Issuu on Google+

Cover deel-2_Opmaak 1 27-04-12 09:59 Pagina 1

Han Berger en Andries Ulderink

Voetbalopleidingsplan

Trainings vormen

INCLUSIEF

www.devoetbaltrainer.nl

DEEL

2

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:15 Pagina 1

Voetbalopleidingsplan:

Trainings vormen

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:15 Pagina 2

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:15 Pagina 3

Voetbalopleidingsplan:

Trainings vormen Han Berger en Andries Ulderink

Eisma Businessmedia bv, Leeuwarden

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:15 Pagina 4

Š Copyright 2009, Eisma

Businessmedia bv, Leeuwarden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, digitale bestanden, microfilm of welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. ISBN: NUR:

9789053220207 488

Uitgever:

Eisma Businessmedia bv, Leeuwarden www.devoetbaltrainer.nl www.eisma.nl

Auteurs:

Han Berger en Andries Ulderink

Projectmanagement: Henny Kormelink Eindredactie:

Paul Geerars

Vormgeving:

ZeeDesign, Witmarsum

Drukwerk:

Scholma Druk bv, Bedum

Foto’s:

Johan Wissink

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:15 Pagina 5

Inleiding

11

1. Trainen vanuit de speelstijl

13

2. Visie op training 17 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

E/F-PUPILLEN D-PUPILLEN C-JUNIOREN A/B-JUNIOREN DE KEEPER

18 18 20 21 23

3. Trainingsvormen 25 3.1 OPBOUWEN 29 1. INSPEELPASS VAN ACHTERUIT 30 verbeteren van het komen tot een inspeelpass door één van de centrale verdedigers naar de centrale spits 2. INSPEELPASS VAN ACHTERUIT 32 verbeteren van het komen tot een inspeelpass naar voren 3. INSPEELPASS VAN ACHTERUIT 34 verbeteren van het aanspelen van de centrale spits door de laatste lijn

4. AANNAME EN PASS 36 BINNENKANT VOET het verwerken van de bal en de pass met de binnenkant van de voet tijdens de opbouw verbeteren 5. POSITIE KIEZEN EN 38 BALVAARDIGHEDEN verbeteren van het positie kiezen zonder bal en de vaardigheden aan de bal met als doel om een inspeelpass gespeeld te krijgen 6. INSPEELPASS EN DRIBBELEN 40 verbeteren van het komen tot een inspeelpass of het in dribbelen door de achterste linie 7. SAMENWERKING ACHTER- EN 42 VOORHOEDE verbeteren van de opbouw van de (vleugel) verdedigers in samenspel met de drie aanvallers 8. OVERTALSITUATIE MIDDENVELD 44 verbeteren van het creëren van een overtalsituatie in het middenveld door één van de centrale verdedigers te laten inschuiven 9. TECHNISCHE VAARDIGHEDEN 46 MIDDENVELD de middenvelders moeten sterker/beter aan de bal zijn om zo ook individueel aan de bal tot een oplossing te komen zonder dat men balverlies lijdt 10. SPEL VERPLAATSEN EN IEMAND 48 VRIJSPELEN verbeteren van het verplaatsen van het spel en het tempo waarin dit gebeurt met als doel iemand vrij te spelen die de aanval kan in zetten

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 6

11. OVERTALSITUATIE MIDDENVELD verbeteren van het creëren van een man-meer-situatie in het middenveld

50

12. SPELER OVERSLAAN EN SPELER 52 VRIJSPELEN VOOR EINDPASS verbeteren van het overslaan van het dichtstbijzijnde ‘station’ om vervolgens iemand (in dit voorbeeld de centrale middenvelder of een inschuivende verdediger) vrij te spelen die een eindpass kan geven 13. SAMENWERKING MIDDENVELD 54 EN VOORHOEDE verbeteren van het samenspel tussen de drie aanvallers en de twee middenvelders, vooral het open maken van de lijnen naar de aanvallers (balbezit laatste lijn) door middenvelders en het in ‘het gezichtsveld’ komen op het moment dat de aanvallers zijn aangespeeld 14. BEWEGEN ZONDER BAL EN 56 BAL VRIJ MAKEN verbeteren van het middenveldspel, vooral het bewegen zonder bal en de vaardigheden aan de bal zoals een bal vrij maken, iemand uit spelen 15. POSITIE KIEZEN ZONDER BAL 58 EN KEUZES AAN DE BAL het goed positie kiezen zonder bal, vooral na het openen en in de omschakelmomenten / verbeteren van de handelingssnelheid en de keuzes aan de bal 16. OPBOUWEN NA BALVEROVERING 60 vanuit het omschakelmoment van verdedigen naar opbouwen moet men sneller en beter positie kiezen in de opbouw om van hier uit de inspeelpass gespeeld te krijgen

17. POSITIESPEL ROND MIDDENLIJN 62 verbeteren van het positiespel op en rond de middenlijn om uiteindelijk een middenvelder vrij te spelen die met het gezicht naar het doel van de tegenstander staat in een dusdanige positie dat hij een kans kan creëren 3.2. AANVALLEN

65

1. ACTIES MET BAL EN LOOPACTIES 66 ZONDER BAL verbeteren van de loopacties zonder bal en de acties aan de bal 2. EENTWEECOMBINATIE EN 68 INDIVIDUELE ACTIE verbeteren van het uitspelen van een tegenstander door middel van een eentweecombinatie of individuele actie 3. EENTWEECOMBINATIE EN 70 INDIVIDUELE ACTIE verbeteren van het uitspelen van je tegenstander door middel van een individuele actie of een eentweecombinatie 4. HANDELINGSSNELHEID 72 EN AFWERKEN verbeteren van de handelingssnelheid, om sneller tot afronden te komen 5. SPITS MET RUG NAAR DOEL 74 EN KANSEN CREËREN verbeteren van het spel aan de bal van de spits als hij met de rug naar het doel van de tegenstander speelt teneinde meer scoringskansen te creëren 6. SPITS MET RUG NAAR DOEL, 76 BAL VRIJ MAKEN EN AFWERKEN de centrale spits moet met zijn rug naar het doel van de tegenstander toe leren om de bal vrij te maken en tot afronden te komen

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 7

7. DUEL 1:1 EN SAMENWERKING 78 AANVALLERS verbeteren van het uitspelen van de 1:1-situatie en de samenwerking van de spitsen in en rondom het zestienmetergebied, met als doel om meer kansen te creĂŤren 8. DUEL 1:1 MET KEEPER EN SCOREN 80 verbeteren van het scoren in de 1:1-situatie met de keeper 9. UITSPELEN OVERTALSITUATIE, 82 SCOREN EN OMSCHAKELING verbeteren van het (snel) uitspelen van de manmeer-situatie in de eindfase van de aanval en dan tot scoren komen / voor de B en ouder: het verbeteren van het snel omschakelen van verdedigen naar aanvallen 10. VOORZET EN AANVALLEND KOPPEN 84 verbeteren van het (aanvallend) koppen uit een voorzet 11. SAMENWERKING IN DE AANVAL 86 het verbeteren van de samenwerking tussen 9 en 10 12. DIEP KIJKEN, DIEP SPELEN, 92 AANSLUITEN BIJ SPITS verbeteren van de eerste pass naar voren (meteen diep kijken/spelen) en het aansluiten naar de spits, door een goede afstemming van in het gezichtsveld komen van de derde man en een loopactie in de diepte 13. LOOPACTIES ZONDER BAL EN 94 HANDELINGSSNELHEID verbeteren van de loopacties zonder bal in en rond het zestienmetergebied van de tegenstander / verbeteren van de handelingssnelheid om vaker en beter tot afronden te komen

14. MOMENT VAN DIEPGAAN EN 96 MOMENT VAN PASSEN verbeteren van het op het juiste moment diepgaan van de aanvallers of de middenvelders, in samenhang met het juiste moment van passen 15. HANDELINGSSNELHEID, 98 AANNAME EN SCHIETEN verbeteren van de handelingssnelheid; vooral de aanname en het schieten van afstand 16. VOORZET EN DOELBEZETTING 100 verbeteren van de voorzet en de bezetting voor het doel 17. DOELBEZETTING EN BEZETTING 102 TWEEDE LIJN verbeteren van de bezetting voor het doel en de bezetting van de tweede lijn 18. OPKOMEN VLEUGELVERDEDIGER 104 verbeteren van het herkennen van het moment van opkomen door de vleugelverdediger verbeteren, in samenhang met de keuzes aan de bal van de vleugelaanvaller 3.3. VERDEDIGEN

107

1. DRUKZETTEN IN VOORHOEDE 108 verbeteren van het drukzetten door de voorste vier spelers 2. KNIJPEN DOOR 110 VLEUGELVERDEDIGERS verbeteren van het knijpen van de vleugelverdedigers 3. KNIJPEN DOOR 112 VLEUGELVERDEDIGERS verbeteren van het knijpen door de vleugelverdedigers

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 8

4. BLOKKEN VAN SCHOT OF PASS 114 EN DRUK OP DE BAL verbeteren van het voorkomen en blokken van het schot of de pass

11. VOORKOMEN EN VERDEDIGEN 128 VAN FLANKBALLEN verbeteren van het voorkomen en verdedigen van de flankballen

5. 1:1-DUEL 116 verbeteren van het verdedigen in het 1:1-duel

12. ZONE VERDEDIGEN verbeteren van de verdedigende samenwerking laatste lijn+keeper - in zone verdediging - onderling rugdekking geven - uitstappen centrale verdediger

6. HOOG DRUKZETTEN EN LEIDEN 118 NAAR EEN FLANK verbeteren van het hoog druk zetten / verbeteren van het leiden naar een flank door een betere samenwerking van de aanvallers en de middenvelders 7. VOORKOMEN VAN DIEPTEPASS 120 EN DRUK OP DE BAL verbeteren van het voorkomen van de inspeelpass/ dieptepass door beter druk op de bal te zetten 8. DRUK OP DE BAL 122 verbeteren van het drukzetten op de bal (pressie), vooral in de samenwerking tussen de aanvallers en de middenvelders 9. DRUK OP DE BAL EN VOORUIT 124 VERDEDIGEN verbeteren van het drukzetten op de bal of het vooruit verdedigen op het moment dat wij de bal uit verdedigen. De tegenstander moet gedwongen worden om breed of terug te spelen. Hierdoor kan de achterste lijn plus keeper meteen aansluiten, van de eigen zestienmeter afkomen 10. VOORKOMEN VAN DIEPTEPASS 126 OP DE SPITS verbeteren van het voorkomen van de inspeelpass naar de diepe spits en het beter verdedigen van de lopende mensen

130

13. ZONE VERDEDIGEN 132 verbeteren van de verdedigende samenwerking centrale verdedigers plus verdedigende middenvelder / verbeteren van het oplopen, veld klein maken (met buitenspel zetten tegenstander), moment pressie zonder bal 14. ZONE VERDEDIGEN 134 verbeteren van de verdedigende samenwerking tussen de twee middenvelders en de laatste lijn 15. ZONE VERDEDIGEN 136 verbeteren van de samenwerking tussen de twee middenvelders en de laatste lijn / verbeteren van het drukzetten door de centrale spits 16. DRUKZETTEN EN 138 ZONE VERDEDIGEN verbeteren van het drukzetten door de aanvallers - samenwerking van de drie aanvallers in het drukzetten - het leiden naar een flank - het spelen in de verschillende pressiezones 17. VERDEDIGEN IN ONDERTAL 140 EN NAAR ZIJKANT DWINGEN individueel en in samenwerking met andere spelers beter leren verdedigen in ondertal; met name het ophouden, dwingen naar een kant en het moment van afpakken

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 15:04 Pagina 9

In dit boek treft u in de kantlijn van de tekst verwijzingen aan naar het bijbehorende boek Voetbalopleidingsplan: speelstijl en naar de DVD Voetbalopleidingsplan: wedstrijdfragmenten. O-2

Deel

1

2.1.2

verwijst bijvoorbeeld naar DVD-fragment ‘Opbouwen-2’ verwijst bijvoorbeeld naar paragraaf 2.1.2 in Boek 1 (Voetbalopleidingsplan: speelstijl)

Andries Ulderink Andries Ulderink speelde op het hoogste amateurniveau in Nederland bij HSC’21/ Brein in Haaksbergen. Gedurende zijn CIOS-opleiding heeft hij uiteindelijk zijn TC1-diploma gehaald. Ulderink is onder meer trainer geweest bij vv Reünie Borculo, AZSV, DCS, Rohda Raalte en De Graafschap. Bij die laatste club was hij onder meer Hoofd Opleiding op het moment dat Han Berger er Technisch Directeur was. Na zijn periode in Doetinchem werd Andries Ulderink hoofdtrainer bij Go Ahead Eagles. Han Berger Han Berger kende een lange carrière als voetbaltrainer. Hij was daarin twee periodes actief als hoofdtrainer bij FC Utrecht. Verder was hij trainer bij onder meer FC Groningen, Fortuna Sittard, Sparta, Cambuur Leeuwarden en Jong Oranje. Bij de KNVB, FC Utrecht en De Graafschap is Berger tevens Technisch Directeur geweest. Na zijn verblijf in Doetinchem, waar hij twee seizoenen heeft samengewerkt met Andries Ulderink, ging Han Berger dezelfde functie vervullen bij de Australische voetbalbond.

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 10

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 11

INLEIDING Han Berger: “De boeken ‘Voetbalopleidingsplan: speelstijl’ en ‘Voetbalopleidingsplan: trainingsvormen’ moeten worden gezien als een hulpmiddel bij de implementatie van een gestructureerd voetbaltechnisch jeugdbeleid van een club. Het boek alléén kan echter geen wonderen verrichten. Nee, je zult het eerst eens moeten worden met alle relevante betrokkenen binnen je club. Wat is de clubvisie? Volgens welke lijn willen we straks gaan werken? Ook in mijn laatste jaar bij De Graafschap werden hierover nog steeds discussies gevoerd door de leden van de technische staf. De boeken zijn dan ook niet een volledig verhaal, maar geven invulling aan een onderdeel van de jeugdopleiding. Het past binnen een breder geheel waarin ook wordt gesproken over al dan niet toepassen van geïso-

leerde techniektraining, andere vormen van individuele training, mentale training, loop- en krachttraining etc. Binnen de verschillende leeftijdsgroepen worden de accenten steeds weer iets anders gelegd. Vanaf de talentenschool tot en met de Cjunioren ligt het accent op de technische vorming. Iedere speelwijze is kansloos als spelers niet beschikken over voldoende technische vaardigheden. Dit betekent niet dat A-junioren geen aandacht besteden aan de techniektraining, maar het is niet meer de hoofdzaak. Het trainen volgens het voetballeerplan gebaseerd op de huisstijl staat centraal vanaf de Bjunioren. Bij de D/C-jeugd besteden we daar basaal aandacht aan en dat vind je terug in de beschrijving van de speelstijl voor deze leeftijdsgroepen en de trainingen die zij krijgen.”

11

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 12

12

Voetbalopleidingsplan

Trainingsvormen

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 13

1. Trainen vanuit de speelstijl

Opm deel 2:Opmaak 1 24-04-09 14:16 Pagina 14

De trainingsvormen in dit boek zijn gebaseerd op een specifieke visie op speelstijl van Han Berger. Volgens Berger is het typisch Nederlands om te trainen vanuit de speelstijl. De wedstrijdanalyse levert dus de input voor de training door het vereenvoudigen van de complexe voetbalsituatie. Wij trainen in Nederland dus om beter te worden. In andere delen van de wereld is dat veel minder het geval. Han Berger heeft bij De Graafschap samengewerkt met Hoofd Opleiding Andries Ulderink die later hoofdtrainer is geworden van Go Ahead Eagles. Samen hebben zij aan de basis gestaan van dit boek ‘Voetbalopleidingsplan: trainingsvormen’, waarin een groot aantal trainingsvormen centraal staan. Omdat we trainen op basis van een speelstijl is het zinvol om hier in het kort daar op in te gaan, zoals uitvoerig beschreven in het bijbehorende boek ‘Voetbalopleidingsplan: speelstijl’. Andries Ulderink: “Het is vrijwel onmogelijk om een speelstijl, of speelwijze, te vatten in een paar pagina’s, laat staan in een aantal alinea’s. Je kunt het voetballen immers niet compleet vastleggen, omdat je altijd met een tegenstander hebt te maken. De tegenpartij doet dingen die je zelf niet altijd in de hand hebt. Toch kun je wel belangrijke uitgangspunten vaststellen van de speelwijze waar je als club of jeugdopleiding voor kiest. In onze opvatting is een belangrijke plaats ingeruimd voor pressievoetbal. Bij de C/D-teams moet het uitgangspunt zijn dat je probeert druk te zetten op de helft van de tegenpartij. De volgende aspecten moeten deze spelers aanleren: de tegenpartij dwingen naar een zijkant, het voorkomen van de dieptebal en het doorschuiven van eigen spelers in de lengte-as van het veld. Bij de C/D-jeugd ben ik bij voorbaat een voorstander van een dominante, dus positief ingestelde speelwijze. Deze spelers moeten niet bij voorbaat achterover

14

Voetbalopleidingsplan

leunen en loeren op de counter, omdat daarmee het beste resultaat behaald kan worden. Basisformatie is 1:4:3:3, waarbij een centrale verdediger zo veel mogelijk moet inschuiven door de as en naar het middenveld. Dat is voor jeugdspelers van deze leeftijdsgroep herkenbaar. Zoek je de man-meersituatie aan een flank, dan wordt het al snel te ingewikkeld voor deze leeftijdsgroepen. Ik vind het belangrijk dat beide centrale verdedigers leren om door te schuiven. Nog te vaak zie je dat er sprake is van een echte mandekker (3) en een echte voetballer (4). Daarmee doe je beide spelers op deze leeftijd te kort. De doorschuivende vrije man krijgt de meeste ruimte als je kiest voor een diepe centrale middenvelder (10). Het middenveld speelt dus in principe met de punt naar voren. In de voorhoede kiezen we voor drie aanvallers, van wie twee vleugelaanvallers. De veldbezetting is dan vaak goed ingevuld en herkenbaar voor de spelers. Als nu de tegenstander kiest voor dezelfde speelwijze, dan krijg je veel 1:1-situaties op het veld. Dit gaat misschien ten koste van het voetbal, maar dan is het zaak om tóch aan het voetballen te komen. Elke voetballer krijgt vroeg of laat te maken met 1:1-situaties, dus er is niets mis mee om hier

Trainingsvormen


voetbalopleidingsplan_trainingsvormen-inkijk