Issuu on Google+

Inleiding

Een belangrijk sociaal talent is het kunnen omgaan met conflicten zonder de eigen belangen of die van een ander te schaden. Kinderen kunnen dat niet vroeg genoeg leren. Bovendien is het vreedzaam hanteren van conflicten een aspect van actief burgerschap. Sinds 2006 zijn scholen verplicht om hier aandacht aan te besteden, om de kinderen voor te bereiden op een actieve rol in de maatschappij. In deze uitgave vindt u veel verschillende werkvormen om met de kinderen de vaardigheden die samenhangen met het vreedzaam oplossen van conflicten, aan te leren en te oefenen. Conflicten

Conflicten stimuleren de sociale ontwikkeling van het kind. Mensen zijn sociale wezens, zij worden opgevoed om te kunnen functioneren in de maatschappij. Opvoeden gebeurt in de praktijk: ervaring is voor kinderen het belangrijkste leermiddel. Door in conflict te komen met de belangen van een ander, ervaart het kind de grenzen van het eigen belang. Het ervaart ook, dat anderen even belangrijk zijn als jijzelf. Door het conflict positief op te vatten en door te zoeken naar een oplossing die voor alle partijen bevredigend is – een win-win oplossing – leert het kind rekening houden met de belangen van een ander, zonder zelf het onderspit te hoeven delven. De belangen van de ander zijn in principe niet groter dan die van jezelf – maar ook niet kleiner. Door conflicten leer je alles over menselijke verhoudingen. Conflicten horen dus bij het leven en zonder conflicten is er geen ontwikkeling. Kinderen verkennen hun grenzen en komen daarbij in botsing met hun omgeving: de hete kachel, een verbiedende vinger of een boos vriendje. Daarom hebben conflicten een grote opvoedende waarde, tenminste... als kinderen de kans krijgen hun conflicten op een positieve manier op te lossen. In veel gevallen gaat dat ‘vanzelf’. Je hoeft met een brandende kachel geen dialoog aan te gaan. Het kind ervaart dat het verstandig is om er niet aan te komen. Andere gevallen zijn minder eenvoudig. Dat blijkt uit de geschiedenis en uit de actualiteit: er zijn veel voorbeelden te geven van conflicten die uitmonden in frustraties en ten slotte uitbarsten in geweld. Als we toe willen naar een meer vreedzame maatschappij, moeten we onze kinderen de kennis en vaardigheden bieden om daaraan mee te kunnen werken. De school

De school is bij uitstek de plaats waar kinderen kennis en vaardigheden verwerven. Door het aanleren van kennis en vaardigheden voor het oplossen van conflicten, ontwikkelen ze tevens een positieve houding ten opzichte van conflicten. En omdat conflicten op elke leeftijd voorkomen, kunnen ze met het leren oplossen ervan ook niet vroeg genoeg beginnen. Veel scholen schrijven in het schoolwerkplan of het schoolboekje dat naar de ouders gaat, hoeveel belang zij hechten aan een goede sfeer op school. Verdraagzaamheid, rekening houden met elkaar, aandacht en zorg zijn belangrijke waarden. Dit vertalen naar de praktijk is niet altijd gemakkelijk. Het concreet werken aan het vreedzaam hanteren van conflicten biedt hiervoor in het bijzonder de gelegenheid.

Katern bij de methode Kinderen en… omgaan met conflicten

praktische handleiding / 3


Kinderen en omgaan met conflicten (6515)