust 2009 snimizde zija ko CD “PaloPhurikane” zila ani lokalno crkva. Kaka si sar “Izmishljeno keribe” katro kaka muzichko projekhti, dokumenti, savo dela kakale muzika nevi dimenzija katro realnost, humori hem apsurdnost.

22

Cigarety a pesničky

by

Marek Šulík Slovak Republic – 2010 – 50’

Cigaret dhe këngët

Cigarete i pesme

Marek Šulík

Projekti muzikor AfterPhurikane Giľa bazohet në hulumtimin antropologjik të vendbanimeve rome në Sllovaki. Jana Belisova ka mbledhur me qindra këngë të vjetra rome. Pas këtij hulumtimi, ajo organizoi një punëtori me 6 këngëtarë interesant romë së bashku me tre muzicientë profesionistë të cilët provuan të luanin muzikë së bashku. Kështu nisi një projekt i fuqishëm multikulturor. Njerëzit nga shtresat e ndryshme kulturore dhe shoqërore këndojnë dhe luajnë së bashku dhe rezultati gjithmonë është befasues. Filmi dokumentar Cigare dhe këngë bën xhirimet e mbledhjeve mes muzikantëve dhe këngëtarëve gjatë një jave në Veľký Slavkov, të cilët në Gusht të 2009-ës inçizuan këngë për projektin muzikor AfterPhurikane Giľa në një kishë vendore. Është një lloj ‘krijimi’ i AfterPhurikane Giľa, i cili i jep kësaj muzike një dimenzion të realitetit, humorit dhe absurditetit.

Muzički projekat After Phurikane Gila je zasnovan na antropološkim istraživanjima romskih naselja u Slovačkoj. Jane Belisova je prikupljala stotine starih romskih pesama. Nakon ovog istraživanja, organizovala je radionicu sa šest zanimljivih romskih pevača i tri profesionalna muzičara, koji bi pokušavali da zajednički stvore muziku. I tako je moćni, multikulturalni projekat počeo. Ljudi iz različitih kulturnih i socijalnih slojeva pevaju i sviraju zajedno a rezultat njihovog rada oduzima dah. Dokumentarni film Cigarete i pesme beleži jednonedeljni sastanak pevača i muzičara u mestu Veľký Slavkov, koji su avgusta 2009. snimili pesme za muzički projekat After Phurikane Gila u lokalnoj crkvi. To je vrsta ”making of” ovog originalnog muzičkog projekta, dokumenta, koji ovoj muzici daje novu dimenziju stvarnosti, humora i apsurda.

Born in1974. In 2005 Marek Šulík was awarded the ZENTIVA award for young filmmakers at the international film festival FEBIOFEST, Bratislava. In his work, which centres on the social documentary, he often collaborates with non-governmental organisations. He often collaborates on projects as a director and editor. He teaches documentary film making at the Academy of Music and Dramatic Arts in Bratislava and works also as a lecturer in film workshops.

23

Contact zudro@zudro.sk www.zudro.sk

THURSDAY 3rd

MARCH

Thursday 3rd of March 18:00

Photography, sound, music and editing: Jaap de Ruig.

The Source One Day in a Roma Settlement in Romania

Poreklos Jekh zis ko Romano than ani Romania

Hetea is an isolated settlement of Roma in Central Romania. Hidden deep in the hills, around 350 people live in handmade huts. In The Source we experience a day in Hetea. The film starts with long, static shots of the beginning of a new morning. A pastoral way of life takes off: guiding cows and horses, getting water, building a new wooden house, doing the washing, etc. In the afternoon suddenly the fat is in the fire. People scream and threaten each other. Little by little the serene atmosphere returns, but while the sun is going down the aftereffects of the quarrel are still audible.

Hetea si jekh izolirime than e Romengo katri centralno Romania. Garavdo hor ko planines, karigo 350 manusha zhivizna ko koljibes. Ano Poreklos dozhivizasa jekh zis ki Hetea. O filmi poshmizla bare, nepokretno shoti katro sabahisa djiko akshame. Pastirsko nacini e zhivotosko poshmizla: araknapes o kraves hem o grasta, lena pani, kerna neve kashtune khera, thovna teshja hem avera. Palo pladne od jednom posmizhna te han pes. O manusha pistizna hem pretizna jekh avereske. Hari po hari mirno atmosfera irizla pes aver turlos, ali dok o kham djala tele o svadjes shaj pand te shunjon.

26

The Source

One Day in a Roma Settlement in Romania

by

Jaap de Ruig Romania – 2009 – 40’

Burimi Një ditë në vendbanimin e romëve në Rumani

Izvor Jedan dan u romskom naselju u Rumuniji

Hetea është një vendbanim i izoluar i Romëve në Rumaninë Qendrore. Të fshehur thellë në kodra, rreth 350 njerëz jetojnë në kasolle të punuara me dorë. Në dokumentarin Burimi ne përjetojmë një ditë në Hetea. Filmi fillon me xhirime statike të fillimit të një mëngjesi të ri. Fillon kështu një jetë baritore: drejtimi i lopëve dhe kuajve, marrja e ujit, ndërtimi i një shtëpie të re prej druri, pastrimet etj. Në pasditë papritmas fillon të vije ‘era zjarr’ Njerëzit bërtasin dhe e kërcënojnë njëri tjetrin. Pak nga pak rikthehet edhe atmosfera e qetë, por derisa dielli perëndon, pasojat e grindjeve ende jehojnë.

Hatea je izolovano romsko naselje u centralnoj Rumuniji. Skriveno duboko u brdima, broji oko 350 ljudi, koji žive u ručno izrađenim kolibama. U filmu Izvor proživljavamo jedan dan u mestu Hatea. Film počinje sa dugim statičnim kadrovima rađanja novog jutra. Pastoralni način života otkriva: vođenje krava i konja, nabavku vode, izgradnju nove drvene kuće, pranje veša itd. Popodne iznenada ode mast u propast. Ljudi viču i prete jedni drugima. Malo po malo spokojna atmosfera se vraća, ali dok sunce zalazi posledice svađe se i dalje čuju.

Jaap de Ruig

27

Jaap de Ruig (1957, Netherlands) is originally a photographer, but started to work with video in the late 1990s. He makes films and video-installations. He prepared his short documentary The Source (2009) for seventeen years, but it was recorded in only one day. Contact jaapderuig@hotmail.com

Thursday 3rd of March 18:45

Directors: Valérie Mitteaux Anna Pitoun

Caravane 55

Karavani 55

In Achères, in the Yvelines department of France, Salcuta Filan, a young Gypsy from Rumania lives with her two children and 30 other families on a strip of earth in the outskirts of the city. Moved by their neediness, the Mayor hasn’t the courage to expel them. But, early into 2003, the new government designated the Gypsies as “a problem to be solved”. On March 5Th, the news breaks: the prefecture plans to expel the Gypsies the next morning. The townspeople mobilize during the night to avoid the inevitable. The confrontation takes place but 150 policemen surround the small area and the caravans are destroyed in full sight of their owners. Achères takes an unexpected decision: families with children attending school can stay. Salcuta’s children are among them. The city allots them land in the centre of town and decides to challenge the Prefect.

Achères, ano Yvelines departamenti katri Francuska. Salcuta Filan, jekh terni Romani daj katri Ruminija zhivizla dune chavenca thaj adji 30 avera familieca kaj si isterime katro lengi mahala ko gradi. O majori e zizako avlales bezaha te ikalel len otkar. Ama, jekh ziz, rano sabalje ko 2003 bersh, nevo guverneri opisizas e Romen sar jekh problem kaj savo shaj te reshizelpes. Ano 5-to Marti ko Cetvtkos, nevepe shunjona pes: neve planija si te isterizen pes o Roma aver sabahi. E gradiske manusha mobilisizna pes irat te izbegizen o neizbezhno. O sukobi deshizla pes ali 150 policijes okruzhizna I mahala hem o karavanija si skroz rimome anglal o jakha e Romenge. O Achères kerla jekh neocekivano odluka: o romane porodices rodna e chaven te djan ki shkola. E Salcutake chave si mashkar lende. O gradi obezbedizas lenge o than te chin o karavanja thaj te izazevizen o lachipe.

28

Caravane 55

by

Valérie Mitteaux Anna Pitoun France – 2003 – 52’

Karavani 55

Karavan 55

Asher gjendet në regjionin Ivelinë të Francës. Salkuta Filan, një endacake nga Rumania jeton me dy fëmijët e saj dhe 30 familje të tjera në një periferi të qytetit. I prekur nga kushtet e tyre, kryetari i komunës nuk pati guxim t’i largonte. Por, në fillim të 2003-së, qeveria e re i përcaktoi Jevgët si "një problem për t’u zgjidhur". Më 5 mars, lajmi pushton: prefektura planifikon përjashtimin e romëve në mëngjesin që vjen. Banorët e qytetit mobilizohen gjatë natës për të shmangur të pashmangshmen. Ballafaqimi zhvillohet, por 150 policë rrethojnë terenin dhe karavanët shkatërrohen në sytë e pronarëve të tyre. Asher merr një vendim të papritur: familjet me fëmijë që ndjekin shkollën mund të mbesin. Fëmijët e Salkutas janë në mesin e tyre. Qyteti ia cakton terenin në qendër të qytetit dhe vendos të sfidojë Prefektin.

Grad Ašer, područje Yvelines, Francuska. Salcuta Filan, mlada Romkinja iz Rumunije koja živi sa svoje dvoje dece i 30 drugih porodica na pojasu zemlje koji se nalazi na periferiji grada. Dirnut njihovom nemaštinom, gradonačelnik nije imao hrabrosti da ih izbaci. Ali početkom 2003. nova Vlada izdvojila je Rome kao “problem koji treba rešiti”. Dana 5. marta najnovije vesti: Županija planira da protera Rome sledećeg jutra. Meštani se mobilišu tokom noći da bi se izbeglo neizbežno. Meštani formiraju odbrambene redove svojim telima ali 150 policajaca okružuje teren i karavan biva uništen pred očima vlasnika. Ašer donosi neočekivane odluke: porodice čija deca pohađaju školu mogu da ostanu. Salkutina deca su među njima. Grad im ustupa teren u centru grada i odlučuje da ospori župana.

Valérie Mitteaux and Anna Pitoun

29

After years as a journalist in print media and television, in 2002, Valérie Mitteaux was fascinated to discover a new way of writing: editing. Anna Pitoun was a lawyer. Together, they created Caravane Films, a collective whose aim is to reflect on the social and political character of documentary cinema and which favors slowness as a criteria of the quality of work. They have directed together several films including Caravan 55 (2003) and Kings of the World, which was released theatrically in June 2007. Valérie Mitteaux is currently editing a documentary about gender through the experiences of transboys for Arte and looking to finance the production of a film entitled Les Syndiquées du Trottoir (The Sidewalk Union Members), about the world’s first union for prostitutes, in Argentina. Anna Pitoun is editing a film about the French suburbs and the story of a young man, a drug dealer for 8 years, Smaïn, leaving in the Cité Picasso and she has started a film about Israel with the war reporter Patrick Chauvel.  In 2011, they will begin directing new projects: 8, avenue Lénine, a follow-up to Caravane 55, which sets out to recount how “our Romani heroine” is today “official”, and is now striving to integrate into French society. They have also been filming for the past three years a great theatrical adventure, a tragic trilogy staged by the company Zieu dans les bleus, directed by Nathalie Garraud and Olivier Saccomano. Contact anna.pitoun@laposte.net

Thursday 3rd of March 21:00

Director & Original idea: Míroslav Janek Producer: Richard Němec Production Company: Verbascum Director of Photography: Míra Janek Editor: Tonička Janková

Vierka, Or the Mystery of Family B’s Disappearance

Vierka, ili tajna katri Familjijako B Nashalde

This documentary started out as a portrait of a young talented Roma singer but turned into a drama about two different views of “the truth”. Coincidence is instrumental at the beginning of the film and the end is shrouded in mystery. Initially, the story describes the encounter between singer Ida Kelarová and a young Roma girl named Vierka Berkyová from Lucenec, Slovakia whose musical talent astonishes everyone who hears her sing. It focuses on her talent and spontaneity, but also deals with the notion of helping those around us. It presents a new step forward in the life of the Berky family, and investigates the idea of mutual coexistence as it explores the desire to create an idyll in which the two families share a home. One day the Berkys suddenly leave Kelarová’s home, mysteriously disappearing without a trace. For director and cameraman Miroslav Janek, the documentary thus transformed into a drama pitting against each other two versions of the truth - each one keenly and passionately experienced. It becomes the means of uncovering the hidden, in part unacknowledged, forces that determine one’s ideas about the meaning of life and its fulfillment. The viewer never actually finds out the real reasons for this dramatic turn of events and must be satisfied to merely approach the truth of the mystery.

Kaka dokumentarcos poshmisalo sar jekh portreti e jekhe terne Romano talentno pevachica, ali o filmi nichino sar drama katro duj avera istines. Sluchajnost si instrumentalno ano pocetkos e filmisko ama ano krajos si uchardo ani misterija. Ko pochetkos, I storija pokazhizla o susreti mashkar i pevacica Ida Kelarova hem Vierka Beryova terni pevacica katro Lucenec ki Slovakia savako muzichko talenti iznenadizla savoren ko shunla la sar zjabla. Fokusirizlapes an lako talenti hem spontanost, ali isto kidja hem akcija kaj pomozhizasa jekh avereske. Prestavizla jekh nevo korakos anglal ko zhivotos e Berky familijake, hem istrazhivizla i idea katri medjusobno koegzistencija tuj prikazhizel i zhelja to keren jekh “ideja” kaj o duj familjes deljizna jekh kher. Jekh zis i Berky familija nashla katro e Kelarovako kher, ano tajanstveno nachini oj nashalcola bi tragosko. E direktoriske hem e kamermaniske Miroslav Janek, o dokumentarcos pretvorizlapes ki drama kola ko rodna o cachipe – sol duj ano pharo hem emotivno nachini dozhivizna kaka filmi.

30

by Vierka, Or the Mystery of Family B’s Míroslav Janek Disappearance Czech Republic - 2005 - 76’

Vierka, Apo Misteri i Zhdukjes së Familjes B.

Vierka, ili misterija nestanka porodice B

Ky dokumentar filloi si portret i një këngëtareje të talentuar Rome por, u shndërrua në një dramë rreth dy pikëpamjeve të ndryshme rreth “të vërtetës”. Rastësia ëshë gjëja kyçe në fillim të filmit dhe fundi është i mbërthyer në mister. Fillimisht, tregimi përshkruan takimin ndërmjet këngëtarës Ida Kelarová dhe një vajze të re Rome Vierka Berkyová nga Luceneci i Sllovakisë, e cila me dhuntinë e saj për muzikë mahnit të gjithë ata që e dëgjojnë gjersa ajo këndon. Filmi fokusohet në talentin dhe spontanitetin e saj por gjithashtu merret me idenë për t’u ndihmuar atyre që janë rreth nesh. Filmi paraqet një hap përpara në jetën e familjës Berky dhe shqyrton idenë e bashkjetesës ndërsa zbulon dëshirën për të krijuar një situatë ideale në të cilën dy familje ndajnë një shtëpi. Një ditë familja Berky largohen nga shtëpia e familjes Kelarová duke u zhdukur në një mënjyrë të mistershme dhe pa gjurmë. Për regjisorin dhe kameramanin Miroslav Janek, ky dokumentar transformohet në dramë duke mishëruar kundër njëra tjetrës dy variante të së vërtetës – secila prej tyre e përjetuar me thellësi dhe pasion. Kjo kështu bëhet element për shpalosjen, pjesërisht të panjohur, të fuqive që përcaktojnë idetë e dikujt rreth kuptimit të jetës dhe përmbushjes së saj. Shikuesi asnjëherë nuk ia del t’i gjejë arsyet e vërteta të këtij kthimi dramatik të ngjarjeve dhe duhet të mbetet i kënaqur vetëm me përafrimin e të vërtetës së të fshehtës.

Ovaj dokumentarni film otpočet je kao portret mlade talentovane romske pevačice, ali se pretvara u dramu o dva različita viđenja ”istine”. Početku filma doprinosi slučajnost, a kraj je obavijen velom misterije. Na početku, priča opisuje susret pevačice Ide Kelarovai i mlade romske devojke po imenu Vierka Berkiova iz Lučenec, Slovačka čiji muzički talenat zadivljuje svakoga ko čuje njeno pevanje. Film se fokusira na njen talenat i spontanost, ali se takođe bavi pojmom pomoći onima oko nas. To predstavlja novi korak u životu porodice Berkis i ujedno ispituje ideju o međusobnoj koegzistenciji, istražujući želju za stvaranjem idile u kojoj dve porodice dele dom. Jednog dana porodica Berkis napušta dom Kelarova, nestajući misteriozno i bez traga.Za direktora i snimatelja Miroslava Janeka dokumentarni film se tako pretvara u dramu koja suprotstavlja dve strane, sa dve verzije istine – obe veoma živo i strasno doživljene. To postaje sredstvo otkrivanja skrivenog kao snaga koja određuje nečije ideje o smislu života i njegovom ispunjenju. Gledalac nikada zapravo ne saznaje pravi razlog ovog dramatičnog preokreta i mora se zadovoljiti samo time što pristupa istini o misteriji.

Míroslav Janek

31

Janek Míra was born 1954 in Nachod, Czech Republic, where he wrote, directed and produced nearly forty short films. He also worked as a film editor for the Czechoslovakian Television before immigrating to the United States in 1979. Settling down in Minneapolis, he began working as a freelance film editor and cameraman. In 1981 he began teaching filmmaking at Film in the Cities in St. Paul, MN. During his six years in Minneapolis he also produced and directed a number of independent films sponsored primarily by local foundations. In 1986 he moved to New York City where he continued his freelance work until 1994. The next two years he spent in Treviso, Italy, collaborating with American director Godfrey Reggio on developing a multimedia project, Fabrica. Since 1993 he has shot and directed many documentaries for Czech Television. Currently he resides in Prague. Since 1998 he has been teaching at the documentary department of FAMU (Film Academy in Prague). Contact verbascum@email.cz

Thursday 3rd of March 22:15

Directors: Andreas Bolm and Noëlle Pujol Photography: Noëlle Pujol Sound recording: Andreas Bolm Editing: Claire Atherton Sound Design: Cécile Chagnaud Producer: Markus Nechleba Commissioning Editor: Katya Mader

All the Children but One

Sa o chave sem jekh

In theory, there is a time for living and a time for dying. But occasionally the two coincide. In Jaba, on the Hungarian plains, the time for living is that of childhood, enjoying oneself, dreaming, running wild, inventing exciting adventures in a gutted car, King Kong or 2001, Space Odyssey, the time for nature and games, brawls in the woods and napping by the edge of the water, a time when the real world is replaced by a fantastic and enchanting one. The time for dying is when the brutal eruption of a friend’s death imposes melancholy and disarray on the joy of living and transforms yesterday’s playgrounds into a land of sadness and desolation, to be avoided at all cost.

Ki teorija, postojzla vreme kana zivizlapes thaj kana merlapes. Ali haj drom kadla duj podudariznapes. Ani Djaba, ko Madjarska ravnices, vreme zhivibnaske si o chave, te uzhivizen, te sunizen, te prastelpes sar dinilo, te izmislizel pes interesanta avantures ko rimome drames, King Kong ili 2001, Svemirsko Odiseja, vreme prirodake hem khelapnasko, vika kaj shuma hem pashibe pashi len, o vreme kana o djivdipe si zamenime jekhe fantastichno hem ocarano zhivotosa. Vreme meribnaske si kana o amalesko meribe pokazizla melahonichno zabuna katro knachibe e zhivotoski hem transformisizlapes katro iracutne thana khelibnaske ano thana e dhukaki hem mrz, save si polaches te izbegizen pes kibor shaj.

32

All the Children but One

by

Andreas Bolm Noëlle Pujol Germany – 2008 – 40’

Të gjithë fëmijët përpos njërit

Sva deca, sem jednoq

Në teori, egziston koha për të jetuar dhe koha për të vdekur. Por nganjëherë këto të dyja përputhen. Në Jaba, në rrafshinat e Hungarisë, koha për të jetuar është ajo e fëmijërisë, e kënaqësisë, vrapimit dhe tërbimit, zbulimit të aventurave të mrekullueshme në një makinë të shkatërruar, King Kongut apo Odisesë Hapsinore 2001, kohës për natyrë dhë lojë, grindjeve në mal dhe dremitjeve skaj ujit, i kohës kur bota e vërtetë zavendësohet më botën e magjepsur dhe fantastike. Koha për të vdekur është kur shpërthimi i vrazhdë i vdekjes së shokut imponon melankoli, zhvesh kënaqësinë e jetesës dhe transformon sheshet e lojërave të djeshme në tokë të trishtimit dhe mjerimit që duhet t’u shmanget me çdo kusht.

U teoriji, postoji vreme za život i vreme za umiranje. Ali povremeno ova se dva poklapaju. U mestu Jaba, u mađarskoj ravnici, vreme za život je detinjstvovreme uživanja u sebi, sanjarenja, divljanja, izmišljanja uzbudljivih avantura u razrušenom automobilu, King Kong ili 2001. Odiseja u svemiru, vreme za prirodu i igranje, tuče po šumama i dremanje na rubu obale pored vode, vreme kada je stvaran svet zamenjen onim fantastičnim i očaravajućim. Vreme za umiranje je kada brutalna erupcija prijateljeve smrti nameće melanholiju i nered u radost življenja i preobražava dojučerašnje igralište u zemlju tuge i pustoši, koju treba izbegavati po svaku cenu.

Andreas Bolm Andreas Bolm was born in Cologne, Germany, to a Hungarian mother and a German father. He studied at the documentary department of the University of Television and Film Munich. Living and working in Germany, Hungary and France, Andreas’ films portray people in their social and familial environments, examining the fine line between documentary and fiction. Ròzsa (2000), The Sleepers (2003), Jaba (2006) and All the Children but One (2008) have been screened at many festivals worldwide. Jaba was presented by Cinefondation at the Festival de Cannes in 2006 and won the “Golden Mikeldi” for best documentary at the Zinebi film festival in Bilbao. Andreas is currently preparing his first long fiction film with the support of the Cinefondation Residence Cannes Film Festival. Noëlle Pujol Noëlle Pujol was born in 1972. She graduated from the high school of Fine Arts in Paris and Le Fresnoy National Studio of Contemporary Arts. Her practice spans documentary films, video installations, photography and drawings. Since 1998 Noëlle has had numerous presentations of her work in contemporary art spaces and international film festivals. Contact pickpocket production bollomat@gmail.com http://noellepujol.free.fr 33

FRIDAY 4nd

MARCH

Friday 4th of March 17:30

Director: Matija Vukšić  Screenplay: Matija Vukšić  Director of photography: Raul Brzić  Editing: Goran Čače  Actors: Benjamin Ignac, Radoslav Ignac,  Katarina Ignac  Producer: Saša Bijelić

Benjamin

Benjamin

Benjamin is a story about a 17-year old Romany who searches for his identity. State champion in geography, he isn’t satisfied with life in a Romany environment and tries to find the way to be fully accepted by non-Romany people. Many of the Romany in the settlement are jealous of him because thanks to his school achievements his family got water and electricity. Benjamin’s parents, Jehovah’s Witnesses, often emphasize that their son is successful thanks to religion and God. Benjamin disagrees with them in that as well as in many other things.

Benjamin si pricha achal 17 bershengo Rom kova rodla poro identiteti. E drzhavako shampioni ani geografija nane zadovoljno zhivotosa ani Romani okolina hem rodla nachini sar ka ovel prihvatime katro Gadje, (manusha ko nane Roma). Ama katro Roma katro leski Mahala si ljubomorna sebepi kaj si ov uspeshno, leski dadalarja silen besplatno pani hem struja kaj lengo kher. E Benjaminiske roditeljija, Jehovino Svedokija, but droma naglasizna kaj lengo chavo si uspesno sebebi e religijako hem Devleske. O Benjamini na slozhizlapes lenca achal kadleske sar I ano avera but buca.

36

Benjamin

by

Matija VUKŠIĆ Croatia – 2009 – 25’

Benjamin

Benjamin

Matija Vuksic

Benjamin është një tregim për një rom 17 vjeçar i cili është në kërkim të identitetit të tij. Kampion shtetëror në gjeografi, nuk është i kënaqur me jetën në një mjedis rom dhe përpiqet të gjejë rrugë për t’u pranuar plotësisht nga njerëzit jo-Rom. Shumë njerëz në komunitet ia kanë zilinë sepse për shkak të arritjeve të tija në shkollë, familja e tij kanë ujë dhe rrymë. Prindërit e Benjaminit, përndryshe Dëshmitar të Jehovës, shpesh theksojnë se suksesi i djalit të tyre ndodh në falenderim të Zotit dhe religjionit. Benjamini, ashtu si dhe për shumë gjëra të tjera, nuk pajtohet me ta.

Benjamin je priča o sedamnaestogodišnjem Romu u potrazi za svojim identitetom. Državni prvak u geografiji nije zadovoljan životom u romskom okruženju, pa pokušava biti prihvaćen od ne romske populacije. Mnogi Romi u njegovom okruženju su ljubomorni na Benjamina jer zbog njegovih uspeha njegova porodica ima struju i vodu. Benjaminovi roditelji, Jehovini svedoci često tvrde kako je razlog njegovog uspeha upravo vera, sa čime se on ne slaže, kao i sa mnogim drugim stvarima.

Matija Vuksic was born 1982 in Čakovec (Croatia). In 2005 she graduated journalism from the Faculty of Political Science in Zagreb. Currently she works as editor and reporter for HRT (Croatian Radio Television). In 2008 Matija Vuksic enrolled in the Academy of Dramatic Arts (MA, documentary film). ‘Benjamin’ is his first film.

37

Contact ivana.ivisic@havc.hr

The Council of Europe Dosta! Campaign The Dosta! Campaign was initiated by the Council of Europe in 2006 in five countries of South East Europe (Albania, Bosnia and Herzegovina, Montenegro, Serbia and « the former Yugoslav Republic of Macedonia , Moldova and the Ukraine).In 2008, the Council of Europe opened the campaign to all its member states. Croatia,  Italy, Romania, Slovenia, Latvia Bulgaria, Greece have already jointed the campaign

Go beyond prejudice, meet the Roma!

The Dosta! Campaing adresses stigmatisation and stereotypes as root causes of social exclusion aims at breaking-down, deep-rooted stereotypes, irrational feelings of fear and dislike by bringing together Roma and non-Roma (gadje) and vice versa (integration is not a one-way road!).     The message of the campaign is a positive one and it address the society at large: Roma are changing, what about you. It targets certain groups who can amplify the campaign messages (journalists, teachers, lawyers, law-enforcement bodies, etc.).  Messages of the campaign The communication strategy of the campaign aims at conveying positive messages and values that could encourage people to think differently. It is probably thanks to this positive approach, that Dosta! has been highly appreciated.

38

I Dosta! Kampanja katri Savetja e Europake I Dosta! Kampanja katri Savetja e Europake, ko 2006 bersh ko panch phuvja ki Juzno-Istocna Phuvja (Albania, Bosna thaj Hercegovina, Srbija, thaj Formalno Yugoslovensko Republika e Makedonijako, Moldova thaj Ukraina). Ko 2008, Savetja e Europake phuterde i kampanja pe sa e phuvjenge kaj o Savetja e Europake si. Hrvacka, Italija, Rumunija, Slovenia, Latvia, Bugarska, Grcka ukljucisane ki kampanja. I Dosta! kampanja adresirila pes ki stigmitizacija thaj o korenja e stereotipja katri socialno iskluzija kaj silen ko cilji te phagen kola bare stereotipja, o iracionalna osecanja thaj i strash katro Roma thaj o Gadje ili o Gadje thaj o Roma (i integracija kana na djala kaj jekh pravcos). I poruka e kampanjako si pozitivno thaj si adresime ko celo drushtvos : O Roma menjizna pes, a tumen ? Targetirizna i o grupes kaj shaj te ucljucinzen e kampanjsko poruka (ko novirarja, uchiteljja, advokatja, advokacka kancelarijes thaj avera). I poruka katri Kampanja I komunicisko strategija e kampanjako ciljizna te prenosizen pozitivna porukes thaj vrednostja kaj shaj te terizel te mislizen aver turlos. Soske kaj sila pozitivno pristupi, i Dosta ! sine but pohvalime.

Kampanja e Këshillit të Evropës, Dosta!

Savet Evrope, Kampanja, Dosta! 

Dosta! kampanja është iniciuar nga Këshilli i Evropës me 2006-tën në pesë shtete të Evropës jug-lindore. (Shqipëri, Bosnje dhe Hercegovinë, Mal të Zi, Serbi dhe Ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë dhe më vonë Moldavi dhe Ukrainë). Me 2008, Këshilli i Evropës filloi kampanjën edhe në shtetet përbërëse të tijë. Kroacia, Italia, Romania, Sllovenia, Latvia, Bullgaria dhe Greqia tashmë janë pjesë e kampanjës.

Kampanja Dosta! je inicirana od strane Saveta Evrope u 2006. godini u pet zemalja Jugoistočne Evrope (Albanija, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Srbija, Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija, Moldavija i Ukrajina). U 2008. Savet Evrope je otvorio kampanju u svim svojim zemljama članicama. Hrvatsa, Italija, Rumunija, Slovenija, Letonija, Bugarska, Grčka su se već priključile kampanji.

Kampanja Dosta! i adresohet stigmatizimit dhe stereotipizmit si shkaktarët bazë të përjashtimit social dhe si ka si qëllim thyerjen e stereotipeve të rrënjosura thellë dhe ndjenjat irracionale të frikës dhe të urrejtjes duke i afruar romët me jo-romët dhe e kundërta (integrimi nuk është rrugë një kahore!)

Kampanja Dosta! ukazuje na stigmatizaciju i stereotipe kao ključnog uzroka socijalne isključenosti, ima za cilj razbijanje duboko ukorenjenih stereotipa, iracionalna stanja straha i bezvoljnog spajanja Roma i ne-Roma (Gađe) i obrnuto (integracija nije jednosmeran put).

Porosia e kampanjës është një porosi positive dhe i adresohet shoqërisë në tërësi: Romët janë duke ndryshuar, e ju?

Poruka kampanje je pozitivna i adreserina je društvu u celini : Romi se menjaju a ti?

Ajo synon grupet që mund të zgjerojnë porositë e kampanjës (gazetarët, mësuesit, avokatët, organet për zbatimin e ligjit, etj.) Porositë e kampanjës Strategjia komunikuese e kampanjës synon të përcjellë porosi dhe vlera pozitive që mund të inkurajojnë njerëzit që të mendojnë ndryshe. Ndoshta, pikërisht për shkak të kësaj qasje pozitive, Dosta! është vlerësuar mjaft lart.

Ciljne grupe kampanje su one koje mogu da pojačaju njenu poruku (novinari, nastavnici, advokati, tela za primenu zakona, itd.) Poruka kampanje Komunikacijska strategija kampanje ima za cilj prenošenje pozitivne poruke i vrednosti koje bi mogle da podstaknu ljude da misle drugačije. Zahvaljujući ovom pozitivnom pristupu, kampanja Dosta! je visoko cenjena.

39

Contact www.dosta.org

Friday 4th of March 18:45

Absent Dreams

Ikalde Sune

Chimères absentes (Absent Dreams) is the story of Sonietcka, a Roma girl, who cannot afford to eat in the school canteen because her family is too poor. Only Malvina, her music teacher (played by Fanny Ardant), is brave enough to cross social and cultural borders and discover the complexity, richness and freedom of the Roma tradition and culture. This short film was shot on the outskirts of Rome, Italy, with both a cast of professional actors (Francesco Montanari and Paolo Triestino) and the Roma people themselves.

Ikalde Sune si pricha achal i Sonietcka, i romani chaj, kaj nane la pares te del ki shkola sar bi shajas te hal maro ki shkolskog kantina, soske kaj kaj laki familja si but chori. Samo i Molvina, laki uchiteljica (glumizla i Fanny Ardant), si dovoljno zoraj te nakhavel o socialna thaj kulturna gracnices te otrizel o komplicirano, i slobodake vrednostja e Romane tradicijako thaj i kultura. Kaka filmi sine snimime ko predgradje ko Rom, Italija, e profesionalna glumcojenca (Francesko Montanari thaj Paolo Triestino thaj Roma.

40

Chimères absentes

by

Fanny Ardant France – 2010 – 10’

Ëndrrat Joegzistuese

Odsustvo snova

Fanny Ardant

Chimères absentes (Ëndrrat Joegzistuese) është një tregim mbi Sonietcka, një vajzë rome, e cila nuk ka mundësi të ushqehet në menzën e shkollës sepse familja e saj është shum e varfër. Vetëm Malvina, mësuesja e saj e muzikës (roli i cili luhet nga Fanny Ardant), ka guxim ti kalojë kufitë kulturor dhe social dhe të zbulojë kompleksivitetin, pasurinë dhe lirinë e traditës dhe kulturës rome. Ky film i shkurtër është inçizuar në periferi të Romës në Itali, me aktorët profesionist si dhe vetë popullin rom.

Chimères absentes (Odsustvo snova) je priča o Conjecki, Romkinji, koja sebi ne može priuštiti da jede u školskoj kantini, jer je njena porodica isuviše siromašna. Samo Malvina, njena profesorka muzike (koju igra Fani Ardant), je dovoljno hrabra da pređe društvene i kulturološke granice i otkrije složenost , bogatstvo i slobodu romske tradicije i kulture. Ovaj kratki film je sniman na periferiji Rima, Italija, zajedno sa profesionalnim glumcima (Frančesko Montanari i Paola Triestino) i Romima lično.

The internationally acclaimed actress and director Ms Fanny Ardant agreed to partner the Council of Europe’s Dosta! campaign to address prejudice and stereotypes towards Roma.

41

Roki by

Bajram Kafu Kinolli Slovenia - 2010 - 10’

Friday 4th of March 19:00

Roki A portrait of little boy Roki who lives in Kerinov Grm near Krško…(Slovenia)

Bajram Kafu Kinolli Bajram Kinoli, known as “Kafu” is Roma singer from Gjakova. He lead the Social Dance Theatre, Step Dance, STOMP dance and singing workshops performed in most of the cities around Kosovo promoting social life, justice and human rights (with YMCA, Global Motion, Romawood, Balkan Sunflowers NGOs). He is one of the founders of Gaia, Local NGO and program coordinator / Musician and singer. Roki is his first film.

Portreti e cikore chavesko kaj zivizla ko Kerinov Grm pasho Krshko…(Slovenija) Portert i një çuni të quajtur Roki i cili jeton në Kerinov Grm afër Krshko…(Sloveni) Portret dečaka koji živi u mestu Kerinov Grm u blizini Krškog..(.Slovenija)

Contact http://www.drustvo-dzmp.si/ drustvo.dzmp@guest.arnes.si palcicatina@gmail.com

42

Na Svoji Poti by

Cécile Horreau Slovenia - 2010 - 26’

On Her Way Martina is 17 years-old. She is ambitious and successful. She goes to high school and imagines for her future an independent woman’s life “without being married too early”. Her wish: to become a filmmaker. Nothing weird for a teenager. But Martina is an example of a woman’s determination. She is Roma and wants to make things evolve in her community and outside of it; she wants to change it. Her project: to shoot a movie about her culture. Her plan: to go to Serbia, France and Hungary to meet and explore Roma traditions. Her main actors: the discrete but mainstays of the Roma society, the women. An lako drom I Martina sila 17 bersh. Oj si ambiciozno hem but uspeshno. Djala ki srednjo shkola hem zamislizla pes sar jekh sigurno nezavisno djuvikani buducnost «na te prandozel pes rano». Laki zhelja si te ovel producenti, te sichol te kerel filmja, so si neobichno jekhe Romane chajake. Ali i Martina si jekh primeri katro odluchno chaj. Oj si Romani hem mangla o stvarja an laki zajednica te lacharel; Oj mangla te promenizel o nachini kadle stvarjengo. Lako projekhti: te snimizel filmi achal laki kultura. Lako plani: Ki Srbija, Francuska, Madjarska te arakhelpes e Romenca hem te istrazhizel lengi kultura. Lake glavna glumcoja: Nezavisno glavno potpora e Romane zajednicake, jekh djuvi. Në rrugë të saj Martina është një vajzë 17 vjeçare. Ajo është e suksesshme dhe ambicioze. Ajo vijon gjimnazin dhe paramendon të ardhmen e saj si një grua e pavarur “që nuk është martuar para kohe”. Dëshira e saj: të bëhet producente e filmave. Asgjë e çuditshme këtu për një tinejxhere. Por Martina është një shembull i vendosmërisë së një gruaje. Ajo është rome dhe dëshiron që gjërat të ndryshojnë në komunitet dhe jashtë tij; Ajo dëshiron të ndryshojë pamjen e tij. Plani i saj: të xhirojë një film rreth kulturës së saj dhe të zbuloj traditat e romëve në Sërbi, Francë dhe Hungari. Aktorët e saj kryesor: të veçantë por shtylla kryesore të shoqërisë rome - gratë. Na svom putu Martina je sedamnaestogodišnja devojka. Ona je ambiciozna i uspešna. Ide u srednju školu i u budućnosti sebe vidi kao nezavisnu ženu “koja nije prerano udata”. Njena želja ja: postati reditelj. Ništa čudno za jednog tinejdžera. Ali, Martina je primer ženske odlučnosti. Ona je Romkinja i želi napredak u svojoj zajednici i van nje, ona želi da promeni čitavo gledište na to. Njen projekat: da snimi film o njenoj kulturi. Njen plan: da u Srbiji, Francuskoj i Mađarskoj istraži romsku tradiciju. Njeni glavni akteri: diskretne ali i nosioci romskog društva – žene.

43

Friday 4th of March 19:30

Directed by: Cécile Horreau DZMP - (Society of Allies for Soft Landing)/ Luksuz Production

Cécile Horreau After studing cinema in her native France, Cécile Horreau worked for two years in Slovenia (Krsko) in an organization of video and media education DZMP.  She also led in particular video workshops with Roma children and then was in charge of a video and journalism training for Roma wishing to integrate the media world. She is now finishing cinema studies specialized in pedagogy in Paris.

Friday 4th of March 21:00

Camera in Serbia: Miodrag Milosevic, Branko Sujic Camera in Germany: Patrik Metzger, David Lange, Markus Klemm Editors: Jens Lindemann, Lola Roth Sound: Daniel Ludwig Newsreader: Frank Bahrenberg Production: haymatfilm Screenplay and Director: Lidija Mirkovic

I Have Dreamt of Working as a Hairdresser

Me sunizavas te ovav frizerka

I Have Dreamt of Working as a Hairdresser portrays a little known reality of everyday life of Gypsies in Western and Eastern Europe. The documentary tells the life stories like tragedies which merge to a larger, more general story with a couple of protagonists. The viewer meets the most different people in Düsseldorf and Belgrade: asylum seekers, deported asylum seekers, protesters, street sweepers, street vendors, school children, a shoe polisher, garbage sorters, street musicians, prostitutes. So the immediate reality of these people is told by showing the different layers and stories of the protagonists. Based on the variety of the real life stories this documentary lays out a filmic fresco on the present of this minority. The film is about the rigors, which scare these people, and the misery in all stories, which depresses the protagonists. Further, the film relates to the burden of ethnicity, to the personal and cultural losses and to the individual striving for belonging and identity.

Me sunizavas te ovav frizerka si portreti e medijengo kaj na djanasa kidibor but acal o djivdipnasko e Romenge ki Zapadno thaj Istocno Europa. O documentarno filmi vakerla acal o djivdipnaske storijes, sar tragedijes kaj granichilas pes ko bari storijesa e protagonistjengo. O gledaoca dikna raznone manushen ko Düsseldorf thaj ko Beograd: izilantja, deportirime azilantja, protestantja, chistacja e dromenge, krundenge, dromenge muzicharja, prostetutkes. Kidjal kaj i trenutno realitetja kakle munishenge vakerna avera sloja e prichenge thaj e protagonistjenge.

I Have Dreamt of Working as a Hairdresser is a thoughtful melancholy ballad with on open narrative structure and fragmented plot, a nested composition of scenes which portrays an unknown European minority faraway from all cliché and stereotypes. 44

Bazirano ko razlichita realitetja e djivdipnasko, kaka dokumentarno filmi dishavla trenutna problemja kale manushengo. Posle ko filmi dikasa o pharipe kale manushengo kaj lichna thaj kulturna gubitka thaj individualno mezoresa te nastavizen po zhivotos Me sunizavas te ovav frizerka is lachi melanholisko balada, narativno thaj frigmentsko ploti, i kompozicija e scenengi kaj dela portreti bi djandlengi manjina po dur katro klishe thaj katro stereotipja.

I Have Dreamt byLidija MirkoviĆ of Working as a Hairdresser Germany – 2010 – 90’

Kam ëndërruar të punoja si frizere

Sanjala sam da radim kao frizerka

Kam ëndërruar të punoja si frizere portretizon një realitet të jetës së përditshme të Romëve në Evropën Perëndimore dhe Lindore që është pak i njohur në media. Dokumentari përshkruan tregimet tragjike të cilat shkrihen në një tregim më të madh dhe të përgjithshëm me disa protagonist. Shikuesit takojnë njerëz nga më të ndryshëm në Dyseldorf dhe Beograd: azilkërkues, të dëportuar, protestues, rrugë pastruesish, nxënës, pastrues këpucësh, muzikantë të rrugës, prostituta. Pra realiteti i tanishëm i këtyre njerëzve përshkruhet duke paraqitur tregimet dhe shtresat e ndryshme të protagonistëve. Bazuar në shumllojshmërinë e historive të vërteta të jetës, ky dokumentar përshkruan të tashmën e këtyre minoriteteve. Ky film flet rreth vështërsive të cilave këta njerëz u tremben, mjerimit në të gjitha tregimet që i rëndon të gjithë protagonistët. Poashtu, ky flim lidhet edhe me barrën e etnisë, me humbjet personale dhe kulturore si dhe individëve që luftojnë për përkatësi dhe identitet.

Sanjala sam da radim kao frizerka oslikava medijama malo poznatu realnost, svakodnevnog života Roma u zapadnoj i istočnoj Evropi. Dokumentarni film prikazuje životne priče kao tragedije koje objedinjava u veće i uopštene priče sa nekoliko protagonista. Gledalac upoznaje najrazličitije ljude u Dizeldorfu i Beogradu: azilante, deportovana lica koja traže azil, demonstrante, ulične čistače, ulične prodavce, školarce, čistače cipela, sortirače otpada, ulične svirače, prostitutke. Dakle, sadašnja realnost ovih ljudi rečena je prikazivanjem različitih slojeva i priča protagonista. Na osnovu različitih, istinitih životnih priča ovaj dokumentarac filmski projektuje sadašnjost ovih manjina. Film govori o teškoćama koje plaše ove ljude, o bedi koja prožima sve priče pritiska protagoniste. Kasnije u filmu, ovo biva povezano sa teretom etničke pripadnosti, ličnim i kulturnim gubicima, kao i sa težnjom pojedinca za pripadanjem i identitetom. Sanjala sam da radim kao frizerka je pažljivo osmišljena melanholična balada sa otvorenom pripovedačkom strukturom i podeljenom radnjom, ispunjena kompozicijom scena koje prikazuju portrete evropske manjine udaljene od svih klišea i stereotipa.

Lidija Mirković

45

Lidija Mirković studied social science with a focus on political science and “theory and practice of audiovisual communication” as minor subject at Günther Salje at the University of Duisburg in Germany. Her further education included seminars on dramaturgy by Karl-Dietmar Möller-Naß (Drehbuchwerkstatt Rhein-Ruhr), seminars on editing by Patricia Rommel, at the Master School Documentary by Horst Herz, (lecturers: Klaus Wildenhahn, Ebba Jahn, Tom Meffert, Heiko Brühl, Brigitte Krause) and so on. Lidija Mirkovic is a member of the Filmwerkstatt Düsseldorf. Contact  info@haymatfilm.com

Friday 4th of March 23:00

Director & Producer: Eszter Nordin Director of Photography: Eszter Nordin, Balazs Basa Screenplay: Eszter Nordin Editor: PĂŠter Szalay Sound: Eszter Nordin, Balazs Basa

Gypsy Dreams

Romane Sune

A Hungarian Gypsy family comes to the conclusion that they can no longer survive in their native country. Racial discrimination and unemployment are major factors in their decision to uproot themselves and migrate to England. Their chosen destination is Bolton, where there is already a sizable Hungarian Gypsy population. The documentary follows the Lazi family’s struggle to establish themselves in England for nearly two years. An initially promising start has taken a tough turn in the harsh winter of 2009, as recession began to bite hard and British factories closed their doors to foreign workers. Nevertheless, the Lazis hang on in hope, expecting their fourth child.

Madjarsko Romani familija, ale djiko zakljuchkos kaj nachi vishe te prezhivizes te zhivizen kaj piri nativno phuv. Racionalno diskriminacija thaj bi bucako si baro faktori kaj lengi odluka te uchen thaj te djan ki Engleska. On birizde i distinacija kova si Bolton, o than kaj o Roma si cenjeno populacija kaj kada than. O dokumentarno filmi pratizla e familija Lazi sar mangna te ovel len than te oven rahaci ki Engleska. Lengi avantura pozhmizla phareste ko pharo jevend 2009, kana I depresija dola len, thaj Britanska fabrikes si phandle e strancojenge. Lazi familja nikerlas pes samo kaj pi nada, thaj adjarlnas lengo shtarte chaves.

46

Gypsy Dreams

by

Eszter Nordin Hungary – 2009 – Roma Álom – 52’

(Roma Álom)

Ëndrra Rome

Romski snovi

Eszter Nordin

Një familje Rome nga Hungaria vjen në përfundim se ata nuk mund të mbijetojnë në shtetin amë. Diskriminimi racor dhe papunësia janë një faktor i rëndësishëm në vendimin për t’u çrrënjosur dhe për të migruar në Angli. Destinacioni i tyre është Boltoni, ku tashmë egziston një popullatë e konsiderueshme Rome. Ky dokumentar ndjek luftën e familjes Lazi për t’u vendosur në Angli për gati dy vjet. Një fillim premtues mori kthesën për të keq në dimrin e vitit 2009, kur kriza ekonomike filloi të ndikojë rëndë dhe fabrikat e Britanisë mbyllën dyert për punëtorët e huaj. Pa marrë parasysh, familja Lazi mbahet me shumë shpresë duke pritur kështu fëmijën e katërt.

Mađarsko-Romska porodica dolazi do zaključka da ne može više da živi u svojoj rodnoj zemlji. Rasna diskriminacija i nezaposlenost su glavni faktori koji su uticali na njihovu odluku da se otisnu i migriraju u Englesku. Njihova izabrana destinacija je Bolton, gde već postoji značajan broj mađarsko – romske populacije. Dokumentarni film prati porodicu Laci kojoj sledi dve godine borbe za uspostavljanje stabilnosti u Engleskoj. Obećavajući početak preuzeo je težak period oštre 2009. zime, recesija je počela da nagriza jako i britanske fabrike su zatvarale vrata za strane radnike. Ipak porodicu Laci održava nada iščekujući svoje četvrto dete.

Born in Hungary, Eszter Nordin defected with her family to England in 1969. She has a B.A. in Fine Arts from Pitzer College, California and begun her career in television as an assistant director at BBC Television in London. She became a freelance director making documentaries and drama series for television. She returned to her native country after the fall of the communist regime and formed her own production company in the late 1990-s. Her productions have been broadcast on BBC and Channel 4 Televisions in England, MTV and Duna TV in Hungary, VRT in Belgium and NOGA TV in Israel. Her films received various festival awards including a Special Mention in Creative Documentaries at FIPA in 2003 for “Tabu”. Contact info@mediamaniafilms.com filmunio@filmunio.hu

47

SATURDAY 5th

MARCH

Angelus Mortis by

Simon Ritzler Germany – 2007 – 35’

Saturday 5th of March 18:00 Script, Director: Simon Ritzler Cinematography: Deniz Soezbir Music: Fritz von Flotow Editor: Uli Kruse, Michael Timmers Sounddesign: Michael Timmers Producer: Martin Wippler Protagonist: Hugo Hoellenreiner Off-Speaker: Wolfgang Hoepfer Simon Ritzler Simon Ritzler was born in 1981 in Guenzburg, Germany. He has been a trainee and graphic designer at the advertising agency Harzmann und Hartmann in Augsburg. From 2003 to 2005 he studied communication design in Wiesbaden. Since 2005 Simon Ritzler is studying directing at the Filmakademie Baden-Wuerttemberg in Ludwigsburg. Contact eva.steegmayer@filmakademie.de

Angelus Mortis The sinti Hugo Hoellenreiner talks about an encounter at Auschwitz, more than 60 years ago, which haunts him even today…. Angelus Mortis Sinti, Hugo Hoellenreiner vakerla achal o lesko iskustvo ko Auschwitz, vishe se aglo 60 bersha, so kada iskustvo panda muchizla les… Angelus Mortis Hugo Hoellenreiner flet rreth ngjarjeve në Aushvic, që kanë ndodhur 60 vjet më parë por që ende sot e ndjekin pas... Anđeo smrti Sinti Hugo Hoellenreiner govori o susretu sa Aušvicom, pre više od 60 godina, koji ga proganja i danas…

50

Sar Thuvf by

Sami Mustafa Slovenia – 2010 – 24’07’’

Saturday 5th of March 19:00

Like Smoke Like Smoke was made during “Don’t be a Stranger” documentary film workshop in Slovenia 2010. This film tells a story of Gregor Brajdič, his memories about the oppression of Roma people during the post Second World War period and the difficulties that his own family experienced during their life in Slovenia because of permanent discrimination. Sar Thuvf O filmi kherde ki “Don’t be a Stranger” dokumentarno radionica. O filmi vakerla i storija achal o Gregor Brajdich, leske memorijes achal I opresija e Romengi palo Dujto Svecko Luftako periodi thaj o pharipe leske familijako kaj iskusstizde ki Slovenia, achal i pernamentno diskriminacija. Si Tymi Filmi i realizuar gjatë punëtorisë për film dokumentar “Mos Ji I huaj”Ky film shfaq tregimin e Gregor Brajdiq dhe kujtimeve të tij rreth persekutimit të romëve gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore dhe vështirësitë që familja e tij përjetoi gjatë jetës së tyre në Slloveni për shkak të diskriminimit të përhershëm. Kao dim Film je napravljen tokom radionice dokumentarnog filma "Ne budi stranac". Ovaj film priča priču Gregora Brajdića, njegova sećanja o ugnjetavanju Roma u periodu posle Drugog svetskog rata, kao i o teškoćama koje je njegova porodica iskusila tokom života u Sloveniji zbog stalne diskriminacije.

51

Director: Sami Mustafa Camera: Xhemalj Mustafa, Avdilj Mustafa Sami Mustafa

Sami is an Independent filmmaker who gives opportunity to young Roma to learn and to express other Roma lives, experience and identity through artistic methods, producing documentary films. Sami made his first film as a trainee in 2003 in Plemetina village in Kosovo. Sami has produced more than twenty documentaries, docu-fiction, and music videos on Roma culture, art, human rights and social life in Kosovo. One of his films Road to Home, was screened at Cannes Film Festival in 2007; it was the only Kosovar film presented. In 2007, Sami founded Romawood, a production house focusing on Roma issues and population. Later that same year, he initiated the Jekh Kham Jekh Sel/One Sun One Nation project, which has made the most indelible impact on his life and work. Nachi Palem Khere/Never Back Home, his last documentary, has been developed over seven years, and captures the stories of families from different parts of Kosovo who are “internally displaced” in his hometown in Plemetina. Sami also took the initiative to start one of the greatest Roma events in Kosovo as artistic director of Rolling Film Festival – films made by and about Roma around the world.

Saturday 5th of March 20:30

Screenplay and Staging: Zlatina Rouseva Chief Cameraman: Plamen Gerassimov Sound Producers: Boris Traianov and Sasho Simeonov Music Consultant: Terry Van Roy Editors: Luck Penas, Bruno Pons and Marieta Chiukovska

Virtuosi From Nowhere

Virtuosi From Nowhere

A group of gypsy musicians, who play at wedding-parties, has been chosen to participate in a very prestigious concert in Brussels, together with virtuosi from all over the world. This gives one a good reason to explore the past and see who these musicians are, where they are coming from, and what the roots of their unique music are.

Groupa e muzicarjengi, kaj bashalna ko bijava, sine birime te uchestvizen ko baro koncerti ko Brisel, e virtuozjenca katro cello svetos. Kada dela lacho razlogi te dikhel pes pallal thaj te dikhas ko si kala muzicharja, kadar avna, ko si lengi familija thaj o soske bashalna kakja jedinstveno muzika.

52

Virtuosi From Nowhere

by

Zlatina Rousseva Bulgaria – 2005 – 80’

Virtuozët nga askundi

Virtouzi niotkuda

Zlatina Rousseva

Një grup i muzicientëve rom të cilët luajnë muzikë në dasma janë zgjedhur të marrin pjesë në një koncert prestigjioz në Bruksel së bashku me virtuozët nga e gjithë bota. Kjo i jep dikujt një arsye të fortë që të zbulojë të kaluarën dhe të kuptojë se kush janë këta muzicientë, nga vijnë dhe cilat janë rrënjët e muzikës së tyre karakteristike.

Grupa romskih muzičara, koji sviraju na svadbama, izabrana je da učestvuje na vrlo prestižnom koncertu u Briselu zajedno sa virtouzima iz celog sveta. To daje dobar razlog da se istraži prošlost i vidi ko su ti muzičari, odakle dolaze i koji su koreni njihove jedinstvene muzike.

Zlatina Rousseva is an experienced documentary filmmaker. She is a graduate of the National Institute of Theatrical Studies, “Krastui Sarafov”, Sofia, Bulgaria, specializing in cinema and television directing. The films that she made in Bulgaria caused huge reactions from the authorities. Her film Century or a Day won a number of international prizes at festivals in Spain, Germany and Poland. Since 1986 she has lived and worked in Brussels. Her films, Death in Bali, At Night the Fish are Red, Portrait of a Man in Power, Forgotten by the War, Green Oranges of Liberia, Street Theatre and Virtuosi from Nowhere, have been presented at many festivals and have been shown on Belgian, French, German, British, Brazilian and other national TV companies. 

53

Saturday 5th of March 22:00

The Pied Piper of Hutzovina

Charobno Frulashi Katri Hucovina

In the summer of 2004, on a car journey in Eastern Europe, Pavla Fleischer met and fell in love with Eugene Hutz, lead singer of New York’s Gypsy Punk Band Gogol Bordello. Captivated by his energy and his musical verve, and desperate to get to know him better, she decided to make a film about him. The Pied Piper of Hutzovina follows Eugene and Pavla on their subsequent road trip through Eugene’s home country, Ukraine. It is the story of two different people traveling together on two different courses. Her aim is to rediscover a forgotten romance; his is to rediscover his roots. She hopes to find love on the road; he hopes to find musical inspiration from the gypsy culture he is determined to preserve. This is an intimate portrait of a filmmaker with a passion for her subject, and a punk musician with a longing to revisit his past. Theirs is a journey, which tests their relationship and challenges their perceptions of the music they both love.

Ko nilaj 2004, ko drom dramasa ki Istochno Europa i Pavla Fleisher upoznajlzla thaj zaljubila pes ko Eugen Hutz, glavno pevachi katro New York Romano Punk Bendi Gogol Bordello. Astarczi leske energijasa thaj leske muzichkone vozeza, bezhnadezhno mangla te pendjarel les polaches, oj odluchizla te kherel filmi achal leske. Charobno Frulashi Katri Hucovina pratizla e Eugenis thaj e Pavla kaj lengo drom katri Europa djiko Eugeniski bijando than, ki Ukraina. Kaka si filmi achal kakala duj djene kaj si ko drom duj djene ko duj avera pravca. Lako cilji si e phendjarel i bisterczi romantika; lesko cilji te pendjarel pe korenja. Oj nadizla pes kaj ka zaljubizel pes ko drom an late; ov nadila peste te arakhel muzichko inspiracija katri Romani kultura, kaj ov mangla te nikherel kadja kultura. Kaka si intimitivno portreti e rezhiserisko thaj o strast achal o lako subjekti, thaj o pank muzichari te upoznazel po polunipe. Lengo drom si o droma kaj dela dena len test thaj izazovja e muzikaka kaj on soj duj voljizna.

54

The Pied Piper of Hutzovina

by

Pavla Fleischer United Kingdom – 2006 – 65’

Flautisti Laraman nga Hucovina

Čarobni frulaš iz Hutzovine

Pavla Fleischer

Në verën e 2004-ës, gjatë udhëtimit me makinë në Evropën Lindore, Pavla Fleischer takoi dhe u dashurua në Eugjen Hutz, vokalistin e Punk Bendit rom nga Nju Jorku - Gogol Bordello. E magjepsur nga energjia dhe entuziazmi i tij muzikor dhe e përkushtuar ta njoh më mirë, ajo vendosi të bëjë një film rreth tij. Flautisti Laraman nga Hucavina shoqëron Eugjenin dhe Pavlën në rrugën e tyre nëpër vendlindjen e Eugjenit, Ukrainë. Ky është tregimi i dy njerëzve të ndryshëm që udhëtojnë së bashku në dy rrugë të ndryshme. Qëllimi i saj është të rizbulojë një romancë të harruar; ndërsa qëllimi i tij, të rizbulojë rrënjët e tij. Ajo shpreson të gjejë dashuri në rrugë; ai shpreson të gjejë inspirim muzikor nga kultura rome që është i vendosur ta ruaj. Ky është një portretizim intim i një producenteje me pasion për subjektin e saj dhe një muzicienti të zhanrit të muzikës punk me mall për të vizituar sërish të kaluarën e tij. Udhëtimi i tyre është udhëtim që sprovon marrëdhënien e tyre dhe sfidon perceptimet e tyre rreth muzikës që të dy e dojnë.

U leto 2004. na putovanju po istočnoj Evropi, Pavla Fleischer je upoznala i zaljubila se u Eugene Hutz-a, frontmena njujorškog Gypsy Punk benda Gogol Bordelo. Očarana njegovom energijom i muzičkim elanom, očajnički želeći da ga upozna , odlučuje da napravi film o njemu. Čarobni frulaš iz Hutzovine prati Eugena i Pavlu na njihovom putu do Eugenove domovine, Ukrajine. Ovo je priča o dve različite osobe koje putuju zajedno u različitim pravcima. Njen cilj je da razotkrije zaboravljenu romantiku, a njegov da razotkrije svoje korene. Ona se nada da će naći ljubav na putu, on se nada da će pronaći inspiraciju za muziku u romskoj kulturi, koju odlučno želi da sačuva. Ovo je intiman portret reditelja i njena strast prema glavnom protagonisti i punk muzičaru koji čezne da preispita svoju prošlost. Ovo putovanje je test za njihovu vezu i izazov za njihovu percepciju muzike koju oboje vole.

Born in Prague, Pavla moved to London at the age 14. After graduating in Italian from the University of Cambridge, she worked in various fields and various countries before discovering documentary film in 2003. Since then, she has been dividing her time between London and Prague and focusing on the two main passions of her life: music and film.

55

Contact  info@thepiedpiperofhutzovina.com http://www.thepiedpiperofhutzovina. com/


Rolling Program Book 2011